आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

दिव्य मराठी एक्सप्लेनर5G सेवेमुळे विमानांना धोका आहे का?:5G बद्दल व्यक्त होणाऱ्या 5 शंका आणि त्यामागचे सत्य जाणून घ्या

अभिषेक पांडे / नीरज सिंग2 महिन्यांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 1 ऑक्टोबर रोजी दिल्लीतील मोबाईल काँग्रेसमध्ये 5G सेवेला सुरूवात केली. यासह देशातील 8 शहरांमध्ये 5G सुरू झाले आहे. या सेवेमुळे अर्थव्यवस्थेला फायदा होऊन सर्वसामान्यांचे जीवन सुसह्य होणार असल्याची चर्चा आहे, तर दुसरीकडे त्याचा नकारात्मक परिणामही होत असल्याची चर्चा आहे. दिव्य मराठी एक्स्प्लेनरमध्ये 5G बद्दलच्या शंका आणि त्यांचे सत्य जाणून घ्या.

1.प्रश्न: 5G मुळे कर्करोग होतो का?

उत्तर: आत्तापर्यंत केलेल्या संशोधनानुसार, 5G पासून कर्करोग होण्याचा धोका खूप कमी आहे. मात्र, त्याबाबत आतापर्यंत फारसा अभ्यास झालेला नाही. त्यामुळे ते पूर्णपणे नाकारता येत नाही.

जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) 5G च्या आरोग्य धोक्यांचे मूल्यांकन करत आहे, ज्याचा अहवाल या वर्षाच्या अखेरीस येऊ शकतो. डब्ल्यूएचओच्या म्हणण्यानुसार, आतापर्यंत मानवी आरोग्यावर मोबाइल तंत्रज्ञानाचा कोणताही हानिकारक प्रभाव समोर आलेला नाही.

काही वर्षांपूर्वी आलेल्या डब्ल्यूएचओच्या अहवालानुसार, मोबाईल फोन वापरण्याऐवजी अल्कोहोल पिणे किंवा प्रक्रिया केलेले मांस खाल्ल्यास कर्करोग होण्याचा धोका जास्त असतो.

5G मुळे कर्करोग होतो की नाही हे समजून घेण्यासाठी, प्रथम 5G चे कार्य समजून घेणे आवश्यक आहे.

  • तज्ज्ञांच्या मते, उच्च ऊर्जा आणि जास्त फ्रिक्वेन्सी रेडिएशनमुळे कर्करोगाचा धोका असतो. अशा विकिरणांना आयोनाइजिंग विकिरण म्हणतात. एक्स-रे, गॅमा-किरण आणि अल्ट्राव्हायोलेट किरण ही त्याची उदाहरणे आहेत.
  • मोबाईल फोन आणि मायक्रोवेव्ह ओव्हन सारखी सामान्य इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे कमी उर्जा आणि कमी फ्रीक्वेंसी रेडिएशन वापरतात. हे नॉन-आयोनायझिंग रेडिएशनच्या श्रेणीत येतात. त्यामुळे मोबाईल फोनमुळे कॅन्सरचा धोका खूप कमी असतो.
  • आता नेटवर्कच्या दृष्टीने पाहता, जरी 5G नेटवर्कची फ्रिक्वेन्सी 4G पेक्षा जास्त आहे, परंतु आपल्या शरीराच्या टिशूज म्हणजेच ऊतींना हानी पोहोचवण्याइतकी जास्त नाही. 5G नेटवर्कची ही गोष्ट मोबाईल फोन आणि टॉवर या दोन्हींना लागू होते.
  • तज्ज्ञांच्या मते, मोबाइल नेटवर्क तंत्रज्ञान शरीराच्या ऊतींना गरम करू लागले तरच ते हानिकारक ठरू शकते. वास्तविक, खूप जास्त ऊर्जा किंवा उच्च किरणोत्सर्गामुळे निर्माण होणारी उष्णता केवळ आपल्या रोगप्रतिकारक शक्तीलाच नाही तर डीएनएलाही हानी पोहोचवू शकते. म्हणजेच हाय फ्रिक्वेन्सी रेडिएशनचा आपल्या आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो, पण 5G टॉवरमधून बाहेर पडणाऱ्या रेडिएशनच्या कमी फ्रिक्वेन्सीमुळे आपल्या आरोग्यावर परिणाम होत नाही.
  • यूएस फेडरल कम्युनिकेशन्स कमिशन (FCC) च्या सध्याच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, लोकांना 300 kHz ते 100 GHz च्या श्रेणीतील रेडिएशनचा धोका नाही. जगातील बहुतेक देशांमध्ये, 5G फ्रिक्वेन्सी श्रेणी सध्या सुमारे 25-40 GHz आणि 100 GHz पेक्षा कमी आहे. भारतात, 5G साठी 600 MHz ते 24-47 GHz ची फ्रिक्वेन्सी वापरली जाईल.

