आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

दिव्य मराठी एक्सप्लेनरस्प्राईटची हिरवी बाटली होणार बंद:आता पांढऱ्या रंगात, 61 वर्षांनंतर बदलणार रंग; वाचा या मागचे कारण काय?

अभिषेक पांडे/नीरज सिंग17 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

स्प्राईट यापुढे हिरव्या बाटलीत उपलब्ध होणार नाही. स्प्राईट निर्माता कंपनी कोका-कोलाने 60 वर्षांनंतर लोकप्रिय कोल्ड्रिंक हिरव्या नव्हे तर पांढऱ्या किंवा पारदर्शक बाटल्यांमध्ये विकण्याचा निर्णय घेतला आहे.

1961 मध्ये पहिल्यांदा यूएस मध्ये लाँच करण्यात आलेले आणि जगातील सर्वात लोकप्रिय शीतपेयांपैकी एक असलेल्या, हिरव्या रंगाची बाटली स्प्राईटची विक्री न करण्याचा निर्णय 1 ऑगस्टपासून लागू होणार आहे.

कोका कोलाने स्प्राईट हिरव्या बाटलीत न विकण्याचा निर्णय का घेतला, या प्रश्नाचे उत्तर दिव्य मराठी एक्सप्लेनरमध्ये जाणून घेऊयात?

कोका कोला हिरव्या बाटल्यांमध्ये स्प्राइटची विक्री थांबवणार

कोका-कोलाने 27 जुलै रोजी जारी केलेल्या निवेदनात घोषिणा केली की, कंपनी 1 ऑगस्टपासून स्प्राईट हिरव्या बाटलीत विकणार नाही.

कंपनीचे म्हणणे आहे की, हे पाऊल पर्यावरणाच्या दृष्टीने अधिक जबाबदार बनण्याच्या प्रयत्नांचा एक भाग आहे.

कोका-कोला केवळ स्प्राईटच नाही तर हिरव्या रंगाच्या बाटल्यांमध्ये येणार्‍या स्पष्ट बाटल्यांमध्ये कंपनीची इतर पेय उत्पादने देखील ऑफर करणार आहे. यामध्ये फ्रेस्का, सीग्राम आणि मेलो यलो यांचा समावेश आहे.

याची सुरुवात उत्तर अमेरिकेपासून होणार असल्याचे कंपनीने म्हटले आहे. हळूहळू हिरव्या बाटल्यांची जागा भारतासह जगभरात स्वच्छ बाटल्या घेतील.

कोका-कोलाने 2019 मध्येच युरोपियन देशांमध्ये आणि काही दक्षिण आशियाई देशांमध्ये स्प्राईटच्या हिरव्या बाटल्यांच्या जागी पारदर्शक बाटल्या वापरण्यास सुरुवात केली आहे. 2019 मध्ये फिलिपिन्समध्ये याची सुरुवात झाली.

हिरव्या रंगाने स्प्राईटची ओळख झाली, तोच हिरवा रंग बाटल्या बंद होण्याचे कारण बनला

स्प्राइट हे लोकप्रिय पेय 1961 मध्ये यूएसमध्ये लाँच करण्यात आले होते. सिग्नेचर ग्रीन पॅकेजिंगमुळे ते लवकरच घरघरात ओळखीचे नाव बनले.

आता स्प्राईट हे जगातील तिसरे सर्वात मोठे आणि कोका-कोलाचे सर्वात जास्त विकले जाणारे शीतपेय कोक नंतरचे दुसरे पेय आहे.

कोका-कोलाने स्प्राईटच्या बाटल्या हिरव्या ठेवल्या जेणेकरून इतर प्रतिस्पर्ध्यांपेक्षा हे पेय पुढे राहिल.

मग प्रश्न असा आहे की, कोकाने स्प्राईटच्या हिरव्या बाटल्या बंद करण्याचा निर्णय का घेतला?

