Home >> Editorial >> Agralekh

Agralekh

  • टेलिव्हिजन चॅनल्स पाहून आणि वर्तमानपत्रे वाचून असा कुणाचाही समज होईल की भारताचे सर्व जीवनच अण्णामय झाले आहे. केवळ संधीसाधूपणाने सर्व विरोधी पक्षांनी अण्णांना आपलेसे केल्यामुळे आणि मीडियाला दुसरा कोणताही विषय न मिळाल्यामुळे असे चित्र निर्माण झाले, की एक प्रकारचे यादवी पण अहिंसक युद्ध देशात सुरू झाले आहे. डॉ. मनमोहन सिंग यांचे सरकार म्हणजे खलनायक आणि अण्णा म्हणजे नायक! सरकार म्हणजे कौरव आणि सिव्हिल सोसायटी म्हणजे पांडव. शाळेतल्या मुलांपासून ते शिक्षक-प्राध्यापकांपर्यंत आणि...
    August 19, 03:03 AM
  • अण्णा हजारे यांना अटक झाल्यानंतर ब-याच बुजुर्ग नेत्यांनी देशात आणीबाणीसदृश परिस्थिती आल्याचे सांगायला सुरुवात केली. परंतु लालूप्रसाद यादव यांनी लोकसभेत म्हटल्याप्रमाणे अण्णा म्हणजे जयप्रकाश नारायण नव्हेत वा महात्मा गांधीही नव्हेत. एकूण मीडियाने आणि विशेषत: टीव्ही चॅनल्सनी ही सर्व नौटंकी चालू ठेवली आहे, असे त्यांनी म्हटले आहे. या नौटंकीला ब-याच चित्रपट नट-नट्यांनी आणि पेज-थ्री सेलिबे्रटीजनी पाठिंबा दिल्यामुळे अण्णांना ग्लॅमर...
    August 18, 03:52 AM
  • सगळ्या वादळांपूर्वी शांतता असतेच असे नाही. पण ब-याचदा आलेल्या तशा वातावरणीय अनुभवामुळे त्या अर्थाचा वाक्प्रचार रूढ झाला आहे. त्याच चालीवर सद्य:स्थितीचे वर्णन करायचे, तर आज देशातील वातावरण अराजकापूर्वीच्या अशांततेचे आहे. परंतु आता देश अराजकालाच सरावलेला असल्यामुळे अशांततेची फिकीर कुणाला वाटेनाशी झाली आहे. अण्णांच्या आंदोलनामुळे अशांतता निर्माण झाली नाही, तर समाजात असलेल्या अशांततेचे अण्णा हे प्रतीक बनले. अण्णांनी त्यांच्या लढ्याला...
    August 17, 02:05 AM
  • साठच्या दशकात हिंदी चित्रपटांमध्ये उत्फुल्लतेची बहार उडवून देणारे गतकाळातील अभिनेते शम्मी कपूर यांचे जाणे रसिक मनाला चटका लावणारे ठरले आहे. ज्यांचे केवळ नाव उच्चारताच उदासी जाऊन उभारी यावी, चैतन्याच्या अगणित लाटांनी आसमंतात उसळी मारावी, अशा चित्रपटसृष्टीतील गिन्याचुन्या कलावंतांमध्ये शम्मी कपूर यांचे स्थान नेहमीच अग्रभागी होते. त्या अर्थाने, कोणे एकेकाळी सभ्यतेचे रूढ संकेत झुगारून रुपेरी पडद्यावर त्यांनी मांडलेल्या आनंदोत्सवाच्या आठवणींनी, विशेषत: जुन्या...
    August 15, 01:46 AM
  • भारताची आर्थिक राजधानी असलेल्या मुंबई शहरामध्ये गेल्या १३ जुलै रोजी तीन भीषण बॉम्बस्फोट घडवण्यात आले, त्या घटनेला आज एक महिना पूर्ण झाला आहे. या बॉम्बस्फोटांमागे पाकिस्तानची गुप्तहेर संघटना आयएसआय किंवा गुजरातच्या जातीय दंगलीनंतर स्थापन झालेल्या इंडियन मुजाहिदीन या संघटनेचा हात असावा, असा संशय व्यक्त करण्यात येत होता. मात्र बॉम्बस्फोटांमागील सूत्रधार कोण, याची अद्यापही उकल होऊ शकलेली नाही व ती तशी होणे हेदेखील अवघड आहे. मुंबईसारख्या सुमारे सव्वा कोटी लोकसंख्या असलेल्या शहराचे...
