आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा
  • Marathi News
  • Dvm originals
  • The Indian Government Has To Take Immediate Action Against The Objections Of Muslim Countries; Read The 5 Reasons For Weakness

दिव्य मराठी एक्सप्लेनर:मुस्लिम देशांच्या आक्षेपावर भारत सरकारला करावी लागते तातडीने कारवाई; वाचा हतबलतेची 5 कारणे

अनुराग आनंद / कुमार ऋत्विज24 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

भाजपच्या प्रवक्त्या नुपूर शर्मा यांच्या वक्तव्यावर भारताला अरब देशांच्या संतापाचा सामना करावा लागत आहे. अरब देशांच्या आक्षेपावर भारत सरकारला तात्काळ स्पष्टीकरण द्यावे लागते. याआधीही अशीच परिस्थिती दोन प्रकरणांमध्ये पाहायला मिळाली होती.

2015 मध्ये खासदार तेजस्वी सूर्या यांनी सौदी अरेबियाच्या महिलांबद्दल एक ट्विट केले होते. अरब देशांनी निषेध केल्यानंतर तेजस्वीने ट्विट डिलीट करून जाहीर माफीही मागितली होती.

एप्रिल 2020 मध्ये जेव्हा निजामुद्दीन मरकझवर कोरोना पसरवल्याचा आरोप झाला तेव्हा अरब देशांनी त्यावर टीका केली. यानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी स्पष्टीकरण देताना सांगितले की, 'कोविड-19 जात, धर्म, रंग, पंथ, भाषा किंवा सीमा पाहत नाही.

अशा परिस्थितीत अरब देशांच्या आक्षेपांवर भारताला एवढ्या तत्परतेने कारवाई का करावी लागते, हे आज दिव्य मराठी एक्सप्लेनर मध्ये स्पष्ट होईल ? याची पाच मोठी कारणे आहेत. एकानंतर एक सविस्तर पाहूयात...

1. आखाती देशांतील तेल आणि वायूवर भारताचे अवलंबित्व

पेट्रोलियम मंत्री हरदीप पुरी या वर्षी मार्चमध्ये संसदेत म्हणाले होते, 'भारताला दररोज एकूण 5 दशलक्ष बॅरल तेलाची गरज आहे आणि त्यातील 60% आखाती देशांमधून येते. गेल्या काही वर्षांत आखाती देशांवरील तेलावरील अवलंबित्व कमी झाले असले, तरीही भारतात वापरल्या जाणार्‍या तेलाचा मोठा भाग तेथूनच येतो.

भारत सरकारच्या धोरणनिर्मितीमध्ये तेलाचे महत्त्व कॅगच्या अहवालावरून लक्षात येते. त्यात म्हटले आहे की, भारताने 2020-21 मध्ये पेट्रोलियम सबसिडीवर 37,878 रुपये खर्च केले आहेत. भारतासाठी तेल हे केवळ वाहतुकीसाठीच नाही तर देशाच्या सामरिक सुरक्षेच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे आहे. यामुळेच आखाती देशांच्या भावनिक प्रश्नांबाबत भारत अत्यंत संवेदनशील आहे.

2. आखाती देशांमध्ये भारतीय कामगारांची संख्या सर्वाधिक

भारतातून मोठ्या प्रमाणात लोक नोकरीच्या शोधात आखाती देशांमध्ये जातात. याचा अंदाज यावरून लावता येतो की, आखाती देशांत सुमारे 9 दशलक्ष भारतीय वंशाचे लोक राहतात. यापैकी 35 लाख लोक यूएईमध्ये तर 30 लाख लोक सौदी अरेबियामध्ये राहतात. कतार, UAE आणि सौदी अरेबियामध्ये भारतीय लोकांसाठी अनेक मोठी रिटेल स्टोअर्स आणि रेस्टॉरंट्स आहेत. अशा परिस्थितीत नुपूर शर्माच्या वक्तव्यानंतर कतार आणि यूएईच्या सोशल मीडियावर 'बॉयकॉट इंडिया' ट्रेंड वाढला आहे. याचा परिणाम या देशांमध्ये राहणाऱ्या भारतीय कामगारांवर आणि त्यांच्या व्यवसायावर होणार होता हे स्पष्ट आहे.

3. परदेशातून भारतात येणाऱ्या पैशात आखाती देश पुढे

आखाती देशांच्या वक्तव्यावर भारत लगेच सक्रिय होण्यामागे विदेशी पैसा हेही एक कारण आहे. कोरोना युगापूर्वी आखाती देशांमध्ये राहणाऱ्या लोकांनी 2019-20 मध्ये 6.38 लाख कोटी रुपयांहून अधिक रक्कम देशात पाठवली होती. यापैकी 53% पैसा फक्त 5 आखाती देशांतून भारतात आला – UAE, सौदी अरेबिया, कतार, कुवेत, ओमान या देशांचा यात समावेश आहे. आरबीआयच्या अहवालानुसार, भारतातील या पैशातील सर्वाधिक 59% हिस्सा महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश आणि बंगाल या तीन राज्यांमध्ये येतो. यामुळेच आखाती देशांचा भावनिक मुद्दा भारताला हलक्यात घ्यावासा वाटत नाही.

4. आखाती देशांसोबत भारताचा सर्वाधिक व्यापार

केंद्रीय वाणिज्य मंत्रालयाने आपल्या अहवालात म्हटले आहे की, संयुक्त अरब अमिराती, म्हणजेच UAE, सौदी अरेबिया आणि कतार हे भारताचे प्रमुख व्यापारी भागीदार आहेत. एवढेच नाही तर UAE हे भारतासाठी अमेरिकेनंतरचे दुसरे सर्वात मोठे व्यापारी ठिकाण आहे. 2020-21 मध्ये भारत आणि UAE मध्ये 5.66 लाख कोटी रुपयांचा व्यवसाय झाला होता. यामध्ये भारताने यूएईला 2.20 लाख कोटी रुपयांचा माल निर्यात केला होता. याशिवाय सौदी अरेबिया हा भारताचा चौथा सर्वात मोठा व्यापारी भागीदार आहे. सौदी अरेबियासोबत भारताचा 3.33 लाख कोटी रुपयांचा व्यापार आहे.

5. आखाती देशांशी भारताची सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक जोडणी

स्वातंत्र्यानंतर 1947 मध्ये भारत आणि सौदी अरेबियामध्ये राजनैतिक संबंध प्रस्थापित झाले. भू-राजकीय आणि व्यापाराव्यतिरिक्त, आखाती देशांचे भारताशी असलेले संबंध सांस्कृतिक कारणांमुळेही मजबूत आहेत. याचे एक विशेष कारण म्हणजे इस्लाम धर्माचे संस्थापक पैगंबर मुहम्मद यांचा जन्म सौदी अरेबियात झाला. मक्का मदिना हे जगभरातील मुस्लिमांसाठी एक मोठे पवित्र तीर्थक्षेत्र आहे.

अशा परिस्थितीत, इंडोनेशिया आणि पाकिस्ताननंतर जगातील तिसरा सर्वात मोठा मुस्लिम लोकसंख्या असलेल्या भारतातून दरवर्षी लाखो लोक या पवित्र ठिकाणी भेट देतात. ऐतिहासिक दुव्यांबद्दल बोलायचे तर, आखाती देशाच्या दिलमन सभ्यतेचे भारतासोबत 2000 ईसापूर्व पासून व्यापारी संबंध आहेत. सिंधू संस्कृतीच्या काळातही भारताशी आखाती देशांच्या जवळीकतेची माहिती समोर आली आहे.

बातम्या आणखी आहेत...