आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

कामाची गोष्टजास्त पाणी प्यायल्याने Bruce Lee चा मृत्यू:असे केल्याने येईल मेंदूला सूज; जाणून घ्या, दिवसभरात किती पाणी पिणे ठरते योग्य?

अलिशा सिन्हा2 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

मार्शल आर्ट्स दिग्गज ब्रूस ली यांच्या मृत्यूबद्दल अनेक सिद्धांत मांडले जातात. आता अलीकडेच झालेल्या एका नवीन अभ्यासात असा दावा करण्यात आला आहे की, ब्रूस लीचा मृत्यू कोणत्याही औषधामुळे नाही तर जास्त पाणी पिण्यामुळे झाला आहे. क्लिनिकल किडनी जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या संशोधनानुसार त्यांचा मृत्यू हायपोनेट्रेमियामुळे झाला, असा दावा करण्यात आला आहे.

हायपोनाट्रेमिया म्हणजे काय?

ही अशी स्थिती आहे ज्यामध्ये रक्तातील सोडियमचे प्रमाण खूप कमी होते. हे तेव्हाच होते जेव्हा शरीरात सोडियम जास्त प्रमाणात पाण्यामध्ये विरघळते. त्यामुळे मेंदूच्या पेशींना सूज येते. या सूजला सेरिब्रल ओएडेमा म्हणतात.

कमी पाणी पिणे आरोग्यास अनेक प्रकारे हानी पोहोचवते. जास्त पाणी पिल्याने आरोग्यावर खरच इतका वाईट परिणाम होतो का? जाणून घ्या- डॉ. सुचिन बजाज (उजाला सिग्नस हॉस्पिटलचे संस्थापक आणि संचालक) डॉ. प्रदीप शाह, जनरल फिजिशियन (फोर्टिस हॉस्पिटल) यांच्याकडून.

प्रश्न- पाणी पिणे आरोग्यासाठी चांगले असते असे आपण नेहमीच ऐकले आहे, त्याचे फायदे सविस्तर सांगाल का?

उत्तर- होय, पाणी पिण्याचे अनेक फायदे आहेत पण एका मर्यादेपर्यंत. जसे-

  • पचनक्रिया चांगली राहते.
  • हे शरीराचे तापमान सामान्य ठेवण्यास मदत करते.
  • स्नायू मजबूत होतात.
  • बद्धकोष्ठतेपासून आराम मिळतो.
  • वजन वाढत नाही पण कमी होण्यास मदत होते.
  • शरीर डिटॉक्सिफाय होते.
  • चांगली भूक लागते.
  • रोगप्रतिकारशक्ती वाढते.
  • दिवसभर शरीरात ऊर्जा राहते.
  • वृद्धत्व आणि सुरकुत्या कमी होण्यास मदत होते.
  • सोरायसिस आणि एक्जिमा सारख्या त्वचेच्या समस्या नाहीत.
  • पाण्यात असलेल्या खनिजांमुळे निर्जीव केस चांगले होतात.

प्रश्‍न- इतके फायदे आपल्याला कळले आहेत, मग एका मर्यादेत पिणे फायदेशीर आहे असे का सांगितले? फक्त पाणी तर आहे, त्याने काय नुकसान होणार?

उत्तर- ‘अति सर्वत्र वर्जयेत’ हीच गोष्ट जास्त पाणी पिण्यासाठी लागू होते. जेव्हा आपण कोणत्याही गोष्टीचा अतिरेक करतो तेव्हा त्याचे नुकसान होऊ लागते. त्याचप्रमाणे जर तुम्ही जास्त किंवा अती प्रमाणात पाणी प्यायले तर तुम्हाला नुकसान सहन करावे लागू शकते.

वर लिहिलेले तोटे थोडे विस्ताराने समजून घ्या-

पाण्याने विषबाधा- जास्त पाणी प्यायल्याने मेंदूच्या कार्यात अडथळा निर्माण होतो, त्याला पाणी विषबाधा म्हणतात. यामध्ये रक्तातील पाण्याचे प्रमाण वाढते.

सोडियम कमी होणे- जर एखाद्या व्यक्तीने 10 लिटर पाणी प्यायले तर रक्तातील सोडियमची पातळी खूप कमी होते. त्याचा थेट परिणाम मेंदूवर होतो. ज्यामुळे एखादी व्यक्ती कोमात जाऊ शकते किंवा मृत्यूही होऊ शकतो. मॅरेथॉन आणि ट्रायथलॉनमध्ये सहभागी होणाऱ्या लोकांमध्ये याचा धोका सर्वाधिक असतो.

