Home >> Editorial >> Agralekh

Agralekh

  • नाट्यमय सादरीकरण म्हणजेच इव्हेंट मॅनेजमेंटची मोदींना मोठी हौस आहे. जनमानसावर छाप बसवण्यासाठी राजकीय नेत्यांना अशा नाटकांची गरज असते. हुकूमशाहीप्रमाणे लोकशाही देशातही शक्तिप्रदर्शनाचे खेळ खेळले जातात. अशा तंत्राची क्वचित आवश्यकता असली तरी ते कधी, कोठे व किती प्रमाणात वापरायचे याचा विवेक ठेवावा लागतो. मोदी सरकारला हा विवेक राहिलेला नाही. दोन वर्षांपूर्वी पाकिस्तानात घुसून केलेल्या सर्जिकल स्ट्राइकचा उत्सव साजरा करण्याचा फतवा सरकारने काढला आहे. दिल्लीतील इंडिया गेटवर तीन दिवसांचे...
    September 22, 09:52 AM
  • राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाकडे विशिष्ट आकसाने पाहणाऱ्यांची संख्या मोठी आहे. याला संघही जबाबदार आहे. मध्ययुगीन काळात रमणाऱ्या समाजात प्रगतिशील पाश्चात्त्य तत्त्वांचा हिरीरीने पुरस्कार करणारा वर्ग आणि या समाजाला त्याच्या कलेने बदलण्याचा प्रयत्न करणारा, मात्र हिंदू दृष्टिकोनावर निष्ठा ठेवणारा वर्ग यामध्ये भारतात कायम संघर्ष होतो. पहिल्या वर्गाचे माध्यमांवर, राजकारणावर प्राबल्य होते. संघ विचारांना माध्यमांत व राजकारणात स्थान नव्हते. यातून संघामध्येही माध्यमांबद्दल तुसडी वृत्ती...
    September 21, 09:15 AM
  • चीनमधून आयात होणाऱ्या २०० अब्ज डॉलरच्या (१४ लाख कोटी रु.) वस्तूंवर १० टक्के शुल्क लावण्याची घोषणा अमेरिकेने केल्याने चीनविरोधातले व्यापारयुद्ध चिघळले आहे. चीनची अमेरिकेसोबतची व्यापार धोरणे योग्य नसल्याचा अमेरिकेचा आरोप आहे. त्यामुळे या आरोपाला सडेतोड उत्तर म्हणून चीन अमेरिकेतून आयात होणाऱ्या ६० अब्ज डॉलरच्या (४ लाख कोटी रु.) वस्तूंवर शुल्क लावण्याच्या तयारीत आहे. तसे झाल्यास अमेरिका उर्वरित २६७ अब्ज डॉलर (१९ लाख कोटी रु.) आयातीवरही शुल्क लावण्याचे अंतिम पाऊल उचलू शकते. दोन्ही...
    September 20, 09:15 AM
  • सरकारी बँकांच्या वाढत्या थकीत कर्जाच्या मुळाशी जाणे आता अशक्य आहे. सक्तीने कर्जवसुली करणे हा एक पर्याय असला तरी त्याने कर्जवसुली चांगल्या प्रकारे होईल याची शाश्वती नाही. राजकीय दबावातून कर्जे मिळवणे व ती बुडवणे हा आपल्या बँकिंग व्यवस्थेचा एक भाग आहे, हे असले प्रकार थांबवणे निव्वळ अशक्य आहेत. त्यामुळे वर्तमान बँकिंग व्यवस्थेच्या रचनेत बदल करणे हा एक पर्याय शिल्लक होता. केंद्रीय अर्थमंत्र्यांनी देना बँक, विजया बँक व बँक ऑफ बडोदा या देशातील तीन मोठ्या सरकारी बँकांचे विलीनीकरण करण्याचा...
    September 19, 09:00 AM
  • गणपतराव कृष्णाजी आंदळकर-पाटील वयाच्या ८३ व्या वर्षी गेले. ताठ, रुबाबदार, दणकट. बुरुजासारखी अभेद्य छाती, भरलेली रुंद पाठ, शक्तिवान बाहू आणि मजबूत पकडीची मनगटे. तालमीत तासन््तास घाम गाळून ही सगळी श्रीमंती गणपतरावांनी कमावली. पण नुसते धिप्पाड शरीर आणि रग यावर पहिलवानकी निभावता येत नाही. शक्तीने फुरफुरणाऱ्या देहावर चलाख, बुद्धिमान मेंदूही लागतो. पहिलवानांचा मेंदू गुडघ्यात असल्याची वदंता आहे. पण या प्रकारातले पहिलवान गावातल्याच तालमीतच घुमत राहतात आणि तारुण्यातली रग जिरल्यावर कोणाच्या...
