Home >> Editorial >> Columns

Columns

  • समाज, चित्रपट आणि धर्मनिरपेक्षता
    आपल्या शरीरातील काही भाग कधीच विश्रांती घेत नाही. मूत्रपिंड, फुफ्फुस, हृदय आणि मेंदू नेहमीच जागे असतात. ते आपले कार्य सतत करत असतात. मेंदू काम करतो तर मग आपण झोपतो कसे? निसर्गाकडे या प्रश्नाचे अनोखे उत्तर आहे. शरीराची स्वत:ची एक खास वेगळी शैली आहे. जी डोळे बंद होताच कूस बदलते. डोळे बंद होताच वास्तविकता स्वप्नात परावर्तित होते. स्वप्न हे वास्तविकतेचेच प्रतीकात्मक रूप आहे. चित्रपटही एखाद्या स्वप्नासारखाच आहे. समाजाच्या वास्तव रूपाचा एक प्रतीकात्मक चेहरा. भारतीय चित्रपटाच्या...
    03:00 AM
  • कुशल संघटकाचा संघर्षमय जीवनप्रवास
    एस. ए. डांगे :ए क इतिहास या कॉम्रेड श्रीपाद अमृत डांगे यांच्या चरित्र ग्रंथाचे प्रकाशन आज मुंबईत शरद पवार यांच्या हस्ते होत आहे. भारतीय कम्युनिस्ट चळवळीचे संस्थापक व कामगार चळवळीचे भीष्माचार्य अशी ओळख असलेल्या कॉ. डांगे यांच्या आयुष्याचा पट त्यांची कन्या रोझा देशपांडे व जावई बानी देशपांडे यांनी या पुस्तकात रेखाटला आहे. विचारभारती प्रकाशन या संस्थेने हे पुस्तक प्रकाशित केले आहे. एस. ए. डांगे : एक इतिहास हे कॉम्रेड श्रीपाद अमृत डांगे यांचे विस्तृत चरित्र त्यांची मुलगी रोझा देशपांडे व...
    March 25, 11:59 AM
  • हरभऱ्यानेही चिंताच वाढवली
    गेल्या तीन वर्षांपासून अस्मानी संकटाशी मुकाबला करत गुजराण करणाऱ्या शेतकऱ्याला यावर्षी चांगल्या पावसाचा फायदा झाला. रब्बी हंगामात पीक चांगले बहरले. चांगल्या पिकामुळे आनंदी असलेल्या बळीराजाची चिंता मात्र पिकांच्या दरामुळे वाढली आहे. तुरीचे वांधे संपायला तयार नाहीत. सरकारने मोठ्या घोषणा करत तूर खरेदीची हमी दिली असली तरी यंत्रणेतील त्रुटीमुळे आजही तूर खरेदीचे चित्र विदारक आहे. तुरीचे माप करण्यासाठी महिनाभराची वेटिंग आहे. उघड्यावर माल ठेवून आपला नंबर लागण्याची वाट पाहणाऱ्या...
    March 25, 03:03 AM
  • आदित्यनाथ : उर्दू मीडियाच्या नजरेतून
    भारतामध्ये वेगवेगळ्या भाषांतील लाखो - कोट्यवधी वाचक आहेत. त्यांच्यासाठी राष्ट्रीय आणि प्रादेशिक पातळीवरून अनेक वृत्तपत्रे प्रसिद्ध होतात. या सर्वच वृत्तपत्रांनी उत्तर प्रदेशचे नवनिर्वाचित मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्यासंबंधीच्या बातम्या दिल्या. या कडव्या मुख्यमंत्र्यांविषयी प्रत्येक वृत्तपत्राने आपली भूमिका मांडली. विश्लेषण केले. या साऱ्याचा आढावा घेऊन वाचकांसमोर मांडणे आवश्यक आहे, असे मला वाटते. लोकशाहीमध्ये लोकांनी दिलेला निर्णय सर्वोच्च असतो. तो निर्णय सर्वांनाच...
    March 24, 03:00 AM
  • केवळ काहींच्या तुष्टीकरणासाठी उपमुख्यमंत्रिपद?
