आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

दिव्य मराठी रिसर्चनोटाबंदीनंतर 9.21 लाख कोटी काळा पैसा जमा:500 -2000 च्या 1680 कोटी नोटा छापल्या...RBI कडे हिशेब नाही

2 महिन्यांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

2016 च्या नोटाबंदीच्या वेळी, केंद्र सरकारला किमान 3-4 लाख कोटी रुपयांचा काळा पैसा भ्रष्टाचारी लोकांच्या घरांच्या गाद्या आणि उशांमध्ये दडवून ठेवण्यात आल्याची अपेक्षा होती. मात्र, या संपूर्ण कवायतीत केवळ 1.3 लाख कोटींचा काळा पैसा बाहेर आला.

वास्तविक, भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) 2016-17 पासून ते 2021-22 च्या वार्षिक अहवालात असे दिसून येते की RBI ने 2016 पासून आतापर्यंत 500 आणि 2000 च्या एकूण 6,849 कोटी चलनी नोटा छापल्या आहेत. त्यापैकी 1,680 कोटींहून अधिक चलनी नोटा चलनातून गायब आहेत. या गहाळ नोटांची किंमत 9.21 लाख कोटी रुपये आहे. या हरवलेल्या नोटांमध्ये त्या नोटांचा समावेश नाही ज्या खराब झाल्यानंतर आरबीआयने नष्ट केल्या होत्या.

कायद्यानुसार ज्या रकमेवर कर भरला गेला नाही, ती रक्कम काळा पैसा मानली जाते. या 9.21 लाख कोटी रुपयांमध्ये लोकांच्या घरात जमा झालेल्या बचतीचाही समावेश असू शकतो. परंतु उत्तर प्रदेश निवडणुकीदरम्यान परफ्यूम विक्रेत्यांवर छापे टाकण्यापासून ते पश्चिम बंगालचे मंत्री पार्थ चॅटर्जी यांच्या निकटवर्तीयांच्या छाप्यांपर्यंत, 95% पेक्षा जास्त काळा पैसा 500 आणि 2000 रुपयांच्या नोटांमध्ये होता. आरबीआयच्या अधिकाऱ्यांनीही नावे न सांगण्याच्या अटीवर कबूल केले की, चलनातून गहाळ झालेला पैसा अधिकृतपणे काळा पैसा मानला जात नाही, परंतु या रकमेतील मोठा भाग काळा पैसा असल्याची भीती जास्त आहे.

हे छायाचित्र 27 जुलै 2022 चे आहे. पश्चिम बंगालचे मंत्री पार्थ चॅटर्जी यांच्या निकटवर्तीय अर्पिता मुखर्जी यांच्या मालकीच्या फ्लॅटमधून ईडीला 50 कोटींची रोकड सापडली आहे. ही संपूर्ण रक्कम फक्त 500 आणि 2000 च्या नोटांमध्ये होती.
हे छायाचित्र 27 जुलै 2022 चे आहे. पश्चिम बंगालचे मंत्री पार्थ चॅटर्जी यांच्या निकटवर्तीय अर्पिता मुखर्जी यांच्या मालकीच्या फ्लॅटमधून ईडीला 50 कोटींची रोकड सापडली आहे. ही संपूर्ण रक्कम फक्त 500 आणि 2000 च्या नोटांमध्ये होती.

सरकार मान्य करत नसली तरी, काळा पैसा 500 आणि 2000 च्या नोटांमध्ये जमा होतो तेव्हाच 2019 पासून 2000 च्या नोटांची छपाई बंद

अधिकाऱ्यांच्या मते काळा पैसा जमा करण्यासाठी सर्वात जास्त वापर केला जातो मोठ्या मूल्याच्या 500 आणि 2000 च्या नोटांचा. कदाचित यामुळेच 2019 पासून 2000 च्या नोटांची छपाई थांबली आहे. परंतु 2016 च्या तुलनेत नवीन 500 मूल्याच्या नोटांच्या छपाईत 76% वाढ झाली आहे. तज्ञांच्या मते अशा प्रकारे घरांमध्ये जमा होणारी रोख रक्कम एकूण काळ्या पैशाच्या केवळ 2-3% आहे. अशा स्थितीत, स्विस बँकांमध्ये जमा असलेल्या भारतीयांच्या काळ्या पैशांबाबत 2018 च्या अहवालात चलनातून गायब झालेली 9.21 लाख कोटींची रक्कम काळा पैसा असल्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. या अहवालानुसार स्विस बँकेत भारतीयांचा काळा पैसा 300 लाख कोटी आहे. या रकेमेच्या 3 टक्के केवळ 9 लाख कोटी रुपये होतात.

बातम्या आणखी आहेत...