Home >> Editorial >> Agralekh

Agralekh

  • पुणेरी पत (अग्रलेख)
    खेड्यांचा भारत ही कधीकाळची ओळख इतिहासजमा होण्याच्या मार्गावर आहे. शहरात राहणाऱ्या भारतीयांची संख्या आताच ५२ टक्क्यांपर्यंत पोचली आहे. या सुसाट नागरीकरणाच्या भल्याबुऱ्या परिणामांची चर्चा निवांतपणे करता येईल. तूर्तास या वास्तवाला भिडणे गरजेचे झाले आहे. बहुतांश शहरे बकाल, अस्ताव्यस्त होत आहेत. शुद्ध पाणी, स्वच्छ हवा, प्रशस्त-सुरक्षित रस्ते यासारख्या प्राथमिक सुविधा देणेसुद्धा महापालिकांना शक्य होत नसल्याची भीषण स्थिती आहे. अपघात, रोगराई, गर्दी, प्रदूषण, ताणतणाव, शारीरिक विकार आदी...
    June 24, 03:04 AM
  • बँकांचा पैसा सुटला, पण... (अग्रलेख)
    जिल्हा बँकांना ५०० व १००० रुपयांच्या नोटा स्वीकारण्यास बंदी घातल्यानंतर सात महिन्यांनी भाजप सरकारने यू टर्न घेतला. जिल्हा बँकांकडे आलेल्या जुन्या नोटा बदलून देण्याची तयारी दर्शवली असून याविषयीचा अादेश निघाल्यानंतर रिझर्व्ह बॅंक त्याची अंमलबजावणी करेल. देशातल्या ३१ राज्य सहकारी बँका, ३७० जिल्हा बँका, ९३ हजार प्राथमिक सोसायट्यांमधून जवळपास ४४ हजार कोटी रुपयांच्या जुन्या नोटा जमा झाल्या होत्या. ८ नोव्हेंबरला नोटाबंदीचा निर्णय जाहीर करताना पंतप्रधानांनी त्यामागची जी कारणे...
    June 23, 03:03 AM
  • चाकोरीतला वेग (अग्रलेख)
    शेतकरी सुखात नाही, हे सांगण्यासाठी कुठल्याही अभ्यासाची किंवा समितीची गरज नाही. उत्तर प्रदेशात नव्याने निवडून आलेल्या योगी आदित्यनाथ सरकारने पहिल्याच कॅबिनेट बैठकीत शेतकऱ्यांना कर्जमाफी जाहीर केल्याने महाराष्ट्रातल्या शेतकऱ्यांच्या अपेक्षा स्वाभाविकपणे वाढल्या. तत्पूर्वी राज्य विधिमंडळाच्या तीन अधिवेशनांत याच मागणीसाठी काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेसने गदारोळ माजवला होता. मात्र, विरोधकांची विश्वासार्हता धुळीस मिळाली असल्याने दोन्ही काँग्रेसच्या आंदोलनांना शेतकऱ्यांकडून...
    June 22, 03:01 AM
  • गणिताची गाळणी.. (अग्रलेख)
    गणितामध्ये नापास होणाऱ्या मुलांचे प्रमाण अधिक असल्याने दहावीमध्ये गणित विषय ऐच्छिक करता येईल का, ही मुंबई उच्च न्यायालयाने राज्य शिक्षण मंडळाला केलेली विचारणावजा सूचना विचारप्रवृत्त करणारी आहे. काठिण्याच्या नावाखाली गणितासारख्या शंभर टक्के शुद्ध शास्त्राला अन्य एखाद्या विषयाचा पर्याय देणे म्हणजे अतिसुलभीकरणाच्या नादात गुणवत्ताच पणाला लावण्यासारखे ठरेल. त्यामुळे गणिताला पर्याय ठेवायचाच तर तो त्याच्याच एखाद्या उपशाखेचा असायला हवा. कारण गणितासारख्या सर्वव्यापी विषयाला अन्य...
    June 21, 03:06 AM
  • भाजपची द्युतगती (अग्रलेख)
