Home >> Mukt Vyaspith
  • जनसुनावणी नेमकी कोणासाठी?
    रुग्णांच्या मानवी हक्कांच्या उल्लंघनाबाबत डॉ. अनंत फडके यांचा लेख २१ जानेवारी रोजी प्रसिद्ध झाला होता. त्या लेखातील मुद्द्यांचा प्रतिवाद करणारा हा लेख. रुग्णसंवाद वाढावा म्हणून डॉक्टरही प्रयत्नशील असतातच. डॉ. अनंत फडके यांचा लेख डॉक्टरांविरुद्धच्या अपप्रचाराचा एक अत्युत्कृष्ट नमुना आहे आणि त्यातल्या मुद्द्यांच्या फुसकेपणाची दाद द्यावी तितकी ती थोडीच ठरेल. डॉ. फडक्यांचा पहिला मुद्दा म्हणजे, डॉक्टर रुग्णसंबंधात डॉक्टरचा अटळ वरचष्मा असतो. आणि त्यात डॉक्टरची अटळ वैद्यकीय सत्ता...
    February 10, 12:10 AM
  • युती, आघाडीच्या राजकारणात माकपची ससेहोलपट  (परिमल माया सुधाकर)
    देशभरातील साम्यवादी आंदोलनाचे नेतृत्व करण्याचा सार्थ अभिमान बाळगणाऱ्या माकपची मागील दशकभरात झालेली पीछेहाट लक्षणीय आहे. सन २००४ मध्ये लोकसभेच्या सर्वाधिक जागा पटकावण्यासह सन २००६ मध्ये पश्चिम बंगालमध्ये विक्रमी जागा जिंकण्यासाेबतच केरळमध्ये सत्तेतील पुनरागमन हा माकपच्या राजकीय कारकीर्दीतील सर्वोच्च बिंदू होता. त्यानंतर माकपची दुर्दशा होत सत्तेतील सहभाग त्रिपुरापुरता उरला आणि संसदेतील प्रभाव फिका पडत गेला. काेलकात्याच्या विशेष अधिवेशनात साम्यवादी पक्षाच्या प्रथेनुसार...
    February 2, 02:18 AM
  • सुरेश प्रभू यांची रेल्वे प्रवासी सेवा
    सुरेश प्रभू हे रेल्वेमंत्री आहेत. ते काही दिवसांपासून ट्विटरवर आहेत. स्वत:साठी नव्हे, तर रेल्वे प्रवाशांसाठी. केंद्रातील असा मंत्री की जो रेल्वेमंत्री ही जबाबदारी सांभाळून प्रवाशांना ट्विटरच्या माध्यमातून झटपट सेवा देण्याचा प्रयत्न करत आहे. काही दिवसांपूर्वी एक तरुणी रेल्वेमधून प्रवास करत असता एक व्यक्ती रेल्वेमध्ये तिला त्रास देत होता. त्या तरुणीने प्रसंगावधान दाखवून ट्विटरवरून थेट रेल्वेमंत्र्यांना संपर्क साधला. प्रभू यांनी झटपट त्या तरुणीला परत संदेश करत ती प्रवास करत...
    January 15, 04:00 AM
  • बळीराजाचे रक्षण काळाची गरज
    देशात २०१४ या वर्षात १२,३६० शेतकऱ्यांनी आत्महत्या केल्या आहेत, असे शासनाच्या वतीने सांगण्यात आले आहे. यामध्ये एकट्या महाराष्ट्र राज्यातील २,५६८ शेतकरी आत्महत्येचा समावेश आहे. गेल्या अनेक वर्षांपासून शेतकरी आत्महत्येचा आलेख सतत वाढत आहे. अाज जरी याच्या एकंदरीत परिणामांची कल्पना येत नसली, तरी सतत होत असलेल्या या घटनांचे परिणाम मात्र गंभीरच होण्याची शक्यता आहे. आता जर या आत्महत्या पूर्णपणे थांबल्या नाहीत, तर शेतकऱ्यांच्या येणाऱ्या पिढीत शेती व्यवसायावर आस्थाच राहणार नाही आणि शेती...
    January 14, 04:00 AM
  • नवीन वर्षात कृतिशील होण्याची गरज
