Home >> Jeevan Mantra >> Arogya/Ayurved

Arogya Ayurved

  • आपली संस्कृती जगासाठी आदर्शवत होती आणि आहे. ध्ररतीला माता मानणारी आपली संस्कृती केवळ मनुष्यच नव्हे तर प्राणी आणि वनस्पतींमध्येही ईश्वर असल्याचे मानते. एकेकाळी जगदगुरू असलेला आपला देश अनेक विषयांत पुढे होता. आयुर्वेद आणि योगशास्त्रात आरोग्याबद्दल मूलभूत गोष्टी सांगण्यात आल्या आहेत. प्रजनन आणि संतती उत्पत्ती याविषयीही विपुल लेखन आपल्या शास्त्रांमध्ये आहे.आयुर्वेदातील प्राचीन ग्रंथ चरक संहितेत संतती आणि बुद्धीसंततीचे वर्णन आहे. सुसंततीसाठी रसायन औषधींची माहितीही त्यात आहे....
    October 10, 06:15 PM
  • आधुनिक जीवनशैलीमध्ये इच्छा नसली तरी आपली दिनचर्या अशी होऊन जाते की जी आरोग्यासाठी हानीकारक असते. अडचणींना घाबरून पळून जाणे हा काही मनुष्य स्वभाव नाही. काही फंडे कमालीचे आहेत. या गोष्टी आपण आपल्या जीवनशैलीत आणल्या तर विपरित परिस्थितीतही आपण स्वस्त आणि प्रसन्न राहू शकतो. हे उपाय पुढीलप्रमाणे आहेत. - रात्री लवकर झोपा आणि पहाटे लवकर उठा.- रोज न चुकता 2 ते 3 किलोमीटर मॉर्निंग वॉक करा.- फिट राहण्यासाठी योग ध्यान करा. - शरीराची गरज ध्यानात घेऊनच खा. - आरोग्य तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की आपली पचन क्रिया...
    October 8, 06:09 PM
  • रामायण हा भारतीय संस्कृतीतील अमूल्य ठेवा आहे. रामायण वाचल्यानंतर किंवा ऐकल्यानंतर आपल्या सात जन्माचे पाप नाहीसे होते असे सांगितले जाते. आजच्या धावपळीच्या जगात तर संपूर्ण रामायन वाचणे किंवा ऐकण्यासाठी वेळ नसतो. यासाठी खाली दिलेल्या एका श्लोकाचे योग्यप्रकारे जप केला तर संपूर्ण रामायण वाचण्याचे किंवा ऐकण्याचे फळ मिळते. याला श्लोकी रामायणही असेही म्हणतात.मग वाचा हा श्लोक (मंत्र)आदि राम तपोवनादि गमनं, हत्वा मृगं कांचनम्।वैदीहीहरणं जटायुमरणं, सुग्रीवसंभाषणम्।।बालीनिर्दलनं...
    October 7, 07:06 PM
  • ईश्वराने या जगाची निर्मिती अनेक रंगांच्या मिश्रणातून केली आहे. सूर्याची सप्तरंगी किरणे, समुद्रतळातील मोती, शिंपले, खळाळणा-या नद्या, बर्फाच्छादित हिमालय, प्रत्येक ठिकाणी नाविण्य आहे. ब्रह्मांडाच्या प्रत्येक निर्मितीत विविधता आणि सौंदर्य आहे. हे सारे पाहण्यासाठी एक अदभुत इंद्रिय आहे, त्याचे नाव डोळे. ज्ञानेंद्रिय डोळ्यामुळे आपल्याला सृष्टीची विविध रुपं अनुभवता येतात.डोळ्यांचे हे महत्त्व ध्यानात घेऊनच कवींनी डोळ्यांची महती गायलीय. डोळ्यांवर रचना केल्यात. डोळ्यांची काळजी करण्याची...
    October 6, 05:18 PM
  • लठ्ठपणा म्हणजे अनेक आजारांना निमंत्रण होय. हृदय विकार, उच्च रक्तदाब आदी आजार लठ्ठपणासोबतच येतात. तुमचे वजन तुमच्या उंचीशी साजेसेच असले पाहिजे. साधारण 5 फूट उंची असेल तर 60 किलो वजन अपेक्षित आहे. लठ्ठपणा म्हणजे आपल्या उंचीच्या तुलनेत अधिक वजन असणे होय. लठ्ठपणामुळे संपूर्ण शरीर थुलथुलीत होते. मांसपेशीदेखील ढिल्या होतात. कुल्ले आणि पाठीवर चरबी वाढते. ढेरी पुढे येते. हात आणि मांड्यांच्या ठिकाणीही चरबी साठून राहते.लठ्ठपणा येण्याची कारणे- चुकीची जीवनशैली आणि चुकीच्या सवयींमुळे लठ्ठपणा येतो.-...