  • स्प्राईटच्या सध्याच्या पॅकेजिंगमध्ये ग्रीन पॉलिथिन टेरेफ्थालेट (पीईटी) आहे. हिरव्या प्लॅस्टिकचा पुनर्वापर करता येत असला तरी नवीन बाटल्या बनवण्यासाठी त्याचा पुनर्वापर करता येत नाही.
  • कोका-कोलाचे म्हणणे आहे की, स्प्राईटमधील हिरव्या प्लास्टिकचा पुनर्वापर केला जाऊ शकतो. परंतु त्याचा पुनर्वापर करून, फक्त एकेरी वापरल्या जाणार्‍या प्लास्टिकच्या वस्तू जसे की कार्पेट किंवा कपडे बनवता येतात. मात्र, बाटल्यांच्या निर्मितीसाठी त्याचा पुनर्वापर करता येत नाही.
  • वास्तविक, हिरवे प्लास्टिक सामान्यत: पुनर्वापर करण्यायोग्य असते, परंतु ते नेहमीच रीसायकल करणे सोपे नसते.
  • प्लॅस्टिकमध्ये असलेल्या रंगासारख्या कोणत्याही पदार्थाचा पुनर्वापर करणे कठीण होऊ शकते. या कारणास्तव, खूप कमी कंपन्या रंगीत प्लास्टिकचा पुनर्वापर करतात.
  • कोका-कोलाने आपल्या निवेदनात म्हटले आहे की, "स्प्राईटला हिरव्यापासून स्वच्छ प्लास्टिकमध्ये बदलत आहे, जेणेकरून त्याची (प्लास्टिक) नवीन बाटल्यांमध्ये पुन्हा रूपांतरित होण्याची शक्यता वाढेल.
  • हिरवे प्लास्टिक पर्यावरणासाठी हिरवे नाही. रंगीत बाटली पुनर्वापरासाठी दूषित पदार्थासारखी असते आणि ती वेगळी करावी लागते, ज्यामुळे ती कचऱ्यात म्हणजेच प्लास्टिक कचरा किंवा इतर कचऱ्यात जाण्याची शक्यता वाढते.
  • तसेच, हिरव्या प्लॅस्टिकसाठी फार मोठी बाजारपेठ नाही, त्यामुळे पुनर्वापर करणारे ते नवीन पॅकेजिंगमध्ये विकून जास्त पैसे कमवू शकत नाहीत.

2030 पर्यंत प्रत्येक बाटलीचे पुनर्वापर करण्याचे कोका-कोलाचे उद्दिष्ट

कोका-कोलाने 2018 मध्ये आपला "वर्ल्ड विदाऊट वेस्ट" उपक्रम सुरू केला. याद्वारे, कंपनीने 2030 पर्यंत प्रत्येक बाटली किंवा केनचा पुनर्वापर करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे.

तसेच, या कालावधीत कोका-कोला बनवणाऱ्या बाटल्यांपैकी 50% बाटल्या पुनर्वापर केलेल्या साहित्यापासून बनवल्या जातील.

कंपनीचे म्हणणे आहे की, या मुळे 2019 च्या तुलनेत 20 दशलक्ष पौंड किंवा सुमारे 9 दशलक्ष किलो प्लास्टिकचे उत्पादन टाळता येईल.

तसेच, यामुळे हरितगृह वायूंचे उत्सर्जन 25 हजार मेट्रिक टनांनी कमी होईल. वास्तविक, नवीन बाटल्या बनवण्यापेक्षा पुनर्नवीनीकरण केलेल्या बाटल्या बनवण्यासाठी कमी ऊर्जा वापरली जाते.

या अंतर्गत, कंपनीने गेल्या वर्षी 13.2 औंस किंवा 37.4 ग्रॅम वजनाची बाटली लाँच केली, जी 100% पुनर्नवीनीकरण सामग्रीपासून बनविली गेली होती.

2020 मध्ये 'ब्रेक फ्री फ्रॉम प्लॅस्टिक' या पर्यावरणीय कंपनीच्या अहवालात कोका-कोलाला जगातील सर्वाधिक प्लास्टिक प्रदूषण करणारा ब्रँड घोषित करण्यात आले होते.

या संशोधनात 51 देशांमध्ये कोका-कोला लोगो आणि ब्रँडिंगचे 1,834 तुकडे टाकून दिलेल्या प्लास्टिकच्या स्वरूपात सापडले. कोका-कोलाचा प्लॅस्टिक कचरा बहुतांशी उद्याने आणि समुद्रकिनाऱ्यांवर आढळतो.