    २०१५ परिवर्तनात गेले. अनेक बरे-वाईट निर्णय झाले. अच्छे दिन यावेत, ही सर्वांचीच सकारात्मक बाजू आहे. बुरे दिन आणणाऱ्यांना धारेवर धरले जावे. लोकांनी लोकशाहीत सतर्क, कृतिशील राहावे, तरच आपापली कर्तव्ये आणि हक्क जपले जातील. न्यायालयीन सक्ती असल्याचे अनेक प्रकरणांत नेहमीच अनुभवाला येते. सेवा हक्क कायदा, माहितीच्या अधिकाराचा प्रभावी वापर करण्यासाठी नागरिकांना साक्षर करावे लागणार आहे. अनेक घोटाळ्यांनी देश नागवला गेला आहे. सामान्य सुखी नाहीत. आंतरराष्ट्रीय दहशतवाद फोफावत आहे. सर्वांनी सतर्क...
    January 14, 04:00 AM
  • विद्यापीठ नामांतराचे क्रांतिकारी आंदोलन
    विश्वरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी १९५० मध्ये मिलिंद महाविद्यालयाची स्थापना करून शैक्षणिकदृष्ट्या मागासलेल्या मराठवाड्यात शिक्षणाची मुहूर्तमेढ रोवली. डॉ. आंबेडकरांचे शैक्षणिक क्षेत्रातील अतुल्य योगदान लक्षात घेऊन त्यांच्या कार्याप्रति कृतज्ञता म्हणून महाराष्ट्र विधानसभेत २७ जुलै १९७८ रोजी मराठवाडा विद्यापीठाचे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर विद्यापीठ असे नामांतर करण्याचा ठराव पारित करण्यात आला; पण या नामांतराला प्रखर विरोध झाला. यातून संपूर्ण मराठवाड्यात नामांतरवादी व विरोधी असा...
    January 14, 04:00 AM
  • वाहनांचा पूर, प्रदूषणाचा भस्मासुर
    दिल्लीत सम व विषम क्रमांकांनुसार वाहतुकीचा प्रयोग सुरू करण्यात आला आहे. हे पर्यावरण संरक्षण व नागरिकांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने चांगले पाऊल आहे. देशातील ५० टक्के लोक नागरी क्षेत्रात राहतात. सर्व सोयी शहरात एकत्रित झाल्याने शहरीकरण वाढले आहे. त्यामुळे अनेक प्रश्न निर्माण झाले आहेत. जागेच्या किमती वाढल्या. त्यामुळे सामान्य ते अतिसामान्य झोपड्यात राहू लागली. घरे घेणे स्वप्नच राहिले आहे. भूमाफिया, झोपडपट्टी माफिया, वाळू माफिया वाढले. शहरी वातावरण गुन्हेगारी पोषक ठरले. विस्तार वाढल्याने...
    January 13, 04:00 AM
  • पेट्रोल, डिझेलचे गणित असे कसे?
    आपल्या देशात पाण्याचा अन् धान्याचा दुष्काळ कित्येक वेळा सर्वसामान्यांना भोगायला मिळाला आहे, परंतु मागच्या वर्षात कच्च्या तेलाचे भाव जागतिक स्तरावर भलतेच गडगडले आहेत. सध्याच्या कच्च्या तेलाची किंमत 12 वर्षांच्या नीचांकावर आली आहे. ती मागच्या दीड वर्षाच्या मानाने 75% ने कमी झाली आहे अन् त्या वेळी पेट्रोलचा दर 30 रु. होता. मग पेट्रोलचे दर दीड वर्षापूर्वीच्या 83 रु.च्या 75 % ने कमी म्हणजे 30 रु. व्हायला पाहिजेत. ज्याप्रमाणे खाद्यपदार्थांचे भाव वाढले की दुसऱ्या सेकंदालाच वाढतात, मात्र कमी झाले तर...
    January 13, 04:00 AM
  • गुढीपाडव्याला साजरे करू अापण नववर्ष !
