आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

एक्सप्लेनर:देशातील 10 कोटी लोकांनी घेतला नाही कोरोना लसीचा दुसरा डोस; अशा लोकांना तीन लसी द्याव्या लागतील का? जाणून घ्या

आबिद खान5 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक
  • देशातील 10 कोटी लोकांनी वाढवली सरकारची चिंता

देशात 10 कोटी असे लोक आहेत ज्यांनी ठाराविक तारखेनंतरही लसीचा दुसरा डोस घेतलेला नाही. ही आपल्यासाठी चिंतेची बाब आहे. सरकारने राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांना अशा लोकांची माहिती काढण्यास आणि लवकरात लवकर दुसरा डोस देण्यास सांगितले आहे. तज्ज्ञांच्या मते, असे लोक लसीकरण कव्हरेजमध्ये एक मोठा अडथळा बनू शकतात आणि त्याचा हर्ड इम्युनिटीवर परिणाम होऊ शकतो.

किती जणांनी दुसरा डोस चुकवला? देशात सध्या लसीकरण कव्हरेजची स्थिती काय आहे? दुसरा डोस किती महत्वाचा आहे? लसीचा एकच डोस तुम्हाला कोरोनापासून वाचवू शकतो का? आणि दुसरा डोस चुकवल्यानंतर किती दिवसांनी तुम्ही पुन्हा डोस घेऊ शकता? याविषयी जाणून घ्या..

  • सर्व प्रथम ज्यांनी दुसरा डोस घेतला नाही त्यांची संख्या जाणून घ्या

आकडेवारीनुसार, 17 राज्यांमधील एकूण 10.34 कोटी लोकांना दुसरा डोस मिळालेला नाही. म्हणजेच दुसऱ्या डोसची तारीख उलटून गेल्यानंतरही डोस घेतला गेला नाही. भारतात कोविशिल्डच्या दोन डोसमधील अंतर 12-16 आठवडे आहे. त्याच वेळी, कोव्हॅक्सिनचे दोन डोस 4-6 आठवड्यांच्या अंतराने दिले जातात.

10.34 कोटींपैकी 3.92 कोटी लोक आहेत ज्यांच्या दुसऱ्या डोसची तारीख 6 आठवड्यांपेक्षा जास्त झाली आहे. 1.57 कोटी असे आहेत ज्यांचे डोस 4-6 आठवड्यांपासून चुकले आहेत आणि सुमारे 1.50 कोटी आहेत ज्यांचे डोस 2-4 आठवड्यांसाठी चुकले आहेत.

  • कोणत्या राज्यात, किती लोकांचा दुसरा डोस झाला नाही?

उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश आणि राजस्थानमध्ये दुसरा डोस चुकवलेल्या लोकांची संख्या सर्वाधिक आहे. दुसरा डोस चुकवलेल्या एकूण लोकांपैकी 35% या तीन राज्यांतील आहेत.

  • लसीचे दोन्ही डोस घेणे किती महत्त्वाचे आहे?

एपिडेमियोलॉजिस्ट डॉ. चंद्रकांत लहरिया यांच्या मते, आपल्याला हे लक्षात ठेवावे लागेल की लस तेव्हाच पूर्णपणे प्रभावी आहे जेव्हा त्याचे दोन्ही डोस घेतले जातात. तसेच, लसीचा पहिला डोस शरीराला अँटीबॉडीज तयार करण्यास तयार करतो. दुसरा डोस शरीरात पुरेशा प्रमाणात अँटीबॉडीज तयार करतो, जे शरीरात बराच काळ टिकून राहतात. त्यामुळे लसीचा एक डोस पुरेसा नाही. तुम्ही पूर्ण लसीकरण करेपर्यंत तुम्हाला पूर्ण संरक्षण मिळत नाही. म्हणूनच तुम्ही लसीचे दोन्ही डोस घेणे फार महत्वाचे आहे.

  • लसीचा एकच डोस पुरेशी प्रतिकारशक्ती प्रदान करतो का?

बहुतेक लसींची सिंगल डोस एफिकेसी टेस्ट झालेली नाही. म्हणजेच, त्यांचा एक डोस किती प्रभावी आहे याबद्दल कोणत्याही चाचण्या केल्या गेल्या नाहीत. म्हणूनच लसीचा एकच डोस किती प्रभावी आहे हे आपल्याला माहीत नाही. कोविशिल्डच्या एकाच डोसवर केलेल्या अभ्यासात असे आढळून आले आहे की, कोविशिल्डचा एकच डोस काही संरक्षण प्रदान करतो, परंतु त्याचा परिणाम फार लवकर संपतो. त्यामुळे, लसीचे दोन्ही डोस घेतल्यास तुम्हाला पुरेशी प्रतिकारशक्ती मिळू शकते.

  • ज्यांचा दुसरा डोस मिस होऊन बराच काळ झाला आहे, त्यांना पहिला डोस पुन्हा घ्यावा लागेल का?

नाही. अशा लोकांना पुन्हा पहिला डोस घ्यावा लागणार नाही. जेव्हा तुम्हाला संधी मिळेल तेव्हा तुम्ही दुसरा डोस घेऊ शकता.

डोस चुकल्याने अँटीबॉडीज कमी होतील, अशा लोकांना बूस्टर डोस दिला जाईल का?

वैज्ञानिक पुराव्याच्या आधारे बूस्टर डोसबद्दल बोलले जाते. सध्या उपलब्ध असलेल्या काही लसींवर संशोधन करण्यात आले आहे. या संशोधनात असे समोर आले आहे की, कालांतराने अँटीबॉडीज कमी होत जातात. परंतु लसीकरणाचा आपला उद्देश लोकांना गंभीर आजार, रुग्णालयात दाखल करणे आणि मृत्यूपासून संरक्षण करणे हा आहे. जरी आपल्या शरीरात अँटीबॉडीज कमी असल्या तरीही ते गंभीर आजार, रुग्णालयात दाखल होणे आणि कोरोनामुळे होणारे मृत्यू यापासून आपले संरक्षण करण्यात प्रभावी आहेत. त्यामुळे, सध्या, बूस्टर डोसची शिफारस केली जात नाही, परंतु असे होऊ शकते की भविष्यात, बूस्टर डोसची आवश्यकता असू शकते. सध्या, आपले प्राधान्य जास्तीत जास्त लोकांचे लसीकरण करणे हे आहे.

  • तुम्ही लसीचा एकच डोस घेतल्यास काय होईल?

काही लसी, जसे की कोव्हॅक्सिन एका डोसपासून कोणतेही संरक्षण देत नाहीत. जर तुम्ही लसीचा दुसरा डोस घेतला नसेल तर तुम्ही लसीकरण न केलेल्या लोकांच्या बरोबरीने आहात. म्हणजेच, तुम्ही एक डोस घेण्यास काही अर्थ नाही. म्हणूनच दुसरा डोस घेणे खूप महत्वाचे आहे. लसीचा एकच डोस घेतल्यास तुमच्यात लसीकरण न केलेल्या लोकांपेक्षा चांगले अँटीबॉडी असू शकतात, परंतु अँटीबॉडीच्या पातळीत फारसा फरक असणार नाही. 5 ते 6 महिन्यांनंतर तुमची अँटीबॉडी लेव्हल लसीकरण न केलेल्या लोकांइतकी होईल.

  • यामुळे तिसऱ्या लाटेचा धोका वाढू शकतो का?

संसर्ग झालेल्या लोकांना गंभीर आजार, रुग्णालयात दाखल करणे आणि मृत्यूपासून संरक्षण करणे ही लसीची भूमिका आहे. लस संसर्गापासून संरक्षण देत नाही. त्यामुळे तिसरी लाट टाळण्यासाठी लसीकरणासोबतच कोविड प्रोटोकॉलचेही अधिक चांगल्या पद्धतीने पालन करणे आवश्यक आहे. तसेच, हे लक्षात ठेवले पाहिजे की जर तिसरी लाट आली तर लसीकरण न केलेल्या लोकांना गंभीर आजार होण्याचा धोका जास्त असतो. त्याच वेळी, लसीकरण केलेल्या लोकांसाठी हा धोका कमी असेल.

तसेच, कोरोना संपला असा अजिबात विचार करू नका. तुम्ही अजून एकच डोस घेतला नसेल किंवा तुम्हाला दुसरा डोस घ्यायचा असेल, तर शक्य तितक्या लवकर स्वतःचे लसीकरण करा. तसेच, लसीकरण न झालेल्या लोकांना लसीकरण करण्यासाठी प्रेरित करा.

बातम्या आणखी आहेत...