    स्वातंत्र्यानंतर आजपर्यंत सत्ताधारी पक्षांनी आपापल्या राजकीय गरजेनुसार उपमुख्यमंत्री पदाची निर्मिती केलेली आहे. आता उत्तर प्रदेशमध्ये केशवप्रसाद मौर्य आणि दिनेश शर्मा यांना उपमुख्यमंत्रिपद देण्यात आले आहे. भारतीय राज्य घटनेत या पदाचा उल्लेख नाही. हा मंत्री स्पष्टपणे उपमुख्यमंत्रिपदाचा उल्लेख न करता सामान्य मंत्र्यांप्रमाणेच शपथ घेत असतो. एवढ्या मोठ्या राज्यासाठी एक मुख्यमंत्री पुरेसा नसून त्यांना दोन मदतनीसांची आवश्यकता आहे, असा तर्क या पदासाठी मांडण्यात आला. मग एवढ्या...
    March 24, 03:00 AM
  • ‘प्रबाेधन करावं, या हेतूने लिहिलं नाही’
    तीन दशकांच्या संपन्न संपादकीय कारकीर्दीनंतर निवृत्त झालेल्या गाेविंद तळवलकर यांचा सत्कार ग्रंथालीतर्फे ११ एप्रिल ९६ राेजी मुंबईत करण्यात अाला. त्या वेळी अशाेक जैन शंकर वैद्य यांनी घेतलेल्या मुलाखतीचा हा सारांश. ललित मासिकाच्या सौजन्याने... एकूणच वर्तमानसृष्टीकडे वळावं, असं वाटलं कसं? अामच्या काॅलेजमध्ये श्री. पु. दाेन वर्षे पुढे हाेते. अामच्या काळात राजकीय चर्चा यांची चलती हाेती, माझे काका गाेपीनाथ तळवलकर अानंदचे संपादक हाेते. ते मुलांचं मासिक असलं तरी त्याची एक पुरवणी असायची....
    March 23, 08:20 AM
  • देशप्रेम म्हणजे काय?
    उत्तर प्रदेशातील नरेंद्र मोदींच्या नेत्रदीपक यशाचा खोल परिणाम भारतीय समाजकारणावर पडणार आहे. विशेषतः राष्ट्रवादाच्या संकल्पनेवर. योगी आदित्यनाथांच्या उत्तर प्रदेशच्या मुख्यमंत्रिपदी झालेल्या नेमणुकीनंतर राष्ट्रवादाच्या कोणत्या संकल्पनेच्या बाजूने देशाचे पंतप्रधान आहेत, हेदेखील स्पष्ट आहे. आपण सध्या अतिशय वेगवान जगात राहतोय. एखादी अशी महत्त्वाची घटना घडते की जिचे सखोल विश्लेषण आवश्यक असते. पण ते विश्लेषण होण्याअगोदरच दुसरी घटना घडते आणि आधीचा विषय बाजूला पडतो. पण दिल्लीतील...
    March 22, 03:10 AM
  • प्रामाणिक शेतकऱ्यांचं काय?
    निवडणुकीपूर्वी मोठमोठी आश्वासने दिली जातात .जे जिंकतात त्यांना सत्तेवर आल्यानंतर ती किती आठवतात, ते पूर्ण करण्यासाठी काय प्रयत्न करतात, याकडे राजकीय विरोधकांसह जनतेचे लक्ष लागून असते. अशाच एका संवेदनशील प्रश्नावर यंदा महाराष्ट्राचे अर्थसंकल्पीय अधिवेशन गाजले. सरकार बदलले पण शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या थांबलेल्या नाहीत. कर्जबाजारीपणाला कंटाळून आत्महत्या करणाऱ्यांची संख्या घटण्याऐवजी वाढतच चालली आहे. भाजपने २०१४च्या निवडणुकीपूर्वी शेतकऱ्यांना कर्जमाफीचे आश्वासन दिले होते....
    March 22, 03:05 AM
  • द्राक्ष उत्पादकांची लुबाडणूक