    August 13, 05:11 AM
  • भारताचे नष्टचर्य आता लवकरच संपणार! आम्हाला अशी खात्री वाटण्याचे कारण, साक्षात राज ठाकरे यांनीच तसा विश्वास प्रगट केला आहे. नरेंद्र मोदी २०१४ मध्ये पंतप्रधान होतील आणि भारताला लागलेले भ्रष्टाचाराचे, मागासलेपणाचे आणि बेबंदशाहीचे ग्रहण सुटेल. मोदींनी पंतप्रधान व्हावे, असा हिरवा कंदील राज यांनी दाखवला आहे. खरे म्हणजे राज यांनी भगवा कंदील दाखवायला हवा होता. मोदींना हिरव्या रंगाची नफरत आहे. पण राज तरी काय करणार? सिग्नल फक्त हिरवा, पिवळा व लाल याच तीन रंगांत दिले जाऊ शकतात. पिवळा सिग्नल ठाम...
    August 12, 04:02 AM
  • जैतापूर येथील अणुऊर्जा प्रकल्प होऊ नये म्हणून सध्या डावी-उजवी युती आकार घेऊ लागली आहे. जैतापूर येथील अणुप्रकल्पाला विरोध करण्यासाठी दिल्लीतील जंतरमंतर येथे शिवसेना व माकप-भाकप यांची एकत्रित निदर्शने झाली. संसदेतही या दोन्ही पक्षांनी अगदी जुळे भाऊ असल्याप्रमाणे या प्रकल्पाच्या विरोधात रान वगैरे उठवण्याचा प्रयत्न केला. मात्र नंतर रान काही उठत नाही असे लक्षात आल्यावर हे भारतीय लोकशाहीचे डावे-उजवे बाहू सभात्यागाच्या नावाखाली स्वत:च उठून निघून गेले. भारतीय राजकारणाने अनेक आवर्तने,...
    August 11, 01:48 AM
  • ज्यांनी लंडनमधील जाळपोळ, दंगल आणि लुटालुटींची दृश्ये टीव्हीवर पाहिली असतील त्यांना आपण मुंबई, अहमदाबाद वा हैदराबादमधील गेल्या १० वर्षांतील प्रक्षोभक प्रसंग पाहत आहोत असे वाटले असेल. भारतातीलच नव्हे तर जगातील असंख्य लोकांना लंडन हे सभ्यतेचे, बहुसांस्कृतिकतेचे आणि आधुनिकतेचे एक आदर्श असे जागतिक प्रतीक वाटते. काही प्रमाणात ही प्रतिमा खरी असली तरी त्या प्रतिमेच्या खाली कोणत्या प्रकारचा असंतोष धगधगत असतो हे बहुतेक वेळा जाणवत नाही. पण जेव्हा तो उफाळून येतो तेव्हा त्या शहरातील (आणि त्या...
    August 10, 04:01 AM
  • अमेरिकेत चालू असलेल्या आर्थिक हाहाकाराचे परिणाम भारतावर काय होणार याची सध्या जोरात चर्चा चालू आहे. अर्थमंत्री प्रणव मुखर्जी आणि नियोजन आयोगाचे उपाध्यक्ष माँटेकसिंग अहलुवालिया यांच्या मते भारत या वावटळीचा बळी ठरणार नाही. पण बरेच पंडित असेही म्हणतात की, जगातील सर्वच देश गर्तेत सापडण्यासारखी स्थिती आहे. सुमारे २० वर्षांपूर्वी जेव्हा सोव्हियत युनियन आर्थिक व राजकीय अरिष्टात सापडले तेव्हाही भारतावर त्याचे गंभीर परिणाम होणार नाहीत असे काही तज्ज्ञांना वाटले होते. सोव्हियत युनियन, पूर्व...
    August 9, 04:01 AM
  • आर्थिक मंदीपाठोपाठ अर्थव्यवस्थेची पत खालावणे हा महासत्तेचा अंगभूत माज असलेल्या अमेरिकेला बसलेला दुहेरी धक्का आहे. या धक्क्याची तीव्रता अणुबॉम्बइतकी मोठी नसली तरीही दुर्लक्ष करण्याइतकी कमीही नाही. अमेरिकेवर आलेले हे आर्थिक महाअरिष्ट दहशतवादी हल्ल्यामुळे वा बेपर्वा कर्जबाजारीपणामुळे नव्हे तर युद्धखोरीतून जन्माला आलेल्या महासत्तागिरीच्या अरेरावीतून आलेले आहे. या अरेरावीला प्रारंभ कसा नि कुठे झाला आणि ती कशी वाढली, याचा मागोवा घेतला तर आजची अमेरिकी अर्थव्यवस्थेची झालेली...
