आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा
  • Marathi News
  • Dvm originals
  • Siddhartha Shukla Heart Attack; How Do Fit Young People Get Heart Attack; How Common Is This And How To Prevent It?

सिद्धार्थ शुक्लाच्या मृत्यूने सवाल उपस्थित:फिट दिसणाऱ्या तरुणांना अचानक कसा येतो हृदयविकाराचा झटका? हे किती सामान्य आहे आणि कसा करायचा बचाव?

21 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

अभिनेता सिद्धार्थ शुक्लाचे हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन झाले. 40 वर्षांचा, तंदुरुस्त शरीर, आनंदी जीवन एवढे असूनही अचानक हृदयविकाराचा झटका. ज्याने हे ऐकले, त्याला विश्वास बसणार नाही. सिद्धार्थच्या मृत्यूनंतर पुन्हा प्रश्न निर्माण झाला की फिट आणि कमी वायाचे तरुणही हृदयविकाराच्या झटक्याने का मृत्यूमुखी पडत आहेत.

भारतात लहान वयातच हृदयविकाराचा ही गोष्ट अत्यंत सामान्य होत आहे. मुद्दा असा आहे की भारतीयांमध्ये हृदयविकाराचा झटका जगाच्या तुलनेत 8-10 वर्षांपूर्वी येतो. आम्ही मेदांता हॉस्पिटलमधील हृदयरोग विभागाचे प्रमुख डॉ.प्रवीण चंद्रा, बन्सल हॉस्पिटलचे वरिष्ठ कार्डियाक सर्जन डॉ.दिलीपसिंह राठोड आणि जिंदल नेचरक्योर इन्स्टिट्यूटचे वरिष्ठ निसर्गोपचार डॉ.श्रीकांत एचएस यांच्याशी बोलून ही समस्या समजून घेण्याचा प्रयत्न केला आहे.

हृदयविकाराचा झटका काय असतो?

आपल्या हृदयाचा रक्त पुरवठा तीन बाजूंनी होतो. शरीरातील कोलेस्टेरॉल वाढल्यामुळे हृदयाच्या शिरामध्ये अडथळे येऊ लागतात. 40% पर्यंत अडथळा जास्त समस्या निर्माण करत नाही. जेव्हा हा अडथळा 70%पेक्षा जास्त वाढतो, तेव्हा हृदयातील रक्त प्रवाह मंद होतो आणि रक्ताचे पंपिंग थांबते. याला हृदयविकाराचा झटका म्हणतात.

हृदयविकाराची समस्या प्रामुख्याने वाढलेल्या कोलेस्टेरॉलमुळे होते. मधुमेह, उच्च रक्तदाब, लठ्ठपणा, अति खाणे, धूम्रपान हे घटक कोलेस्टेरॉलसाठी जबाबदार आहेत. बर्याच बाबतीत ते अनुवांशिक देखील आहे. याशिवाय, फुफ्फुसात गोठल्यामुळे, मेंदूत रक्तस्त्राव झाल्यामुळे, औषधांच्या अतिसेवनामुळे, व्हायरल इन्फेक्शनमुळे किंवा हृदयातील कोणत्याही आजारामुळे देखील हृदयविकाराचा झटका येऊ शकतो.

तरुणांमध्ये हृदयविकाराचा झटका किती सामान्य?

हृदयविकारामुळे जगभरात दरवर्षी 17 लाख लोकांचा मृत्यू होतो. भारतात दरवर्षी सुमारे 30 लाख लोक हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी रोगांनी ग्रस्त आहेत. यामध्ये सर्वात आश्चर्यकारक गोष्ट अशी आहे की देशातील एकूण हृदयविकाराच्या 50% घटना 50 वर्षांखालील लोकांच्या आहेत आणि 25% 40 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या आहेत. या तरुण वयोगटातील हृदयविकाराचा दर 2000 ते 2016 दरम्यान दरवर्षी 2% वाढला.

अकाली हृदयविकाराची लक्षणे कोणती?

सध्या भारतात हृदयरोग आणि मधुमेहाचे साथीचे रोग आहेत. तरुण लोकही याला बळी पडत आहेत. अनेक प्रकरणांमध्ये असे दिसून आले आहे की अचानक हृदयविकाराचा झटका कोणत्याही लक्षणांशिवाय येतो आणि रुग्णालयात पोहोचण्यापूर्वी मृत्यू होतो. बऱ्याच प्रकरणांमध्ये, हृदयविकाराचा झटका येण्यापूर्वी लक्षणे दिसतात. उदाहरणार्थ, छातीत दुखणे, जडपणा आणि घट्टपणा, आंबटपणासारखे वाटणे, डाव्या खांद्यावर किंवा डाव्या हातामध्ये वेदना जाणवणे, श्वास फुलणे.

तरुणांमध्ये हृदयविकाराचे घटक कोणते आहेत?
तंबाखूचा वापर हा हृदयरोगासाठी सर्वात मोठी जोखीमेचा घटक आहे. 30 ते 44 वयोगटातील लोकांमध्ये 26% हृदयरोग तंबाखूच्या वापरामुळे होतात. तसेच, खराब झोपेचे स्वरूप आणि तणाव ही स्थिती अधिक वाईट बनवते. भारतातील 70 दशलक्षाहून अधिक लोकांना मधुमेह आहे. यात अनेक तरुणांचाही समावेश आहे. यामुळे भारतीय लोकसंख्येमध्ये हृदयविकाराचा धोका वाढतो.

तरुणांनी हृदयविकाराचा झटका कसा टाळावा?

जीवनशैलीतील बदल अकाली हृदयविकाराचा धोका कमी करू शकतात. चालणे, सायकल चालवणे, धावणे आणि पोहणे हृदयविकाराचा धोका 30%पर्यंत कमी करू शकतो. दररोज किमान 10 हजार पायऱ्या चालल्या पाहिजेत.

जंक फूडऐवजी, निरोगी अन्न खा, ज्यात भाज्या, फळे, शेंगदाणे, सोया आणि कमी चरबीयुक्त डेअरी उत्पादने आहेत. फास्ट फूड, चिप्स, बिस्किटे इत्यादीमध्ये ट्रान्सफॅटी अॅसिडचा वापर केला जातो, म्हणून ते टाळले पाहिजे.

तंबाखू आणि अल्कोहोलचे सेवन करू नये. वेळेचे व्यवस्थापन शिकले पाहिजे. आजकाल लोक लॅपटॉप आणि डेस्कवर जास्त वेळ घालवतात, त्यामुळे योग आणि व्यायाम हृदयाच्या आरोग्यासाठी खूप महत्वाचे आहेत. या व्यतिरिक्त, खबरदारी खूप महत्वाची आहे. तरुणांनी त्यांच्या हृदयाची नियमित तपासणी करून घ्यावी, जेणेकरून अडथळे वेळेत शोधता येतील.

बातम्या आणखी आहेत...