Home >> Magazine >> Madhurima

Madhurima

  • पेरले ते उगवते!
    भारतीय स्त्रीजीवनाचा इतिहास, विज्ञानाने सुसह्यकेलेला स्त्रीचा वर्तमान आणि आशादायी भविष्यकाळ यांच्याकडे नीट निरखून पाहिलं तर आपले बरेचसे प्रश्न सुटू शकतात आणि सुखं वाट्याला येऊ शकतात. त्रिकालातील स्त्रीजीवनाचा वेध घेणाऱ्या सदरातला हा लेख. मुलं कशी जन्मतात, याचं गूढ उकलेपर्यंत स्त्रीविषयी तिच्याकडे ही पुरुषांकडे नसलेली शक्ती आहे म्हणून आदरभाव होता, तो नेमकी माहिती मिळाल्याने कमी होत होत नष्ट झाला. मुलांच्या जन्मात पुरुषाचा सहभाग असतो आणि तो कसा असतो, हे समजून आल्याने क्षेत्र व...
    June 20, 03:09 AM
  • माझं बाळ नॉर्मल आहे ना?
    बाळ नॉर्मल आहे का? हा प्रश्नच मुळात चुकीचा आहे. ह्या प्रश्नाचं उत्तर एकच आहे, सांगता येत नाही! बाळ हा एक सतत विकसित होत जाणारा, वाढणारा, नवेनवे गुण निर्माण होणारा जीव आहे. ज्या स्थितीत आपण ते तपासतो त्याबद्दल आज काहीतरी सांगता येईल, पण उद्या काय घडेल, याची भविष्यवाणी नाही करता येणार. कारण प्रत्येक तपासणीच्या काही मर्यादा असतातच. सोनोग्राफी करताना हा प्रश्न नेहमीचाच. अगदी स्वाभाविक. निरागसपणे विचारलेला. पण डॉक्टरची महा-गोची करणारा. कारण नॉर्मल म्हणायचं कशाला, हा यक्षप्रश्नच आहे. पेशंटच्या...
    June 20, 03:06 AM
  • पुस्तकांची पार्टी
    आपण काहीही बोललं तरी बापाला ते पटतंच, त्याला सहजी गुंडाळता येतं, असं का बरं वाटत असेल मुलांना? साधी गोष्ट. आज सकाळचीच. शाळेला जायला उशीर होत होता. खाल्लेला पहिला घास पोटात जाऊन पूर्ण जिरल्याशिवाय दुसरा खायचाच नाही, असा निश्चय करून नाष्टा चाललेला. शूज-सॉक्स आतुरतेने दरवाजाजवळ मालकिणीची वाट पाहात बसलेले. शाळेची बॅग मला खाऊ द्या, करत आ वासून पुस्तके भरायची वाट बघत होती. बाबा काय करत होता, तर अन्वी मॅडमची पुस्तके घरभर शोधत होता. तीनदा प्रेमाने विचारून झाले, काल पुस्तके कुठे ठेवली होतीस? तिन्ही...
    June 20, 03:06 AM
  • बालसमीक्षकांचा पहिला प्रयोग
    प्रौढ साहित्याच्या तुलनेत कमी लेखलं जात असल्यामुळेच कदाचित मराठी बालसाहित्य समीक्षेचे फारसे प्रयोग झाले नाहीत. मात्र प्रा. विद्या सुर्वे-बोरसे यांनी बालसाहित्य : आकलन आणि समीक्षा या पुस्तकात एक वेगळा प्रयोग करून पाहिला आहे. मुलांना समजेल, आवडेल आणि मुख्य म्हणजे त्यांना वाचनासाठी प्रेरित करेल, असा हा भन्नाट प्रयोग आहे. मराठी बालसाहित्यात साहित्य निर्मिती सातत्याने जरी होत असली तरी या क्षेत्रात काही प्रयोग सोडले तर साहित्य समीक्षा फारशी झालेली नाही. कदाचित बालसाहित्याला अजून प्रौढ...
    June 20, 03:04 AM
