आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

कामाची गोष्टमुले शाळेत गेल्यावर, मी घरातील कामे आवरते, नंतर जेवते:यामुळे होईल अ‍ॅसिडिटी, जे ठरते गॅस्ट्रिक कँसरचे कारण

अलिशा सिन्हाएका महिन्यापूर्वी
  • कॉपी लिंक

माझ्या आईला सवय आहे. ती सकाळी उठते, आमच्यासाठी आणि पप्पासाठी टिफिन बनवते, घर पुसल्यानंतर, भांडी आणि कपडे धुते, आंघोळ करून काहीतरी खाते. हे सर्व काम करताना दुपार होते. अनेकदा समजावून सांगूनही ती आपली सवय बदलत नाही.

नोव्हेंबर महिना हा गॅस्ट्रिक कॅन्सर जागरूकता महिना म्हणून ओळखला जातो. यावर एक बातमी करण्याच्या हेतूने मी काही तज्ञांशी बोलले आणि समजले की, या आजाराचे सर्वात मोठे कारण अ‍ॅसिडिटी आहे. डॉक्टरांकडून सविस्तर सर्व काही समजून घेतल्यानंतर मी माझ्या आईलाही सावध केले.

तुम्हीही ही बातमी काळजीपूर्वक वाचा आणि समजून घ्या, कारण उशिरा जेवणं, घरातील सगळी कामं उरकून जेवणं ही एकट्या माझ्या आईची सवय नाही. असे करणार्‍या महिला प्रत्येक घरात उपस्थित असतात.

मग कुटुंबातील सर्व सदस्यांनी नोंद घ्यावी...

घरातील बायकांना समजावून सांगा की कामाला थोडा उशीर होऊ शकतो. पण एकदा अ‍ॅसिडिटीची समस्या निर्माण झाली की, मग गॅस्ट्रिक कॅन्सर होण्याची शक्यता वाढते. हे आम्ही नव्हे तर डॉक्टर सांगत आहेत. विश्वास बसत नसेल तर स्वतः वाचा-

होमी भाभा कॅन्सर हॉस्पिटलचे कॅन्सर तज्ज्ञ डॉ. शंतनू पवार सांगतात की, गॅस्ट्रिक कॅन्सरचे कारण खराब जीवनशैली आणि आहार आहे. अनेकदा महिला घरातील कामामुळे बराच वेळ रिकाम्या पोटी राहतात, त्यामुळे त्यांच्या पोटात अ‍ॅसिडिटीचा त्रास होतो. त्यामुळे महिलाच गॅस्ट्रिक कॅन्सरला बळी पडत आहेत.

आम्ही जानेवारी ते ऑक्टोबर या कालावधीत पोटाच्या कर्करोगाचे 10 ऑपरेशन्स केले आहेत. दर महिन्याला सुमारे 8 रुग्ण अ‍ॅसिडिटीमुळे रुग्णालयात येत आहेत. त्यापैकी बहुतेक 30 ते 40 वयोगटातील लोक आहेत. जुलै 2022 ते सप्टेंबर 2022 पर्यंत गॅस्ट्रिक कॅन्सरचे 226 रूग्ण रूग्णालयात पोहोचले आहेत, त्यापैकी 116 महिला आहेत.

डॉ. मृणाल परब, सल्लागार सर्जिकल ऑन्कोलॉजिस्ट, मसिना हॉस्पिटल, मुंबई यांच्या मते, आनुवंशिकता, कौटुंबिक इतिहास, एच पाइलोरी, हायपर अ‍ॅसिडिटी किंवा दीर्घकाळ चालणारे आम्लपित्त समस्या आणि खराब जीवनशैली यांमुळे गॅस्ट्रिक कर्करोगाचा धोका जास्त असतो.

गॅस्ट्रिक कॅन्सरबद्दल आम्ही डॉ. शांतनु पवार, कॅन्सर तज्ज्ञ, होमी भाभा कॅन्सर हॉस्पिटल आणि डॉ. मृणाल परब, कन्सल्टंट सर्जिकल ऑन्कोलॉजिस्ट, मसिना हॉस्पिटल, मुंबई, डॉ. संदीप बत्रा, मेडिकल ऑन्कोलॉजी, मॅक्स सुपर स्पेशालिटी हॉस्पिटल, साकेत यांच्याशी सविस्तर चर्चा केली.