    October 6, 04:12 PM
  • तुम्ही आजारी असा की निरोगी, सदैव संतुलित आहार घेणे आवश्यक असते. आजारी पडल्यानंतर औषध घेणे जितके महत्त्वाचे त्याहून अधिक महत्त्वाचे आहे काळजीपूर्वक जेवण करणे. शरीराला तंदुरुस्त ठेवण्यासाठी भोजनाची आवश्यकता असते. शारीरिक श्रम केल्याने शरीराची झीज होते. ही झीज भरून काढण्यासाठी आपल्याला भोजनाची आवश्यकता असते. जेवण केल्याने ही झीज भरून काढली जाते.जसजसे वय वाढत जाते, आपली भूक कमी होऊ लागते. आपल्याला खूप कमी प्रमाणात आहाराची आवश्यकता असते. लग्न, बारसे किंवा इतर समारंभाप्रसंगी आपण...
    October 5, 07:40 PM
  • भाजी-भाकरीसोबत कांदा-मुळा खाण्याची सयव महाराष्ट्रात सर्रास आढळते. संतांच्या अभंगांमध्येही मुळ्याचा उल्लेख आवर्जून सापडतो. ( कांदा मुळा भाजी अवघी विठाई माझी - संत सावता माळी ) मुळा रंगाने पांढरा असतो. सॅलड म्हणून मुळा अधिक लोकप्रिय आहे. मुळ्याची भाजीदेखील करतात. सॅलड किंवा भाजी दोन्ही रूपात मुळा गुणकारी आहे. मुळ्यात प्रोटीन, कॅल्शियम, गंधक, आयोडिन आणि लोह भरपूर प्रमाणात उपलब्ध असतात. यात सोडियम, फॉस्फोरस, क्लोरिन आणि मॅग्नेशियमही असते. मुळ्यात अ जीवनसत्व , ब जीवनसत्त्व आणि क जीवनसत्त्वही...
    October 4, 05:12 PM
  • हळद, हरिद्रा, कांचनी, पीता, अरशीन आदी नावाने ओळखली जाणारी औषधी वनस्पती आपल्या परिचयाची आहे. आयुर्वेदात तर हळदीला अमृत तुल्य औषधी मानण्यात आले आहे. उत्तम अँटीसेप्टिक म्हणूनही हळदीकडे पाहिले जाते. त्वचारोग, अॅलर्जी आदीमध्ये हळद गुणकारी आहे. हळद वापरल्याशिवाय स्वयंपाक पूर्ण होणे कसे शक्य आहे. कवेळ स्वयंपाकच कशाला, आपल्याकडे लग्नसमारंभातही हळदीला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे.अलीकडेच यूसीएलए जॉन्सन कॅन्सर केंद्रात एक नवीन संशोधन समोर आले आहे. हळदीमध्ये कर्कुमिन नावाचे पदार्थ असते....
    October 3, 04:07 PM
  • हृदयरोग म्हणजे काय आणि तो ओळखायचा कसा? उत्तर :- हृदयरोगाबद्दल बोलताना त्याच्या सर्व बाबींचा विचार करायला पाहिजे. हार्ट अटॅक हा हृदय रोगाचा एक भाग आहे. हृदयाचे अनेक रोग असू शकतात. हार्ट अटॅक हा एक प्रकार आहे. परंतु जर नवजात शिशूला असणा-या रोगाला कन्जायन्टस हार्ट डिसीज म्हणजे नवजात हृदयरोग म्हटलं जातं. जेव्हा हा हृदयरोग मध्यमवयीन किंवा तरुणांमध्ये, तरुणाईमध्ये पदार्पण करण्या-या युवकांमध्ये जास्त प्रमाणात रोमॅण्टीक हार्ट डिसीज आढळतो. मध्यमवयापासून नंतरच्या वयात हृदयाचा आजार आढळतो तो...
    September 29, 02:18 PM
  • तसे पाहिले तर साधा, पण त्रास सुरू झाल्यावर कटकटीचा वाटणारा आजार म्हणजे वारंवार तोंड येणे, तोंडात व्रण पडणे, अल्सर होणे यालाच स्टोमॅटायटिस किंवा अफ्थरस अल्सर असे म्हणतात.तोंड येण्याची कारणे - एखादी वस्तू टोचल्यास : दात घासताना अनवधानाने ब्रश करताना ओठाला टोचू शकतो, त्याचप्रमाणे दातामध्ये घालण्यात येणारी काडी, टूथपिक वा अन्य साधनेही क्वचितप्रसंगी ओठाला, हिरडीला टोचू शकतात. कित्येकदा घाईगडबडीने जेवताना काही कडक पदार्थही (उदा. टोस्ट, पापड, माशाचे काटे,) टोचू शकतात. अशा प्रकारे तोंडातील...