  • वर्षा ऋतूचं स्वागत
    उद्या सौर वर्षा ऋतू प्रारंभ होतोय. राज्यातल्या अनेक भागांत आजपर्यंत पाऊस दाखल झाला आहेच. यंदा सरासरीइतका पाऊस पडणार आहे, असं भाकीत हवामान खात्याने वर्तवल्याने शेतकरीच नव्हे तर समाजातील सर्व वर्ग आनंदात आहेत. पाऊस चांगला झाला की, अन्नधान्य भरपूर येणार, लोकांच्या हाताला काम मिळणार, त्यांना पैसा मिळणार, त्याने खरेदीविक्रीला जोम येणार, त्याने पैसा खेळता राहणार आणि एकूण बरकत येणार, असं हे गणित असतं. आता शेअरबाजारही चढा राहू शकतो. नोटाबंदीनंतर आलेली मंदी कदाचित थोडी कमी होऊ शकते. पण पाऊस काही...
    June 20, 03:03 AM
  • पालक होण्यामागचा विचार
    पालक होण्यामागे विचार असा काही आपण करतो का? करायचा असतो का? आपल्या पालकांनी आणि त्यांच्या पालकांनी केला होता का? मग आपण का करायचा? असे अनेक विचार मनात दरवळले ना शीर्षक बघून! माझ्याही मनात असे अनेक तरंग उमटून गेले. मानवी मेंदूची जडणघडणच अशी आहे की, ठरवलं नाही तरी विचार होतच राहतात. आता प्रश्न आहे तो विचारांना दिशा देण्याचा. ज्या गोष्टी जैविक घड्याळाप्रमाणे आपोआप घडत राहतात, त्या विचाराअंती करण्याचा. पालक होण्याआधी मी, आम्ही विचार केला, त्यामुळे विचार करावा हे मनानं पक्कं ठरवलं होतं; पण का...
    June 20, 03:03 AM
  • देण्यातला आनंद
    पुण्याला माझा मुलगा व मुलगी शिकत असताना आम्ही त्यांना भेटायला गेलो की निरोप घेताना त्यांच्या मित्रमैत्रिणींना खाऊसाठी पैसे दिले, की त्यांना संकोच वाटायचा; नंतर मात्र त्यांनाही सवय झाली. माझ्या मुलाला व मुलीला वाटायचे, आई सर्वांना पैसे का देते? त्यांना नेहमी प्रश्न पडायचा. एरवी एक एक रुपया वाचवणारी आई अशी आठशे, हजार रुपये कशी काय देत असते. पण मुलांना हे कुठे ठाऊक होते की, मी रूमवर राहात असताना वडिलांनी सांगितले होते की, वीस रुपये नेहमीच बाजूला ठेव नि ते वीस रुपये सोडून तुझ्याकडचे पैसे...
    June 20, 03:03 AM
  • आई : कालची  नि आजची
    पालक, पालनकर्ता शब्दाशी फार मोठी जबाबदारी जोडली गेली आहे. या जबाबदारीची व्याप्ती खरोखर शब्दांत मांडता येणार नाही. त्यातही ती पालक आई असेल तर तिची जबाबदारी अजून वाढते. मूल चुकले कधी कुठेही तर पहिली जबाबदारी आईची, हे गणित समाजाने पक्के ठरवलेले आणि आईने आनंदाने स्वीकारलेले! पूर्वीच्या काळच्या एकत्र कुटुंब पद्धतीत बऱ्याच घरांतून कुणीही वेळप्रसंगानुसार मुलाची आई व्हायची. मोठ्या कुटुंबामुळे घरच्या बायकांना खूप काम असे. साहजिकच कामाच्या वाटावाटीत मुले सांभाळण्याचे काम जिच्याकडे असेल...
    June 20, 03:03 AM
  • मालकाच्या भूमिकेतून पालकाच्या भूमिकेत