    गोड द्राक्षांचा हंगाम सुरू झाला की त्यापाठोपाठ द्राक्ष उत्पादकांच्या लुबाडणुकीची काहीशी आंबट वा कडू प्रकरणे बाहेर पडू लागतात. नाशिक जिल्ह्याच्या लेखी तर अशा घटना दर हंगामाला हमखास नोंदली जातात. द्राक्ष, डाळिंब, टोमॅटो अन् कांदा यासारखी नगदी पिकं येथे मोठ्या प्रमाणात घेतली जातात. परंतु शेतीमालाच्या मार्केटिंगची सुयोग्य यंत्रणा येथे आजवर रुजू शकलेली नाही. परिणामी उत्पादकांच्या लुबाडणुकीची डझनावारी प्रकरणे येथे घडतात. द्राक्षांची खरेदी-विक्री करणाऱ्या परप्रांतीय व्यापाऱ्याकडे...
    March 21, 03:10 AM
  • आदित्यनाथ हाच मोदींचा चेहरा
    बिचारे गोविंदाचार्य! ते खरं बोलले आणि कायमच्या राजकीय वनवासाची शिक्षा त्यांना भोगावी लागली. गोविंदाचार्य जे बोलले होते तेच आता उत्तर प्रदेशच्या मुख्यमंत्रिपदी योगी आदित्यनाथ यांची नेमणूक (निवड नव्हे) करण्यात आल्याने सिद्ध झालं आहे.मात्र त्यासाठी दोन दशकं जावी लागली.एकीकडे देशातील लोकशाही राज्यव्यवस्थेने दिलेलं स्वातंत्र्य व हक्क यांचा वापर करीत समाजात पसरत राहायचं आणि दुसऱ्या बाजूस काँग्रेसच्या एकपक्षीय वर्चस्वाला आव्हान देणाऱ्यांना प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्ष साथ देत सत्तेच्या...
    March 21, 03:08 AM
  • चीनच्या इशाऱ्यानुसार पाकिस्तानची पावले
    पाकिस्तानचे परराष्ट्र सल्लागार सरताज अजीज यांच्या अध्यक्षतेखालील एका समितीने गिलगिट-बाल्टिस्तानला प्रांताचा दर्जा देण्याचा प्रस्ताव सादर केला आहे. चिनी गुंतवणूक वैध होण्यासाठी चीनच्या इशाऱ्यानुसार पाकिस्तान या भागाला स्वतंत्र राज्याचा दर्जा बहाल करणार आहे. पाकव्याप्त काश्मीरप्रमाणेच भारताने या भागावर दावा केलेला आहे. भारताच्या सुरक्षेच्या दृष्टीनेही हा भाग संवेदनशील आहे. चीन-पाकिस्तानदरम्यानचे आर्थिक संबंध सुधारण्यासाठी पाकिस्तान उतावीळ झाला आहे. ग्वादर बंदरावर...
    March 21, 03:07 AM
  • अमेरिकी अर्थव्यवस्थेला 2100 अब्जांचा फटका
    २०१५-१६ या वर्षात एकूण १०.४ लाख परदेशी विद्यार्थ्यांनी अमेरिकेतील शिक्षण संस्थांमध्ये प्रवेश घेतला होता. त्यात चीनचे सर्वाधिक ३.२८ लाख, तर दुसऱ्या क्रमांकावर भारतीय विद्यार्थी १.६५ लाख एवढ्या संख्येने होते. मागील वर्षीच्या तुलनेत या वर्षी मात्र परिस्थिती बदलली आहे. २०१६-१७ किंवा २०१७-१८ या शैक्षणिक वर्षात प्रवेश घेण्यासाठीच्या परदेशी अर्जांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर घट झाली आहे. पोर्टलँड विद्यापीठाचे अध्यक्ष विम विव्हेल यांनी मागील आठवड्यात हैदराबादमधील १० विद्यार्थ्यांशी चर्चा...
    March 20, 03:24 AM
  • मतदानाला दांडी मारणाऱ्यांना दंड ठोठवा