    September 28, 02:22 PM
  • सोने हे गुणाने थंड असते. चवीला ते गोड आणि किंचित कडूही असते. शरीराचे बळ आणि पुष्टी सोन्याच्या सेवनाने वाढते. शरीराची कांती वाढविणारे आणि वर्ण उत्तम करणारे म्हणून सोन्याचा औषधीत उपयोग केला जातो. सोन्याचा उपयोग औषधीत करताना तो भस्म स्वरूपात केला जातो. यामुळे सोन्यातील घटकांचा शरीरावर प्रतिकूल परिणाम होत नाही. या सुवर्णभस्माचे अनेक औषधी उपयोग आहेत. हे सुवर्णभस्म दूध, तूप किंवा मध या माध्यमातून वैद्यांच्या सल्ल्याप्रमाणे वापरता येतात. ताप येऊन गेल्यानंतर आलेल्या अशक्तपणावर...
    September 27, 12:51 AM
  • सामान्यत : पोटाला जादूचा पेटारा म्हटले तरी वावगे ठरणार नाही. कारण इंद्रियांवर संयम न ठेवता चुकीचा आहारविहार या जादूच्या पेटा-यामधील विविध अवयवांवर त्याच्या पद्धतीचा परिणाम दाखवतात. अवेळी, चुकीचे पदार्थ चुकीच्या पद्धतीने, चुकीच्या मात्रेमध्ये खाल्ल्यास काही पचनाच्या समस्या उद्भवतात. पचन बिघडवण्याची महत्त्वाची कारणे पुढीलप्रमाणे : आपल्या पचनशक्तीपेक्षा जड आहार सेवन करणे. व्यायामाचा, योगासनांचा अभाव किंवा चुकीच्या पद्धतीने केलेले व्यायाम. भारतीय संस्कृतीमध्ये नव्याने वेलकम...
    September 27, 12:43 AM
  • पाणी हा शरीराचा महत्त्वपूर्ण भाग आहे. पाण्याअभावी शरीराची कार्यप्रणाली चांगल्या पद्धतीने चालू शकत नाही. तज्ज्ञांच्या मते, मानवी शरीर जेवण न करता काही दिवसांपर्यंत जिवंत राहू शकते; परंतु पाण्याविना जिवंत राहू शकत नाही. दररोजच्या वापरासोबतच वजन कमी करण्यासाठीही पाण्याची भूमिका महत्त्वाची आहे. कशी ते जाणून घेऊया..मेटाबॉलिझम तीव्र होतो - र्जमनीमध्ये झालेल्या एका संशोधनानुसार भरपूर पाणी पिल्याने शरीराची कॅलरी खर्च करण्याची क्षमता वाढते. डिहायड्रेशन म्हणजेच शरीरात पाण्याची कमतरता...
    September 26, 11:34 AM
  • व्यग्र जीवनशैलीत करण्यात येणार्या व्यायामाचा उद्देश काहीही असो; परंतु व्यायामाच्या आधी व नंतर सेवन करण्यात येणार्या खाद्यपदार्थांना विशेष महत्त्व असते. आणखी चांगला व्यायाम करण्यासाठी कोणत्या खाद्यपदार्थांचे सेवन करावे याबाबत जाणून घेऊया. चॉकलेट मिल्क- एका संशोधनानुसार यामध्ये असलेल्या कबरेदके आणि प्रथिनांमुळे व्यायामादरम्यान थकलेल्या स्नायूंची कार्यक्षमता वाढते आणि शरीराला ऊर्जा मिळते. एका संशोधनातून असे सिद्ध झाले आहे की, 500 मिली फॅट फ्री चॉकलेट मिल्कपेक्षा जर स्पोर्ट्स...
    September 25, 05:29 PM
  • पपई स्वादिष्ट तर आहेच शिवाय आरोग्यासाठीही लाभकारी. सहज पचणारे फळ आहे पपई. पपई भूक आणि शक्ती वाढविते. प्लीहा, यकृत रोगमुक्त ठेवणारे आणि कावीळ यासारख्या रोगांपासून मुक्ती देणारे हे फळ आहे.पोटांचे विकार दूर करण्यासाठी पपईचे सेवन करणे लाभकारी असते. या फळाच्या सेवनाने पचनसंस्थेचे कार्य सुधारते. पपईच्या रसाने अरूची, अनिद्रा, डोकेदुखी, बद्धकोष्ठता आदी रोग दूर होतात. करपट किंवा आंबट ढेकर येणे थांबते. पोटाचे रोग, हृदयरोग, आतड्यांचे रोग दूर होतात. कच्ची किंवा पक्की पपई भाजी करून खाणे पोटासाठी...