सेल्युलर स्वेलिंग - शरीरात सोडियमचे प्रमाण कमी असल्यास मेंदू आणि शरीर या दोन्ही पेशींमध्ये सूज येते. ज्याला सेल्युलर सूज म्हणतात. मेंदूच्या पेशींना सूज आल्याने, एखाद्या व्यक्तीला गोंधळ, तंद्री, पेटके, स्नायू कमकुवत होणे आणि उच्च रक्तदाब यासारख्या समस्या उद्भवू शकतात.

ओव्हरहायड्रेशन- जर तुम्ही आवश्यकतेपेक्षा जास्त पाणी प्याल तर तुम्हाला ओव्हरहायड्रेशनची समस्या उद्भवू लागते, याला पाण्याची नशा देखील म्हणतात. यामध्ये मळमळ, उलट्या, डोकेदुखी अशी लक्षणे दिसतात. त्रास गंभीर झाल्यास, फेफरे, कोमा किंवा मृत्यूचा धोका असू शकतो.

जास्त पाणी प्यायल्याने मॅरेथॉननंतर अ‍ॅथलीट बेशुद्ध झाली

2018 साली झालेल्या लंडन मॅरेथॉनमध्ये ब्रिटिश अ‍ॅथलीट जोहाना पाकनहॅम हिने भाग घेतला होता. त्यावेळी तिथे खूप ऊन होते. त्यामुळेच जोहानाने मॅरेथॉनपूर्वी भरपूर पाणी प्यायले. मॅरेथॉन शर्यत संपताच तिच्या मित्रांनी पुन्हा पाणी प्यायला लावले. त्यामुळे तिच्या अंगात पाणी जास्त आल्याने ती बेशुद्ध झाली.

तीला एअर अ‍ॅम्ब्युलन्सने रुग्णालयात नेण्यात आले. 1-2 दिवसांनी तिला शुद्ध आली. जोहानाच्या म्हणण्यानुसार, तिचे मित्र आणि ओळखीचे लोक मॅरेथॉन धावण्यासाठी एकच सल्ला देत असत - भरपूर पाणी प्या. या सल्ल्याचे पालन केले. याची कल्पनाही नव्हती की पाण्यामुळे इतके नुकसान होऊ शकते.

प्रश्न- भरपूर पाणी प्या, असा सल्ला लोक आम्हालाही देतात. अशा परिस्थितीत, आपण दिवसात किती पाणी प्यावे, जेणेकरून कोणतीही हानी होणार नाही हे आपल्याला कसे समजेल?

उत्तर- या प्रश्नाचे उत्तर जाणून घेण्यासाठी खाली दिलेले ग्राफिक वाचा आणि इतरांनाही शेअर करा.

काहींना जास्त पाण्याची गरज, काहींना कमी - मायो क्लिनिक

बहुतेक निरोगी लोक तहान लागल्यावर पाणी आणि इतर पदार्थ पिऊन स्वतःला हायड्रेट ठेवू शकतात. जेव्हा तुम्हाला तहान लागते तेव्हा पाणी आणि इतर द्रव पिऊन तुम्ही हायड्रेटेड राहू शकता. काही लोकांसाठी 8 ग्लास पेक्षा कमी पाणी पुरेसे असू शकते, परंतु काहींसाठी अधिक आवश्यक असू शकते. यासाठी डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच पाण्याचे प्रमाण कमी किंवा वाढवावे.

पाणी किती प्यावे, हा प्रश्न जरा सविस्तरपणे समजून घ्या-

  • लंडनस्थित तज्ज्ञ ह्यू माँटगोमरी यांच्या मते, अति उष्णतेमध्ये राहणाऱ्या लोकांना दिवसाला जास्तीत जास्त 2 लिटर पाण्याची गरज असते.
  • अर्ध्या तासाच्या प्रवासातही अनेकजण पाणी घेऊन जातात, मात्र त्याची विशेष गरज नसते. मग घामाने तुम्हाला आंघोळ घातलेली असेल तरी देखील.
  • ब्रिटनच्या नॅशनल हेल्थ सर्व्हिसच्या सल्ल्यानुसार, तुम्ही दररोज 6-8 ग्लास पाणी प्या. यामध्ये दूध, शीतपेय आणि चहा आणि कॉफीचाही समावेश आहे.

प्रश्न- कोणाला कसे कळेल की तो पुरेसे पाणी पीत आहे?

उत्तर- जर तुम्हाला या दोन गोष्टी जाणवत असतील तर याचा अर्थ तुम्ही पुरेसे पाणी पीत आहात.

  • क्वचितच तहान लागते.
  • मूत्र रंगहीन किंवा हलका पिवळ्या रंगाचे असते.

प्रश्न- शरीरातील निर्जलीकरण होऊ नये म्हणून पाणी कधी आणि किती वेळा प्यावे?

उत्तर- खालील 3 स्थितींमध्ये एक ग्लास पाणी प्यावेच...

