आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा
  • Marathi News
  • Dvm originals
  • USA Vs China Vs Taiwan Dispute । War Like Situation In Pacific Explained । Nancy Pelosi History | Missile Drill Launched

पेलोसी तैवानला पोहोचताच अ‍ॅक्शनमध्ये चीन:चहुबाजूंनी घेरले, लाँच केली मिसाइल ड्रिल; चीनची नेमकी अडचण काय आहे?

लेखक: आदित्य द्विवेदी/नीरज सिंह17 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

चीनची धमकी आणि बायडेन यांच्या सूचनेनंतरही अमेरिकेच्या सभागृहाच्या अध्यक्षा नॅन्सी पेलोसी तैवानमध्ये पोहोचल्या आहेत. मंगळवारी संध्याकाळी नॅन्सी पेलोसींना घेऊन जाणारे अमेरिकन लष्करी जेट राजधानी तैपेईमध्ये उतरले. तेव्हापासून चीन चिडला असून त्याने घाईघाईत अनेक आक्रमक निर्णय घेतले आहेत.

पेलोसी पहिल्यांदाच तैवानला पोहोचल्यानंतर चीनच्या आक्रमक प्रतिक्रियेमागचे कारण जाणून घ्या दिव्य मराठी एक्स्प्लेनरमध्ये...

1. चीनच्या सैन्याने तैवानला चारही बाजूंनी घेरले

PLA ने तैवानच्या आसपास 6 'नो एंट्री झोन' घोषित केले आहेत. म्हणजेच आता या 6 मार्गांवरून कोणतेही प्रवासी विमान किंवा जहाज तैवानला पोहोचू शकणार नाही. चीनने आपली J-20 लढाऊ विमाने आणि युद्धनौका तैवानच्या आसपास तैनात केल्या आहेत. ऑस्ट्रेलियाच्या मेलबर्न युनिव्हर्सिटीच्या एशिया इन्स्टिट्यूटमध्ये शिकवणारे डॉ. सो केट टोक म्हणतात की, चीन पेलोसी यांच्या विमानाला तैवान सोडण्यापासून रोखू शकते. पेलोसी आणि इतर खासदारांना घेऊन जाणाऱ्या विमानाला रोखण्यासाठी चीन हवाई नाकेबंदी लागू करू शकतो.

चीनच्या पीपल्स लिबरेशन आर्मीने (पीएलए) तैवानच्या जल आणि हवाई क्षेत्रात लष्करी कवायतींची घोषणा करत हा नकाशा प्रसिद्ध केला आहे. यामध्ये 6 ठिकाणे लाल वर्तुळात दाखविण्यात आली आहेत, जिथे पीएलए सैन्य ड्रिलिंग करत आहे.
चीनच्या पीपल्स लिबरेशन आर्मीने (पीएलए) तैवानच्या जल आणि हवाई क्षेत्रात लष्करी कवायतींची घोषणा करत हा नकाशा प्रसिद्ध केला आहे. यामध्ये 6 ठिकाणे लाल वर्तुळात दाखविण्यात आली आहेत, जिथे पीएलए सैन्य ड्रिलिंग करत आहे.

2. चिनी सैन्याने लष्करी कवायती सुरू केल्या

चीनने उत्तर, दक्षिण-पश्चिम आणि दक्षिण-पूर्व तैवानच्या सागरी आणि हवाई हद्दीत लष्करी कवायती जाहीर केल्या आहेत. पेलोसी ​​तैवानमध्ये आल्यावर चीनने तैवानच्या पूर्वेकडील समुद्रात क्षेपणास्त्रांची चाचणीही केली. चिनी वृत्तसंस्था शिन्हुआने म्हटले आहे की, हा सराव संपूर्ण आठवडाभर खऱ्या शस्त्रास्त्रांसह केला जाईल. पीएलए इस्टर्न थिएटर कमांडचे प्रवक्ते वरिष्ठ कर्नल शी यी यांनी सांगितले की, लष्करी सराव दरम्यान लांब पल्ल्याच्या थेट फायर शूटिंग केले जाईल. यासोबतच क्षेपणास्त्राचीही चाचणी केली जाणार आहे.