    August 8, 04:54 AM
  • भ्रष्टाचारी व्यवस्था नष्ट व्हावी असे कोणाला वाटणार नाही? परंतु ती मोडून काढण्यासाठी हम कहे सो लोकपाल ही अण्णा हजारेंची हटवादी वृत्ती आणि त्याच्या जोडीला असलेला भाजपचा संधीसाधूपणा मात्र नि:संशय संसदीय लोकशाहीलाच आव्हान देणारा ठरला आहे.लोकशाही आघाडी सरकारने गुरुवारी संसदेत सादर केलेल्या लोकपाल विधेयकाच्या प्रती जाळून जणू काही आपण क्रांतीची ज्वाला पेटवत असल्याच्या आविर्भावात सध्या अण्णा हजारे आणि त्यांचे सहकारी आहेत. त्यांच्या या कृतीमुळे सिव्हिल सोसायटीतले अण्णांचे समर्थक...
    August 5, 11:14 PM
  • कर्नाटक भाजपच्या संसदीय पक्षाच्या बैठकीत बी. एस. येदियुरप्पा यांचे बाहुले असलेल्या डी. व्ही. सदानंद गौडा यांनी पक्षांतर्गत प्रतिस्पर्धी अनंतकुमार यांचे बाहुले असलेल्या जगदीश शेट्टार यांचा गुप्त मतदान पद्धतीने ६३ विरुद्ध ५४ मतांनी पराभव केला. एकचालकानुवर्ती संघ परिवारात लोकशाही मूल्ये किती खोलवर रुजली आहेत, याचेच हे द्योतक असल्याचा प्रचार त्यामुळे भागवत-गडकरी द्वयी करू शकते. येदियुरप्पा यांच्या मर्जीतील डी. व्ही. सदानंद गौडा यांच्या गळ्यात आता मुख्यमंत्रिपदाची माळ पडणार आहे....
    August 5, 03:31 AM
  • विरोधकांनी सरकारला विरोध करीत असताना केवळ विरोध करू नये, तर एखादी गोष्ट सरकार चुकीची करीत असेल तर त्यांना योग्य दिशा दाखवण्याचे काम करणे लोकशाहीत अपेक्षित आहे. त्या दृष्टीने सरकारला महागाई व चलनवाढ रोखण्यासाठी काही ठोस उपाययोजना सुचवाव्यात. अन्यथा संसदेत या प्रश्नी गोंधळ घालून सभात्याग केला की आपली जबाबदारी संपली असे समजू नये.लोकपालांच्या प्रश्नावरून संपूर्ण देश ढवळून काढल्याने काँग्रेसच्या नेतृत्वाखालील आघाडी सरकारला कात्रीत पकडण्यात कसे यशस्वी झालो यात समाधान मानीत असताना...
    August 3, 10:53 PM
  • जगातील बहुसंख्य लोकांना अमेरिकेची दिवाळखोरी हा शब्दप्रयोगच आश्चर्यजनक वाटतो. अमेरिका म्हणजे समृद्धी, अमेरिका म्हणजे सुबत्ता, अमेरिका म्हणजे सुखी जीवन या प्रतिमा जगात सर्वत्र रूढ झाल्या आहेत. परंतु आज अमेरिकेसारखी महासत्ता आणि समृद्ध अर्थव्यवस्था ज्या दिवाळखोरीच्या भोवयात सापडली आहे, त्याचे कारण गेल्या आठ वर्षांत अमेरिकन सरकारने जी धोरणे राबविली आहेत त्यातच शोधावे लागेल. अमेरिकन अर्थकारणाचे मुख्य घटक आहेत युद्धखोरीचे राजकारण, अवास्तव खर्चकारण आणि बेफाट कर्ज काढून खर्चकारण...
    August 3, 12:38 AM
  • क्रिकेटच्या परिभाषेत बोलायचे झाले तर कर्नाटक भाजपला फॉलोऑन मिळाला आहे. म्हणजेच इभ्रत गेल्यानंतर ती वाचवण्याची संधी दिली गेली आहे. मी राजीनामा देतो, पण मी सांगेन त्यालाच मुख्यमंत्रीपदावर बसवा; अन्यथा कर्नाटकातल्या भाजपच्या लाखांचे बारा हजार दोन मिनिटांत वाजवतो, असा इशाराच त्यांनी भाजपच्या केंद्रीय नेतृत्वाला दिला आहे. भारतीय जनता पक्षाची अवस्था अनेकदा सहनही होत नाही आणि सांगताही येत नाही, अशी होत असते. भाजप म्हणजे स्वच्छ चारित्र्याच्या, शिस्तप्रिय, प्रामाणिक, प्रखर राष्ट्रवादी...