    September 24, 03:11 PM
  • अभ्यासाचा ताण आणि कामाचा वाढता बोझा यामुळे आजकाल लोकांचा विसरभोळेपणा वाढत आहे. वय काहीही असो हा आजार कोणालाई होऊ शकतो. त्यामुळे लोक आपल्या क्षेत्रात प्रभावीपणे काम करू शकत नाहीत. काही लोक आपली स्मरणशक्ती वाढविण्यासाठी अनेक प्रकारची औषधे घेतात. तुम्हीही विसरभोळेपणाने त्रस्त असाल तर पुढील योगीक क्रिया शिकून घ्या.- सरळ उभे राहा. दोन्ही पाय जुळवा. नजर समोर असेल. आता दहा वेळा जाराने श्वास घ्या आणि श्वास सोडा. आता डोळे मिटून शांतपणे काही क्षण उभे राहा.- दुस-या प्रकारात पुन्हा तोच प्रकार करा. दहा...
    September 21, 03:25 PM
  • कॉम्प्युटर क्षेत्रात काम करणारे जे लोक स्वतःच्या डोळ्याकडे लक्ष देत नाहीत त्यांना लवकर चष्मा लागू शकतो आणि ज्या लोकांना चष्मा आहे त्यांचा चष्म्याचा नंबर वाढतो. डोळ्याच्या अनेक समस्यांना त्यांना सामोरे जावे लागते. त्यामुळे डोळ्याच्या सुरक्षेकडे लक्ष दिले पाहिजे. खाली काही उपाय दिले आहेत ज्यामुळे तुमचे डोळे सुरक्षित राहतील.- सगळ्यात पहिले एक गोष्ट लक्षात ठेवा कॉम्प्युटर स्क्रीनकडे एकटक पाहू नका. - प्रत्येक दहा मिनिटांनी डोळे थोडे बंद करून ठेवा.- दिवसभरात ५ ते १० वेळेस डोळ्यांना थंड...
    September 20, 12:57 PM
  • कोणत्याही आजारावर रामबाण उपाय आहे पाणी. पाण्याचा उपयोग अनेक प्रकारे प्राकृतिक उपचार स्वरुपात होतो. अशुद्ध पाण्यामुळे होणारी डोकेदुखी, पाठ दुखणे अशा आजारावर शुद्ध पाणी हा एक उपाय आहे. शुद्ध पाणी शरीराला ताजेतवाने ठेवते. स्वस्थ राहायचे असेल तर देवाने दिलेल्या या देणगीचा भरपूर वापर करा. पाणी पिल्याने पचनक्रिया योग्य पद्धतीने चालते. सकाळी उठल्यानंतर एक ग्लास पाणी पिल्याने पोट साफ राहते. हे तर सर्वांना माहित आहे की पाणी हे एक उत्तम पेय आहे, पण काही लोक म्हणतात जेवण करताना पाणी प्यायला...
    September 19, 01:11 PM
  • लठ्ठपणामुळे त्रस्त आहात ? लठ्ठपणामुळे अनेक आजार होतील अशी तुम्हाला चिंता वाटते काय ? अनेक उपाय करून थकले आहात काय ? लठ्ठपणा कमी करण्याचा रामबाण उपाय आहे आमच्याकडे. यासाठी तुम्हाला खूप परिश्रम करण्याची आवश्यकता नाही किंवा खूप डाएटिंग करण्याचीही गरज नाही. रोज नॉर्मल वर्कआऊट केल्यानंतर केवळ पंधरा मिनिटे योगमुद्रा करा. ज्या लोकांना लठ्ठपणा छळतो आहे त्यांनी संतुलित भोजन आणि नियमित वर्कआऊटसोबत पंधरा मिनिटे योगमुद्रेसाठी द्यावे. याने लठ्ठपणा पळून जाईल. योग मुद्रा. रिंगफिंगर करंगळीजवळचे बोट...
    September 18, 02:50 PM
  • डँड्रफ किंवा डोक्यातील कोंड्याने अनेकजण त्रस्त असतात. त्वचेतील मृत पेशींपासून कोंडा तयार होतो. वातविकारामुळेही कोंडा तयार होतो. कोंड्यामुळे डोक्यात खाज सुटते आणि केसही गळतात. शँपू, तेल आदीने कोंडा पूर्णपणे दूर होत नाही. शँपूचा वापर थांबविला की कोंडा पुन्हा उफाळून येतो. कोंड्यापासून कायमस्वरूपी मुक्ती मिळविण्यासाठी करून पाहा पुढील आयुर्वेदिक आणि पारंपरिक उपाय.- ग्लिसरीन आणि गुलाब जल हे एकास तीन या प्रमाणात घेऊन बाटलीत ठेवा. रोज स्रान केल्यानंतर हे औषध हातात घेऊन बोटांच्या सहाय्याने...
    September 17, 07:18 PM
 
जाहिरात

RECOMMENDED