3. तैवानवर आर्थिक निर्बंध लादणे

चीनने तैवानला नैसर्गिक वाळू पुरवण्यावर बंदी घातली आहे. यामुळे तैवानचे खूप नुकसान होऊ शकते. कोरोना महामारीपासून, बांधकाम आणि पायाभूत सुविधांचा विकास तैवानसाठी उत्पन्नाचा स्रोत बनला आहे. अशा स्थितीत वाळूची निर्यात बंद केल्याने तैवानचे आर्थिक नुकसान होणार आहे. चीनचे उप परराष्ट्र मंत्री झी फेंग यांनी अमेरिकेचे राजदूत निकोलस बर्न्स यांना बोलावले आहे. पेलोसींच्या तैवान भेटीचे गंभीर परिणाम होतील, असे फॅंग ​​म्हणाले.

4. अमेरिकेला थेट धमकी - जे आगीशी खेळतील, ते जळतील

चीनला घेरण्यासाठी अमेरिका तैवानचा वापर करत असल्याचं चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी यांनी म्हटलं आहे. अमेरिका 'वन चायना पॉलिसी'ला सातत्याने आव्हान देत आहे. अमेरिकेचा हा दृष्टिकोन आगीशी खेळण्यासारखा असून तो अत्यंत घातक आहे. जे आगीशी खेळतात ते स्वतःला जाळून घेतात, असा इशाराही त्यांनी दिला.

आता जाणून घ्या 2.3 कोटी लोकसंख्येचा तैवान जगातील दोन महासत्तांमधील भांडणाचे कारण का बनत आहे.

चीन तैवानला आपला प्रांत मानतो, तर तैवान स्वतःला स्वतंत्र देश मानतो. हा संघर्ष समजून घेण्यासाठी दुसऱ्या महायुद्धानंतरच्या काळाकडे जावे लागेल. त्यावेळी चीनच्या मुख्य भूमीवर कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ चायना आणि कुओमितांग यांच्यात युद्ध सुरू होते.

1949 मध्ये माओ झेडोंगच्या नेतृत्वाखाली चिनी कम्युनिस्ट पक्षाचा विजय झाला आणि कुओमितांग लोक मुख्य भूभाग सोडून तैवानमध्ये गेले. कम्युनिस्टांची नौदल ताकद नगण्य होती. त्यामुळे माओच्या सैन्याला समुद्र ओलांडून तैवानवर ताबा मिळवता आला नाही.

चीनच्या कम्युनिस्ट पक्षाचे माओ झे तुंग आणि कुओमिंतांगचे चियांग काई-शेक यांचा फोटो. सप्टेंबर 1945 मध्ये जपानवर विजय साजरा करताना. यानंतर चीनमध्ये दोन्ही पक्षांमध्ये गृहयुद्ध सुरू झाले.
चीनच्या कम्युनिस्ट पक्षाचे माओ झे तुंग आणि कुओमिंतांगचे चियांग काई-शेक यांचा फोटो. सप्टेंबर 1945 मध्ये जपानवर विजय साजरा करताना. यानंतर चीनमध्ये दोन्ही पक्षांमध्ये गृहयुद्ध सुरू झाले.

चीनचा दावा आहे की, 1992 मध्ये कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ चायना आणि तैवानच्या कुओमितांग पार्टीमध्ये एक करार झाला होता. त्यानुसार, दोन्ही बाजू वन चायनाचा भाग आहेत आणि राष्ट्रीय एकात्मतेसाठी एकत्र काम करतील. तथापि, कुओमिंतांगचा मुख्य विरोधक, डेमोक्रॅटिक प्रोग्रेसिव्ह पार्टी, 1992 च्या करारास कधीच सहमत झाला नाही.

