आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

कामाची गोष्टप्रायव्हेट पार्टमध्ये अडकू शकतो मेंस्ट्रुअल कप:पेन-पेन्सिलने काढू नका, त्रास सहन करावा लागू शकतो

एकता सिन्हाएका महिन्यापूर्वी
  • कॉपी लिंक

प्रत्येक स्त्रीला तिच्या मासिक पाळीत आरामशीर राहायचे असते. या काळात होणाऱ्या स्त्रावामुळे कपड्यांवर डाग पडू नयेत, अशी त्यांची इच्छा असते. अशा वेळी महिला आपले अनुभव एकमेकींना सांगत असतात. आजकाल, सर्व मैत्रिणी मेंस्ट्रुअल कप वापरण्याचा सल्ला देत आहेत.

कामाची गोष्ट मध्ये महिला वाचक आणि कार्यालयीन सहकाऱ्यांच्या विनंतीवरून आम्ही हा विषय निवडला आहे. त्या सर्वांना खूप दिवसांपासून आमच्यामार्फत जाणून घ्यायचे होते की, मासिक पाळीचा म्हणजेच मेंस्ट्रुअल कप वापरताना कोणती खबरदारी घ्यावी?

आम्ही या विषयावर भोपाळमधील स्त्रीरोगतज्ज्ञ डॉ. रोमिका कपूर, गुडगावच्या क्लाउड नाईन हॉस्पिटलमधील स्त्रीरोगतज्ज्ञ डॉ. रितू सेठी, मणिपाल गाझियाबादच्या डॉ. विनिता दिवाकर आणि डॉ. अलेक्झांड्रे पुपो... यांच्याशी बोललो.

चला एका ग्राफिक्सपासून सुरुवात करूयात...

प्रश्न 1- आजकाल महिला विशेषतः तरुण पिढी मेंस्ट्रुअल कप वापरत आहेत. मला पण वापरायचा आहे, तो किती सुरक्षित आहे?

डॉ. विनीता दिवाकर- इतरांचे अनुकरण करून कोणतेही काम करणे योग्य नाही. मेंस्ट्रुअल कप हा स्वच्छता आणि तुमच्या आरोग्याशी संबंधित आहे. त्यामुळे तो वापरण्यापूर्वी तुम्हाला अनेक गोष्टींची काळजी घ्यावी लागते. मासिक पाळीचा कप वापरणे अनेक स्त्रियांसाठी एक वेदनादायक अनुभव आहे. यासाठी तुम्ही स्त्रीरोगतज्ञाचा सल्ला घ्यावा. वापरण्यासाठी आणि साफसफाईसाठी जे काही मार्गदर्शक तत्त्वे आहेत ते पाळले पाहिजेत.

प्रश्न 2- मी 22 वर्षांची नोकरी करणारी महिला आहे. मुली लग्नाआधी याचा वापर करू शकतात का हे जाणून घ्यायचे आहे का? मी असेही ऐकले आहे की अविवाहित मुलींमध्ये हाइमन रप्चरची शक्यता जास्त असते?

डॉ. रोमिका कपूर- हो, हे खरे आहे की याच्या वापरामुळे हाइमन रप्चर होते. म्हणजेच हायमेनचा पडदा तुटतो. त्यामुळे आजच्या काळात याचा वापर अविवाहितांनी करावा की विवाहित महिलांनी हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. तुम्ही शारीरिकदृष्ट्या सक्रिय असाल किंवा तुम्ही शारीरिक संबंधात असाल तर तुम्ही तो वापरू शकता. ज्या मुलींना लग्नाआधी कौमार्य गमावण्याची भीती असते, त्यांनी याचा वापर करू नये.

प्रश्न 3- मला कोणीतरी सांगितले की कपचा आकार देखील स्त्रीने नॉर्मल डिलीव्हरीने बाळाला जन्म दिला आहे की नाही, यावर अवलंबून असतो? ते खरे आहे का?

डॉ. रोमिका कपूर- नाही. याचा याच्याशी काहीही संबंध नाही. महिला त्यांच्या शरीरानुसार कपचा आकार निवडू शकतात. बाजारात विविध आकार उपलब्ध आहेत.

