आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

दिव्य मराठी एक्सप्लेनरहेडगेवार मुस्लिमांना ‘यवन सर्प’ म्हणत:भागवत म्हणाले, इस्लामला धोका नाही; संघाने भूमिका बदलली का?

अनुराग आनंद5 महिन्यांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

देशात इस्लामला धोका नाही, पण 'आम्ही मोठे आहोत' ही भावना सोडावी लागेल.

RSS सरसंघचालक मोहन भागवत यांनी 11 जानेवारी 2023 रोजी 'ऑर्गनायझर' मासिकाला दिलेल्या मुलाखतीत हे सांगितले.

यापूर्वी 2 जून 2022 रोजी भागवत म्हणाले होते की, रोज मशिदीत शिवलिंग का पाहायचे आहे? 6 सप्टेंबर 2021 रोजी म्हणाले होते की, हिंदू आणि मुस्लिम एकाच वंशातील आहेत. 4 जुलै 2021 रोजी म्हणाले होते की, जो हिंदू म्हणतो की मुस्लिम येथे राहू शकत नाही, तर तो हिंदू नाही. मोहन भागवतांच्या या विधानांमुळे आरएसएसचा मुस्लिमांबाबतचा दृष्टिकोन मवाळ झाल्याची चर्चा सुरू आहे.

दिव्य मराठी एक्सप्लेनरमध्ये आपल्याला कळेल की, 1925 मध्ये आरएसएसच्या सुरुवातीपासून ते आतापर्यंत सरसंघचालक मुस्लिमांबद्दल काय म्हणाले? मोहन भागवत यांच्या आगमनानंतर आरएसएसच्या मुस्लिमांबाबतच्या भूमिकेत काही बदल झाला आहे का?

भारतातील मुस्लिम ‘यवन सर्प’ आहेत: हेडगेवार

1925 ते 1940 या काळात राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे प्रमुख असलेले हेडगेवार यांच्या विधानाचा काही भाग…

‘खिलाफत चळवळीच्या काळात ‘हिंदू-मुस्लिम भाई भाई’चा नारा जरी गुंजत असला, तरी प्रत्यक्षात त्याची शक्यता कमी होत आहे. कारण खिलाफत चळवळीत सहभागी झालेल्या मुस्लिमांनी मातृभूमीपेक्षा त्यांच्या धर्मावर अधिक निष्ठा दाखवली आहे.’

केशवराव बळीराम हेडगेवार यांचे चरित्र लिहिणारे सी.पी. भिषिकर यांच्या मते, हेडगेवार मुस्लिमांना यवन सर्प म्हणत. हा शब्द देशद्रोही परदेशींसाठी वापरला जात होता.

मुस्लिम धर्मांतर करण्याच्या उद्देशाने भारतात आले: गोळवलकर

1940 ते 1973 या काळात राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे प्रमुख राहिलेल्या गोळवलकर यांच्या भाषणाचा काही भाग…

‘भारताचा गेल्या 1200 वर्षांचा इतिहास हा धार्मिक युद्धांचा इतिहास आहे, ज्यामध्ये हिंदूंचा नायनाट करण्याचे प्रयत्न झाले. 1200 वर्षांपूर्वी जेव्हापासून या पृथ्वीवर मुस्लिमांनी पाऊल ठेवले तेव्हापासून संपूर्ण देशाचे धर्मांतर करून त्याला आपला गुलाम बनवणे हेच त्यांचे एकमेव उद्दिष्ट राहिले आहे.’

माधवराव सदाशिव गोळवलकर यांच्या 'बंच ऑफ थॉट्स' या पुस्तकात लिहिलेल्या या गोष्टी फेटाळून लावत संघाने याला गुरुजींचे वैयक्तिक मत म्हटले आहे.

RSS मधील मुस्लिमांसाठी दार उघडले पाहिजेः देवरस

1973 ते 1993 या काळात आरएसएस प्रमुख असलेल्या देवरस यांच्या भाषणाचा काही भाग…

‘उपासनेच्या पद्धतीत फरक असूनही मुस्लिम राष्ट्राच्या जीवनात सुसंवाद साधू शकतात हे तत्त्वतः आपण मान्य केले आहे. आपण नवीन RSS स्थापन करून मुस्लिमांसाठीही दरवाजे उघडले पाहिजेत.’

1977 मध्ये तत्कालीन सरसंघचालक बाळासाहेब देवरस यांनी आरएसएसच्या प्रतिनिधी सभागृहात मुस्लिमांना सोबत आणण्याच्या प्रश्नावर असे मत व्यक्त केले होते. मात्र, यादवराव जोशी, मोरोपंत पिंगळे, दत्तोपंत ठेंगडी अशा अनेक नेत्यांनी त्याला कडाडून विरोध केला.

मुस्लिमांमध्ये पाकिस्तानबद्दल कोणताही सॉफ्ट कॉर्नर नसावा: रज्जू भैय्या

1993 ते 2000 पर्यंत राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे प्रमुख असलेल्या रज्जू भैय्या यांच्या भाषणाचा काही भाग…

भारतातील 98% मुस्लिम धर्मांतरित आहेत. मुस्लिमांच्या स्वत:च्या पूजा-अर्चा, काही विधी असतील तर हरकत नाही, पण फाळणीनंतरही मुस्लिमांच्या मनात पाकिस्तानबद्दल कुठलाही सॉफ्ट कॉर्नर असेल, तर त्यामुळे संशय निर्माण होतो. यामुळेच लोकांमध्ये मुस्लिमांबद्दल ही भीती आहे.