प्रश्न- गॅस्ट्रिक कॅन्सर म्हणजे काय?

उत्तर- पोटाच्या कर्करोगाला गॅस्ट्रिक कॅन्सर म्हणतात. सोप्या भाषेत समजून घ्यायचे झाले तर जेव्हा पोटातील पेशी वाढू लागतात तेव्हा गॅस्ट्रिक कॅन्सरचा जन्म होतो. म्हणजेच काही असामान्य (कर्करोग) पेशींच्या वाढीमुळे पोटाच्या एका भागात गाठ तयार होते, जी कर्करोगाचे रूप धारण करते.

प्रश्न- जठराचा कर्करोग शरीराच्या कोणत्या भागात होतो?

उत्तर- हा पोटाच्या कोणत्याही भागात होऊ शकते.

डॉ. संदीप बत्रा- जठरासंबंधी कर्करोगाचे एक सामान्य लक्षण म्हणजे अ‍ॅसिडिटी, जी भारतीयांमध्ये एक सामान्य समस्या आहे. त्यामुळे ते याकडे दुर्लक्ष करतात.

हे देखील गॅस्ट्रिक कॅन्सरचे लक्षण असू शकते याची लोकांना जाणीव नसते. आम्लपित्ताचा त्रास होतो तेव्हा लोक अनेकदा केमिस्टकडून औषध घेतात आणि ते खातात, ज्यामुळे हा आजार थांबत नाही, तो फक्त काही काळ लक्षणे नियंत्रित करतो.

खालील गोष्टी पण लक्षात ठेवा

अ‍ॅसिडिटीची समस्या महिनोनमहिने असते, त्यामुळे त्याचे जठरासंबंधी कर्करोगात रूपांतर होऊ शकते

  • पोटात बराच काळ आम्लता निर्माण झाल्यामुळे एचपाइलोरी इंफेक्शन होते.
  • जंतुसंसर्गामुळे पोटात असलेले अ‍ॅसिडही असंतुलित होते.
  • त्यामुळे पोटाच्या रचनेचा समन्वय बिघडतो.
  • हे पोटातील म्यूकस आणि डीएनए दुरुस्ती होत नाही.
  • या सर्व कारणांमुळे तुम्हाला गॅस्ट्रिक कॅन्सर होण्याचा धोका असतो.

प्रश्‍न- ज्यांना अ‍ॅसिडिटीचा त्रास आहे, त्यांनी कोणत्या स्थितीत डॉक्टरांकडे नक्की तपासणी करावी, केमिस्टच्या औषधाच्या भरवश्यावर राहु नये?

उत्तर- अ‍ॅसिडिटीच नाही तर कोणत्याही आजारात डॉक्टरांचा सल्ला घेऊनच औषध घ्यावे. भूक न लागणे, अचानक वजन कमी होणे, टॉयलेट किंवा स्टूल खराब होणे, अ‍ॅसिडिटीसोबत रक्त मिश्रीत मल अशी लक्षणे दिसल्यास ताबडतोब डॉक्टरांकडे जा. आजकाल अनेक प्रकारची अ‍ॅसिडिटीची औषधे बाजारात उपलब्ध आहेत, ती वैद्यकीय सल्ल्याशिवाय खाणे टाळा.

प्रश्न- अ‍ॅसिडिटी होण्याचे सर्वात मोठे कारण काय असू शकते?

उत्तर- कॅन्सर हॉस्पिटलच्या डॉक्टरांच्या मते अ‍ॅसिडिटी आणि त्याचे कॅन्सरमध्ये रुपांतर होण्याचे कारण रासायनिक अन्न आहे. आजकाल बाजारात अनेक रासायनिक लोणचे देखील उपलब्ध आहेत, जे खाल्ल्याने अ‍ॅसिडिटीचा त्रास होतो. प्रिझर्व्हेटिव्ह्जमध्ये मिसळलेले कॅनबंद अन्नामुळे देखील पोटाचा कर्करोग होऊ शकतो.

