आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा
  • Marathi News
  • Dvm originals
  • Coronavirus Vaccine Side Effects: Myths And Facts About COVID 19 Vaccination | India's COVID 19 Vaccine Guidelines And FAQs

एक्सप्लेनर:लस घेण्यास तुम्ही मागेपुढे पाहत आहात का? तर ही माहिती तुमच्यासाठी उपयुक्त आहे; लसीशी संबंधित 9 मिथक आणि त्यामागील सत्य

14 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक
  • आपणही या मिथकांशी संबंधित सत्य जाणून घ्या आणि ते अशा लोकांसह शेअर करा जे काही गैरसमज किंवा शंकांमुळे लसीकरणापासून दूर आहेत.

अमेरिकेत 38% लोकसंख्येला लसीकरणानंतर मास्कपासून मुक्ती मिळाली आहे. ब्रिटनमध्ये 75% लोकसंख्येला कमीत कमी एक डोस मिळाला आहे. तर इस्रायलने आपल्या 60% नागरिकांचे संपूर्ण लसीकरण केले आहे. या देशांमध्ये लसीकरणानंतर हळूहळू परिस्थिती पूर्वीपदावर येत आहे. त्या तुलनेत, भारतातील केवळ 13% नागरिकांना किमान एक डोस मिळाला आहे.

यामागचे कारण म्हणजे भारतात लसीकरणाचा वेग कमी आहे. लस डोसची उपलब्धता ही एक समस्या आहे, ज्यावर सरकार उपाय शोधत आहेत. परंतु असे बरेच गैरसमज आणि मान्यता आहेत ज्या लोकांना लस उपलब्ध झाल्यानंतरही त्यापासून दूर ठेवत आहेत. तज्ज्ञांच्या म्हणण्यानुसार, कोरोना विषाणूविरूद्ध कोणतेही सशर्त उपचार नाहीत. लक्षणांवरुन उपचार केले जात आहेत. कोरोनाच्या दुसर्‍या लाटेत भारतात दीड लाखांहून अधिक लोकांचे मृत्यू झाले आहेत. हे लक्षात घेता केवळ लसीकरण हा आशेचा किरण आहे. ही लस शरीराला व्हायरस ओळखण्यास आणि त्याविरुद्ध अँटीबॉडी बनविण्यास मदत करते. म्हणूनच जेव्हा लस उपलब्ध असेल तेव्हा त्याचा डोस घेणे खूप महत्वाचे आहे.

लसीशी संबंधित काही मान्यता आणि शंका आहेत ज्या लोकांना ही लस घेण्यापासून रोखत आहेत. आम्ही अशाच दहा मिथकांवर नवी दिल्लीतील मणिपाल हॉस्पिटलमधील एचओडी आणि सल्लागार (इंटरनल मेडिसिन) डॉ. चारू गोयल सचदेवा यांच्याशी बातचीत केली आणि वास्तविकता जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला आहे.

बंगळुरूमध्ये लस घेणारी एक युवती. भारतात 1 मे पासून 18+ चे लसीकरण सुरू झाले आहे आणि आता त्यांचा सहभाग सर्वाधिक दिसून येतोय. 30 मे रोजी 10 लाख डोस देण्यात आले, त्यापैकी 62% हे 18-44 वयोगटातील आहेत.
बंगळुरूमध्ये लस घेणारी एक युवती. भारतात 1 मे पासून 18+ चे लसीकरण सुरू झाले आहे आणि आता त्यांचा सहभाग सर्वाधिक दिसून येतोय. 30 मे रोजी 10 लाख डोस देण्यात आले, त्यापैकी 62% हे 18-44 वयोगटातील आहेत.

आपणही या मिथकांशी संबंधित सत्य जाणून घ्या आणि ते अशा लोकांसह शेअर करा जे काही गैरसमज किंवा शंकांमुळे लसीकरणापासून दूर आहेत.

  • मिथक 1: लस फार कमी कालावधीत बनली आहे. यामुळे ती सुरक्षित नाही

तथ्य : हे खरं आहे की, कोरोनावर लस एका वर्षापेक्षा कमी कालावधीत विकसित केल्या गेल्या आहेत. यापूर्वी, मम्सची लस चार वर्षांमध्ये तयार केली गेली होती आणि ती सर्वात कमीवेळेत विकसित झालेली लस होती. जर आपण हे पाहिले तर कोविड -19 ची लस रेकॉर्ड टाइममध्ये विकसित केली गेली आहे. परंतु याचा अर्थ असा नाही की लस सुरक्षित नाही.