    आपल्या भारतीयांनी ३१ डिसेंबर साजरा करायलाच नको, भारतीयांनी जानेवारीपासून सुरू होणारे नववर्ष मानायलाच नको. कारण आपण भारतीय आहोत. आपणास चांगली सुशील, शीलवान संस्कृती आहे. आपले खरे नववर्ष चैत्र प्रतिपदेलाच सुरू होते. त्यास आपण गुढीपाडवा म्हणतो. आपल्या भारतीय संस्कृतीचे नववर्ष पाहा कशा सुंदर पद्धतीने साजरे करावे, अशी आपली सुशील, सुविचारी, उच्च संस्कृती सांगते. गुढीपाडव्याच्या दिवशी सकाळी अभ्यंगस्नान करून वस्त्रालंकारांनी सजावे. ध्वज उभारून तोरणे लावावी, गुढी उभारावी, तिची पूजा करावी....
    January 13, 04:00 AM
  • शेतकरी वाचवा हो...
    शेतकऱ्यांना संकटांना तोंड द्यावे लागते त्याची सरकारने दखल घ्यायला हवी. शेतीमालाला भाववाढ मिळत नाही. त्यांना काही वेतन आयोगही नाही.सरकारी नोकर संघटित आहेत, त्यांनी बरोबर सातवा वेतन आयोग पदरात पाडून घेतला. सरकारी कर्मचाऱ्यांची तिपटीने पगारवाढ झाली आहे. शिवाय दरवर्षी त्यांना महागाई भत्ता वाढवून मिळतो ते वेगळेच. इकडे मात्र शेतकऱ्यांच्या आत्महत्यांत वाढ झाली आहे. त्यामुळे स्वामिनाथन समितीच्या शिफारशी मंजूर व्हाव्यात, त्यानुसार शेतकऱ्यांच्या मालाचे भाव वाढवण्यात यावेत व ते मंजूर...
    January 12, 04:00 AM
  • घ्या रजा... करा मजा...
    डिसेंबरात सरकारी खात्यातर्फे पुढील वर्षीच्या सुट्यांची यादी, संख्या प्रसिद्ध केली जाते. ती पाहता आपला देश काम करण्यात धन्यता मानणाऱ्या कर्मचाऱ्यांचा देश आहे की सुटीची मजा लुटणाऱ्या आळशी नागरिकांना देश आहे, अशी शंका निर्माण होते. उत्तर प्रदेश सरकारने जाहीर केलेल्या सुट्यांची संख्या बघता तेथील सरकारी कर्मचारी वर्षाच्या ३६५ दिवसांपैकी २०१ दिवस हक्काने आरामात घरी बसू शकतो. वरवर पाहता हे आश्चर्यकारक वाटेल, पण हिशेब केला की त्यामागचे रहस्य सहज उलगडेल. ५२ शनिवार, ५२ रविवार ह्या व्यतिरिक्त...
    January 12, 04:00 AM
  • जिजाऊंचे संघर्षमय जीवन
    माँसाहेब जिजाऊ...एक प्रेरणास्थान, एक कुशल नेतृत्व, मातृत्व. अशा अनेक भूमिकांतून जाणाऱ्या राजमाता राष्ट्राच्या आदर्श माता आहेत. जिजाऊंना युद्धनीती, राजनीती, विविध भाषा लहानपणीच शिकवण्यात आल्या. त्यांना मराठी, संस्कृत, कन्नड, फार्सी, तेलगु, उर्दू, हिंदी आदी भाषा अवगत होत्या. त्यांना बलाढ्य व लढवय्ये माहेर व सासरची पार्श्वभूमी होती. शहाजीराजे व माँसाहेब जिजाऊ यांच्या प्रेरणेने शिवरायांनी स्वराज्य निर्माण केले. स्वराज्य सुराज्यात रूपांतरित करण्यासाठी जिजाऊंचे विचार व उपदेश, आचरण...
    January 12, 04:00 AM
  • आठ तास शाळा किती योग्य?