डॉ. रितू सेठी- ज्या महिलांची प्रसूती नॉर्मल असते, त्यांच्या योनीचा आकार थोडा जास्त असतो. त्यामुळे, ज्यांची प्रसूती अद्याप झालेली नाही किंवा ज्यांची सिझेरियन प्रसूती झाली आहे त्यांच्या तुलनेत मेंस्ट्रुअल कपचा आकार थोडा वेगळा असू शकतो. मेंस्ट्रुअल कपचा कोणता आकार तुम्हाला बसेल हे तुमचे डॉक्टर तुम्हाला सांगू शकतील.

प्रश्न 4- मी 21 वर्षांची आहे, मी आणि माझी मैत्रिण पूर्वी पॅड वापरायचो, आता आम्ही एकमेकांचा मेंस्ट्रुअल कप वापरतो, एक-दोनदा तो योनीमध्ये अडकला होता, तो काढणे खूप कठीण होते. पेन्सिलने काढण्याचाही प्रयत्न केला, ते धोकादायक आहे का?

डॉ. रोमिका कपूर- मेंस्ट्रुअल कप अडकणे पूर्णपणे धोकादायक आहे. तो घालतांनाही अडचण येते. अनेक महिला या गोष्टीकडे लक्षही देत नाहीत. यातून शरीरात इन्फेक्शन होऊ लागते.

त्याचप्रमाणे, जेव्हा मेंस्ट्रुअल कप काढण्याची वेळ येते तेव्हा काही महिलांना अजूनही समस्या येतात. तो बाहेर काढण्यासाठी पेन्सिल किंवा पेन वारतात. ते खूप लवकर काढण्याच्या प्रक्रियेत ओरखडे बसण्याची शक्यता असते.

बॅक्टेरियाचा संसर्ग होण्याचीही शक्यता असते. आत सोडल्यास आणि नीटनेटके चिकटून राहिल्यास स्त्राव होऊ शकतो. त्यामुळे उशीर न करता तज्ज्ञ डॉक्टर किंवा प्रशिक्षित नर्सशी संपर्क साधा. त्यांच्या मदतीने तो काढून टाका.

मेंस्ट्रुअल कप जोर देवून काढल्याने खालील समस्या उद्भवू शकतात

  • जिवाणू संसर्ग
  • टॉसिक शॉक सिंड्रोम
  • डिस्चार्ज

जर तुम्ही मेंस्ट्रुअल कप वापरण्याचा विचार करत असाल तर आधी खालील मुद्दे वाचा आणि लक्षात ठेवा-

  • मासिक पाळीचा कप फक्त 6 ते 12 तास वापरावा.
  • विलंब केल्यास जास्त प्रवाहात गळतीचा धोका वाढतो.
  • तो काढण्यापूर्वीही हात चांगले धुवा.
  • पहिल्या बोटाच्या आणि अंगठ्याच्या मदतीने कप सहज काढा.
  • बोटाच्या दाबाने सील उघडल्यावरच कप काढा.
  • जर कप योनीच्या आत अडकला असेल तर तो जबरदस्तीने बाहेर काढू नका.
  • कप काढण्यासाठी तीक्ष्ण वस्तू किंवा पेन्सिलसारखे काहीही घालू नका.

प्रश्न 5- मासिक पाळी सुरू झाल्यानंतर किती दिवसांनी कप वापरणे योग्य असते?

डॉ. रितू सेठी- जर तुम्ही डॉक्टरांकडून मासिक पाळीचा कप कसा वापरायचा हे शिकले असेल, तर तुम्ही तो तुमच्या मासिक पाळीच्या काळात वापरू शकता. यासाठी वेळ निश्चित नाही. पण, हे आवश्यक आहे की, जर तुम्ही तरुण असाल तर इतरांचे पाहून वापर करू नका. आधी तुमच्या डॉक्टरांना भेट द्या, तुमची योनी कप वापरण्यासाठी पुरेशी निरोगी आहे का ते त्यांना तपासू द्या.