    राष्ट्रपतिपदासाठी आपला उमेदवार अचानक जाहीर करून नरेंद्र मोदी यांनी त्यांच्या पद्धतीने विरोधक व जनता या दोघांनाही चकित केले. बिहारचे राज्यपाल रामनाथ कोविंद यांची उमेदवारी भाजपने जाहीर केली असून राष्ट्रपतिपदावर त्यांची निवड सर्वसहमतीने व्हावी, अशी अपेक्षा व्यक्त केली आहे. सहमतीसाठी गेले काही दिवस भाजपचे नेते प्रयत्न करत आहेत आणि आज स्वत: पंतप्रधान मोदी यांनी काही ज्येष्ठ नेत्यांशी संपर्क साधला. एकमताने निवडीची अपेक्षा पूर्ण होण्याची शक्यता नाही, हे विरोधी पक्षनेत्यांच्या...
    June 20, 03:05 AM
  • पेटलेले दार्जिलिंग (अग्रलेख)
    प. बंगालच्या राजकारणात गेले एक दशक ममता बॅनर्जी यांचा दबदबा आहे. सलग दोन वेळा डाव्यांना विधानसभा व लोकसभा निवडणुकीत धूळ चारण्याची किमया ममता यांनी सहज साध्य केली. शिवाय २०१४ मध्ये देशभर मोदींची हवा असताना ममता यांनी भाजपला तेथे पाय रोवू दिले नाहीत. गेल्या वर्षी झालेल्या विधानसभा निवडणुकीतही त्यांनी डाव्यांसह भाजपला सळो की पळो करून सोडले. अशा या अनभिषिक्त सम्राज्ञी असलेल्या राजकीय नेत्यापुढे स्वतंत्र गोरखालँडच्या निमित्ताने भाषिक अस्मितेचे एकाएकी उभे राहिलेले आव्हान ही काही...
    June 19, 03:07 AM
  • एका सांगाड्याची गोष्ट (अग्रलेख)
    विज्ञान प्रवाही असते. नवनवी गृहीतके मांडणे, त्यातून कलाटणी देणारे निष्कर्ष शोधणे, स्वत:च्याच संशोधनात सातत्याने भर टाकणे व केवळ वर्तमानाला नव्हे, तर भूतकाळालाही नव्याने समजून घेण्याचा विशाल उदारपणा विज्ञानाच्या प्रवृत्तीत असतो. विज्ञानाला ब्रह्मांडाच्या उत्पत्तीच्या मुळाशी जसे जावेसे वाटते तसे मानवजातीच्या उत्क्रांतीचे मागचे गुह्यही शोधावेसे वाटते. गेल्या आठवड्यात नेचर या विज्ञानाला वाहिलेल्या नियतकालिकात माणसाच्या जन्माचा एक धक्कादायक शोधलेख प्रसिद्ध झाला. या लेखामुळे...
    June 17, 03:00 AM
  • मध्यावधीच्या उठाबशा (अग्रलेख)
    २०१४ च्या लोकसभा निवडणुकीनंतर भाजप आणि शिवसेना हे कधीकाळचे नैसर्गिक मित्र वेगळे झाले. नंतरच्या विधानसभा निवडणुकीत दोन्ही पक्षांच्या जागा वाढल्याने युती तोडण्याचा निर्णय राजकीयदृष्ट्या अचूक ठरला. भाजपपेक्षा जास्त आमदार असल्याने पहिल्यापासूनच शिवसेनेचे युतीतले स्थान मोठे होते. २०१४ च्या विधानसभा निवडणुकीने युतीतल्या थोरल्या आणि धाकल्या पातीची अदलाबदल केली. भाजपने शिवसेनेला खूप मागे टाकले. भाजपच्या १२२ आमदारांपेक्षा शिवसेना आमदारांची संख्या थेट ५९ ने कमी आहे. दिल्लीची सत्ता...
    June 16, 03:00 AM
  • ‘समृद्धी’समोरील समस्या (अग्रलेख)