शी जिनपिंग यांनी 2019 मध्ये तैवानचे चीनमध्ये विलीनीकरण करणार असल्याचे स्पष्ट केले आहे. त्यासाठी त्यांनी 'एक देश दोन व्यवस्था'चे सूत्र दिले. तैवानला हे मान्य नाही आणि त्यांना पूर्ण स्वातंत्र्य आणि सार्वभौमत्व हवे आहे.

अमेरिका-चीन संबंधांतील तैवान सर्वात मोठा फ्लॅश पॉइंट

अमेरिकेने 1979 मध्ये चीनशी संबंध पूर्ववत केले आणि तैवानशी राजनैतिक संबंध तोडले. मात्र, चीनच्या आक्षेपानंतरही अमेरिकेने तैवानला शस्त्रपुरवठा सुरूच ठेवला. अमेरिकेनेही अनेक दशकांपासून एक चीन धोरणाचे समर्थन केले आहे, परंतु तैवानच्या मुद्द्यावर अस्पष्ट धोरण स्वीकारले आहे.

राष्ट्राध्यक्ष जो बायडेन सध्यातरी या धोरणातून बाहेर पडताना दिसत आहेत. चीनने तैवानवर हल्ला केल्यास अमेरिका त्याच्या मदतीला येईल, असे त्यांनी अनेक प्रसंगी सांगितले आहे. शस्त्रास्त्रांची विक्री सुरू ठेवत बायडेन यांनी तैवानशी अमेरिकन अधिकाऱ्यांचे संबंध वाढवले.

याचाच परिणाम असा झाला की, चीनने तैवानच्या हवाई आणि जलक्षेत्रात आक्रमकपणे घुसखोरी सुरू केली. NYT मधील अमेरिकन विश्लेषकांवर आधारित अहवालानुसार, चीनची लष्करी क्षमता इतकी वाढली आहे की तैवानच्या संरक्षणात अमेरिकेच्या विजयाची शाश्वती नाही. चीनकडे आता जगातील सर्वात मोठे नौदल आहे आणि अमेरिका तेथे मर्यादित प्रमाणात जहाजे पाठवू शकते.

जर चीनने तैवानवर कब्जा केला तर ते पश्चिम पॅसिफिक महासागरात आपले वर्चस्व दाखवू लागेल. यामुळे गुआम आणि हवाई बेटांवरील अमेरिकन लष्करी तळालाही धोका निर्माण होऊ शकतो.

नॅन्सी पेलोसी कायम चीनच्या टीकाकार

नॅन्सी पेलोसी या दीर्घकाळापासून चीनच्या टीकाकार होत्या. 1991 च्या बीजिंगच्या भेटीदरम्यान, पेलोसी, सहकारी राजकारणी आणि पत्रकारांसह, तियानमेन चौकात पोहोचल्या आणि त्यांनी एक बॅनर लावला. लिहिलं होतं- चीनमध्ये लोकशाहीसाठी मरणाऱ्यांसाठी.

पेलोसी तेथून टॅक्सीने निघून गेल्या, पण पोलिसांनी पत्रकारांना अटक केली. तियानमेन चौक हे तेच ठिकाण आहे जिथे 1989 मध्ये लोकशाहीच्या मागणीसाठी विद्यार्थी आंदोलन करत होते आणि लष्कराने त्यांच्यावर गोळीबार केला होता. यामध्ये शेकडो लोकांचा मृत्यू झाला होता.

नॅन्सी पेलोसी या दलाई लामा आणि तिबेटच्या अधिकारांच्याही समर्थक होत्या. 2015 मध्ये त्या तिबेटची राजधानी ल्हासा येथेही चिनी अधिकाऱ्यांच्या परवानगीने गेल्या होत्या. यावेळीही पेलोसींच्या अधिकृत दौऱ्यात तैवानचा उल्लेख नव्हता, मात्र अचानक तैवानमध्ये पोहोचून त्यांनी चीनच्या प्रमुख टीकाकार असल्याचे दाखवून दिले आहे.

बातम्या आणखी आहेत...