तज्ञ म्हणतात की बाटल्यांचा पुनर्वापर केला म्हणजे त्या समुद्रात किंवा कचऱ्यात फेकल्या तर त्या पूर्णपणे संपतील असा नाही. खरं तर, फक्त 30% बाटल्यांचा पुनर्वापर केला जातो, उर्वरित बाटल्या एकतर कचऱ्यात फेकल्या जातात किंवा उघड्यावर सोडल्या जातात ज्यामुळे पर्यावरणाला हानी पोहोचते.
तज्ञ म्हणतात की बाटल्यांचा पुनर्वापर केला म्हणजे त्या समुद्रात किंवा कचऱ्यात फेकल्या तर त्या पूर्णपणे संपतील असा नाही. खरं तर, फक्त 30% बाटल्यांचा पुनर्वापर केला जातो, उर्वरित बाटल्या एकतर कचऱ्यात फेकल्या जातात किंवा उघड्यावर सोडल्या जातात ज्यामुळे पर्यावरणाला हानी पोहोचते.

कोका-कोला दरवर्षी 3 दशलक्ष टन प्लास्टिक वापरते

कोका-कोलाचे हे पाऊल अशा वेळी आले आहे जेव्हा अमेरिका, कॅनडा आणि भारतासह जगभरातील अनेक देश वातावरणातील बदल घडवून आणण्यासाठी आणि महासागरांना सुरक्षित करण्यासाठी प्लास्टिक कचरा नष्ट करण्याचे प्रयत्न करत आहेत.

प्लास्टिक कचरा दूर करण्यासाठी आणि पुनर्वापराला प्रोत्साहन देण्यासाठी जपान आणि दक्षिण कोरियाने दोन दशकांपूर्वीच रंगीत प्लास्टिक बंद केले आहे.

हे उद्दिष्ट पूर्ण करण्यासाठी, कोका-कोला यूएस आणि कॅनडामध्ये विकल्या जाणार्‍या 100% पुनर्वापर करण्यायोग्य प्लास्टिकपासून बनवलेल्या बाटल्या वापरणार आहे. कोलाच्या या निर्णयामुळे पुढील वर्षभरात सुमारे 10 हजार टन नवीन प्लास्टिकचा वापर कमी होईल.

कोका-कोला दरवर्षी बाटल्या तयार करण्यासाठी 3 दशलक्ष टन प्लास्टिक वापरते. हे कमी करण्यासाठी कंपनीने आपल्या बाटल्यांचे वजन कमी केले आहे. कोका-कोला एका वर्षात इतके प्लास्टिक वापरते की त्या प्लास्टिकपासून प्रति मिनिट 2 लाख बाटल्या बनवता येतात.

1886 मध्ये कोका कोलाचे फक्त 9 ग्लास विकले गेले होते, आता दररोज 2 अब्ज बाटल्या विकल्या जातात

1886 मध्ये एका दुपारी, फार्मासिस्ट जॉन पेम्बर्टनने त्याच्या प्रयोगशाळेत एक पेय तयार केले. त्याने हे पेय जेकबच्या फार्मसीबाहेर आणले. त्यात सोडा पाणी मिसळले. जॉन पेम्बर्टनने तिथे उभ्या असलेल्या काही लोकांना त्याची चव चाखायला लावली. सर्वांना नवीन पेय आवडले.

त्यानंतर पेम्बर्टनने या पेयाचा एक ग्लास पाच सेंटला विकण्याचा निर्णय घेतला. पेम्बर्टनचे अकाउंटंट फ्रँक रॉबिन्सन यांनी या मिश्रणाला कोका-कोला असे नाव दिले.

पहिल्या वर्षी फक्त 9 ग्लास विकले गेले. पण आज जगभरात कोका-कोलाच्या 2 अब्ज बाटल्या दररोज विकल्या जातात.

अमेरिकेच्या निर्बंधांमुळे, कोका-कोला केवळ 2 देशांमध्ये, उत्तर कोरिया आणि क्युबामध्ये खरेदी करता येत नाही. मात्र, हे पेय उत्तर कोरियामध्ये गुपचूप विकले जात असल्याचा दावा अनेक अहवालांमध्ये करण्यात आला आहे. 2021 मध्ये, कोका-कोलाचा वार्षिक महसूल 38.66 अब्ज डॉलर किंवा 3 लाख कोटी रुपये होता.

बातम्या आणखी आहेत...