    बहुचर्चित नागपूर-मुंबई समृद्धी महामार्गाला होत असलेला विरोध महाराष्ट्रातील शेतकरी आंदोलनाच्याच दिशेने जाण्याची चिन्हे आहेत. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते शरद पवार यांनी त्याचे सूतोवाच सोमवारी औरंगाबाद शहरात केले. या रस्त्याला विरोध असणाऱ्या शेतकऱ्यांचे म्हणणे ऐकून घेण्यासाठी ते औरंगाबादला आले होते. शेतकऱ्यांचे म्हणणे ऐकल्यानंतर सरकारची बाजू घेऊन ते शेतकऱ्यांना समजावून सांगतील, अशी अपेक्षा नव्हतीच. उलट या शेतकऱ्यांच्या पाठीशी राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष उभा राहील आणि आपण स्वत:...
    June 15, 03:00 AM
  • सुकाळाचे संकट (अग्रलेख)
    महाराष्ट्रात यंदा शंभर टक्के पाऊस या हवामान खात्याच्या अंदाजाला साजेशी सलामी देत पावसाळा सुरू झाला आहे. उभ्या देशाची राजसत्ता आणि अर्थव्यवस्था कोणी पंतप्रधान, अर्थमंत्री किंवा उद्योगपतीच्या हातात नसतेच. मिस्टर मान्सून हे सर्वशक्तिमान महाशय देशाची दशा आणि दिशा ठरवतात. थेट ८२ टक्के कोरडवाहू शेतकरी असलेल्या महाराष्ट्रासाठी तर मान्सून अतोनात महत्त्वाचा. त्यामुळे दमदार पाऊस ही खरे तर महाराष्ट्रासारख्या दगडा-धोंड्यांच्या राज्यासाठी सुवार्ताच. पण अनेकदा मीठसुद्धा अळणी वाटते....
    June 14, 03:00 AM
  • कर्जमाफीचा भोवरा (अग्रलेख)
    शेतकरी आंदोलनाच्या रेट्यापुढे नमते घेऊन सरसकट कर्जमाफी जाहीर करणे फडणवीस सरकारला भाग पडले. शेतकऱ्यांसाठी हा दिलासा देणारा निर्णय आहे. आंदोलन तीव्र असूनही ते हिंसक होऊ न देता महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांनी एक महत्त्वाची मागणी मान्य करून घेतली. याबद्दल शेतकरी व त्यांचे नेते यांचे अभिनंदन! शेतकऱ्यांसाठी हा विजयाचा दिवस असला तरी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यासाठी हा वैचारिक पराभवाचा दिवस आहे. शेतीसमोरील समस्यांवर कर्जमाफी हा उपाय नाही, असे फडणवीस वेळोवेळी सांगत होते. कर्जमाफी...
    June 13, 03:00 AM
  • अमाप पिकाची अडचण (अग्रलेख)
    महाराष्ट्रातील शेतकरी आंदोलन शांत होत असताना तिकडे मध्य प्रदेशातील आंदोलन हिंसक झाले. पोलिसांच्या गोळीबारात सात शेतकरी ठार झाले. शंभराहून अधिक पोलिस जखमी झाले. कोट्यवधी रुपयांची सरकारी व खासगी मालमत्ता खाक झाली. महाराष्ट्रात अशी हिंसा झाली नाही हे महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांना भूषणावह आहे. आजच्याहून मोठी शेतकरी आंदोलने महाराष्ट्रात झाली आहेत. आज टीव्हीमुळे लहानसहान आंदोलनांना राष्ट्रीय प्रसिद्धी मिळते. तीन दशकांपूर्वी असे नव्हते. शरद जोशी यांनी शेतकरी आंदोलनाचा झंझावात उभा...
    June 12, 12:08 AM
  • अर्थशास्त्राविना आंदोलन (अग्रलेख)