    मुलांच्या भवितव्याची अकारण चिंता करून स्वतःमध्येताणाचा कोश विणू नका. काळजी आणि ताण यांच्यातून आलेल्या संमिश्र प्रतिक्रिया सहसा नकारात्मकतेचा चेहरा घेऊन बाहेर पडतात. त्यामुळे विशिष्ट वयात स्वतःला आणि मुलांना थोडे सैल सोडायला शिका. मन घट्ट करत त्यांना धडपडू द्या. ठेचकाळू द्या. चांगल्या-वाईट गोष्टींना अनुभवातून शिकू द्या. त्याशिवाय या जगात त्यांचा निभाव कसा लागेल? या सुट्टीत आम्ही चौघी मैत्रिणीनी मिळून मुलांसाठी आणि त्यांच्या पालकांसाठी काही कार्यशाळा घेतल्या. उन्हाळी शिबिरांचे...
    June 20, 03:02 AM
  • योगाचे महत्त्व
    गेल्या काही वर्षांपासून २१ जून हा जागतिक योग दिन साजरा करण्यात येतो. योगाचा प्रचार आणि प्रसार व्हावा तसेच जास्तीत जास्त लोकांनी योग साधनेने आरोग्य सुधारावे, यासाठी योग दिवसाच्या निमित्ताने प्रयत्न केले जातात. या पार्श्वभूमीवर बुलडाणा जिल्ह्यातील देऊळगाव मही येथील एका ७ वर्षाच्या चिमुकल्याबाबत आवर्जून सांगावेसे वाटते. वरद संतोष जोशी याने मागच्या वर्षात महाराष्ट्रात शंभरहून अधिक प्रात्यक्षिकं सादर केली आहेत. त्यामध्ये जगप्रसिद्ध लोणार महोत्सव, दक्षिण महाराष्ट्रातील माळेगाव...
    June 20, 03:00 AM
  • गंपूशेठचा वार्षिक अहवाल
    आमचा हा खोडकर गंपू सज्ज होतोय दुसऱ्या वर्षात पदार्पण करायला; मस्तीची, लब्बाडीची दुसरी पायरी चढायला. त्याला या पुढच्या प्रवासासाठी खूप खूप शुभेच्छा! आज गंपूचा वाढदिवस. एक वर्षाचा झालाय हा लब्बाड आता. वर्ष कसं भुर्रकन उडून गेलं. आत्ता कुठे मऊ-मऊ कापसासारखं लुसलुशीत बाळ हातात आलेलं. बाहेरच्या जगाकडे बिचकत बघणारं, घाबरं-गुबरं, लाजरं, थरथरत माझ्या कुशीत स्वत:ला उबदार गुरफटून घेणारं. कुरळे केस, बोलके डोळे, नाजुक मोगऱ्याच्या कळीएवढं नाक, साजूक ओठ. रंग विचाराल तर बहुरंगी आहे पठ्ठ्या, रोज...
    June 13, 07:29 AM
  • स्‍त्री मुक्‍ती चळवळीतील जिवंत अनुभवांची कहाणी
    छाया दातार यांचं तरीही शेषप्रश्न हे कादंबरीवजा पुस्तक म्हणजे स्त्री मुक्ती चळवळीचा गेल्या चाळीस वर्षांचा धांडोळा आहे. महिलांच्या जगातील सामाजिक स्थित्यंतराची कहाणी सांगणारा बराचसा टोकदार दस्तऐवज तर आहेच, शिवाय ती स्त्री मुक्ती चळवळीतील विविधांगी चर्चा आणि महिलांचे बरेचसे जग पुरुषांना समजून घेता येईल, अशी जिवंत अनुभवांची कहाणीही आहे. महिलांना सन्मानाची वागणूक, बरोबरीचा दर्जा द्या, तिच्याकडे केवळ शारीरिक सुखाचे साधन या नजरेने पाहणे बंद करा, तिच्यातील लैंगिक भावना समजून घ्या, अशा...
    June 13, 07:28 AM
  • शैक्षणिक मोबाईल अॅप