कोरोनाशी संबंधित कोणत्याही लसीला मंजूरी देण्यापूर्वी नियमांचे काटेकोरपणे पालन केले गेले आहे. प्रक्रियेचा वेगवान मागोवा घेण्यात आला आहे, हे खरे आहे. परंतु सर्व आवश्यक प्रक्रिया पाळल्या गेल्या आहेत. ही लस सर्वांसाठी सुरक्षित आहे हे सुनिश्चित करण्यासाठी शास्त्रज्ञांनी 24 तास काम केले आहे.

खरं तर, डब्ल्यूएचओपासून प्रत्येक देशाच्या नियामकांनी कठोर रेग्युलेशनचे पालन आहे. या लसींची प्रयोगशाळेत तपासणी करण्यात आली. मग मनुष्यांवर त्याच्या चाचण्या झाल्या. त्यात प्राप्त झालेल्या निकालांच्या आधारे त्यांची प्रभावीता आणि सुरक्षा ठरविण्यात आली आहे. ही लस असुरक्षित आहे असे म्हणणे पूर्णपणे चुकीचे आहे. सुरक्षा आणि कार्यक्षमतेसारख्या बाबींचा डेटा अभ्यास केल्यावरच नियामकाने त्यांना मंजुरी दिली आहे.

  • मिथक 2: लसीचा गंभीर दुष्परिणाम होतो

तथ्य : हे सत्य नाही. स्वतः भारताबद्दल बोलताना, प्रतिकूल घटना केवळ 0.013% राहिल्या आहेत. म्हणजेच, दहा लाखांपैकी केवळ 130 लोकांमध्ये दुष्परिणाम पाहिले गेले आहेत. म्हणजेच हे नाहीच्या बरोबरीत आहे. इंजेक्शनच्या ठिकाणी वेदना, सूज, ताप यासारखे दुष्परिणाम होऊ शकतात. ही लक्षणे एक ते दोन दिवसात स्वत:च ब-या होतात. यामुळे, लसीच्या फायद्यांच्या तुलनेत दुष्परिणाम काहीही नाहीत. याबद्दल काळजी करण्याची गरज नाही.

  • मिथक 3: मद्यपान केल्याने लसीपासून विकसित होणारी इम्युनिटी कमकुवत होते

तथ्यः हा पूर्णपणे चुकीचा दावा आहे. लस आणि अल्कोहोलचा काही संबंध नाही. जे लोक भरपूर मद्यपान करतात त्यांच्या शरीरात रोग प्रतिकारशक्ती कमकुवत होऊ शकते. जास्त मद्यपान केल्याने यकृत आणि हृदयविकारांचा धोका वाढतो. अशा परिस्थितीत डॉक्टर ते टाळण्याचा सल्ला देतात.

अल्कोहोल आणि लसींवरील वाद रशियापासून सुरू झाला. गेल्या वर्षी तेथील नेते म्हणाले होते की, लस घेणा-यांनी किमान दोन-तीन महिने मद्यपान करू नये. यानंतर, अनेकांनी लसीबाबत संकोच दर्शविला. तपास करून काही सिद्ध झालेले नाही. अमेरिकेच्या काही राज्यांत, लोकांना लस घेण्यासाठी प्रवृत्त करण्याच्या उद्देशाने विनामूल्य बिअरचे वितरण देखील करण्यात आले होते.

वॉशिंग्टनमधील कॅनेडी सेंटरमध्ये लस घेण्यासाठी आलेल्या लोकांना सोलेस कंपनीतर्फे मोफत बिअरचे वितरण करण्यात आले. यामुळे लोकांमधील लसघेण्यास होणारा संकोच मोठ्या प्रमाणात कमी झाला.
वॉशिंग्टनमधील कॅनेडी सेंटरमध्ये लस घेण्यासाठी आलेल्या लोकांना सोलेस कंपनीतर्फे मोफत बिअरचे वितरण करण्यात आले. यामुळे लोकांमधील लसघेण्यास होणारा संकोच मोठ्या प्रमाणात कमी झाला.
  • मिथक 4: मासिक पाळी सुरु असताना लस घेतल्यास महिलांची प्रतिकारशक्ती कमकुवत होते

तथ्य: हे पूर्णपणे चुकीचे आहे. स्त्रियांची मासिक पाळी आणि लसीच्या प्रभावाचा काही संबंध नाही. गर्भवती महिलांनाही लस दिली जात आहे. अशा परिस्थितीत पीरियड दरम्यान लसीचा डोस घेतल्यास प्रतिकारशक्ती कमकुवत होते, हा केवळ चुकीचा समज आहे.

