Home >> Jeevan Mantra >> Disha Jeevanachi

Disha Jeevanachi

  • दररोजच्या व्यवहारात आपण अनेकांना भेटत असतो, त्यात काही जण चांगल्या चरित्र आणि स्वभावाचे असतात तर काहींचा स्वभाव आणि वर्तणूक वाईट असते. चांगल्या लोकांकडून शिकण्यासारखे आणि घेण्यासारखे खूप काही असते. परंतु आपण वाईट लोकांकडूनही काही चांगल्या गोष्टी शिकू शकतो. या संबंधात आचार्य चाणक्य यांनी म्हटले आहे की, विषादप्यमृतं ग्राह्ममेध्यादपि कांचनम्। नीचादप्युत्तमां विद्यां स्त्रीरत्नं दुष्कुलादपि।। या श्लोकाचा अर्थ असा की, विषातूनही अमृत वेचले पाहिजे. घाणीतही सोने पडले असेल तर ते घेतले...
    November 4, 08:46 PM
  • साधारणपणे ब्रह्मचर्य हे केवळ पुरुषांसाठीच असते असा समज आहे. खरे पाहिले तर ब्रह्मचर्य ही एक आचरणाची पद्धती आहे. ही जीवनपद्धती स्त्री आणि पुरुष दोघांसाठीही समान आहे. ब्रह्मचर्य हे एका शक्तीचे नाव आहे. ब्रह्म आचरण अर्थात ब्रह्मचर्य.एक अनुशासन अर्थात ब्रह्मचर्य. ध्येयसुसंगत जीवनशैली म्हणजे अनुशासन. शिस्त ही बाहेरून लादलेली असते, अनुशासन हे स्वत: स्वीकारलेले असते. ब्रह्मचर्याचा संबंध केवळ शारीरिक नाही. शारीरिक पातळीवर ब्रह्मचर्य स्त्री आणि पुरुषांसाठी वेगळे-वेगळे असेलच, परंतु...
    October 30, 02:44 PM
  • वसू हा हस्तिनापूरचे राजसारथी अधिरथ यांचा मुलगा होता म्हणून द्रोणाचार्यांनी वसूला धनुर्विद्या शिकवण्यास नकार दिला होता. त्याच्या वडिलांनी त्यास कापालिकाच्या आखाड्यात पाठवले. तेथे वसू युद्धकला शिकला. त्यानंतर हस्तिनापुरात धनुर्विद्या स्पर्धा आयोजित करण्यात आली. द्रोणाचार्य धनुर्विद्येत प्रवीण असलेल्या राजकुमारांसह तेथे आले. धृतराष्ट्रही तेथे उपस्थित होते. स्पर्धा सुरू झाली. एकानंतर एक राजकुमार आले आणि आपल्या कलेचे प्रदर्शन करून गेले. मग द्रोणाचार्य म्हणाले की, आता अर्जुन...
    October 26, 11:59 AM
  • आपल्या आसपास अनेक प्रकारचे लोक असतात. काही आपले नातेवाईक असतात, काही मित्र, नोकर आदी असतात तर काही अनोळखी. प्रत्येक माणसाचा स्वभाव हा वेगळा असतो. काही चांगल्या स्वभावाचे असतात तर काही दुष्ट स्वभावाचे. आचार्य चाणक्य यांनी आपल्याला कशा लोकांसोबत राहू नये याचे मार्गदर्शन केले आहे. आचार्य चाणक्य म्हणतात, दुष्टा भार्या शठं मित्रं भृत्यश्चोत्तरदायक:। स-सर्पे च गृहे वासो मृत्युरेव न संशय:।। या श्लोकाचा अर्थ पुढीलप्रमाणे आहे. दुष्ट स्वभावाची, कटू बोलणारी, वाईट चारित्र्याची स्त्री, नीच आणि...
    October 25, 08:38 PM
  • आपण कशा ठिकाणी आपले निवास किंवा घर करावे याबद्दल आचार्य चाणक्य यांनी 5 गोष्टी सांगितल्या आहेत. ज्या ठिकाणी या 5 गोष्टी सहजतेने उपलब्ध असतील तिथे निवास करणे श्रेष्ठ होय. अशा ठिकाणी राहणारा माणूस हा सदैव सुखी असतो.आचार्य चाणक्य म्हणतात,धनिक: श्रोत्रियो राजा नदी वैद्यस्तु पंचम:।पंच यत्र न विद्यन्ते तत्र दिवसं वसेत्।।या संस्कृत श्लोकाचा अर्थ पुढीलप्रमाणे आहे. ज्या ठिकाणी श्रीमंत लोक राहतात तिथे व्यवसायात वृद्धी होते. श्रीमंत लोकांच्या जवळपास राहणा-या लोकांनाही रोजगार मिळण्याची शक्यता...