    September 18, 10:26 AM
  • यूपीए-२ सरकारवर भ्रष्टाचाराचे व धोरणात्मक त्रुटींवरून मोठ्या प्रमाणात आरोप झाले होते. केवळ भाजप किंवा अन्य विरोधी पक्ष-मीडिया नव्हे, तर देशातील सिव्हिल सोसायट्या, स्वयंसेवी संघटना, अण्णा हजारे-केजरीवाल यांचे लोकपाल आंदोलन व देशातील विचारवंतांनीही सरकारविरोधात आघाडी उघडली होती. त्याच काळात एका इंग्रजी वर्तमानपत्राला दिलेल्या मुलाखतीत माजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहनसिंग म्हणाले होते, स्वातंत्र्यानंतरच्या भारताच्या इतिहासात पहिल्यांदाच व त्यांच्याच कार्यकाळात भ्रष्टाचारविरोधात...
    September 15, 08:35 AM
  • विजेचा सर्वाधिक वापर आणि सर्वाधिक वीजदर देशात कुठे असेल तर महाराष्ट्रात. महावितरणने दोन महिन्यांपूर्वीच चार वर्षांसाठीच्या वीज दरवाढीचा प्रस्ताव दिला, तेव्हाच पुन्हा एकदा वीज दरवाढ होणार हे निश्चित झाले. वीज कायदा २००३ नुसार विजेचे दरपत्रक विद्युत नियामक आयोगाकडून मंजूर करून घ्यावे लागते. त्यासाठी आयोग नागरिकांच्या सूचना व हरकती मागवते, राज्यभरात जनसुनावण्या घेते. ही प्रक्रिया पार पडल्यानंतरच आयोगाने वीज दरवाढ केली. खर्चात मोठी वाढ होत असल्याचे सांगून महावितरणने दरवाढ मागितली....
    September 14, 08:56 AM
  • ब्रिटीशांच्या सार्वभौम वसातहतवादाच्या विरोधात एत्तदेशीयांना एकत्र आणण्यासाठी शिवजयंती आणि गणेशाेत्सवाचा साेहळा साजरा करण्याची मुहूर्तमेढ महाराष्ट्रातच रोवली गेली. या उत्सवांना सार्वजनिक स्वरुप देऊन त्यांना तत्कालीन हिंदुस्थानातल्या कराचीपासून कोलकात्यापर्यंतची राष्ट्रीय लोकप्रियता मिळवून देण्याचे कार्य निःसंशयपणे लोकमान्यांचेच. या गणेशोत्सवालाही गेल्यावर्षी सव्वाशे वर्ष पूर्ण झाली. सव्वाशे वर्षांच्या दीर्घ काळात आता केवळ महाराष्ट्र, देशच नव्हे तर जगाच्या पाठीवर जिथे...
    September 13, 08:53 AM
  • या शतकाच्या पहिल्या दशकात जगाला हादरवून टाकणाऱ्या दोन घटना अमेरिकेत घडल्या. या घटनांनी जगाची राजकीय, आर्थिक रचना हादरली. पहिली घटना ११ सप्टेंबर २००१रोजी न्यूयॉर्कमध्ये घडली. अमेरिकेच्या भांडवलशाहीचे प्रतीक असलेले वर्ल्ड ट्रेड सेंटर दहशतवादी हल्ल्यात जमीनदोस्त झाले. या घटनेनंतर जग सावरत असताना १५ सप्टेंबर २००८ रोजी लेहमन ब्रदर्स या बलाढ्य बँकेला दिवाळखोरी जाहीर करावी लागली. लेहमनने दिवाळखोरी जाहीर केली तेव्हा त्यांचे भागभांडवल ६०० अब्ज डॉलर्सहून अधिक होते. अमेरिकेत स्वस्त...
    September 12, 08:32 AM
  • २०१३ मध्ये यूपीए-२ सरकारच्या काळात पेट्रोलचे दर पाच रुपयांनी वाढले होते त्या वेळी भारत बंद पुकारून भाजपसह विरोधी पक्षांनी सरकारविरोधात मोठा आक्रोश व्यक्त केला होता. ठिकठिकाणी रास्ता रोको, रेल रोको, निदर्शने, सरकारविरोधात बॅनरबाजी करण्यात आली होती. त्या वेळी भाजपचे सर्वच नेते जे आज पंतप्रधानपद, संरक्षणमंत्रिपद, परराष्ट्रमंत्री, गृहमंत्रिपद, पेट्रोलियम खाते सांभाळत आहेत ते पेट्रोल दरवाढीसाठी सरकारला जबाबदार धरत होते. मोदींपासून जेटलींपर्यत, सुषमा स्वराज यांच्यापासून...