डॉ. मृणाल परब- जे लोक कधीही हिरव्या भाज्या खात नाहीत त्यांना गॅस्ट्रिक कॅन्सरचा धोका जास्त असतो.

प्रश्न- अ‍ॅसिडिटी व्यतिरिक्त, गॅस्ट्रिक कॅन्सरची इतर कारणे कोणती आहेत?

उत्तर- याचे नेमके कारण अद्याप शास्त्रज्ञ आणि आरोग्य तज्ञांना माहीत नाही. मात्र, गॅस्ट्रिक कॅन्सरचा धोका वाढवणाऱ्या काही घटकांची माहिती नक्कीच गोळा करण्यात आली आहे. जसे-

  • अल्सरमुळे तयार होणारा एच पायलोरी बॅक्टेरियाचे संक्रमण
  • गॅर्स्टाइटिस
  • दीर्घकाळ टिकणारा अ‍ॅनीमिया किंवा पर्निशियस अ‍ॅनीमिया
  • पोटातील पोलिपमधील वाढ

प्रश्न- गॅस्ट्रिक कॅन्सरचा धोका कमी करण्यासाठी काय करावे?

डॉ. मृणाल परब यांच्या मते…

  • स्मोक्ड फूड म्हणजेच तंदूरचे पदार्थ कमी खावेत.
  • जर तुम्ही आठवड्यातून 4-5 दिवस मांसाहार खात असाल तर रोजच्या आहारात 40% हिरव्या भाज्या, काकडी खा. रोजच्या आहारात फळांचा समावेश करा.
  • धूम्रपान किंवा तंबाखूचे सेवन अजिबात करू नका. यामुळे केवळ तोंडाचा कर्करोगच नाही तर अन्ननलिकेचा कर्करोग किंवा मूत्राशयाचा कर्करोग देखील होऊ शकतो.
  • तुम्हाला गॅस्ट्रिक कर्करोगाचा कौटुंबिक इतिहास असल्यास तुमच्या फॅमिली डॉक्टरांना किंवा आरोग्य सेवा प्रदात्याला सांगा. स्क्रीनिंग चाचण्यांद्वारे, ते हे किंवा त्याची लक्षणे शोधत राहतात.

अखेरीस पण महत्त्वाचे

आकडेवारी पाहा....

  • WHO च्या म्हणण्यानुसार, जगभरात 7 लाख 23 हजार लोकांचा जठरासंबंधी कर्करोगामुळे मृत्यू होतो.
  • जर कर्करोग पोटाच्या बाहेर पसरण्याआधी त्यावर नियंत्रण आणि उपचार केले गेले, तर पुढील 5 वर्षांपर्यंत रूग्णांचा जगण्याचा दर 67% पर्यंत असू शकतो.
  • जर कर्करोग पोटाच्या आसपासच्या ऊतींमध्ये पसरला, तर पुढील 5 वर्षे रुग्णाचा जगण्याचा दर 31% आहे.
  • जर दूरवर पसरला, तर या स्थितीत पुढील 5 वर्षे रुग्णाचा जगण्याचा दर 5% राहील.

हे देखील जाणून घ्या- नोव्हेंबर महिना गॅस्ट्रिक कॅन्सरच्या जनजागृतीसाठीही आहे. 2010 मध्ये प्रथमच अधिकृत गॅस्ट्रिक कर्करोग जागरूकता महिना साजरा करण्यात आला.

गॅस्ट्रिक कॅन्सर जनजागृतीचे उद्दिष्ट काय आहे?

  • लोकांना गॅस्ट्रिक कॅन्सरबद्दल शिक्षित करणे.
  • जोखीम घटक, उपचार आणि लवकर ओळखता यावा.
  • इच्छुक गट आणि संस्थांना उपचारासाठी प्रोत्साहित करणे.
  • शक्य तितक्या लोकांपर्यंत त्याचे उपचार पोहोचण्यास मदत करणे.
बातम्या आणखी आहेत...