आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

ग्राउंड रिपोर्टसेंट्रल व्हिस्टा अव्हेन्यू 19 महिन्यांत तयार:आजच्या उद्घाटनासाठी कामगारांनी दिवसरात्र केले काम, उद्यापासून सर्वांसाठी खुले

पूनम कौशलएका महिन्यापूर्वी
  • कॉपी लिंक

19 महिन्यांच्या अविरत कामानंतर इंडिया गेटसमोरील सेंट्रल व्हिस्टा अव्हेन्यू तयार झाले आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी 8 सप्टेंबर रोजी म्हणजेच गुरुवारी नव्याने विकसित झालेल्या या क्षेत्राचे उद्घाटन करणार आहेत. हा कार्यक्रम सायंकाळी 7 वाजता सुरू होणार असून 90 मिनिटे चालणार आहे. त्यासाठी आजूबाजूचे रस्ते सकाळी 6 ते रात्री 9 वाजेपर्यंत बंद ठेवण्यात येणार आहेत.

उद्घाटनाच्या आदल्या दिवसापर्यंत सेंट्रल व्हिस्टा अव्हेन्यूवर काम सुरूच होते. यातील एका कामगाराने सांगितले की, बुधवारी रात्रीपर्यंत काम पूर्ण करायचे आहे, त्यामुळे मजूर 24 तास कार्यरत आहेत. 9 सप्टेंबरपासून लोकांसाठी हे खुले होणार आहे.

दिल्ली उच्च न्यायालय दुपारी 3 वाजल्यापासून बंद राहणार
सेंट्रल व्हिस्टाच्या उद्घाटनामुळे गुरुवारी दुपारी ३ वाजल्यापासून दिल्ली उच्च न्यायालय तसेच पटियाला हाऊस न्यायालय बंद राहणार आहे.

उद्घाटनाचा कार्यक्रम...

  • 7 PM: नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांच्या पुतळ्याचे अनावरण
  • 7:10 PM: PM इंडिया गेटला पोहोचतील
  • 7:25 PM: कामगारांशी संवाद
  • 7:30 PM: कर्तव्य पथ उद्घाटन
  • 8:02 PM : पंतप्रधान मोदींचे भाषण

पंतप्रधानांच्या कार्यक्रमामुळे सुरक्षेची कमान स्पेशल प्रोटेक्शन ग्रुपने (एसपीजी) ताब्यात घेतली. उद्घाटनापूर्वी बाहेरील व्यक्तीला या परिसरात प्रवेश दिला जात नव्हता.

केंद्रीय दलाशिवाय खासगी सुरक्षा रक्षकही लक्ष ठेवून आहेत. येथे फोटो काढण्यासही मनाई आहे. कडेकोट बंदोबस्तामुळे पर्यटक बॅरिकेड्सजवळ उभे राहून इंडिया गेट पाहण्याचा प्रयत्न करत राहिले.

खाद्यपदार्थ विकणाऱ्या एका विक्रेत्याने सांगितले की, ‘तीन वर्षे अत्यंत कठीण काळात गेली आहेत. परिसरात सर्वत्र काम सुरू होते. आता परिसर खूप सुंदर झाला आहे. आम्हाला आशा आहे की, आणखी लोक येथे येतील आणि आम्हाला रोजगार मिळेल.’

रस्त्याच्या दोन्ही बाजूला राज्यांची ओळख सांगणाऱ्या खाद्यपदार्थांचे स्टॉल

व्हिस्टा म्हणजे मनमोहक दृश्य. राजपथाच्या आजूबाजूचा राष्ट्रपती भवन ते इंडिया गेटपर्यंतचा परिसर हिरवीगार झाडे, कालवे आणि उद्यानांनी वेढलेला आहे. पूर्वीही हा भाग सुंदर होता, आता तो अधिक आकर्षक झाला आहे.

इंडिया गेटच्या दोन्ही बाजूला नवीन दुकाने बांधण्यात आली असून, त्यामध्ये विविध राज्यांची ओळख असणाऱ्या खाद्यपदार्थांचे स्टॉल असतील. पर्यटकांना हिरवळीवर बसून पूर्वीसारखे घरून आणलेले अन्नपदार्थ खाता येणार नाही. मात्र, किरकोळ विक्रेते केवळ विशिष्ट झोनमध्ये स्टॉल लावू शकतील. दोन नवीन पार्किंगमध्ये 1100 हून अधिक वाहने पार्क करता येतील. या सर्व परिसरावर लक्ष्य ठेवण्यासाठी 300 हून अधिक सीसीटीव्ही कॅमेरे बसवण्यात आले आहेत.

प्रकल्पाला 10 महिन्यांचा विलंब

केंद्रीय सार्वजनिक बांधकाम विभागाने (CPWD) जानेवारी 2021 मध्ये सेंट्रल एव्हेन्यूच्या पुनर्विकासासाठी 502 कोटी रुपयांची निविदा काढली होती. हे काम शापूरजी पालोनजी कंपनीकडे 487.08 कोटी रुपयांच्या बोलीवर देण्यात आले.

कंपनीने 4 फेब्रुवारी 2021 पासून येथे काम सुरू केले. अटींनुसार हे काम 300 दिवसांत म्हणजे नोव्हेंबरपर्यंत पूर्ण करायचे होते, मात्र त्याला 10 महिन्यांचा विलंब झाला.

कोरोनाच्या काळात लॉकडाऊनमध्ये सर्व बांधकामे ठप्प झाली होती, त्यानंतरही सेंट्रल व्हिस्टाचे काम सुरूच होते. जेव्हा हे प्रकरण न्यायालयात गेले तेव्हा सीपीडब्ल्यूडीने असा युक्तिवाद केला होता की, प्रकल्पाचे काम नोव्हेंबर 2021 पर्यंत पूर्ण करायचे आहे, त्यामुळे ते थांबवता येणार नाही. प्रजासत्ताक दिनाची परेडही येथे होणार आहे. त्यालाही विलंब करता येणार नाही.