5G पासून कर्करोगाचा धोका पूर्णपणे नाकारता येत नाही

  • 2021 मध्ये, युरोपियन संसदीय संशोधन सेवेच्या भविष्यातील विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या पॅनेलने 5G चा मानवी आरोग्यावर होणाऱ्या परिणामांवर अभ्यास केला. 450 ते 6000 मेगाहर्ट्झ फ्रिक्वेन्सी असलेल्या रेडिएशनमुळे मानवांमध्ये कर्करोगाचा धोका असल्याचे सांगण्यात आले.
  • हे विशेषतः गिल्योमा आणि एकॉस्टिक न्यूरोमा सारख्या कर्करोगास बळी पडते. गिल्योमा मेंदू आणि पाठीच्या कण्यातील कर्करोग आहेत. एकॉस्टिक न्यूरोमा हा मेंदूचा कर्करोग देखील आहे, ज्यामुळे श्रवणशक्ती कमी होते.
  • 2011 मध्ये, इंटरनॅशनल एजन्सी फॉर रिसर्च ऑन कॅन्सर (IARC) ने सांगितले की मोबाईल रेडिएशनमुळे मानवांमध्ये कर्करोग होऊ शकतो. या संशोधनाला 14 देशांतील 30 शास्त्रज्ञांनी मान्यता दिली.
  • तेव्हापासून, अनेक संशोधनांनी मोबाईल रेडिएशन आणि मेंदूचा कर्करोग यांच्यातील संभाव्य दुवा तपासला आहे, परंतु हे सिद्ध झालेले नाही.
  • बायोमेड रिसर्च इंटरनॅशनलच्या 2017 च्या संशोधन पुनरावलोकनात असे आढळून आले की मोबाइल फोनच्या रेडिएशनमुळे गिल्योमा (कर्करोग) होऊ शकतो, परंतु INTEROCC च्या 2018 मध्ये केलेल्या संशोधनात उच्च-फ्रिक्वेंसी रेडिएशन आणि ब्रेन ट्यूमर यांच्यात कोणताही स्पष्ट संबंध आढळला नाही.
  • भारतातील 5G सज्जतेसाठी 2020 मध्ये काँग्रेस खासदार शशी थरूर यांच्या अध्यक्षतेखालील संसदीय स्थायी समितीने मार्च 2022 मधील आपल्या 21व्या अहवालात म्हटले आहे की, 5G तंत्रज्ञान देशात अद्याप प्राथमिक अवस्थेत आहे, त्यामुळे त्याच्या किरणोत्साराने आरोग्यावर होणारा परिणाम ते मोठ्या प्रमाणात वापरल्यावर स्पष्ट होईल.

2. विमानांसाठी 5G धोकादायक आहे का?

उत्तरः त्याचा काही प्रमाणात परिणाम होतो, परंतु त्याबाबत परिस्थिती पूर्णपणे स्पष्ट नाही.

अलीकडे, यूएस फेडरल एव्हिएशन अ‍ॅडमिनिस्ट्रेशन (FAA) ने चेतावणी दिली आहे की 5G काही विमानांच्या उंचीची रीडिंग करण्याच्या क्षमतेवर परिणाम करू शकते. 5G विमानाच्या अल्टिमीटरवर देखील परिणाम करू शकते, जे विमान जमिनीवरून किती उंच उडत आहे हे दर्शविते.

2020 मध्ये, नानफा रेडिओ टेक्निकल कमिशन फॉर एरोनॉटिक्सने 5G मुळे विमानासाठी धोकादायक बिघाड कसा होऊ शकतो यावर तपशीलवार संशोधन प्रकाशित केले.

खबरदारी म्हणून, यूएस फेडरल एव्हिएशन अ‍ॅडमिनिस्ट्रेशन (FAA) ने 5G काळजी घ्यावी म्हणून अनेक यूएस विमानतळांभोवती बफर झोन तयार केले आहेत. (प्रतिकात्मक छायाचित्र)
खबरदारी म्हणून, यूएस फेडरल एव्हिएशन अ‍ॅडमिनिस्ट्रेशन (FAA) ने 5G काळजी घ्यावी म्हणून अनेक यूएस विमानतळांभोवती बफर झोन तयार केले आहेत. (प्रतिकात्मक छायाचित्र)

युरोपातील 27 देशांमध्ये फ्लाइटमध्ये 5G मुळे कोणतीही तक्रार आलेली नाही. युरोपियन एव्हिएशन एजन्सीने ही समस्या फक्त अमेरिकेत असल्याचे म्हटले आहे. खरं तर, युरोपियन युनियनमधील 27 देश यूएस पेक्षा कमी फ्रिक्वेन्सी (3.4-3.8 GHz) 5G नेटवर्क वापरत आहेत.

फ्रान्ससारख्या काही देशांनी विमानतळांभोवती 'बफर झोन' तयार केले आहेत जेथे अशी समस्या टाळण्यासाठी 5G सिग्नल प्रतिबंधित आहेत. तसेच, येथे अँटेना थोडासा खाली झुकलेला असतो, जेणेकरून विमानाच्या सिग्नलला त्रास होणार नाही. दक्षिण कोरियामध्ये एप्रिल 2019 पासून 5G सेवा वापरली जात आहे, परंतु 5G मुळे एअरलाइन्सच्या रेडिओ सिग्नलमध्ये कोणतीही समस्या आली नाही.

3.प्रश्न: 5G चाचणीमुळे पक्ष्यांचा मृत्यू होतो का?

उत्तर: नाही, 5G चाचणीद्वारे नाही, परंतु मोबाइल टॉवर्सपासून पक्ष्यांना नक्कीच धोका आहे.

22 एप्रिल 2020 रोजी, एका पोस्टमध्ये दावा केला होता की 5G नेटवर्कची चाचणी घेतल्यानंतर हेग, नेदरलँड्स येथे शेकडो पक्षी मरण पावले आहेत, परंतु हे खरे नाही. खरं तर, हेगमध्ये 8 ऑक्टोबर 2018 ते 3 नोव्हेंबर 2018 दरम्यान शेकडो चिमण्या आणि इतर पक्षी मारले गेले. याचे कारण 5G नव्हते, कारण त्या काळात 5G ची चाचणी नव्हती.

नेदरलँड्सच्या हेल्थ कौन्सिलचे सदस्य आणि ICNIRP चे अध्यक्ष डॉ. एरिक व्हॅन रॉन्जेन म्हणतात की, 5G तंत्रज्ञानामुळे पक्षी तेव्हाच मरू शकतात जेव्हा त्यातून उत्सर्जित होणारे रेडिएशन इतके शक्तिशाली असेल की त्यामुळे हानिकारक उष्णता निर्माण होते.

ICNIRP च्या मते, मोबाईल टेलिकॉमचा अँटेना इतका शक्तिशाली नाही. जगभरात अशा लाखो अँटेने आहेत, परंतु अशी प्रकरणे कोठेही नोंदवली गेली नाहीत. 5G च्या किरणोत्सर्गाचा असा परिणाम होणे अशक्य आहे की, त्यामुळे पक्षी मारले जातील.

मोबाईल टॉवरला आदळून पक्षी नक्कीच मरतात. विशेषतः स्थलांतरित पक्षी. टॉवरवरील लाल दिवे देखील पक्ष्यांना अनेक वेळा गोंधळात टाकतात आणि ते भरकटतात.
मोबाईल टॉवरला आदळून पक्षी नक्कीच मरतात. विशेषतः स्थलांतरित पक्षी. टॉवरवरील लाल दिवे देखील पक्ष्यांना अनेक वेळा गोंधळात टाकतात आणि ते भरकटतात.

4. 5G फ्रिक्वेन्सी किंवा रेडिएशन प्राण्यांसाठी धोकादायक आहे का?

उत्तर: होय, थोडासा प्रभाव आहे, परंतु आतापर्यंत कमी संशोधन केले गेले आहे.

5G चा प्राण्यांवर कसा परिणाम होतो यावर बहुतेक संशोधन उंदरांवर केले गेले आहे.

2019 च्या एनिमल स्टडी ऑफ एन्व्हायर्न्मेंटल अँड मॉलिक्युलर म्युटोजेनेसिसमध्ये असे आढळून आले आहे की मोबाईल फोनचे रेडिएशन उंदरांच्या डीएनएला नुकसान पोहोचवते. नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनने 2016 च्या प्राण्यांच्या अभ्यासात असे आढळून आले की कोणत्याही फ्रिक्वेन्सी रेडिएशन मज्जासंस्थेला हानी पोहोचवू शकते.

नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनच्या 2020 च्या संशोधन पुनरावलोकनामध्ये रेडिएशनचा गोगलगाय आणि बेडूक यांसारख्या जीवांवर कसा परिणाम होतो हे देखील तपासले गेले. संशोधकांना असे आढळून आले की मोबाइल नेटवर्कमधून उत्सर्जित होणाऱ्या रेडिएशनचा प्राण्यांवर नकारात्मक परिणाम होतो की नाही हे स्पष्ट नाही.

प्राण्यांवर 5G च्या धोक्याबाबत आतापर्यंत फक्त उंदरांवर संशोधन करण्यात आले आहे. (प्रतिकात्मक छायाचित्र)
प्राण्यांवर 5G च्या धोक्याबाबत आतापर्यंत फक्त उंदरांवर संशोधन करण्यात आले आहे. (प्रतिकात्मक छायाचित्र)

5.प्रश्न: 5G मुळे कोरोना पसरतो का?

उत्तरः नाही, यासंबंधीचे सर्व दावे दिशाभूल करणारे आहेत.

कोरोना महामारी सुरू झाल्यापासून, 5G ला कोरोनाशी जोडून अनेक दिशाभूल करणारे दावे केले गेले आहेत, जसे की 5G नेटवर्क कोरोना महामारीच्या प्रसारासाठी जबाबदार आहे किंवा जगातील काही शक्तिशाली लोकांचा समूह कोरोना पसरवण्यासाठी 5G चा वापर करत आहे.

अशाच आणखी एका षड्यंत्र सिद्धांतानुसार, 5G नेटवर्कमधून उत्सर्जित होणारे रेडिएशन मानवाची रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत करते आणि त्यांना कोरोना होण्याचा धोका जास्त असतो. कोरोना आणि 5G बद्दल एक भ्रामक दावा देखील केला जात आहे की 5G आणि कोरोना या दोन्हीची उत्पत्ती 2019 मध्ये चीनमध्ये झाली.

कोरोनाबाबत 5G शी संबंधित हे सर्व दावे चुकीचे आहेत.

2019 मध्ये चीनमधून कोरोना पसरला पण 2018 मध्ये दक्षिण कोरियातून 5G सेवा सुरू झाली.

इंटरनॅशनल कमिशन ऑन नॉन-आयोनायझिंग रेडिएशन प्रोटेक्शन (ICNIRP) म्हणते की 5G आणि कोरोनाव्हायरसमध्ये कोणताही संबंध नाही.

ICNIPR हा स्वतंत्र शास्त्रज्ञ आणि तज्ञांचा एक गट आहे जो मोबाईल फोन आणि इतर इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांमधुन रेडिएशनचा मानवी आरोग्यावर कसा परिणाम होतो याचा अभ्यास करतो. मात्र, यावर अजून संशोधनाची गरज असल्याचे काही संस्थांचे म्हणणे आहे.

बातम्या आणखी आहेत...