    महाराष्ट्रातील बहुचर्चित शेतकऱ्यांच्या संपाचा पहिला टप्पा पार पडल्याने भाजीपाला व दुधाची आवक सर्वत्र सुरळीत झाली. या वस्तूंचे भावही लगेच अाटोक्यात आल्याने सर्वसामान्यांना दिलासा मिळाला. मात्र, येत्या १२ तारखेपासून ताला ठोको, रेल रोको अशा स्वरूपाच्या अस्त्रांद्वारे आंदोलनाचा पुढचा टप्पा सुरू होणार असल्याचा इशाराही नाशिक येथे पार पडलेल्या शेतकरी नेत्यांच्या सुकाणू समितीच्या बैठकीअंती देण्यात आल्याने त्याच्या हाताळणीप्रसंगी सरकारची दुहेरी कसोटी लागणार आहे. एकतर आता सरकारला...
    June 10, 03:00 AM
  • स्थिरता व स्वायत्तता (अग्रलेख)
    रिझर्व्ह बँकेने द्वैमासिक पतधोरण जाहीर करताना व्याजदरात बदल केला नाही. व्याजदर कमी होईल अशी सरकार व अर्थतज्ज्ञांची अपेक्षा होती. दर निर्धारण करणाऱ्या समितीने तसे केले नाही. मात्र समितीवरील सरकारनियुक्त सदस्य ढोलकिया यांनी या निर्णयाशी असहमती दर्शवली. सरकारची इच्छा काय होती ते यावरून कळते. व्याजदरात बदल न झाल्यामुळे सर्वसामान्य नागरिकांच्या आयुष्यात काही फरक पडणार नाही. घर कर्ज थोडे स्वस्त व्हावे, असे रिझर्व्ह बँकेला वाटते. मात्र रिझर्व्ह बँकेची प्रत्येक सूचना अन्य बँका मानतातच...
    June 9, 03:00 AM
  • सुफळ ‘संप’न्नतेसाठी...(अग्रलेख)
    अभूतपूर्व शेतकरी संप मावळू लागल्याचे गेल्या दोन दिवसांपासूनचे चित्र आहे. भाजीपाला आणि दूध उत्पादकांच्या बळावरच सात दिवसांचा शेतकरी संप राज्याच्या काही भागात होता. भाजीपाल्याचा रोजचा तोडा आणि सकाळ-संध्याकाळच्या धारा यावर पोट असणाऱ्या शेतकऱ्यांनी संपात सर्वाधिक आर्थिक नुकसान सोसले. ऐतिहासिक शेतकरी संपाच्या यशाचे खरे शिलेदार कोणी शेतकरी नेते, संघटना नसून फक्त भाजीपाला व दूध उत्पादक आहेत. येत्या तीन-चार दिवसांत भाजीपाल्याची आवक वाढून भाव घसरण्याचा धोका याच शेतकऱ्यांपुढे आहे....
    June 8, 05:46 AM
  • शुद्ध तपास की धमकी? (अग्रलेख)
    एनडीटीव्ही वृत्तवाहिनीचे सहसंस्थापक प्रणय रॉय यांच्या घरांवर छापे मारण्याची केंद्रीय अन्वेषण विभागाची (सीबीआय) कारवाई वरवर पाहता तर्कसंगत भासते. रॉय आणि त्यांच्या कंपनीविरोधात सुरू असलेल्या अफरातफरीच्या गुन्ह्याच्या शुद्ध चौकशीचा भाग म्हणून ही कारवाई केली गेली असेल तर रॉय हे केवळ बडे माध्यमकर्मी आहेत, म्हणून त्यांचा अपवाद करावयाचा काय? हा पाठोपाठ केला जाणारा सवालही बिनतोड आहे. पण, सीबीआयची आजवरची कार्यपद्धती आणि केंद्र सरकारचा आविर्भाव पाहता ही कारवाई म्हणजे शुद्ध तपासाचा भाग...
    June 7, 03:00 AM
  • ईव्हीएमवरचा वृथा वाद (अग्रलेख)
