आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

मंडे मेगा स्टोरी5 वर्षातील 31 विधानसभा निवडणुकांचे विश्लेषण:भाजपला केवळ 6 मध्ये बहुमत, तरीही 16 राज्यात सरकार स्थापन

अनुराग आनंद14 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

कर्नाटक निकालानंतर भाजपचा वाटा आणखी एका राज्याने कमी झाला आहे. आता भाजप 15 राज्यांमध्ये उरला आहे. 6 राज्यांमध्ये बहुमतासह आणि 9 राज्यांमध्ये मित्रपक्षांसह भापचे सरकार चालू आहे. ईशान्येत भाजपचे सर्वाधिक अस्तित्व आहे, तर दक्षिण भारतातील कोणत्याही राज्यात भाजपचे कोठेही सरकार राहिलेले नाही.

मे 2018 ते मे 2023 पर्यंतच्या सर्व विधानसभा निवडणुकांचे विश्लेषण केले असता, गेल्या 5 वर्षातील अनेक रंजक गोष्टी समोर आल्या. उदाहरणार्थ- गेल्या 5 वर्षात देशभरात 31 विधानसभा निवडणुका झाल्या, त्यात भाजपला केवळ 6 निवडणुकांमध्ये पूर्ण बहुमत मिळाले. तरीही भाजपने 16 राज्यांत सरकार स्थापन केले. आजच्या मेगा स्टोरीमध्ये संपूर्ण याची कहाणी जाणून घेणार आहोत...

2018 मध्ये 21 राज्यांमध्ये भाजप+ चे युती सरकार होते, ते आता 15 राज्यांपुरते मर्यादित

सध्या देशात 30 विधानसभा आहेत. त्यात 2 केंद्रशासित प्रदेश, दिल्ली आणि पुद्दुचेरी देखील आहेत. कर्नाटकच्या निकालानंतर 15 राज्यांमध्ये भाजपची सत्ता आहे. त्यापैकी केवळ 9 राज्यांमध्ये स्वबळावर सत्ता आहे. उर्वरित 6 राज्यांमध्ये आघाडीच्या साथीदारांसोबत भाजप सत्तेत आहे. यापैकी एकही राज्य दक्षिण भारतातील नाही. 2018 मध्ये भाजपची 21 राज्ये आणि देशाच्या 71% लोकसंख्येवर सत्ता होती, परंतु आता भाजपची सत्ता लोकसंख्येच्या 45% पर्यंत कमी झाली आहे. भाजप किंवा त्यांच्या आघाडीच्या प्रदेशातील फक्त 7 राज्यांची लोकसंख्या एक कोटीहून अधिक आहे.

दक्षिण भारतातून भाजप साफ, ईशान्येत भाजपचे 3 मुख्यमंत्री

ईशान्य भारत (सिक्कीमसह): ईशान्येकडील 8 राज्यांमध्ये एकूण 498 आमदार आहेत. यापैकी भाजपकडे 206 आमदार आहेत, म्हणजेच 41.3%. तसेच ईशान्येकडील राज्यांमधून एकूण 25 खासदार आहेत. यापैकी भाजपचे 15 खासदार आहेत, म्हणजे 60%. आसाममध्ये हेमंत बिस्वा शर्मा यांच्या नेतृत्वाखाली भाजपचे सरकार आहे. नागालँडमध्ये NDPP म्हणजेच राष्ट्रवादी डेमोक्रॅटिक प्रोग्रेसिव्ह पार्टीच्या नेतृत्वाखाली भाजप सत्तेत आहे. एनडीपीपीचे ने निफिउ रिओ हे मुख्यमंत्री आहेत. मणिपूरमध्ये भाजप स्थानिक पक्ष NPP, NPF आणि KPA सोबत सत्तेत आहे. भाजपचे बिरेन सिंह हे मुख्यमंत्री आहेत.