प्रश्न 6- जर आपण डॉक्टर किंवा तज्ञांकडून मासिक पाळीचा कप लावणे आणि ते स्वतः वापरणे शिकलो नाही, तर काही समस्या होवू शकतात का?

रितू सेठी- कप लावताना काही शारीरिक समस्या उद्भवण्याची शक्यता आहे, जसे की, -

डिस्कम्फर्ट - काही लोक न शिकता ते स्वतः योनीमध्ये घालण्याचा प्रयत्न करतात, ज्यामुळे त्यांना डिस्कम्फर्ट किंवा अस्वस्थ वाटू शकते.

लीकेज- जेव्हा तुम्हाला ते कसे इन्स्टॉल करायचे आणि चुकीची पद्धत माहित नसते, तेव्हा गळतीची समस्या देखील उद्भवू शकते.

प्रश्न 7- मी प्रवासादरम्यान वापरण्याचा विचार करत आहे. जर ते वाटेत भरले आणि माझ्याकडे ते बदलण्याचा पर्याय नसेल तर ते किती धोकादायक असेल?

डॉ. रोमिका कपूर- हे पाहा, प्रवासादरम्यान बदलण्याचा पर्याय तुमच्याकडे नसेल तर ते धोक्याचे आहे. जर ते भरले असेल तर ते ओव्हरफ्लो होऊ शकते. गळतीची समस्या येईल. यासह तुम्हाला आतून एक पेन होईल. या सर्व समस्या तुमच्या गर्भाशयाच्या स्थितीवर अवलंबून असते.

प्रश्न 8- माझे लग्न होऊन फक्त एक वर्ष झाले आहे. कुटुंब नियोजनासाठी नुकतेच IUD केले. अशा परिस्थितीत मेंस्ट्रुअल कप वापरणे योग्य आहे का?

डॉ. अलेक्झांड्रे पुपो- मेंस्ट्रुअल कप उत्पादन करणाऱ्या अनेक कंपन्या आययूडीसह मासिक मेंस्ट्रुअल कप वापरण्याची शिफारस करत नाहीत. तुमच्याकडे गर्भनिरोधक म्हणून IUD असल्यास तुम्ही मेंस्ट्रुअल कप वापरू शकणार नाही.

इतकेच नाही तर ज्या महिलांना कंडोमची अ‍ॅलर्जी आहे, त्यांनी लेटेक्स फ्री कप वापरावेत.

प्रश्न 9- मी मासिक मेंस्ट्रुअल कप वापरत असल्यास, त्यासोबत लघवी करणे कठीण होऊ शकते का?

डॉ. अलेक्झांडर प्युपो- मासिक पाळीचा कप ठेवल्यावर लघवी करायला हरकत नाही. पण जर दबाव जाणवला तर याचा अर्थ असा की हा कप गर्भाशयाच्या आत थोडा पुढे गेला पाहिजे.

अखेरीस पण महत्त्वाचे

1930 मध्ये एका महिलेने पहिल्यांदा बनवला होता मेंस्ट्रुअल कप

आज आपण आणि आपण ज्या मेंस्ट्रुअल कपबद्दल चर्चा करत आहोत, त्याचा नमुना पहिल्यांदा 1930 मध्ये आला होता. अमेरिकन अ‍ॅक्टर तसेच संसोधक लिओना व्ही चालमर्स यांनी 1937 मध्ये पेटंटसाठी अर्ज केला होता.

पूर्वी हा कप कडक रबरापासून बनवला जात होता. दुसऱ्या महायुद्धानंतर रबरचा तुटवडा निर्माण झाला, जेव्हा चाल्मर्सच्या टीमने त्याचे सॉफ्ट व्हर्जन तयार करण्यात सुरुवात केली. याला व्हल्कनाइज्ड रबर म्हणतात. त्याची डिस्पोजेबल व्हर्जन येत असूनही, हा प्रयोग यशस्वी झालेला नाही. स्त्रिया म्हणत होत्या की, जेव्हा आम्ही खराब रक्त सहज वाहून जाऊ देवू शकतो किंवा फेकून देऊ शकतो, तेव्हा हे रक्त कपात जमा करायला कोणाला आवडेल.

बातम्या आणखी आहेत...