आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

कामाची गोष्टऑनलाइन गेम आणि वाचण धोकादायक:मुलांचे डोळे कोरडे पडण्याचे प्रकर वाढले, लक्ष दिले नाही तर सुकतील अश्रू

अलिशा सिन्हा25 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

भोपाळच्या एमपी नगर झोन-2 मध्ये अनेक कोचिंग क्लासेस आहेत, जिथे अनेक मुले स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीसाठी कोचिंगमध्ये येत असतात. आम्हाला कामिनी नावाची एक महिला भेटली, ज्यांची मुलगी काही वर्षांपासून मोबाईल आणि लॅपटॉपवर जास्त अभ्यास करत आहे. अलीकडेच तिला डोळे कोरडे पडल्याचा त्रास झाला, त्यामुळे तिला अभ्यास करणे कठीण जात आहे. तीच्यावर डॉक्टरांकडे उपचार सुरू आहेत.

सतत व्यस्त आणि प्रदूषणामुळे जीवनशैलीत कोरडे डोळे ही एक सामान्य समस्या बनली आहे. मोठ्यांसोबतच लहान मुलांनाही या समस्येचा सामना करावा लागत आहे.

लहान मुलांच्या कोरड्या डोळ्यांच्या समस्येबाबत महत्त्वाच्या प्रश्नांची उत्तरे जाणून घेऊया.

आज आमचे तज्ञ डॉ. कामरान अकील, वरिष्ठ सल्लागार, Sharp Sight Eye Hospitals हे आहेत.

प्रश्न- डोळे कोरडे होतात म्हणजे काय होते?

उत्तर- आपल्या डोळ्यांत टियर फिल्म म्हणजेच अश्रूंचा एक थर असतो, जो डोळ्यांमध्ये ओलावा निर्माण करतो आणि त्यांचे संरक्षणात्मक कवच म्हणून काम करतो. त्यातल्या गडबडीमुळे डोळ्यांना कोरडे पडण्याची समस्या उद्भवते. उदाहरणार्थ, पुरेसे अश्रू काढता न येणे, अश्रू लवकर सुकतात किंवा त्यांची गुणवत्ता कमी होते.

AIIMS नेत्र विशेषज्ञ डॉ. राजेश सिन्हा यांच्या मते, जेव्हा आपण मोबाईल किंवा लॅपटॉप जास्त वापरतो आणि त्यावर लक्ष ठेवतो. मग डोळ्यांवर खूप ताण येतो. त्यामुळे डोळ्यांतून पाणी येते, जे अश्रूंच्या रूपात बाहेर पडतं. ते कोरडे होऊ लागते. त्याचा थेट परिणाम डोळ्यांच्या रेटिनावर होतो आणि डोळ्यांना कोरडे पडण्याची समस्या उद्भवते.

या बाबतच्या रिपोर्टमध्ये काय म्हटले, ते देखील वाचा

  • इंडियन जर्नल ऑफ ऑप्थाल्मोलॉजीच्या 2018 च्या अहवालानुसार, उत्तर भारतातील 32% लोक कोरड्या डोळ्यांच्या समस्येने त्रस्त होते.
  • नॅशनल इन्स्टिटय़ूट ऑफ ऑप्थॅल्मोलॉजीचे संचालक डॉ. श्रीकांत केळकर यांच्या मते, कोरोनापूर्वी 3% मुले कोरड्या डोळ्यांना बळी पडत होती, परंतु कोरोनानंतर 67% मुलांमध्ये ही समस्या उद्भवली आहे.

पालकांनी या गोष्टींची काळजी घेणे आवश्यक

डोळ्यांशी संबंधित समस्या मुलांना नीट सांगता येत नाहीत. त्यांना कोरड्या डोळ्यासारखी काही समस्या असल्यास ते अनेकदा डोळे चोळतात. अशा परिस्थितीत पालकांनी मुलांकडे लक्ष दिले पाहिजे. कोणत्याही परिस्थितीत त्यांच्याकडे दुर्लक्ष करू नका. मुलांच्या काही लक्षणांवरून तुम्ही ओळखू शकता की त्यांना कोरड्या डोळ्यांची समस्या आहे की नाही. यासाठी खालील ग्राफिक्स वाचा

महत्त्वाची गोष्ट- यूएस हेल्थ एजन्सी सीडीसीच्या मते, कॉम्प्युटर किंवा मोबाइल स्क्रीन पाहताना डोळे 66% कमी लवतात होतात. एका अहवालानुसार, गेल्या दोन वर्षांमध्ये म्हणजेच 2020-2021 मध्ये लॉकडाऊनमुळे देशातील मुले स्क्रीनवर दिवसाचे सरासरी 4 तास घालवत आहेत.

प्रश्‍न- लक्षणे पाहिल्यानंतर मुलाला कोरड्या डोळ्याची समस्या आहे की, नाही यासाठी कोणत्या चाचण्या कराव्यात?

उत्तर- मुलाला कोरड्या डोळ्याचा त्रास आहे की नाही, हे स्क्रिमर चाचणीद्वारे निश्चित केले जाते. डॉक्टर पापणीच्या खाली कागदाच्या ब्लॉटिंग स्ट्रिप्स ठेवतात. 5 मिनिटांनंतर, शोषलेल्या अश्रूच्या आधारावर कोरड्या डोळ्याचे निदान केले जाते.