    September 11, 09:00 AM
  • गेल्या आठवड्यात सर्वोच्च न्यायालयाने समलैंगिक संबंधांना गुन्हा न ठरवण्याचा ऐतिहासिक निर्णय दिला खरा; पण देशातील सर्वच राजकीय पक्षांनी या विषयावर मोकळेपणाने प्रतिक्रिया दिल्या नाहीत. जवळपास सर्वच पक्ष या विषयावर नरम भूमिका घेताना दिसून आले. समलैंगिक संबंधांना समाजमान्यता नसल्याने, या विषयाकडे विज्ञाननिष्ठ, मानवतावादी-उदारमतवादी भूमिकेतून पाहण्याइतके प्रबोधन समाजाचे झाले नसल्याने या विषयावर प्रतिक्रिया देऊन आपण धर्मविरोधी, समाजविरोधी होऊ, अशी भीती राजकीय पक्षांना वाटत असावी हे...
    September 10, 09:14 AM
  • अमेरिकेचा अध्यक्ष हा अमेरिकेच्या राज्यघटनेने दिलेल्या अधिकारामुळे शक्तिशाली असतो. तो जगातील सर्वाधिक सामर्थ्यवान समजल्या जाणाऱ्या लष्कराचा प्रमुखही असतो. पण अमेरिका व जगाचे अर्थकारण-राजकारण हाकले जाते ते व्हाइट हाऊस या एका समांतर शक्तिशाली व्यवस्थेद्वारे. अमेरिकेच्या अध्यक्षालाही कधी ती अडचणीत आणू शकते (निक्सन यांचे वॉटरगेट प्रकरण). व्हाइट हाऊसचे स्वत:चे एक राजकारण असते, ती अमेरिकेचे आंतरराष्ट्रीय हितसंबंध राखण्याच्या हिशेबाने आपली धोरणे ताकद लावून रेटत असते. त्यामुळे...
    September 8, 08:06 AM
  • भाजप दावा करतो त्याप्रमाणे राम नावाला तो पक्ष काही नैतिक अर्थ देत असता तर आमदार कदमांनी दहीहंडीच्या मुहूर्तावर तमाशा केला नसता. कधी चक्क विधिमंडळात पोलिसालाच मारहाण, पार्ट्यांमधून नत्य यासारख्या कित्येक घटनांतून खरे म्हणजे या रामाने पूर्वीच मर्यादा ओलांडलेल्या आहेत. फरक इतकाच की, सत्तेचे छत्र नसल्याने कोणी दखल घेत नसे. आता हे राम महाशय केंद्रात आणि राज्यात सत्ताधारी असणाऱ्या भाजपच्या वळचणीला आहेत. या पक्षाच्या शिलेदारांवर माध्यमांच्या नजरा रोखलेल्या असणे स्वाभाविक आहे....
    September 7, 09:54 AM
  • आशियाबाहेर कसोटी क्रिकेट खेळताना भारताची बहुतेकदा घसरगुंडीच उडते. खरे तर सध्याचा भारतीय क्रिकेट संघ जागतिक कसोटी क्रमवारीत पहिल्या क्रमांकावर मिरवतो. एकदिवसीय क्रिकेट क्रमवारीत भारत दुसऱ्या क्रमांकावर आणि टी-ट्वेंटीतही जगात दुसऱ्या स्थानावर आहे. ही क्रमवारी पाहिल्यावर भारतीय क्रिकेट बलाढ्य वाटणे स्वाभाविक आहे. पण यातला चकवा असा की, अलीकडच्या काही महिन्यांमध्ये भारत आशियाच्या बाहेर फारसा खेळलेला नाही. आशियाई खेळपट्ट्यांवर भारतीय फलंदाजांची दादागिरी चालते, फिरकीची कलाकारीही...
    September 6, 09:42 AM
  • मागील आठवड्यात गेल्या तिमाहीतील आर्थिक वृद्धिदर ८.२ टक्क्यांवर पोहोचल्याने सरकार खुश होते. पण ही खुशी फार काळ टिकणार नाही अशी आंतरराष्ट्रीय परिस्थिती तयार झाली आहे. अमेरिकेने इराणवर घातलेले आर्थिक निर्बंध, व्हेनेझुएला व इराण या दोन तेलउत्पादक देशांकडून होणारा अपुरा तेलपुरवठा आणि चीनची तेलाची वाढलेली मागणी याने जगातला संपूर्ण तेलबाजार अस्वस्थ झाला आहे. त्याचे परिणाम आपल्याकडे दिसत असून पेट्रोल-डिझेलची दरवाढ रोज नवनवे विक्रम करताना दिसत आहे. बरोबर पाच वर्षांपूर्वी पेट्रोल-डिझेल...