मिझोराममध्ये मिझो नॅशनल फ्रंटची सत्ता आहे आणि झोरामथांगा तेथील मुख्यमंत्री आहेत. त्रिपुरामध्ये भाजपची सत्ता आहे. येथे माणिक साहा मुख्यमंत्री आहेत. अरुणाचल प्रदेशात भाजपची सत्ता आहे. येथे पेमा खांडू मुख्यमंत्री आहेत. सिक्कीममध्ये सिक्कीम क्रांतीकारी मोर्चाची सत्ता आहे. प्रेमसिंग तमांग हे मुख्यमंत्री आहेत. भाजपकडे राज्यात एकही आमदार नाही, परंतु एसकेएममध्ये भाजपच्या नेतृत्वाखालील एनडीएचा भाग आहे.

पश्चिम भारत (महाराष्ट्र, गुजरात, राजस्थान) : महाराष्ट्रात शिंदे यांच्या शिवसेनेसह भाजपचे सरकार आहे. गुजरातमध्ये भाजपचे पूर्ण बहुमत असून राजस्थानमध्ये काँग्रेसचे सरकार आहे. या तीन राज्यांतील 670 आमदारांपैकी 331 भाजपचे म्हणजे 49% आमदार आहेत. त्याचप्रमाणे, या राज्यांतील एकूण 99 खासदारांपैकी 73 भाजपचे आहेत, म्हणजे 72%.

पूर्व भारत (बिहार, बंगाल, झारखंड, ओडिशा): बिहारमध्ये महाआघाडीचे सरकार आहे, पश्चिम बंगालमध्ये तृणमूल काँग्रेसचे सरकार आहे, झारखंडमध्ये JMM सरकार आहे आणि ओडिशामध्ये बीजेडी सरकार आहे. म्हणजेच पूर्व भारतात कुठेही भाजपचे सरकार नाही. येथे एकूण 722 आमदारांपैकी 196 भाजपचे आहेत, म्हणजे 27%. त्याचप्रमाणे, या राज्यांतील एकूण 117 खासदारांपैकी 54 भाजपचे आहेत, म्हणजे 46%.

उत्तर भारत (दिल्ली, पंजाब, हरियाणा, हिमाचल, यूपी, उत्तराखंड) : उत्तर भारतात, हरियाणा, यूपी आणि उत्तराखंडमध्ये भाजपची सत्ता आहे. उत्तर भारतातून एकूण 818 आमदार निवडून आले आहेत, त्यापैकी भाजपचे एकूण 377 आमदार आहेत, म्हणजे 46%. त्याचप्रमाणे, एकूण 189 खासदारांपैकी भाजपकडे 98 खासदार आहेत, म्हणजे 52%.

मध्य भारत (मप्र, छत्तीसगड): मध्य प्रदेशात भाजपचे सरकार आहे आणि छत्तीसगडमध्ये काँग्रेसचे सरकार आहे. येथे एकूण 420 आमदार निवडून आले आहेत, त्यापैकी 144 भाजपचे आहेत, म्हणजे 34%. त्याचप्रमाणे, एकूण 40 खासदारांपैकी 37 भाजपचे म्हणजेच 92% आहेत.

दक्षिण भारत: कर्नाटकच्या पराभवानंतर दक्षिणेकडील पाच राज्यांपैकी एकाही राज्यात भाजपचे सरकार नाही. एकूण 130 लोकसभा खासदार दक्षिण भारतातील 5 राज्ये आणि एका केंद्रशासित प्रदेशातून येतात. यापैकी भाजपकडे केवळ 29 खासदार आहेत, म्हणजे 22%. त्यापैकी 25 खासदार कर्नाटकचे आणि 4 तेलंगणाचे आहेत.

दक्षिण भारतातील या राज्यांच्या विधानसभांमध्ये एकूण 923 आमदार आहेत. यापैकी कर्नाटक निवडणुकीपर्यंत भाजपकडे एकूण 135 आमदार होते. कर्नाटकात भाजपचे 40 आमदार कमी झाल्यानंतर हा आकडाही 95 वर आला आहे. म्हणजे दक्षिण भारतातील एकूण आमदारांपैकी भाजपकडे फक्त 10% आमदार आहेत.

ग्राफिक्स: हर्षराज साहनी