    नुकतेच केंद्र सरकारने नवीन राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण राबवण्याचे जाहीर केले. शिक्षण हक्क कायद्यानुसार ६ ते १४ वयोगटातील बालकांना मोफत आणि सक्तीचे शिक्षण उपलब्ध करून देण्याची तरतूद त्यात केलेली आहे; पण गावागावांतील शाळांची परिस्थिती, तिथल्या अपुऱ्या सोयीसुविधा पाहता, या कायद्याचा आणि सर्व शिक्षा अभियानासारख्या योजना प्रभावशालीपणे राबवल्या जात नाहीत, असे चित्र सर्वत्र पाहायला मिळते. त्यानुसार राज्य सरकारने पहिली ते आठवीच्या शाळांचे तास सहाऐवजी आठ करण्याचा प्रस्ताव सर्व जिल्ह्यांत...
    December 23, 02:00 AM
  • मराठवाड्यातील काही कार्यकर्ते मराठवाडा मुक्ती मोर्चा हा पक्ष काढून स्वतंत्र मराठवाड्याची मागणी करणार असल्याचे समजते. वस्तुत: स्वतंत्र मराठवाड्याच्या मागणीस मराठवाड्यातील राजकीय पक्षांचा, मराठवाडा जनता विकास परिषदेचा आणि लोकांचाही पाठिंबा नाही. कारण एक तर मराठवाडा स्वेच्छेने महाराष्ट्रात सामील झाला आणि दुसरे असे की, मराठवाड्यात विदर्भाप्रमाणे खनिज संपत्ती नसल्यामुळे स्वतंत्र मराठवाड्याची मागणी करणे ही पोरकट राजकीय दिवाळखोरी आहे. मराठवाड्याने गत ५५ वर्षांत सिंचन, रस्ते,...
    December 18, 02:16 AM
  • दलितांचा विसर का पडला
    शरद पवार यांचा अमृत महोत्सवी सत्कार समारंभ नुकताच दिल्लीत मान्यवरांच्या उपस्थितीत पार पडला. शरद पवार यांच्या मुंबई येथील सत्कारासही मान्यवर नेते तसेच कलावंत उपस्थित होते. या निमित्ताने वृत्तपत्रांनीही विशेष लेख प्रसिद्ध केले. पण या संदर्भात एक बाब विशेषत्वाने खटकली ती अशी की, या सर्व उपक्रमात दलित नेत्यांचा वा दलित बुद्धिवादी, विचारवंत लेखक-कलावंतांचा सहभाग कुठेही नव्हता. पवारांनी भटक्या-विमुक्त समाजातही काम करून कार्यकर्ते उभे केले आहेत. पण त्यांचीही अनुपस्थिती जाणवली....
    December 16, 12:51 AM
  • अंगार थांबला…     (मुलाखत : वसंतराव आपटे)
    शेतकऱ्यांचे, शेतीचे प्रश्न काय आहेत, हे समजावे म्हणून शरद जोशी यांनी आंबेठाणला २० एकर कोरडवाहू शेती घेतली. त्या शेताला त्यांनी अंगारमळा असे नाव दिले होते. हे नामकरण करण्यामागे विचार काय होता? याची माहिती नाही; पण शरद जोशी यांनी युनोतील सुखा-समाधानाची नोकरी सोडून भारतातील शेतकऱ्यांसाठी आयुष्य झोकून देत ज्या पद्धतीने संघर्ष केला ते पाहता शेताप्रमाणेच त्यांचे आयुष्यदेखील एक अंगारमळाच होता. घरावर विस्तव ठेवला. कुटुंबाची वाताहत झाली. अशा स्थितीत एखादा नेता कोसळला असता पण या झुंझार...
    December 13, 03:00 AM
  • शेतमालाला भाव आणि बळीराजाच्या पत्नीला ७/१२ वर स्थान मिळवून देणारा द्रष्टा हरपला