  • जेवणानंतर आणि दरम्यान.
  • व्यायाम करण्यापूर्वी, दरम्यान आणि नंतर.
  • तहान लागली असताना.

प्रश्न- शरीराला हायड्रेट ठेवण्यासाठी आपल्याकडे फक्त पाण्याचा पर्याय आहे का?

उत्तर- नाही, तसे नाही. तुमच्या खाण्यापिण्यामुळे शरीर निर्जलित राहते. जसे- फळे, भाज्या, दूध, रस, हर्बल चहा, कॉफी, सोडा. साखरयुक्त किंवा गोड द्रव पेयांचे सेवन कमी करा.

प्रश्न- साधारणपणे कोणत्या परिस्थितीत शरीराला पाण्याची जास्त गरज असते?

उत्तर- खालील 2 परिस्थितींमध्ये:

  • गर्भवती महिला किंवा बाळाला दूध पाजणाऱ्या माता.
  • जेव्हा एखाद्या व्यक्तीला ताप आणि उलट्या होतात.

प्रश्न- हिवाळ्यात लोक खूप गरम पाणी पितात, असे करणे योग्य आहे का?

उत्तर- अनेक अभ्यासांमध्ये असा दावा करण्यात आला आहे की, तुम्ही तहान लागल्यावर जास्त गरम पाणी प्यायल्यास तुमच्या मेंदूच्या पेशींमध्ये जळजळ होऊ शकते.

यामुळे समस्या उद्भवू शकतात. इतकेच नाही तर जास्त गरम पाणी प्यायल्याने आपल्या शरीराच्या अंतर्गत अवयवांवर परिणाम होतो. जास्त वेळ गरम पाणी प्यायल्याने पोटात जळजळ होऊ शकते. म्हणूनच कोमट पाणी प्या, गरम पाणी टाळा.

अखेरीस पण महत्त्वाचे

प्रत्येक भागात स्वच्छ किंवा शुद्ध पाणी उपलब्ध असेलच असे नाही. मग पाणी शुद्ध कसे करायचे?

पाणी शुद्ध करण्याचे अनेक मार्ग आहेत, परंतु येथे आम्ही काही सोपे मार्ग सांगत आहोत-

उकळणे- पाणी शुद्ध करण्यासाठी उकळण्याची प्रक्रिया खूप जुनी आणि सोपी आहे. उकळलेल्या पाण्यातील सर्व जंतू निष्क्रिय होतात. तुम्ही पाणी 15 मिनिटे उकळा, नंतर ते थंड करून प्या.

तुरटी - तुरटी पाण्यात टाकल्याने सर्व जंतू तुरटीला चिकटतात. त्यामुळे पाणी शुद्ध होते. अशा प्रकारे तुरटी वापरा:

  • एका भांड्यात पाणी टाका .
  • त्यात 35 ते 40 ग्रॅम तुरटी घाला.
  • तुरटी पाण्यात 5 मिनिटे चांगली मिसळा.
  • थोड्या वेळाने, भांड्याच्या तळाशी पाण्याची गढूळता दिसून येईल.
  • घाण दिसू लागल्यावर गाळणी किंवा स्वच्छ कापडाने पाणी गाळून घ्या.
  • आता तुम्ही ते पिऊ शकता.

क्लोरीन - बाजारातून क्लोरीनच्या गोळ्या घ्या. पॅकेटवर पद्धत लिहिलेली असते. त्यानुसार गोळ्या पाण्यात घालून चांगले मिसळा. 30-40 मिनिटे पाण्यात राहू द्या. आता पाणी पिण्यायोग्य असेल.

ब्रूस लीच्या मृत्यू बाबत ही बातमी वाचा..

49 वर्षांनंतर उलगडले ब्रूस लीच्या मृत्यूचे कोडे:जास्त पाणी प्यायल्याने झाले होते निधन, विष आणि शापाची थिअरही आली होती समोर

मार्शल आर्टला जगभरात पोहोचवणारा अमेरिकन अभिनेते ब्रूस लीचे 1973 मध्ये वयाच्या अवघ्या 32 व्या वर्षी निधन झाले होते. वेदनाशामकांच्या ओव्हरडोजमुळे मेंदूला सूज (एडेमा) आल्याने त्याचा मृत्यू झाला, असे डॉक्टरांनी सांगितले होते. पण शास्त्रज्ञांच्या एका टीमने आता त्याच्या मृत्यूचे खरे कारण शोधून काढले आहे. ब्रूस लीचा मृत्यू कोणत्याही औषधामुळे नव्हे तर पाण्याचे अतिरिक्त सेवनाने झाल्याचे शास्त्रज्ञांनी सांगितले आहे. पूर्ण बातमी वाचा...

बातम्या आणखी आहेत...