  • मिथक 5: जर एखाद्याला कोविड - 19 संसर्ग झाला असेल तर त्यांना लस घेण्याची गरज नाही

तथ्य : अँटीबॉडी विकसित करण्याचे दोन मार्ग आहेत - कोविड 19 संसर्ग आणि लस. ज्यांना संसर्ग झाला आहे त्यांच्या शरीरात अँटीबॉडी तयार होतील. परंतु हे किती काळ टिकेल हे प्रत्येक व्यक्तीवर अवलंबून असते. परंतु रीइन्फेक्शनचा धोका देखील आहे. या कारणास्तव, भारत सरकारने सल्ला दिला आहे की, या कोरोना संसर्ग झाल्यावर तीन महिन्यांनी लसीचा डोस घेतला जाऊ शकतो.

सरकारने ज्येष्ठांबरोबरच अशा लोकांना प्राधान्य गटात ठेवले होते, ज्यांना मधुमेह, उच्च रक्तदाब यासारखे आजार आहेत. त्यांना कोरोनाचा सर्वात जास्त धोका आहे, ज्यामुळे त्यांना लस देणे सर्वात महत्वाचे आहे.
सरकारने ज्येष्ठांबरोबरच अशा लोकांना प्राधान्य गटात ठेवले होते, ज्यांना मधुमेह, उच्च रक्तदाब यासारखे आजार आहेत. त्यांना कोरोनाचा सर्वात जास्त धोका आहे, ज्यामुळे त्यांना लस देणे सर्वात महत्वाचे आहे.
  • मिथक 6: मधुमेह, उच्च रक्तदाब, हृदयविकार, कर्करोगाने पीडित लोक लस घेतल्यानंतर अशक्त होऊ शकतात

तथ्य : हा असा एक गट आहे, ज्यांना भारत सरकारने प्राथमिकता गटात ठेवून लसी दिल्या होत्या. या लोकांना संसर्ग झाल्यास गंभीर लक्षणे होण्याचा धोका जास्त असतो. या कारणास्तव, या संवेदनशील गटाने जेव्हा कोविडची लस उपलब्ध असेल तेव्हा घ्यावी, सल्ला देण्यात आला आहे. हे त्यांना संसर्गाच्या गंभीर लक्षणांपासून वाचवेल.

  • मिथक 7: कोविड लस व्हेरिएंट्सवर प्रभावी नाही

तथ्य : हे सत्य नाही. लस व्हेरिएंट्सवर प्रभावी आहे. पब्लिक हेल्थ इंग्लंडच्या अभ्यासानुसार, कोविशिल्ड आणि फायझर या लसींचे दोन्ही डोस व्हेरिएंट्सपासून बचाव करण्यात बर्‍याच प्रमाणात यशस्वी झाल्या आहेत. कोव्हॅक्सिनच्या बाबतीत दावा केला जातोय की, ही लस यूके, ब्राझील आणि दक्षिण आफ्रिकन व्हेरिएंटसोबतच भारतात आढळणा डबल म्युटेंट स्ट्रेनपासून रक्षण करते.

  • मिथक 8: स्तनपान करणा-या महिलांनी ही लस घेऊ नये, कारण यामुळे त्यांची प्रतिकारशक्ती कमकुवत होऊ शकते. हे बाळालाही हानी पोहोचवू शकते

तथ्य : सुरुवातीला स्तनपान करणा-या महिलांना लसीकरणापासून वगळण्यात आले होते. परंतु अभ्यासानंतर हे सिद्ध झाले आहे की ही लस त्यांच्यासाठी आणि त्यांच्या नवजात मुलांसाठी सुरक्षित आहे. प्रसूतीनंतर ताबडतोब लसीकरण केल्याने केवळ आईचेच संरक्षण होत नाही तर आईचे दूध पिल्याने बाळांपर्यंत त्यांच्या अँडीबॉडी पोहोचतात. हे कोविड संक्रमणापासून मुलांना संरक्षण देते.

  • मिथक 9: mRNA लस आपल्या शरीरातील पेशींमध्ये असलेल्या डीएनएला सतर्क करतात. हे जेनेटिक कोडमध्ये बदल करते

तथ्यः हा दावा पूर्णपणे खोटा आहे. mRNA लस पेशींमध्ये प्रवेश करते. न्यूक्लियसमध्ये जाऊन डीएनए बदलत नाही. लसीतून दिलेला डोस स्पाइक प्रोटीनप्रमाणे वागतो आणि शरीर विषाणूंविरूद्ध अँटीबॉडी बनवते. सध्या, फायझर आणि मॉडर्ना यांच्या mRNA लसीचा प्रभाव इतर सर्व लसींपेक्षा चांगला असल्याचे दिसून आले आहे. अमेरिकेसह जगभरात mRNA लस वापरली जात आहे.

बातम्या आणखी आहेत...