जर तुमच्या मुलामध्ये ही लक्षणे दिसत असतील तर त्याला ताबडतोब डॉक्टरांकडे घेऊन जा. त्याच्यावर उपचार करा. मात्र उपचारासोबतच काही खबरदारी किंवा घरगुती उपाय केल्यास मूल लवकर बरे होऊ शकते.

कोरड्या डोळ्याची समस्या असल्यास खालील घरगुती उपाय करा

  • जर मुल मोबाईल किंवा कॉम्प्युटरवर अभ्यास करत असेल तर त्याला काही वेळाने विश्रांती घेण्यास सांगा.
  • जर मुले घरी मोबाईल फोन किंवा टीव्ही पाहत असेल तर त्याला त्याऐवजी बाहेर जाऊन खेळायला सांगा.
  • डोळ्यांना त्रास देणारे धुके किंवा इतर पदार्थ टाळा.
  • अनेकजण घरात मुलांसमोर सिगारेट ओढतात. एखाद्या मुलास कोरड्या डोळ्याची समस्या असल्यास, त्याच्या समोर सिगारेट ओढल्याने त्याचे डोळे खराब होऊ शकतात.
  • बाहेर जाताना मुलाला सनग्लासेस लावा. तसेच टोपी किंवा छत्री वापरा. जेणेकरुन त्याच्या डोळ्यांचे उन्हापासून किंवा धुळीपासून संरक्षण करता येईल.
  • मुलाच्या बिछान्याभोवती एक ह्युमिडिफायर ठेवा आणि ते स्वच्छ करत राहा. त्यामुळे डोळ्यांची आर्द्रता वाढण्यास मदत होईल.
  • डॉक्टरांनी सांगितल्याप्रमाणेच मुलाला औषध द्या. जर तुमच्या मुलाला एखाद्या औषधामुळे त्रास होत असेल तर ताबडतोब तुमच्या डॉक्टरांशी संपर्क साधा.
  • तुमचा मूलगा आर्टिफिशियल टियर्सचा वापर करत आहे की, नाही याकडे लक्ष द्या.
  • तुमच्या मुलाच्या पापण्यांवर दररोज सकाळी 5 मिनिटे उबदार किंवा ओलसर कापड ठेवा. नंतर पापण्यांना हलके मसाज करा. त्यामुळे डोळ्यांची नैसर्गिक आर्द्रता वाढण्यास मदत होते.

जर मुलाला डोळ्यांचा जास्त त्रास असेल तर त्याला ताबडतोब डॉक्टरांकडे घेऊन जा. घरगुती उपाय वापरू नका.

प्रश्न- जर मूल हट्टी असेल आणि मोबाईल किंवा कॉम्प्युटरसारखे गॅझेट जास्त वापरत असेल तर काय करावे?

उत्तर- खालील 7 गोष्टींची काळजी घ्या-

  • 20 इंच किंवा तुमच्या हाताच्या लांबीच्या अंतरावर डोळ्याच्या पातळीच्या खाली संगणकाची स्क्रीन धरा.
  • लहान मुलांची दृष्टी आधीच कमकुवत असेल, तर कॉम्प्युटर किंवा मोबाईल वापरताना नक्कीच चष्मा लावा.
  • स्क्रीन पाहताना डोळे मिचकावायला विसरू नका. त्यामुळे कोरडेपणा आणि डाग येण्याची समस्या टाळता येते.
  • स्क्रीनच्या आत आणि आजूबाजूला पुरेसा प्रकाश असावा. तसेच, गॅझेटचा ब्राइटनेस कायम ठेवा जेणेकरून तो खूप कमी किंवा जास्त चमकणार नाही.
  • जेव्हा तुम्ही थकलेले असाल तेव्हा डोळे चोळणे टाळा. कारण त्यामुळे डोळ्यांच्या संसर्गाचा धोका वाढू शकतो.
  • मोबाईल/कॉम्प्युटरवर फॉन्टचा आकार मोठा ठेवा. स्पष्ट फॉन्ट वापरा. जसे एरियल हा एक चांगला फॉन्ट मानला जातो.
  • मुलांना पुरेशी झोप आणि भरपूर पाणी पिण्यास सांगा. पाणी कमी प्यायल्याने डोळे कोरडे होण्याची लक्षणे वाढू शकतात.

अखेरीस पण महत्त्वाचे

तुमच्या किंवा मुलांचे डोळे निरोगी ठेवण्यासाठी तुम्ही खालील पदार्थांचा आहारात समावेश करू शकता.

पालेभाज्या- यामध्ये व्हिटॅमिन सी असते. हे डोळ्यांचे नुकसान होण्यापासून संरक्षण करते. त्यात फोलेट देखील असते, ज्यामुळे दृष्टी कमी होण्यापासून रोखते.

नट्स- याचा अर्थ अक्रोड, काजू, शेंगदाणे इ. त्यात ओमेगा-3 आणि व्हिटॅमिन ई असते. व्हिटॅमिन-ई अश्रूंची निर्मितीत सुधारणा करते.

बिया - सब्जा आणि जवसाच्या बियांमध्ये ओमेगा -3 आढळते. डोळ्यांशिवाय हृदयासाठीही ते फायदेशीर आहे.

कडधान्ये - फायबर, प्रोटीन, फोलेट आणि झिंक असतात. झिंकमध्ये मेलेनिन असते, जे डोळ्यांना नुकसान होण्यापासून वाचवते.

बातम्या आणखी आहेत...