    September 5, 07:33 AM
  • संपूर्ण आशिया खंड व युरोप यांना व्यापारमार्गाने जोडणारा चीनचा महत्त्वाकांक्षी वन बेल्ट वन रोड (ओबीओआर) पूर्ण केव्हा होईल हे सांगता येणार नाही. पण सुरुवातीस या प्रकल्पात येणारे आर्थिक अडथळे, कर्जाचे डोंगर पाहता चीनची महत्त्वाकांक्षा प्रत्यक्षात आल्यास तो चीनच्या दृष्टीने सुदिन असेल. बरोबर एक वर्षापूर्वी या प्रकल्पाची घोषणा जिनपिंग यांनी एका भव्यदिव्य कार्यक्रमात केली होती. हा प्रकल्प मुक्त व सर्वसमावेशक असेल असे चीनने त्या वेळी स्पष्ट केले होते. संपूर्ण जगाने हा सोहळा पाहिला. चीनचे...
    September 4, 08:02 AM
  • इंडोनेशियातल्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेपूर्वी भारताच्या अपेक्षा उंचावल्या होत्या. त्याला कारणेही तशीच होती. खेलो इंडिया खेलो अशी घोषणा देत केंद्र सरकारने खेळाडूंना आवश्यक त्या सर्व सोयी-सुविधा भरभरून देऊ केल्या होत्या. स्वतः माजी ऑलिम्पिक पदकविजेते आणि आता केंद्रीय क्रीडामंत्री असणारे राज्यवर्धन राठोड खेळाडूंच्या पथकावर जातीने लक्ष ठेवून होते. यापूर्वी कधी नव्हे इतके ५२४ भारतीय खेळाडूंचे जंबो पथक इंडोनेशियाला धाडण्यात आले. दोन वर्षांपूर्वीच्या रिओ ऑलिम्पिकमध्येही भारताने...
    September 3, 08:01 AM
  • शरीरात नादुरुस्त झालेल्या पेशी व अवयवांजागी शस्त्रक्रियेद्वारे कृत्रिम घटकांच्या रोपणाचा शोध वैद्यकशास्त्राच्या प्रगतीतील एक मैलाचा दगड होता. पण वैद्यक शाखेतल्या नवनवीन संशोधनामुळे व त्यासाठी जन्मास घातलेल्या महागड्या तंत्रज्ञानाने रोपण शस्त्रक्रिया हा पुढे एक मोठा बाजार झाला. रोपण शस्त्रक्रिया करणारे मोजकेच डॉक्टर, अशी शस्त्रक्रिया करणारी तुरळक रुग्णालये आणि रोपण शस्त्रक्रियेसाठीची औषधे व कृत्रिम साहित्य तयार करणाऱ्या मोजक्या औषध कंपन्या अशी सध्याची परिस्थिती आहे....
    September 1, 08:28 AM
  • नोटबंदीमुळे मोदी सरकारचे जे हसे झाले ते मोदी यांनीच ओढवून घेतले. जाहिरातबाजीच्या नादात नोटबंदीमुळे होणाऱ्या फायद्यांची मोठी जंत्री मोदींनी जनतेसमोर ठेवली. त्यातील फारच थोडी उद्दिष्टे सफल झाली. नोटबंदीमुळे रद्द केलेल्यांपैकी ९९ टक्के नोटा बँकेत परत आल्याचे रिझर्व्ह बँकेने अधिकृतरीत्या बुधवारी जाहीर केले. सरकारच्या हे पूर्वीच लक्षात आले होते. नोटबंदीनंतर तीनच महिन्यांनी इंडिया टुडेला दिलेल्या मुलाखतीत नरेंद्र मोदी यांनी याची कबुली दिली होती. मात्र, त्यानंतर नोटबंदीच्या...
    August 31, 07:40 AM
  • काही दिवसांपूर्वीच भाजपच्या एका नेत्याने देशातील बुद्धिवंतांना गोळ्या मारल्या पाहिजेत असले वक्तव्य करून बौद्धिक दिवाळखोरी जाहीर केली होती. भाजपच्या नेत्याचा रोख अर्थातच संघ परिवार व भाजपच्या आर्थिक, सांस्कृतिक भूमिकांना लक्ष्य करणाऱ्या लेखकांवर होता. बुद्धिवंतांची, आधुनिकतावाद्यांची, सत्तेला जाब विचारणाऱ्यांची समाजाला गरजच काय, हा प्रश्न संघ परिवाराकडून त्वेषाने विचारला जातोय. कन्हैयाच्या तथाकथित भारतविरोधी घोषणेवरून जो गदारोळ उडाला तेथून तिखट विरोधाला सुरुवात झाली....
    August 30, 07:33 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED