आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

व्हेलच्या उलटीची किंमत 2 कोटी रुपये प्रति किलो:विज्ञानही निर्मितीचे गूढ सोडवू शकले नाही; वाचा याला का म्हणतात तरंगते सोने?

अभिषेक पांडे25 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

उत्तर प्रदेश स्पेशल टास्क फोर्सने (STF) 5 सप्टेंबर रोजी लखनौमध्ये 4 किलो व्हेलची उलटी जप्त केली. त्याची किंमत सुमारे 10 कोटी रुपये असल्याचे सांगण्यात येत आहे. गेल्या 15 महिन्यांत देशातील विविध ठिकाणी पोलिसांनी सुमारे 30 किलो व्हेलच्या उलट्या जप्त केल्या आहेत.

आता तुमच्या मनात प्रश्न असेल की, व्हेलची उलटी म्हणजे काय? ती कशी बनते? त्याची किंमत करोडोंमध्ये का आहे? या एक्सप्लेनरमध्ये, आम्ही 7 प्रश्नांद्वारे एम्बरग्रीस म्हणजेच व्हेलच्या उलटीची संपूर्ण कहाणी समजून सांगत आहोत...

प्रश्न 1: व्हेलची उलटी म्हणजे नेमके काय?

उत्तर: व्हेलची उलटी किंवा एम्बरग्रीस हा फ्रेंच शब्द एम्बर आणि ग्रीसपासून बनला आहे, ज्याचा अर्थ ग्रे एम्बर असा होतो. यालाच व्हेलची उलटी म्हटले जाते. हे हार्ड मेणासारखे असते, जे स्पर्म व्हेलच्या पाचन तंत्रात असलेल्या आतड्यांमध्ये तयार होते.

एम्बरग्रीस अनेकदा समुद्रात तरंगताना आढळते. कधी कधी ते समुद्रकिनाऱ्यांवर लाटांसोबतही येते. यासोबतच ते मृत व्हेलच्या पोटातही आढळू शकते. याला समुद्राचा खजिना किंवा तरंगणारे सोने असेही म्हणतात. हे सामान्यतः चीन, जपान, आफ्रिका आणि अमेरिकेच्या किनारपट्टीवर आणि बहामाससारख्या उष्णकटिबंधीय बेटांवर आढळते.

जेव्हा व्हेलच्या शरीरातून व्हेलची उलटी बाहेर येते तेव्हा ती सामान्यतः फिकट पिवळ्या रंगाची असते. हे जाड चरबीसारखे असते. काही काळानंतर त्याचा रंग गडद लाल होतो. कधीकधी तो काळा आणि राखाडी रंगाचाही असतो.

जेव्हा एम्बरग्रीस ताजे असते, तेव्हा त्याच्यातून विष्ठासारखा गंध येतो, परंतु जसजसा वेळ जातो तसतसा तो एक गोड आणि मातीचा सुगंध विकसित करतो, जो जास्त काळ टिकतो.

व्हेलची उलटी शंभर वर्षांपासून वापरली जात आहे, परंतु ती प्रथम कधी आणि कशी तयार झाली हे अद्याप एक रहस्य आहे.
व्हेलची उलटी शंभर वर्षांपासून वापरली जात आहे, परंतु ती प्रथम कधी आणि कशी तयार झाली हे अद्याप एक रहस्य आहे.

प्रश्न 2: व्हेलची उलटी कशी तयार होते?

उत्तर: व्हेलची उलटी होण्याची प्रक्रिया ही निसर्गातील सर्वात विचित्र घटना मानली जाते. ते कसे तयार होते हे विज्ञानाला अजूनही कळालेले नाही.

फ्लोटिंग गोल्ड: अ नॅचरल अँड (अनैसर्गिक) हिस्ट्री ऑफ एम्बरग्रीस पुस्तकाचे लेखक क्रिस्टोफर केम्प म्हणतात की, याला व्हेलची उलटी म्हणणे योग्य नाही.

केम्प म्हणतात की, काहीवेळा, जेव्हा मांसाचा तुकडा व्हेलच्या पोटातून प्रवास करून त्याच्या आतड्यांपर्यंत पोहोचतो, तेव्हा एक जटिल प्रक्रिया व्हेलच्या उलट्या तयार करते. ज्याला नंतर व्हेल फेकून देते. 1783 मध्ये, जर्मन फिजिशियन फ्रांझ श्वाइगर यांनी त्याला 'व्हेलचे कडक शेन' असे म्हटले होते.

व्हेलची उलटी अत्यंत दुर्मिळ आहे, कारण ती फक्त 1% ते 5% स्पर्म व्हेलमध्ये आढळते.
व्हेलची उलटी अत्यंत दुर्मिळ आहे, कारण ती फक्त 1% ते 5% स्पर्म व्हेलमध्ये आढळते.

असाही एक सिद्धांत आहे की जेव्हा व्हेल मोठ्या प्रमाणात समुद्री प्राणी खातो तेव्हा मांसाचा मोठा तुकडा पचवण्यासाठी व्हेलच्या आतड्यांमध्ये एम्बरग्रीस किंवा व्हेलच्या उलट्यासारखा पदार्थ तयार होतो. या सिद्धांतानुसार, स्पर्म व्हेलच्या आतड्यांतील पित्त नलिकामध्ये एम्बरग्रीस तयार होते.

एम्बरग्रीस हे स्पर्म व्हेलपासून मिळते हे जपानी लोकांनी प्रथम शोधून काढले. त्याआधी, असे मानले जात होते की ते समुद्राजवळ राहणाऱ्या मधमाशांपासून किंवा रेजिन नावाच्या जीवाश्म झाडापासून बनवले गेले होते, ज्याच्या खोडापासून एम्बर बनतो.

सुरुवातीला असे मानले जात होते की हा पदार्थ कठीण समुद्री फेस किंवा समुद्री पक्ष्यांची विष्ठा आहे. 18 व्या शतकात मोठ्या प्रमाणात व्हेल शिकार केल्यामुळे हे शुक्राणू व्हेलच्या आतड्यांमधून आले असल्याचे दिसून आले.
सुरुवातीला असे मानले जात होते की हा पदार्थ कठीण समुद्री फेस किंवा समुद्री पक्ष्यांची विष्ठा आहे. 18 व्या शतकात मोठ्या प्रमाणात व्हेल शिकार केल्यामुळे हे शुक्राणू व्हेलच्या आतड्यांमधून आले असल्याचे दिसून आले.

प्रश्न 3: एम्बरग्रीस व्हेलच्या शरीरातून कसे बाहेर पडते?

उत्तरः व्हेलच्या शरीरातून एम्बरग्रीस सामान्यत: दोन प्रकारे उत्सर्जित केले जाते - उलटीच्या स्वरूपात तोंडातून किंवा गुदद्वारातून विष्ठा म्हणून.

एम्बरग्रीसचा रंग जो विष्ठेच्या स्वरूपात बाहेर येतो तो विष्ठेसारखा असतो. त्यातून विष्ठेचा वास येतो. तथापि, विज्ञानात अद्याप यावर एकमत नाही. कोणी म्हणतो की, व्हेल वजन कमी करण्यासाठी ते बाहेर काढते. म्हणूनच याला व्हेल उलटी असे नाव मिळाले आहे. काहींचा असा विश्वास आहे की, व्हेलच्या आत असलेले पदार्थ इतके मोठे होतात की ते त्याचे गुदाशय फाडतात.

प्रश्न 4: एक किलो व्हेलच्या उलटीची किंमत किती आहे?

उत्तर: आंतरराष्ट्रीय बाजारात व्हेलच्या उलटीची किंमत प्रति किलो 2 कोटी रुपयांपर्यंत आहे. गेल्या वर्षी मुंबई पोलिसांनी 1 किलो व्हेलच्या उलटीची किंमत 1 कोटी रुपये असल्याचे सांगितले होते. लखनौमध्ये जप्त करण्यात आलेल्या 4.12 किलो व्हेलच्या उलटीची किंमत यूपी एसटीएफने 10 कोटी रुपये, म्हणजेच सुमारे 2.30 कोटी रुपये प्रति किलो दिली आहे. एकूणच, व्हेलच्या उलटीचे मूल्य त्याच्या शुद्धता आणि गुणवत्तेद्वारे निर्धारित केले जाते.

प्रश्न 5: व्हेलची उलटी इतकी मौल्यवान का आहे?