30 एप्रिल 1994 रोजी पत्रकार युवराज घिमिरे यांनी चौथे सरसंघचालक प्राध्यापक राजेंद्र सिंह यांच्याशी संवाद साधला. यावेळी त्यांनी प्रश्न विचारला की, संघाचा बांधूभाव अल्पसंख्याक समुदायांना देशाप्रती निष्ठा सिद्ध करायला सांगतो का? या प्रश्नावर त्यांनी हे उत्तर दिले होते.

अल्पसंख्याक ही संकल्पना आम्हाला मान्य नाही : के. एस. सुदर्शन

2000 ते 2009 या काळात राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे प्रमुख राहिलेल्या सुदर्शन यांच्या भाषणाचा काही भाग…

'आम्हाला अल्पसंख्याक ही संकल्पना अजिबात मान्य नाही.'

आरएसएस प्रमुख केएस सुदर्शन यांनी 20 वर्षांपूर्वी 2002 मध्ये मुस्लिम राष्ट्रीय मंच सुरू केला होता. याची जबाबदारी त्यांनी इंद्रेश कुमार यांच्यावर सोपवली. याशिवाय त्यांनी जमियत उलेमा-ए-हिंद आणि मौलाना डॉ. जमील इलियासी यांचीही भेट घेतली. मौलाना जमील इलियासी त्यावेळी इमाम संघटनेचे अध्यक्ष होते.

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक मोहन भागवत यांनी मुस्लिमांबाबत केलेली अलिकडच्या काळातील विधाने वाचा…

संघाने मुस्लिमांच्या प्रश्नावर आपली भूमिका मवाळ केली आहे का?

राज्यसभा खासदार आणि संघाचे विचारवंत राकेश सिन्हा यांच्या म्हणण्यानुसार, आरएसएसचा नेहमीच मुस्लिमांबाबत असाच दृष्टिकोन राहिला आहे. भागवत यांनी आपल्या वक्तव्यात हेडगेवार आणि संघ यांच्या मूळ भावनेचा पुरोगामी विवेचन केले आहे. राकेश सिन्हा यांनी मोहन भागवत यांच्या विधानांचे दोन अर्थ स्पष्ट केले. पहिला- संघाचा मुस्लिम समाजाला विरोध नाही. दुसरा- धर्म बळकट करणार्‍या धर्मांध लोकांना कठोर प्रत्युत्तर मिळाले आहे.

राजकीय तज्ज्ञ रशीद किडवई म्हणतात की, देशाच्या स्वातंत्र्यापूर्वीपासूनच मुस्लिमांबाबत राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाची राजकीय प्रतिक्रिया होती. या कारणास्तव या धर्मावर विविध प्रकारे प्रश्न उपस्थित केले गेले आहेत. मोहनजींच्या या विधानावरून असे दिसते की, आता इस्लाम धर्माबाबतच्या राजकीय प्रतिसादात बदल झाला आहे. मुस्लिमांना आपले म्हणवून घेण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. ते सकारात्मक असून समाजात एकोपा वाढेल.

आरएसएसशी संलग्न मासिक 'ऑर्गनायझर'चे माजी संपादक शेषाद्री चारी यांच्या मते, मुस्लिम समाजात सुधारणावादी लोकांची कमतरता आहे. काही उदारमतवादी लोक धर्मांधांनी दडपले आहेत. अशा परिस्थितीत मुस्लीम समाजातील बड्या नेत्यांसोबत संघप्रमुखांच्या भेटीमुळे राष्ट्रहिताचे वातावरण आणि दोन्ही समुदायांमध्ये अधिक सामंजस्य आणि सहकार्य निर्माण होईल.

पत्रकार आणि लेखक विवेक देशपांडे यांनी एका लेखात मोहन भागवतांच्या मुस्लिमांबद्दलच्या दृष्टिकोनाचे तीन अर्थ स्पष्ट केले आहेत-

1. ध्येय एकच, पण पद्धत बदलली: संघाचे ध्येय हिंदू राष्ट्राची स्थापना हे आहे, परंतु यामध्ये सर्वात मोठे संकट 14% पेक्षा जास्त मुस्लिम लोकसंख्येचे आहे. त्याना सोबत घेतल्याशिवाय संघाचा हेतू पूर्ण होणार नाही हे आरएसएसला माहीत आहे.

2. संघाने बाजू बदलली पण, ट्रॅक नाही: तिसरे संघ प्रमुख देवरस म्हणाले होते की, हिंदू पालकांच्या पोटी जन्मलेलेच हिंदू असतात. आता मोहन भागवत म्हणतात की, भारतात राहणारा प्रत्येक माणूस हिंदू आहे. अशा प्रकारे भागवत यांनी संघातील मुस्लिमांचे वादग्रस्त संदर्भ बदलण्याचा प्रयत्न केला आहे.

3. अतिउत्साही भाजप कार्यकर्त्यांना शांत करण्यासाठी: 2014 मध्ये भाजपने केंद्रात सरकार स्थापन केल्यानंतर मुस्लिम मॉब लिंचिंगच्या घटनांमध्ये वाढ झाली. त्यामुळे जगभरातून भारतावर टीका होत होती. अडचणींना अंदाज लावून भागवत यांनी संयमी पवित्रा घेतला आहे.

विविध विषयांवरील इतर एक्सप्लेनर देखील वाचा...

कांद्याचे भाव पाकिस्तानमध्ये वर्षात 500% वाढले:तिजोरीत 21 दिवसांच्या खर्चाचा पैसा; दुर्दशेची संपूर्ण कहाणी

24 रशियन श्रीमंतांचा मृत्यू, पुतिन यांच्यावर संशय:कोणी डोंगरावरुन तर कोणी छतावरून पडले, भारतात 3 मृत्यू

काय आहे 75 वर्षे जुनी NOTAM प्रणाली:ज्यात बिघाडामुळे अमेरिकेत 5 हजार उड्डाणे थांबली; वैमानिकांचाही विरोध