    October 22, 05:39 PM
  • लग्न किंवा विवाह हा जीवनातील महत्त्वाचा संस्कार होय. साधारणपणे प्रत्येक मनुष्याचे लग्न होत असते. लग्नानंतर वधु-वरांसोबतच दोन्ही कुटुंबांचे जीवनही बदलत असते. म्हणूनच लग्न कोणाशी करावे, या मुद्दयावर सावधपणे निर्णय घेणे आवश्यक असते.कोणत्या प्रकारच्या मुलीशी लग्न केले पाहिजे, या विषयावर आचार्य चाणक्य यांनी मार्गदर्शन केले आहे.वरयेत् कुलजां प्राज्ञो विरूपामपि कन्यकाम्।रूपशीलां न नीचस्य विवाह: सदृशे कुले।।आचार्य चाणक्य म्हणतात की, विवाहासाठी नारीचे बाह्य सौंदर्य न पाहता मनाचे...
    October 21, 05:32 PM
  • स्वत:ला अंतर्बाह्य बदलण्यासाठी सर्वांत आधी विचारांमध्ये बदल करणे आवश्यक आहे. प्रत्येक गोष्टीचे दोन पैलू असतात, सकारात्मक आणि नकारात्मक. जर सकारात्मक दृष्टिकोनाचा अवलंब केला तर मनातील नकारात्मकता दूर केली जाऊ शकते. कसे ते जाणून घेऊया... ! एखाद्याची प्रशंसा करता येत नसेल तर त्याची निंदाही करू नये. ! एखाद्याच्या यशाची कामना करीत नसाल तर त्याच्या अपयशाचीसुद्धा कामना करू नये. ! एखाद्याचे चांगले करू शकत नसाल तर त्याचे कसे वाईट होईल, असा विचार करू नका. ! एखाद्याला रस्ता दाखवू शकत नसाल तर त्याचा...
    October 15, 12:51 PM
  • मानसशास्त्रज्ञांचे असे म्हणणे आहे की, प्रत्येक व्यक्तीजवळ स्वत:ला नियंत्रित करण्याचे एक बटन असते आणि हे बटन लोकस ऑफ कंट्रोलच्या सिद्धांतावर काम करते. हे बटन आपल्या आयुष्यातील आनंद आणि दु:खाचे मूल्यमापन करते. हे बटन आंतरिक असून त्याला ओळखावे लागते.जे लोक या बटनाला ओळखतात, ते आशावादी आणि सकारात्मक होतात. धनत्रयोदशीची एक गोष्ट आहे. एकेकाळी हीम नावाचा एक राजा होता. त्याच्या 16 वर्षांच्या मुलाच्या कुंडलीमध्ये लिहिले होते की, त्याच्या विवाहाच्या चौथ्या दिवशीच साप चावल्याने मृत्यू होणार आहे....
    October 13, 01:32 PM
  • स्वामी विवेकानंद यांनी संपूर्ण भारताचे भ्रमण केले होते. या भ्रमण काळात त्यांना अनेक संत महापुरुष भेटले. एका संतांने त्यांना पवहारी बाबांची गोष्ट सांगितली. ती कथा पुढीलप्रमाणे होती...प्रसिद्ध योगी पवहारी बाबा यांचे गंगा किना-यावर निर्जन ठिकाणी वास्तव्य होते. एके दिवशी रात्री बाबांच्या कुटीत एक चोर घुसला. काही भांडी, कपडे आणि एक घोंगडी हीच काय ती बाबांची संपत्ती. भांडी बांधून चोर पळण्याच्या तयारीत होता. घाई गडबडीत तो कुटीच्या एका भिंतीवर आदळला. घाबरून पळताना चोरलेले साहित्य खाली पडले.बाबा...
    October 8, 01:48 PM
  • भारतीय संस्कृती ही आपल्यातील सद्गुणांची वाढ व्हावी व दुर्गुण कमी व्हावेत, अशारीतीने बनलेली आहे. गीतेत भगवान श्रीकृष्णांनी सांगितले आहे की आपल्या दैवी संपत्तीत वाढ व्हावी व आसुरी संपत्ती कमी व्हावी. यासाठी निरनिराळ्या सद्गुणांचे आचरण करून त्यांची जोपासना केली पाहिजे. त्यासाठी आपण एकेका सद्गुणाचा सविस्तर विचार करू, प्रथम आपण कृतज्ञता या गुणाचा विचार करू.कृतज्ञता शब्द उच्चारला की लोक म्हणतात, त्यात काय नवीन गोष्ट सांगताय? कोणी काही मदत केली तर आम्ही थॅंक्स, आभारी आहे, असे म्हणतच असतो,...
    October 3, 09:09 AM
  • संसारात गुरफटल्यामुळे आपण हे विसरून जातो की आपल्या आत देव वसलेला आहे. जसे वाघाचे पिल्लू अनेक दिवसांपासून मेंढ्यांच्या कळपात राहते आणि स्वत:ला मेंढीच समजते, तशीच अवस्था आपली आहे. जगरहाटीत आपण विसरून गेलो की या सुखाच्या पलीकडेही आणखी काही आहे. ते आपल्या आत मिळेल, परंतु पारखेअभावी आपण चुकत असतो आणि दोष दुस-याला देत असतो. आपले हे अज्ञान आपल्यासाठी दुर्दैव ठरत असते. असे करून बाहेरच्या जगात भलेही आपण जबाबदारीतून मुक्त होऊ. मात्र आतून विचलित जरूर होऊ. आपल्यातील कमतरता बाहेर दिसणार नाही, परंतु...
    September 30, 04:38 AM
  • सत्याचा संबंध केवळ शब्दांशी नाहीय. शब्दात सत्य शोधणे साधारण सवय आहे. पण स्थितीमध्ये सत्य शोधणे कठीण बाब आहे. यासाठी आपल्या आत खोलवर उतरावे लागते आणि बाहेरच्या परिस्थितीकडे दूरदृष्टीने पाहावे लागते. कारण सत्य इतके मजबूत असते की त्याला कोणत्याच हत्याराने कापणे शक्य नसते. त्यामुळे याला पाहायचे किंवा जाणून घ्यायचे तर ते अवश्य करावे. सत्कर्म, सद्विचार, सद्भाव व चांगला उद्देश ही सत्याची प्रतिरूपे आहेत. आपल्याकडे स्वर्ग आणि नरक याची एक प्राचीन धारणा आहे. काही लोकांचा समज आहे की स्वर्ग आणि...
    September 24, 01:28 PM
  • कोणत्याही माणसाला ओळखणे सोपे नाही. समोरच्या व्यक्तीच्या मनात काय सुरू आहे, हे ओळखणे सोपी गोष्ट नाही. आचार्य चाणक्य यांनी आपल्याशी निगडीत व्यक्ती ओळखण्याच्या वेगवेगळ्या वेळा सांगितल्या आहेत.आचार्य यांच्यानुसार नातेवाईक किंवा मित्र यांना ओळखण्याच्या वेळा वेगळ्या असतात आणि आपल्या बायकोला पारखण्याची वेळ वेगळी. जेव्हा एखाद्याच्या जीवनात घोर संकटे येतात अशा वेळी पत्नीची खरी परीक्षा असते. वाईटातल्या वाईट परिस्थितीतही पतीची साथ देणारी स्त्री ही पतिव्रता आणि श्रेष्ठ असते.सुखात असताना...
    September 21, 04:03 PM
  • ज्या गोष्टी घडून गेल्या तो भूतकाळ झाला. भूतकाळातल्या गोष्टी पुन्हा येत नसतात. गेलेला काळ चांगला होता की वाईट ? गेलेला काळ गेला, तो आता बदलता येणे शक्य नाही. त्यामुळे झालेल्या गोष्टींबद्दल पश्चाताप करून दु:खी होऊ नका.आचार्य चाणक्य सांगतात की जो माणूस भूतकाळातल्या गोष्टी आठवून चिंता करीत बसतो तो कधीही सुखी होऊ शकत नाही. झालेल्या गोष्टींविषयी चिंता करून काहीही लाभ नाही, परंतु वर्तमानावर मात्र वाईट परिणाम होण्याची शक्यता असते. भूतकाळात आपण जे चांगले किंवा वाईट कर्म केले असेल त्यापासून धडा...
    September 18, 02:03 PM
  • अडचणी किंवा दु:ख हे कधीही स्वत: होऊन कोणाच्याही जीवनात येत नाहीत. माणसाचे कर्मच त्याला अडचणीत आणतात. चांगल्या कर्माची फळे उशीराने जरी मिळाली तरी ती चांगलीच असतात आणि वाईट कर्माची फळं वाईट. प्रत्येकाच्या जीवनात काही गोपनीय गोष्टी असतात. या गोष्टी अन्य व्यक्तींना कळाल्याने गंभीर अडचणी निर्माण होऊ शकतात.प्रत्येकाच्या जीवनात असणा-या गोपनीय गोष्टींविषयी आचार्य चाणक्य यांनी मार्गदर्शन केले आहे. गोपनीय गोष्टी आपल्या नातेवाईकांना आणि मित्रांनाही सांगू नये. कारण ज्या व्यक्तींना तुमच्या...