    इंटरअॅक्टिव्ह विज्ञान संग्रह : या अॅपमध्ये जीवशास्त्राशी संबंधित शंभरहून अधिक संज्ञा आणि संकल्पना देण्यात आल्या आहेत. तसेच यात काही संकल्पनांचे व्हिडिओजदेखील उपलब्ध आहेत. या अॅपमध्ये जीवशास्त्राचे मानवी शरीर, वातावरण, पेशी असे विविध विभाग आहेत. तसेच बरीचशी माहिती सांगण्याकरिता फ्लॅशचा उपयोग यात केलेला आहे. माध्यमिक शाळांमधील विद्यार्थ्यांना हे अॅप उपयुक्त ठरणारे आहे. यात सरावासाठी प्रश्नावली दिलेली आहे. शब्द शोधण्याकरिता सर्चचा यात पर्याय दिलेला आहे. हे अॅप आयओएस ५.० व त्या...
    June 13, 07:04 AM
  • फळांचे रस किती बरे, किती वाईट?
    बाजारात येणारी बहुगुणी फळं आहेत तशी खाण्याऐवजी, पॅक्ड आणि रेडिमेड फळांचा ज्यूस घेण्याची हल्ली फॅशनच आहे. मात्र असे हवाबंद ज्यूस दररोज घेणं आरोग्यदायी आहे का? त्याची शरीराला खरंच गरज आहे का? शिवाय अशा ज्यूसमधून शरीरात जाणारी अतिरिक्त शर्करा पचवण्याची ताकद आपल्या शरीरात आहे की नाही, याचा विचार आपण कधी करणार? प्रत्येक ऋतुमानानुसार बाजारात फळं उपलब्ध होत असतात. उन्हाळ्यामध्ये टरबूज, आंबा, कलिंगड यांसारख्या फळांची उपलब्धता खूप असते. शिवाय सर्वांचा प्रिय असा उसाचा रससुद्धा उपलब्ध असतो....
    June 13, 06:56 AM
  • रिमझिम गिरे सावन...
    रिमझिम गिरे सावन हे गीत मंझिल सिनेमात दोनदा येते. एकदा किशोरदांच्या धीरगंभीर आणि भारदस्त आवाजात. आणि दुसऱ्यांदा लतादीदींच्या नाजूक आवाजात. लतादीदींच्या आवाजातल्या गाण्यात आपल्याला भेटतो तो खट्याळ पाऊस...धरतीच्या मनाचा कानोसा घेणारा, हो की नाही अशा संभ्रमात पडलेला, हलक्या पायाने येणारा, आषाढात सर्व अंगाने बहरणारा... अकरावीचे पहिले सत्र होते. मुंबईतील एक संस्था वीर गीत गायन आणि वीर कथाकथन यांच्या स्पर्धा आयोजित करायची. बक्षीस दोघांना मिळून असायचे. शालेय जीवनात सलग तीन वर्षे जिंकून मी...
    June 13, 06:53 AM
  • बँकमित्राची भूमिका
    बँकमित्र हा बँक आणि ग्राहक यांच्यातला दुवा आहे, जो बँकेच्या सर्व कामांमध्ये बँकेला खूप मोठ्या प्रमाणात सहकार्य करतो. ग्रामीण भागातल्या जनतेला बचतीचं महत्त्व पटवून देण्यातही बँकमित्राची भूमिका खूप महत्त्वाची आहे. काही महिन्यांपूर्वी झालेल्या नोटाबंदी निर्णयानंतर भारतीय अर्थव्यवस्था हळूहळू कॅशलेसकडे वाटचाल करत आहे. पण ग्रामीण भागातल्या लोकांना कॅशलेसचे महत्त्व अजूनही म्हणावे तेवढे कळलेले नाही, कॅशलेसविषयी त्यांना माहितीही कमी आहे. परंतु, बँकमित्रांच्या माध्यमातून बँका आणि...
    June 13, 06:47 AM
  • हा रस्‍ता कोणाचा?