    पाच राज्यांतल्या विधानसभा व देशात इतरत्र होणाऱ्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांत भाजपला सातत्याने मिळणारे यश राजकीयदृष्ट्या विरोधकांच्या पोटात दुखणारे होते. राजकारणात पराभव खुल्या दिलाने पत्करणे हे उचित असते. आपल्या पराभवाला व्यवस्था कारणीभूत आहे हा दावा तर्कहीन असतो. कारण त्याच व्यवस्थेमुळे आपणही कधी काळी विजय मिळवलेला असतो. काँग्रेस, राष्ट्रवादी काँग्रेस, बसपा, सपा, आप, डाव्यांनी यापूर्वी निवडणुका जिंकल्या होत्या. पण हा इतिहास त्यांनी विसरण्याचे ढोंग केले. उलट...
    June 6, 03:00 AM
  • फसलेली कर्जमाफी (अग्रलेख)
    धाग्याचा गुंता हळूहळू सुटत आहे असे वाटत असताना शेवटचा पदर नेमका दुसऱ्या दिशेने खेचला जावा आणि अधिकच जटिल गुंतागुंत व्हावी तसा काहीसा प्रकार राज्यातील शेतकरी संपाबाबत घडल्याचे सध्या दिसते आहे. शेतकऱ्यांचा बहुचर्चित संप हाताळण्याच्या मॅनेजमेंटमध्ये झालेल्या गफलतीचा हा परिपाक असल्याचे म्हणावे लागेल. संपकाळात शेतकरी कर्जमाफीवरून मुख्यमंत्र्यांनी केलेली वेगवेगळी विधाने आणि शेतकऱ्यांच्या कोअर कमिटीतील निवडक लोकांशी झालेल्या चर्चेअंती संप स्थगितीची घाईघाईत झालेली घोषणा...
    June 5, 03:42 AM
  • पर्यावरणकृतघ्न अमेरिका (अग्रलेख)
    दुसऱ्या महायुद्धात अमेरिकेने निर्णायक क्षणी उडी घेतल्यानंतर जर्मनीचा पराभव झाला व युद्ध संपुष्टात आले. त्यानंतर अमेरिका व सोव्हिएट रशिया हे देश लष्करी व आर्थिक महासत्ता म्हणून उदयास आले. अमेरिकेपुढे बलाढ्य प्रतिस्पर्धी सोव्हिएट रशिया होता. पण या रशियाला कम्युनिस्ट विचारसरणीची तटबंदी होती. मुक्त भांडवलशाहीचे वावडे होते. उलट अमेरिकेतील भांडवलशाही समृद्ध होत होती, नवनवे भांडवलदार जन्मास येऊ लागले होते. विज्ञान-तंत्रज्ञानाच्या विकासामुळे मानवी जीवनात कमालीचे स्थित्यंतर होते. अशा...
    June 3, 03:07 AM
  • बुडत्याचा पाय खोलात (अग्रलेख)
    साधारणपणे ९० च्या दशकात शेतकरी संघटनेचे अध्वर्यू शरद जाेशींनी अापल्यापुरते पिकवा, शेतमाल बाजाराची काेंडी करा हे अांदाेलन केले. अर्थातच अनेक कारणांमुळे त्याचा फियास्काे झाला, मात्र ते वास्तव हाेते. शेतकरी बांधवांनी अाज पुन्हा त्याच मुद्याच्या अनुषंगाने एकत्रितपणे अांदाेलन छेडले अाहे. शेतकरी संपावर जाणार म्हणजे नेमके काय करणार याबद्दल संभ्रमच हाेता. अाम्ही पिकवलेच नाही; तर खाणार काय? असा प्रश्न शेतकऱ्यांनाही सतावत हाेता. शेतीचा अर्थ शेतजमीन इतकाच मर्यादित नाही तर; गुरं-ढाेरं,...
    June 2, 02:03 AM
 
जाहिरात
 

ठळक बातम्या

 
 
 
 
 
 

वाचकांची आवड

 
 
 
 
 
 
जाहिरात
 

रंजक बातम्या

 
 
 
 
 
 

बॉलिवूड

 
 
 
 
 
 

जीवनमंत्र

 
 
 
 
 
 

क्रिकेट

 
 
 
 
 
 

बिझनेस

 
 
 
 
 
 

हास्ययात्रा