आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

दिव्य मराठी एक्सप्लेनरगुजरातमध्ये काँग्रेसची जागा घेणार 'AAP':12% मते मिळवली, त्यामुळे काँग्रेसला 32 वर्षांतील कमी जागा

नीरज सिंह2 महिन्यांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

घटना 27 नोव्हेंबर 2022 ची आहे. खचाखच भरलेल्या पत्रकार परिषदेत अरविंद केजरीवाल यांनी एका कागदावर लिहिले - गुजरातमध्ये आम आदमी पक्षाचे सरकार स्थापन होणार आहे. बरोबर 12 दिवसांनंतर गुरुवारी जेव्हा ईव्हीएममध्ये जमा झालेल्या मतांची मोजणी झाली तेव्हा त्यांच्या पक्षाला केवळ 5 जागा मिळाल्या. असे असूनही 'आप' आता राष्ट्रीय पक्ष बनला आहे.

अरविंद केजरीवाल यांचा मुद्दा चुकीचा ठरल्याचे प्रथमदर्शनी दिसते, पण हे गणितही तितकेसे सोपे नाही. झाडूला मतदान करणाऱ्या गुजरातींची संख्या 0.62% वरून 12.9% झाली आहे. गुजरातमधील एकूण 182 जागांपैकी आम आदमी पार्टी 35 जागांवर दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. जिंकलेल्या जागा आणि दुसरा क्रमांक एकत्र केल्यास ही संख्या 40 होईल. म्हणजेच गुजरातमधील विधानसभेच्या 22% जागी 'आप'ने आपली छाप सोडली आहे.

काँग्रेसची 12% मते 'आप'कडे हस्तांतरित

गुजरात विधानसभा निवडणुकीत काँग्रेसने रिंगण सोडल्याचा थेट फायदा 'आप'ला झाला. 2017 च्या निवडणुकीत काँग्रेसची मतांची टक्केवारी 42.97% होती, तर 2022 च्या निवडणुकीत काँग्रेसची मते 27% पर्यंत खाली आली आहेत. तर 2017 मध्ये AAP चे मताधिक्य 0.62% होते, जे या निवडणुकीत वाढून 12.9% झाले आहे.

त्यामुळे काँग्रेसचा कमी झालेला मताधिक्य 'आप'कडे गेले असल्याचे मानले जात आहे. यामुळे 'आप'ला भलेही 5 जागा मिळाल्या असतील, मात्र 35 जागांवर ते दुसऱ्या स्थानावर राहिले आहेत. म्हणजेच 'आप' आता गुजरातमध्ये काँग्रेसची जागा घेण्याच्या मार्गावर आहे. 1990 नंतर म्हणजेच 32 वर्षांत काँग्रेसला सर्वात कमी मते मिळाली ती 'आप'मुळेच.

1990 च्या राम मंदिर आंदोलनाच्या लाटेतही काँग्रेसला 31% मते मिळाली आणि 33 जागा मिळाल्या. यावेळी काँग्रेसला केवळ 27.3% मते मिळाली आणि पक्ष केवळ 17 जागांवर घसरला.

2017 मध्ये पंजाबप्रमाणे गुजरातमध्येही 'आप'ची घुसखोरी

2022 च्या प्रचंड विजयापूर्वी आम आदमी पक्षाने 2017 मध्ये जवळपास अशाच प्रकारे पंजाबमध्ये घुसखोरी केली होती. 2017 च्या पंजाब निवडणुकीत आम आदमी पक्ष 20 जागांवर पहिल्या क्रमांकावर होता, तर 27 जागांवर दुसऱ्या क्रमांकावर होता. पुढच्याच निवडणुकीत AAP ने एकूण 117 जागांपैकी विक्रमी 92 जागा जिंकून सरकार स्थापन केले.

काँग्रेसची मते 37 लाखांपेक्षा कमी, 'आप'ची मते 41 लाखांनी वाढली

गुजरातमध्ये आम आदमी पक्षाचा वाढता शिरकाव पक्षाला मिळालेल्या मतांवरूनही समजू शकतो. 2017 मध्ये AAP ला गुजरातमध्ये एकूण 29,509 मते मिळाली होती, जी यावेळी 41 लाखांहून अधिक झाली आहेत. वास्तविक, येथे 'आप'ने काँग्रेसच्या मतांमध्येच घात केला आहे.

2017 मध्ये काँग्रेसला 1,24,37,661 मते मिळाली होती, तर यावेळी केवळ 86,83,808 मते मिळाली. म्हणजेच 2017 च्या तुलनेत यावेळी काँग्रेसची 37,53,853 मते कमी झाली आहेत. तर 'आप'ला 41 लाख मते मिळाली. म्हणजे इथेही काँग्रेस सोडून गेलेले मतदार 'आप'कडेच गेले.

2017 मध्ये छोटा उदयपूरमध्ये 'आप'ला सर्वाधिक 4500 मते मिळाली

आम आदमी पक्षाने 2017 मध्ये विधानसभेच्या 29 जागांवर निवडणूक लढवली होती. 'आप'ने केवळ 3 जागांवर काही प्रमाणात प्रवेश केला होता, परंतु या 2 जागांसह सर्व 29 जागांवर त्यांची अनामत जप्त झाली. छोटा उदयपूर, वांकानेर आणि बापूनगर या 3 जागांवर आम आदमी पक्षाने प्रवेश केला.

छोटा उदयपूरमध्ये, AAP उमेदवार अर्जुनभाई वरसिंगभाई राठवा यांना 4500 मते मिळाली, जी गुजरातमधील कोणत्याही AAP नेत्याची सर्वोत्तम कामगिरी आहे. तर वांकानेरमध्ये 'आप'च्या शेरसिया उस्मांगनी हुशेन यांना सुमारे 3000 मते मिळाली. पाटीदार-बहुल उंझा विधानसभा जागेवर, आपचे रमेश पटेल आठव्या स्थानावर राहिले आणि त्यांना 400 पेक्षा कमी मते मिळाली.

AAP राष्ट्रीय पक्ष बनला

AAP ला राष्ट्रीय पक्षाचा दर्जा मिळाला आहे. राष्ट्रीय पक्षासाठी, AAP ला गुजरात किंवा हिमाचलमध्ये 6% पेक्षा जास्त मते मिळणे आवश्यक होते. गुजरातमध्ये आम आदमी पार्टीला 13 टक्के मते मिळाली आहेत. अशा स्थितीत तो राष्ट्रीय पक्ष बनला आहे.

एखाद्या पक्षाला राष्ट्रीय पक्षाचा दर्जा मिळवण्यासाठी लोकसभा किंवा विधानसभा निवडणुकीत चार राज्यांमध्ये 6% मते मिळणे आवश्यक असते. दिल्ली, पंजाब आणि गोवा या 3 राज्यांमध्ये AAP ने आधीच 6% पेक्षा जास्त मत मिळवली आहेत.

बातम्या आणखी आहेत...