    जगातल्या बहुतेक सर्वच देशांत स्त्रिया आणि पुरुषांना मिळणाऱ्या संधी, सुविधा आणि त्यातून होणारी त्यांची प्रगती यात तफावत आढळते. स्त्री-पुरुषांच्या सामाजिक परिस्थितीमध्ये जे अंतर असते, त्याला जेंडर गॅप म्हटले जाते. या जेंडर गॅपचा विविध संदर्भांनी आढावा घेणाऱ्या नवीन सदरातला हा पहिला लेख. तुम्हाला तुमच्या शहरातल्या रस्त्यांची नावं माहीत आहेत? मग सांगा बघू, त्यातले किती रस्ते महिलांच्या नावाने आहेत? नाही ना माहीत? कारण आपण कधी या दृष्टीने आपल्या शहराचा विचारच केलेला नसतो. मॅपबॉक्स या...
    June 13, 06:42 AM
  • झाली बुवा शाळा सुरु
    हुश्श, दोन महिन्यांची सुट्टी संपणार आणि शाळा अखेर सुरू होणार. तशा काही शाळा झाल्यात सुरू आधीच, पण राज्यभरातल्या बहुतांश शाळा १५ जूनला उघडणार, नवीन शैक्षणिक वर्ष सुरू होणार. मुलं, पालक आणि शिक्षक अशा सर्वांनाच शाळेचे वेध वेगवेगळ्या कारणांनी लागलेले असतील. मुलांना उत्सुकता नवीन वर्ग, नवीन पुस्तकं, नवीन वर्गमित्रमैत्रिणी, नवा गणवेश यांची. पालकांना वेध लागलेले असतात, कारण दोन महिन्यांच्या सुटीत मुलांचा वेळ कसा घालवायचा, या प्रश्नाने त्यांना भंडावून सोडलेलं असतं. एकदा शाळा सुरू झाल्या की,...
    June 13, 06:36 AM
  • झुनझुन वाजंत्री वाजती
    आजही ग्रामीण भागात वधूच्या घरच्या स्त्रिया लग्नगीते गाताना कानावर पडते. नवरीला हळद लावताना हळदीची गाणी, पाठवणी करताना निरोपाची गाणी; वेगवेगळ्या प्रसंगी वधू आणि वरपक्षाकडील स्त्रिया निरनिराळी गाणी म्हणत असतात. लग्नघरी वाजवली जाणारी गाणी हा खूपच मनोरंजक विषय आहे. लाऊडस्पीकरवर गाणी वाजवल्याशिवाय लग्नसमारंभ साजरा झाल्यासारखं लोकांना वाटतच नाही. पूर्वी लग्नप्रसंगी व जेवणावळीच्या वेळी आवर्जून वाजवले जाणारे बिस्मिल्ला खान यांचे सनई-वादन आता फक्त आकाशवाणीवरूनच ऐकायला मिळते. तेही...
    June 13, 06:32 AM
  • पहिला दिवस शाळेचा
    उन्हाळ्याच्या सुटीनंतर सुरू होणाऱ्या शाळेच्या पहिल्या दिवसाची उबदार आठवण प्रत्येकानं जपून ठेवली असणार नक्कीच. नवीन शाळा, नवे सवंगडी, दप्तर, वह्या-पुस्तकं, पेन-पेन्सिल-कंपास अशा चिमुकल्यांच्या निरागस नजरेपलीकडचा शाळेचा पहिला दिवस शिक्षकांसाठीही नवेपण घेऊन येणाराच असतो. दोन दिवसांनी सुरू होणाऱ्या शाळांच्या पहिलेपणाच्या निमित्तानं मधुरिमाची ही आजची कव्हर स्टोरी. जून उजाडला की, पालक, मुले व शिक्षकांना वेध लागतात ते शाळा सुरू होण्याचे. विदर्भ वगळता संपूर्ण महाराष्ट्रात १५ जून रोजी...
    June 13, 06:17 AM
 
जाहिरात
 

ठळक बातम्या

 
 
 
 
 
 

वाचकांची आवड

 
 
 
 
 
 
जाहिरात
 

रंजक बातम्या

 
 
 
 
 
 

बॉलिवूड

 
 
 
 
 
 

जीवनमंत्र

 
 
 
 
 
 

क्रिकेट

 
 
 
 
 
 

बिझनेस

 
 
 
 
 
 

हास्ययात्रा