    September 17, 04:15 PM
  • दोन गोष्टी पचवायला मोठी ताकद लागते. मान आणि अपमान. मान पचवता आला नाही तर अहंकाराचे ढेकर येण्यास सुरुवात होते. मानाचे अपचन दुर्धर आजारासारखे वाटते, परंतु अपमान पचवणे त्यापेक्षाही कठीण आहे. मानाचा तर लोक विनम्रतेने सांभाळ करतात. मोठे होऊन विनम्र बनण्यात अहंकार संपुष्टात येतो. परंतु अपमान सहन करण्यासाठी मोठी हिंमत लागते. गेल्या काही दिवसांत अण्णा हजारे यांनी जीवनाचे जे सूत्र दिले होते, त्यात एक महत्त्वाचे होते. अपमान पचवायला शिका. थोडे धैर्य ठेवले आणि अपमान सहन केला तर अहंकार आणि क्रोध...
    September 16, 03:27 PM
  • प्रत्येक माणसाला वाटतं की तो गल्लीत, समाजात आणि देशात प्रसिद्ध व्हावा. प्रत्येक ठिकाणी मान सन्मान मिळावा. सर्वजण आदराने पाहावे. एखाद्या व्यक्तिचा जन्म मोठ्या कुटुंबात, संपन्न परिवारात झाले असेल तर त्या व्यक्तिला या सा-या गोष्टी विनाप्रयास मिळून जातात.समाजात ख्याती कशी प्राप्त करावी ? महान कसे बनावे ? आपल्याला मान सन्मान कसा मिळेल, याविषयी आचार्य चाणक्य यांनी सांगितले आहे. कोणत्याही माणसाला महान बनण्यासाठी आवश्यक आहे त्याचे कर्म. व्यक्ती केवळ जन्माने महान बनत नाही. त्यासाठी तिने दृढ...
    September 16, 12:43 PM
  • समजूतदारपणाचा संबंध केवळ शिक्षणाशी नाही. निरक्षर लोकही समजदार असतात. उच्चशिक्षित लोकही नासमजदार असू शकतात. मनाला समजदारीतूनच नियंत्रित केले जाते. समज आपल्यासाठी लाभदायक आहे; मात्र आपल्या मनासाठी तितकीच ती न रुचणारी आहे. त्यामुळे मन हे हरेक समजदारीला विरोध करीत असते. याचा परिणाम जीवनावरही पडत असतो. जीवन सरत असते; मात्र लोक आपल्या आयुष्यभराच्या जोडीदाराला समजू शकत नाहीत. कारण की मन हे बाधा ठरत असते. यामुळेच लोकांचे जीवन संघर्षमय बनते. जोडीदाराच्या उणिवा सहज आणि सहानुभूतीपूर्वक...
    September 15, 03:03 PM
  • परिवाराची निर्मिती केवळ समाज आणि कुळधर्म निभावण्यासाठी केली तर त्यात कर्तव्याची भावना अधिक असेल, परंतु प्रेम आणि ओलाव्याचा अभाव असेल. अशा परिवारात पति-पत्नीच्या नात्यात वचनाला महत्त्व असते आणि धर्माची आज्ञा मानून ते पाळले जातात. वंशाच्या प्रतिष्ठेचा विचार केल्यास त्यातून प्रेमभावना लोप पावते आणि मजबुरी माणसाला वरचढ ठरते. मात्र परिवारामधील सदस्य एक-दुस-यासाठी जगण्याची भावना ठेवत असतील, प्रेमाने राहू इच्छित असतील तर त्यांनी आपल्या अहंकारावर नियंत्रण ठेवायला हवे. अहंकारामध्ये...
    September 13, 02:23 PM
  • आजार, सदैव दुख आणि यातना देतो. आपण अस्वस्थ होतो, मानसिक शक्तीचे खच्चीकरण होते. आजार अनेक प्रकारचे असतात. आजार हा कधीही वाईटच. प्रत्येक आजारावर एक औषधही असते. या औषधाने आपण बरे होतो. काही आजार शारीरिक असतात तर काही मानसिक. शारीरिक आजारांवर औषधाने विजय मिळविता येतो. पण मानसिक किंवा वैचारिक आजारांवर औषधे काम करीत नाहीत. या संबंधात आचार्य चाणक्य यांनी सर्वात घातक आजार म्हणून 'लोभ' या आजाराचा उल्लेख केला आहे. लोभ म्हणजे हाव. ज्या माणसाच्या मनात लालच किंवा हाव सुटते तो पतनाकडे वेगाने सरकू लागतो. हाव...
    September 12, 08:06 PM
 
जाहिरात

RECOMMENDED