    नुकत्याच झालेल्या निवडणुकीत बेजबाबदार राजकीय पक्षांनी ईव्हीएम मशीनवरून निवडणूक आयोगावर हकनाक ताशेरे ओढले. भारतीय निवडणूक आयोगाकडे जगातील सर्वोत्कृष्ट यंत्रणा आहे यात काहीच शंका नाही. प्रत्येक निवडणुकीत भारतीय मतदारांच्या सहभागाची जागतिक स्तरावर नोंद घेतली जाते. आपल्या देशात मतदानाचा टक्का अधिक असतो हेदेखील चांगले लक्षण आहे. २०१४ च्या निवडणुकीत सुमारे ६६ टक्के मतदारांनी मतदान केले. हे २०१६ मधील अमेरिकेतील निवडणुकीच्या ५८ टक्के मतदानापेक्षा आठ टक्के जास्त आहे. प्रत्येकाने...
    March 20, 03:18 AM
  • सुरक्षित आण्विक हत्यारेही हॅक होण्याची शक्यता
    - ब्रुस जी ब्लेयर, आण्विक धोरणतज्ञ अमेरिकेने आपल्या श्रेष्ठत्वाचा फायदा करून घेतला पाहिजे. आपली सायबर युद्धकला वेळीच पारखून अमेरिकेने उत्तर कोरियासारख्या स्पर्धकांवर नजर ठेवली पाहिजे. आजच्या काळात हे खूप आवश्यक आहे. उपग्रह संरक्षण प्रणाली सध्या झपाट्याने अद्ययावत होत आहे. अणू हत्यारांच्या जगात सध्या नवनवीन माहिती पुढे येत आहे. मात्र, अमेरिकेचे सैन्य सध्या तरी असे हल्ले रोखण्यासाठी समर्थ नाहीत. कित्येक वर्षे याबाबत कुणी विचारही केला नाही. २०१० मध्ये आण्विक क्षमतेची ५० मिनटमॅन...
    March 20, 01:33 AM
  • संकल्पच नसलेला अर्थसंकल्प
    मागील पानावरून पुढे चालू या एका वाक्यात राज्याच्या अर्थसंकल्पाचे वर्णन करता येईल. शेतकऱ्यांना कर्जमुक्त करण्यापासून दीन, दलित, अल्पसंख्याकांना मुख्य प्रवाहात आणण्यापर्यंतचे अनेक संकल्प अर्थमंत्री सुधीर मुनगंटीवार यांनी अर्थसंकल्प सादर करताना वाचून दाखवले. पण हे संकल्प ते कसे पूर्ण करवून घेणार आहेत, याचे आश्वासक विवेचन त्यांच्याकडून ऐकायला मिळाले नाही. वस्तू आणि सेवा कर लागू होणार असल्यामुळे करांच्या रचनेत फारसा बदल करण्याची संधी त्यांना नव्हती हे खरे; पण अन्य बाबतीत काही गेम...
    March 20, 01:29 AM
  • जागतिक नागरिकत्वाचा ‘आधार’ !
    आधार कार्डधारकांची संख्या ११२ कोटींवर गेल्याने आणि आधारचा वापर दिवसागणिक वाढत चालल्याने भारतातील या प्रयोगाचे जगाला आकर्षण वाटू लागले आहे. जग खऱ्या अर्थाने जवळ आणण्यासाठी आधार ओळख पद्धत मोठे योगदान देण्यास सज्ज झाली आहे. आधार कार्ड ही भारतीय नागरिकत्वाची ओळख आहे आणि तिचा वापर करून प्रशासनातील गैरव्यवहार आणि गळती कमी करण्याचा प्रयत्न सरकार करते आहे. या प्रयत्नांना आता आणखी गती येणार आहे. आधार कार्डमुळे वैयक्तिक माहितीचा दुरूपयोग होतो, अशा बातम्या गेले काही दिवस प्रसिद्ध होत...
    March 20, 01:15 AM
  • अन्नदात्यासाठी एक दिवस अन्नत्याग
