आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

भास्कर इंडेप्थ:हाडांमध्ये लपलेल्या विशेष पेशींद्वारे होणार ओमायक्रॉनचा पराभव, जाणून घ्या दक्षिण आफ्रिकेकडून काय शिकू शकतो भारत

अनुराग आनंद20 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक
  • वाचा सविस्तर...

25 नोव्हेंबर रोजी दक्षिण आफ्रिकेत ओमायक्रॉनचे पहिले प्रकरण नोंदवले गेले. तिथे 10 दिवसांनंतरच दररोज 25 हजारांहून अधिक कोरोना संसर्गाची प्रकरणे समोर येत होती. आता महिनाभरानंतर पुन्हा एकदा दक्षिण आफ्रिकेत कोरोनाचे रुग्ण कमी होत आहेत.

दक्षिण आफ्रिकेच्या सरकारने म्हटल्यानुसार, त्यांच्या देशात ओमायक्रॉनची लाट ओसरत चालली आहे. जगभरात ओमायक्रॉनची प्रकरणे वाढत असताना, आफ्रिकेने ओमायक्रॉनचा इतक्या लवकर पराभव कसा केला?

या प्रश्नाचे उत्तर दक्षिण आफ्रिकेतील केपटाऊन विद्यापीठाने केलेल्या संशोधनातून समोर आले आहे. या संशोधनात असे आढळून आले आहे की, व्यक्तींच्या बोन मॅरोमध्ये लपलेल्या विशेष पेशी 'टी सेल्स'ने दक्षिण आफ्रिकेने ओमायक्रॉनचा पराभव केला आहे.

आफ्रिकेतील गाउटेंग प्रांतात ओमायक्रॉनवर हे संशोधन करण्यात आले आहे. गाउटेंग प्रांतातच पहिले ओमायक्रॉन प्रकरण नोंदवले गेले होते. दक्षिण आफ्रिकेत केलेल्या संशोधनातून आपल्याला या 4 प्रश्नांची उत्तरे मिळतील -

  1. हाडांमध्ये लपलेल्या विशेष पेशी काय आहेत आणि ओमायक्रॉन विरूद्धच्या लढ्यात ते कोणती भूमिका बजावतात?
  2. डेल्टा आणि बीटा पेक्षा ओमायक्रॉन व्हेरिएंट किती जास्त किंवा कमी धोकादायक आहे?
  3. आफ्रिकेत किती टक्के ओमायक्रॉन रुग्णांना रुग्णालयात दाखल करावे लागले?
  4. ओमायक्रॉनपासून बचाव करण्याच्या कोणत्या पद्धती दक्षिण आफ्रिकेतून शिकल्या जाऊ शकतात?

हाडांमध्ये लपलेले टी सेल आणि ओमायक्रॉनशी लढण्यात त्याची भूमिका

केप युनिव्हर्सिटीच्या संशोधनातून समोर आले आहे की, बोन मॅरोमध्ये लपलेल्या पेशींनी (टी पेशी) ओमायक्रॉनला पराभूत करण्यात फार महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. मानवी शरीरात दोन प्रकारच्या पांढऱ्या रक्त पेशी (व्हाइट ब्लड सेल) असतात. हे मानवी शरीरात होणार्‍या कोणत्याही विषाणूचा हल्ला ओळखण्यासाठी आणि पराभूत करण्यासाठी कार्य करते.

  1. बी सेल्स- शरीरातील रोग ओळखतात.
  2. टी सेल्स- रोगाच्या विषाणूशी लढण्यासाठी कार्य करतात.

जेव्हा एखादी व्यक्ती ज्याने कोरोनाची लस घेतली आहे किंवा त्याला यापूर्वी कोरोनाची लागण झाली आहे, अशा ओमायक्रॉनची लागण झालेल्या 70 ते 80 टक्के रुग्णांमध्ये असलेल्या टी सेल्सनी विषाणूविरूद्ध चांगला प्रतिसाद दिला आहे. टी सेल्स तुम्हाला संसर्ग होण्यापासून रोखू शकत नाहीत, परंतु संसर्ग झाल्यानंतर व्हायरस शरीरात प्रवेश करताच ते नष्ट करतात. दक्षिण आफ्रिकेच्या सरकारने लोकांच्या 'टी सेल्स' मजबूत करण्यासाठी लसीकरणाचा वेग वाढवून ओमायक्रॉनचा पराभव केला आहे.

भारत दक्षिण आफ्रिकेकडून काय शिकू शकतो?

दक्षिण आफ्रिकेत डिसेंबरच्या मध्यापर्यंत, दररोज सरासरी 23,000 ओमायक्रॉन प्रकरणे नोंदवली जात होती. त्यानंतर, ओमायक्रॉनची प्रकरणे झपाट्याने 30% पर्यंत खाली आली. सध्या एका दिवसात सरासरी 11 हजारांहून अधिक रुग्णांची नोंद होत आहे.

ओमायक्रॉनला थांबवण्यासाठी, आफ्रिकेने रुग्णाच्या संपर्कात आलेल्या लोकांना प्रथम शोधून वेगळे करण्याचे आणि नंतर लसीकरण वाढविण्याचे काम केले आहे. आफ्रिकेने ओमायक्रॉनचा तीन टप्प्यांत पराभव कसा केला ते जाणून घ्या.

चाचणी आणि ट्रेसिंग- दक्षिण आफ्रिकेने चाचणीत पॉझिटिव्ह आलेल्या रुग्णांशी संबंधित सर्व लोकांचा शोध घेतला आणि त्यांना वेगळे केले. कंटेनमेंट झोनमध्ये बंदीची कडक अंमलबजावणी केली.

लसीकरण- स्थानिक प्रशासनाने कंटेनमेंट झोनमध्ये लसीकरणाचा वेग वाढवला. यामुळे लोकांमध्ये ओमायक्रॉनविरुद्ध प्रतिकारशक्ती निर्माण झाली.

कडक निर्बंध - नाईट कर्फ्यूद्वारे ओमायक्रॉनची साखळी तोडली गेली. कंटेनमेंट झोनमध्ये प्रशासनाच्या सतर्कतेमुळे ओमायक्रॉनचा प्रसार रोखण्यात आला.

ओमायक्रॉन वेरिएंट डेल्टा आणि बीटाच्या तुलनेत किती जास्त किंवा कमी धोकादायक आहे?

दक्षिण आफ्रिकेतील गाउटेंग प्रांतात केलेल्या संशोधनात दिलासा देणारी बाब समोर आली आहे. संशोधनात असे आढळून आले आहे की. ओमायक्रॉन वेगाने पसरतो. पण एक दिलासा देखील आहे की, दक्षिण आफ्रिकेत ओमायक्रॉन रुग्णाच्या संपर्कात आलेल्या लोकांपैकी फक्त 4.9% लोकांना रुग्णालयात दाखल करावे लागले आहे.

पूर्वी दक्षिण आफ्रिकेत, बीटा रुग्णांच्या संपर्कात आल्याने 18.9% रुग्णांना आणि डेल्टाच्या संपर्कात आलेल्या 13.7% रुग्णांना रुग्णालयात दाखल करावे लागले होचे. यावरून हे स्पष्ट होते की ओमायक्रॉन वेगाने पसरतो, परंतु डेल्टा आणि बीटापेक्षा तो कमी धोकादायक आहे.

किती टक्के ओमायक्रॉन रुग्णांना रुग्णालयात दाखल करावे लागले?

संशोधनात, कोरोनाच्या बीटा व्हेरिएंटचे पहिले चार आठवडे (नोव्हेंबर ते डिसेंबर 2020), डेल्टाचे (मे 2021) आणि ओमायक्रॉन (नोव्हेंबर-डिसेंबर 2021) या कालावधीत तुलनात्मक संशोधन करण्यात आले आहे. दक्षिण आफ्रिकेत, 28.8% रूग्णांना ओमायक्रॉनचा संसर्ग झाल्यानंतर रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. या रुग्णांमध्ये ओमायक्रॉनची लक्षणे दिसून आली. त्याच वेळी, कोरोनाच्या बीटा व्हेरिएंटमुळे 60.1% रुग्णांना आणि डेल्टा व्हेरिएंटमध्ये 66.9% रुग्णांना रुग्णालयात दाखल करावे लागले आहे. बीटा आणि डेल्टाच्या जोखमीमुळे, रुग्णालयात दाखल केलेल्या लोकांना व्हेंटिलेटर आणि ऑक्सिजन सपोर्टची देखील आवश्यकता भासली होती.

ओमायक्रॉनचा प्रभाव कोणत्या तीन घटकांवर अवलंबून असतो?

डेल्टा प्रकार झपाट्याने पसरत असताना काही देशांमध्ये ओमायक्रॉनची प्रकरणे वाढली. त्याच वेळी, दक्षिण आफ्रिकेबद्दल सांगायचे तर, ओमायक्रॉनमुळे डेल्टाची फारच कमी प्रकरणे नोंदवली जात असताना येथे चौथी लाट आली.

संशोधनात, शास्त्रज्ञांना आढळले की ओमायक्रॉनचा प्रभाव प्रामुख्याने तीन गोष्टींवर अवलंबून असतो. या तीन गोष्टींवर, ओमायक्रॉनच्या रुग्णांमध्ये कमी-अधिक लक्षणे दिसतात.

  1. गंभीर आजाराने ग्रस्त - एचआयव्ही, टीबी, मधुमेहाच्या रुग्णांमध्ये ओमायक्रॉनची लक्षणे अधिक दिसून येतात.
  2. कोरोना लस - कोरोना लसीच्या दोन्ही डोसमध्ये ओमायक्रॉनचा कमी परिणाम दिसून आला आहे. संशोधनात जॉन्सन अँड जॉन्सन आणि फायझर व्हॅक्सिनला ओमायक्रॉनविरुद्धच्या लढ्यात सर्वोत्तम मानले गेले.
  3. पूर्व-संक्रमित रूग्ण - ज्यांना पूर्वी कोरोनाच्या कोणत्याही व्हेरिएंटची लागण झाली आहे अशा लोकांमध्ये ओमायक्रॉनचा कमी प्रभाव दिसतो.
बातम्या आणखी आहेत...