आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा
  • Marathi News
  • Dvm originals
  • Worth 1500 Crores Condoms Sold In The Country, Only Ten Percent Men's Use Condom For Family Planning

दिव्य मराठी रिसर्चकुटुंब नियोजनाचा भार स्त्रीवरच:महिला नसबंदीला प्राधान्य, कंडोम वापर 7 टक्केच वाढला

2 महिन्यांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

एक सुंदर मुलगी तिच्या पूर्ण घरात फिरून फर्निचरची मजबूची तपासत आहे आणि नंतर टेपने काहीतरी चिकटवत आहे. तेवढ्यात दारावरची बेल वाजते, दार उघडले जाते, मुलीचा प्रियकर फरशीवर विखुरलेले त्याचे सामान गोळा करत आहे आणि त्यात कंडोमचे पाकिट देखील आहे. मुलगी हसते… कारण तीही घरात फिरून कंडोमची पाकिटे चिकटवत होती.

आजकाल टीव्ही-सोशल मीडियावर सर्रास दिसणारी ही कंडोमची जाहिरात आहे.

पण 1990 च्या दशकात अशा जाहिरातीचा विचारही कोणी करू शकले असते का? आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे पुराणमतवादी विचारसरणी असूनही, 1992-93 मध्ये देखील 57.2% विवाहित महिलांना कंडोमबद्दल माहिती होती. आता, ही वेगळी बाब आहे की कुटुंब नियोजनाच्या सर्व पद्धतींपैकी कंडोमचा वाटा फक्त 2.4% च होता.

काळ बदलला आणि लोकांची विचारसरणीही बदलली. कंडोम हा आता निषिद्ध शब्द राहिलेला नाही. त्‍याच्‍या जाहिरातीमुळे, 2021 मध्‍ये कुटुंब नियोजनमध्‍येही तिचा वाटा 9.5% इतका वाढला आहे. पण या आकडेवारीचा दुसरा पैलू म्हणजे 29 वर्षात देशात कंडोमचा वापर फक्त 7% वाढला आहे. NFHS-5 अहवाल दर्शवितो की या तुलनेत, कुटुंब नियोजन पद्धतींमध्ये महिला नसबंदीचा वाटा 37.9% आहे…सर्वाधिक.

भारतात 2020 मध्ये 2.3 अब्ज कंडोम विकले गेले. 1521 कोटींच्या या बाजारातील प्रमुख विक्रेत्यांचे मत आहे की, विक्रीचा हा आकडा कमी आहे. आजही देशातील 10% लोकांना कुटुंब नियोजनाची साधने मिळू शकत नाहीत. या लोकांपर्यंत कंडोम पोहोचले तर विक्री ४.१ अब्ज कंडोमपर्यंत पोहोचू शकते, असे कंपन्यांचे मत आहे. ही परिस्थिती अशावेळी आहे जेव्हा कंडोमचे 67% उत्पादन खाजगी कंपन्यांकडे आरे आणि 33% सरकारी उत्पादन (निरोध सारखे ब्रँड जे आरोग्य केंद्रांवर मोफत वितरीत केले जातात).

कंडोमच्या वापराबाबत लोकांमध्ये असलेला संकोच आणि कुटुंब नियोजन ही प्रामुख्याने महिलांची जबाबदारी मानण्याचा विचार आजही कायम आहे. तर उर्वरित जगात ही परिस्थिती झपाट्याने बदलली आहे. युनायटेड नेशन्सच्या अहवालानुसार, महिलांचे सर्वात पसंतीचे गर्भनिरोधक कंडोम आहे.

1992-93 मधील NFHS-1 ते 2019-21 साठी अलीकडेच प्रसिद्ध झालेल्या NFHS-5 अहवालाचे परीक्षण करून भारतातील कुटुंब नियोजनाची स्थिती आणि सर्वात लोकप्रिय नॉन-सर्जिकल कुटुंब नियोजनाच्या पद्धतींच्या विश्लेषणातून जाणून घ्या कंडोमविषयी आपले आकलन किती परिपक्व झाले आहे...

बातम्या आणखी आहेत...