    देशातील अनेक राज्यांत सध्या शेतकऱ्यांच्या कर्जमाफीच्या संदर्भाने जोरदार चर्चा सुरू आहे. महाराष्ट्रात अर्थसंकल्पीय अधिवेशनाच्या पार्श्वभूमीवर हा विषय पुन्हा चांगलाच चर्चेत अाला आहे. एकट्या २०१६ मध्ये शेतकरी आत्महत्यांचा आकडा ३ हजारांवर गेला. या वर्षीही आत्महत्या सुरूच आहेत. सत्ताधारी भाजप एकीकडे आणि उर्वरित सगळे एकीकडे, असे चित्र कर्जमाफीवरून पाहायला मिळत आहे. मुख्यमंत्री कर्जमाफी नव्हे तर कर्जमुक्तीसाठी उपाययोजना करत आहेत. कर्जमाफी किती व्यवहार्य यावर वेगवेगळे मतप्रवाह आहेत....
    March 18, 03:00 AM
  • सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या पक्षाला संधीचे घटनात्मक बंधन असावे
    नैतिकता अाणि लाेकशाहीची ग्वाही देणाऱ्या भाजपने गाेवा अाणि मणिपूरमध्ये जे सरकार स्थापन केले अाहेत ते भलेही घटनाबाह्य नसतील, परंतु अनैतिक नक्कीच अाहेत. मुख्यमंत्र्यांसह नऊपैकी सहा मंत्र्यांना पराभवाची धूळ चाखायला लावणारा जनादेश स्पष्ट सांगताे की, गाेव्याच्या मतदारांमध्ये सरकारविराेधी असंताेष खदखदत हाेेता. मणिपूरमध्ये ही भाजप दुसऱ्या क्रमांकाचा पक्ष हाेता. राज्यशास्त्राच्या पारंपरिक दृष्टिकाेनातून विचार केला तर खंडित का असेना, परंतु जनादेश भाजपच्या विराेधातच हाेता. परंतु...
    March 18, 03:00 AM
  • दहशतवाद हा इस्लामच्या तत्त्वांविरुद्ध
    आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील दहशतवाद हा व्यापक नियोजनाचा भाग आहे. शस्त्रास्त्रे विकणाऱ्या देशांसाठी अस्थिरता आणि दहशतवाद हे गरजेचे असतात. किंबहुना दहशतवादाला तेच प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्षपणे पाठबळ देतात. संघर्ष आणि दहशत माजवण्यासाठी धर्माचा प्रबळ वापर करतात. हे इसिसच्या उदाहरणावरून स्पष्ट दिसते. इसिस म्हणजे इस्लामिक स्टेट अाॅफ इराक अँड सिरिया. अर्थात या संघटनेला इराक आणि सिरिया देशात इस्लामी राज्य प्रस्थापित करायचे आहे. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, लिबिया आणि सिरिया ही ख्रिश्चन वा हिंदू...
    March 18, 03:00 AM
  • हजारो वर्षांचे काम मिनिटात करणारे क्वांटम कॉम्प्युटर
    क्वांटम टेक्नॉलॉजिस्टचे खरे आव्हान विज्ञानाऐवजी इंजिनिअरिंगला आहे, गुगल हे तंत्रज्ञान वापरण्यासाठी उत्सुक असून मायक्रोसॉफ्टने या तंत्रज्ञानाचा व्यापक वापर करण्यासाठी प्रकल्प हाती घेतले आहेत. अंघोळ करताना डोके ओले होऊ नये म्हणून घातली जाणारी टोपी मेंदूतील एकेका न्यूरॉनवर आता लक्ष ठेवू शकते. माणसाच्या मेंदूत काय चालले आहे याचा अदमास या टोपीद्वारे घेता येऊ शकतो. अशा टोपीत वापरले जाणारे सेन्सर खोल समुद्रातील पाणबुडीचाही शोध घेऊ शकतात. एवढेच नव्हे, तर असे दूरसंपर्क जाळे तयार केले...
    March 17, 03:08 AM
 
जाहिरात
 

ठळक बातम्या

 
 
 
 
 
 

वाचकांची आवड

 
 
 
 
 
 
जाहिरात
 

रंजक बातम्या

 
 
 
 
 
 

बॉलिवूड

 
 
 
 
 
 

जीवनमंत्र

 
 
 
 
 
 

क्रिकेट

 
 
 
 
 
 

बिझनेस

 
 
 
 
 
 

हास्ययात्रा