संसदेची नवीन इमारत तयार, फिनिशिंगचे काम बाकी

सेंट्रल व्हिस्टा री-डेव्हलपमेंट प्रोजेक्ट अंतर्गत, त्रिकोणी आकाराचे नवीन संसद भवन तयार आहे. त्याच्या फिनिशिंगचे काम सुरू आहे. राजपथाला लागून असलेले शास्त्री भवन, उद्योग भवन, रेल्वे भवन, विज्ञान भवन आणि इंदिरा गांधी राष्ट्रीय संग्रहालय आता केवळ आठवणींचा भाग होणार आहे. त्यांची जागा नवीन इमारती घेतील.

20 हजार कोटी खर्चाचा प्रकल्प 2019 मध्ये सुरू झाला

या प्रकल्पांतर्गत राष्ट्रपती भवन ते इंडिया गेटपर्यंतच्या अनेक इमारतींचा पुनर्विकास आणि बांधकाम करण्यात येत आहे. यामध्ये नवीन संसद भवनाचा समावेश आहे, ज्यामध्ये लोकसभा आणि राज्यसभेसाठी प्रत्येकी एक इमारत असेल, मंत्रालयाच्या कार्यालयांसाठी केंद्रीय सचिवालय, पंतप्रधानांचे निवासस्थान, उपराष्ट्रपतींचे निवासस्थान असेल.

सध्याच्या संसद भवनासमोर संसदेची नवीन इमारत बांधण्यात आली आहे. ही चार मजली इमारत 13 एकरांवर आहे. पंतप्रधानांचे निवासस्थान सुमारे 15 एकरमध्ये असेल. सप्टेंबर 2019 मध्ये या प्रकल्पाची घोषणा करण्यात आली. पंतप्रधान मोदी यांनी 10 डिसेंबर 2020 रोजी त्याची पायाभरणी केली होती. या संपूर्ण प्रकल्पाची किंमत 20 हजार कोटी आहे.

सेंट्रल व्हिस्टा म्हणजे राजपथाच्या दोन्ही बाजूंचा परिसर

सेंट्रल व्हिस्टा म्हणजे राजपथाच्या दोन्ही बाजूंचे क्षेत्र आहे. या अंतर्गत राष्ट्रपती भवन, संसद, नॉर्थ ब्लॉक, साउथ ब्लॉक, उपराष्ट्रपतींचे निवासस्थान आहे. राष्ट्रीय संग्रहालय, राष्ट्रीय अभिलेखागार, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, उद्योग भवन, बिकानेर हाऊस, हैदराबाद हाऊस, निर्माण भवन आणि जवाहर भवन हे देखील सेंट्रल व्हिस्टाचा भाग आहेत.

जुलैमध्येच झाले अशोक स्तंभाच्या कांस्य पुतळ्याचे अनावरण

11 जुलै रोजी पंतप्रधान मोदींनी नवीन संसद भवनाच्या छतावर अशोक स्तंभाच्या कांस्य पुतळ्याचे अनावरण केले होते. हा पुतळा 6.5 मीटर उंच आणि 9500 किलो वजनाचा आहे. त्याला आधार देण्यासाठी, सुमारे 6500 किलो वजनाची स्टीलची यंत्रणा देखील तयार करण्यात आली आहे.

या प्रकल्पाच्या स्थगितीसाठी सर्वोच्च न्यायालयातही याचिका

सेंट्रल व्हिस्टा प्रकल्प थांबवण्यासाठी सर्वोच्च न्यायालयात याचिका दाखल करण्यात आली होती. मात्र, न्यायालयाने स्थगिती देण्यास नकार दिला. या प्रकल्पांतर्गत जमिनीचा वापर बेकायदेशीरपणे बदलण्यात आल्याचे याचिकाकर्त्याचे म्हणणे आहे. त्यावर सुनावणी करणारे न्यायमूर्ती बोबडे म्हणाले होते की, स्थगिती देण्याची गरज नाही.

सेंट्रल व्हिस्टाची कहाणी 111 वर्षे जुनी: ब्रिटिशांनी दिल्लीला राजधानी केले, त्यानंतर सुरू झाले बांधकाम, 1931 मध्ये झाले उद्घाटन

सेंट्रल व्हिस्टा म्हणजे राष्ट्रपती भवन ते इंडिया गेटपर्यंतचा 3.2 किमीचा परिसर. त्याची कहाणी 111 वर्षे जुनी आहे. त्यानंतर बंगालमध्ये विरोध वाढल्यावर राजा पाचव्या जॉर्जने भारताची राजधानी कलकत्त्याहून दिल्लीला हलवली. प्रसिद्ध वास्तुविशारद एडविन लुटियन्स आणि हर्बर्ट बेकर यांना दिल्लीतील सेंट्रल व्हिस्टा बांधण्याची जबाबदारी मिळाली. 1931 मध्ये त्याचे उद्घाटन झाले.

स्वातंत्र्यानंतर त्यावर पुन्हा काम सुरू झाले. यानंतर 2020 मध्ये पुनर्विकास प्रकल्पाची रचना तयार करण्यात आली. ही रचना डॉ. बिमल पटेल यांनी एका चर्चासत्रात शेअर केली होती. 111 वर्ष जुन्या सेंट्रल व्हिस्टा आणि त्याच्या पुनर्विकासाची संपूर्ण माहिती.

बातम्या आणखी आहेत...