    राज्यातील शेतकऱ्यांच्या पत्नीला त्यांच्याकडे असलेल्या संपत्तीतील वाटा मिळवून देण्याचे संपूर्ण श्रेय शरद जोशी यांना आहे. पतीच्या निधनानंतरही त्या शेतकरी महिलेला सन्मानाने जगता यावे याकरिता शरद जोशी यांनी लक्ष्मीमुक्ती कार्यक्रम ही मोठी चळवळ उभारली होती. शेतकऱ्यांनी आपल्या पत्नीच्या नावे जमिनीची मालकी करून देण्याची ही चळवळ तेव्हा सुरू झाली. नाशिक जिल्ह्यातील चांदवड येथे १९८६ मध्ये शेतकरी संघटनेची जाहीर सभा झाली. त्यातच पत्नीच्या नावावर शेतकऱ्यांनी जमिनी करून द्याव्यात, असा...
    December 13, 02:23 AM
  • सामाजिक ऊर्जा, आशावाद जागवणारा लोकनेता  (केशव उपाध्‍ये)
    गो पीनाथ मुंडे यांचे निधन झाल्यानंतर येणारा हा दुसरा वाढदिवस. आजही महाराष्ट्रातील कार्यकर्ते गोपीनाथ मुंडेचं नाव काढताच गहिवरतात. महाराष्ट्राच्या भूमीने प्रत्येक काळात अनेक नेते दिले. या नेत्यांनी त्यांच्या कारकीर्दीत अनेक चांगले निर्णय घेत राज्याला पुढे नेण्याचा प्रयत्न केला. काही देण्याचा प्रयत्न केला. मात्र काही जणांनी आपला ठसा समाजावर कायमस्वरूपी उमटवला. सत्तेच्या वर्तुळाशी या नेत्यांचे देणेघेणे नसते. सत्तेने येणाऱ्या लोकप्रियतेचे या मंडळींना महत्त्व नसते. सत्ता असो अथवा...
    December 12, 05:24 AM
  • बालनाट्याचे भविष्य आता प्रसारमाध्यमांच्या हाती  (शरद देऊळगावकर)
    औरंगाबाद शहरात महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक संचालनालयामार्फत बालनाट्य स्पर्धेस प्रारंभ झाला आहे. या स्पर्धेत भाग घेणाऱ्या कलावंतांना, आयोजकांना नाट्य स्पर्धा होईपर्यंत आणि त्यानंतरही जो त्रास सहन करावा लागतो त्याचा आढावा घेणे किंवा पाढे वाचणे हा माझा हेतू नाही. कारण मी एका शाळेत शिक्षक असताना नाट्य स्पर्धेत भाग घेताना या अडचणी सोसल्या आहेत. आता पूर्वीप्रमाणे म्हणजे १५ ते २० वर्षांपूर्वी जे शाळेचे सांस्कृतिक वातावरण होते ते आता राहिले नाही. शाळेचे स्नेहसंमलने म्हणजे आता इव्हेंट...
    December 9, 02:07 AM
  • सर्वसमावेशक कौशल्याधिष्ठित उच्च शिक्षणाची गरज (डॉ. संजय खडक्कार)
    दे शातील उच्च शिक्षण पद्धती ही जगातील मोठ्या शिक्षण पद्धतींपैकी एक आहे. भारतात उच्च शिक्षण घेण्यासाठी ७०० च्या वर विद्यापीठे व ४०,००० च्या वर महाविद्यालये आहेत. ६५ टक्के विद्यार्थी हे सरकारी शैक्षणिक संस्थेत किंवा सरकारी अनुदानित शैक्षणिक संस्थेत शिकतात. ९३ टक्के तंत्रशिक्षण हे खासगी शैक्षणिक संस्थेद्वारे दिले जाते. विद्यापीठ अनुदान मंडळाने (यूजीसी) केलेल्या सर्वेक्षणात असे आढळले की, देशातील ६८ टक्के विद्यापीठे व ७३ टक्के महाविद्यालयांचा दर्जा सुमार किंवा कमी आहे. यावरूनच उच्च...
    December 8, 02:51 AM
 
जाहिरात
 

ठळक बातम्या

 
 
 
 
 
 

वाचकांची आवड

 
 
 
 
 
 
जाहिरात
 

रंजक बातम्या

 
 
 
 
 
 

बॉलिवूड

 
 
 
 
 
 

जीवनमंत्र

 
 
 
 
 
 

क्रिकेट

 
 
 
 
 
 

बिझनेस

 
 
 
 
 
 

हास्ययात्रा