उत्तर:

  • एम्बरग्रीसमधून काढलेल्या अल्कोहोलचा वापर परफ्यूम बनवण्यासाठी केला जातो, ज्यामुळे त्याचा सुगंध बराच काळ टिकून राहतो.
  • परफ्यूम उद्योगात एकदम व्हाईट व्हेलच्या उलटीला जास्त मागणी आहे.
  • यामुळे, दुबईमध्ये व्हेलच्या उलट्यांना खूप मागणी आहे, जिथे परफ्यूमची मोठी बाजारपेठ आहे.
  • काही देशांमध्ये याचा उपयोग औषधे बनवण्यासाठीही केला जातो.
  • प्राचीन इजिप्तमध्ये धूप किंवा अगरबत्ती बनवण्यासाठी व्हेलच्या उलटीचा वापर केला जात असे.
  • इजिप्तमध्ये अजूनही सिगारेटच्या फ्लेव्हरसाठी व्हेलच्या उलटीचा वापर केला जातो.
  • 16व्या शतकात, ब्रिटनचा राजा चार्ल्स II याला व्हेलच्या उलट्यांसह अंडी खाण्याची खूप आवड होती.
  • 18 व्या शतकात, युरोपमध्ये तुर्की कॉफी आणि चॉकलेटचा स्वाद वाढवण्यासाठी व्हेलच्या उलट्या वापरल्या जात होत्या.
  • ब्लॅक प्लेगच्या साथीच्या काळात, काही युरोपियन लोकांचा असा विश्वास होता की व्हेलच्या उलटीचा तुकडा सोबत ठेवला तर त्यांना प्लेगपासून वाचवू शकते.
  • काही संस्कृतींमध्ये, व्हेलची उलटी लैंगिक उत्तेजक म्हणून वापरली जाते असे मानले जाते.
  • पूर्वी, काही देशांमध्ये, ते अन्न, अल्कोहोल आणि तंबाखूमध्ये ते चव वाढवणारे म्हणून वापरले जात होते. पाइप तंबाखू आणि नैसर्गिक सिगारेट तंबाखूमध्ये अजूनही काही ठिकाणी त्याचा वापर केला जातो. एम्बरग्रीस राखाडी, तपकिरी आणि काळ्या रंगात देखील उपलब्ध आहे, परंतु त्यांना कमी मागणी आहे कारण त्यामध्ये अ‍ॅम्ब्रेनचे प्रमाण सर्वात कमी आहे.
व्हाईट व्हेलच्या उलटीला सर्वाधिक मागणी आणि किंमत आहे.
व्हाईट व्हेलच्या उलटीला सर्वाधिक मागणी आणि किंमत आहे.

प्रश्न 6: एम्बरग्रीसच्या विक्रीवर बंदी का आहे?

उत्तर: दुर्मिळ असल्याने, भारत, अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया, यूके आणि अनेक युरोपीय देशांसह सुमारे 40 देशांमध्ये व्हेलच्या उलटीच्या वापरावर बंदी आहे.

वन्यजीव (संरक्षण) कायदा 1972 अंतर्गत भारतात व्हेलच्या उलट्या बाळगणे किंवा विक्री करणे प्रतिबंधित आहे. कारण स्पर्म व्हेलच्या घटत्या लोकसंख्येमुळे ती भारतातील एक संरक्षित प्रजाती आहे.

या कारणास्तव व्हेलच्या उलट्यांसह, स्पर्म व्हेलचे कोणतेही उप-उत्पादने बाळगण्यास किंवा व्यापार करण्यावर बंदी आहे.

प्रश्न 7: आतापर्यंत विकली गेलेली सर्वात महाग व्हेल उलटी कोणती आहे?

उत्तर: नोव्हेंबर 2020 मध्ये, थायलंडमधील एका मच्छिमाराला 100 किलो व्हेलची उलटी आढळली, जी जगातील सर्वात मोठी व्हेल उलटी असल्याचे मानले जाते. त्याची किंमत सुमारे 22 कोटी रुपये होती. मार्च 2021 मध्ये, थायलंडमधील एका महिलेलाही एका मोठ्या व्हेलच्या उलटीचा तुकडा सापडला होता, ज्याची किंमत सुमारे 17 कोटी रुपये होती.

बातम्या आणखी आहेत...