    August 1, 11:54 PM
  • व्यासंगाच्या पद्धतीची पण स्कूल्स असतात. आपल्या परिभाषेत त्यांना पीठ म्हणता येईल. भारतीय व्यासंग-पद्धतीची उदाहरणे म्हणजे इतिहासाचार्य वि. का. राजवाडे यांचे स्कूल. गणितामध्ये डॉ. श्रीराम अभ्यंकर यांचे पीठ. तत्त्वज्ञानात मे. पुं. रेगे यांचे पीठ. ही झाली भारतीय व्यासंगशैलीची उदाहरणे. भारतात (आपल्या संदर्भात बोलायचे तर महाराष्ट्रात) इंग्रजांच्या कारकीर्दीत रुजलेली स्कूल्स म्हणजे ब्रिटिश स्कॉलरशिपच्या परंपरेत विकसित झालेली. इतिहासकार न. र. फाटक यांच्यापासून ते गजानन मेहेंदळेंपर्यंत...
    August 1, 12:20 AM
  • साऱयांनाच चटकन आकर्षित करते ते म्हणजे निखळ, अनुपम सौंदर्य. मग तो रुबाबदार पुरुष असेल किंवा सौंदर्यवती किंवा निसर्गाची सुंदर, विलोभनीय रूपे. ज्याच्या मनात सौंदर्याची जी कल्पना जागती असेल त्याप्रमाणे त्याला हे अवघे जग सुंदर दिसते. उगाच नाही सुंदरा मनामध्ये भरली म्हणत पिढ्याच्या पिढ्या नादावत राहिल्या. सौंदर्याची कल्पना व्यक्तिसापेक्ष असते हेही तितकेच खरे. जातीच्या सुंदराला सारे काही शोभून दिसते असेही म्हणण्याची प्रथा आहे; मात्र हे विधान बरेचसे आभासी आहे. अनेकदा सौंदर्यामागची कुरूपता...
    July 30, 02:33 AM
  • केंद्र सरकारच्या कॅबिनेटने लोकपाल विधेयकाचा प्रस्ताव मंजूर केला आहे. सरकारने या लोकसभा अधिवेशनात ते विधेयक चर्चेसाठी आणण्याचे आश्वासन दिले होते. ते त्यांनी त्यांच्या दृष्टिकोनातून पुरे केले आहे. परंतु त्यामुळे या प्रश्नावरून तापलेले वातावरण निवळेल अशी शक्यता अजिबात नाही. याचे मुख्य कारण आता भ्रष्टाचाराचा मुद्दा नैतिकतेचा वा कायद्याचा राहिलेला नसून तो अस्सल राजकीय साठमारीचा झाला आहे. त्याचप्रमाणे तो तथाकथित टीम अण्णा ऊर्फ अण्णा हजारे संघाच्या समांतर राजकारणाचा मुद्दा झाला आहे....
    July 29, 02:31 AM
  • माणसाला दोन प्रकारची भूक असते. एक पोटाची आणि दुसरी सुख, समाधान आणि आनंद मिळवण्याची. पोटासाठी काही ना काही काम करण्याची गरज असते. माणूस श्रम करतो व त्यातून मिळालेल्या उत्पन्नातून आपली अन्नाची भूक भागवतो. पण सुख आणि समाधान हे काही केवळ पोटाची भूक भागवून मिळवता येत नाही. त्यासाठी आयुष्यात संघर्ष करावा लागतो. हा संघर्ष नसेल तर माणूस सुख-समाधानापासून वंचित राहतो. साधारणपणे सुख-समाधान मिळवायला रग्गड पैसा लागतो अशी मानसिकता सर्वांचीच असते. चैनीच्या वस्तूंमधून सुख मिळते, श्रम कमी होतात व...
    July 28, 02:47 AM
  • मणिशंकर अय्यर यांनी काँग्रेस म्हणजे एक सर्कस आहे, असे म्हटले आणि मीडियाने लगेच त्यांचा तो शेरा आवर्जून सर्वदूर पोहोचविला. गेले काही महिने काँग्रेसची प्रतिमा इतकी डागाळली गेली आहे की, दोन वर्षांपूर्वी निवडून आलेला हाच तो पक्ष आहे की आणखी वेगळ्याच कुठच्या संघटनेबद्दल आपण बोलत आहोत असा प्रश्न पडावा. त्या लोकसभा निवडणुकीनंतर डॉ. मनमोहन सिंग पुन्हा पंतप्रधान झाले. डाव्यांचा धुव्वा उडाला आणि भाजपच्या पायाखालची वाळू ओसरली. डाव्यांना तिसया आघाडीचे आणि भाजपला एनडीएचे सरकार येणार अशी खात्री...
    July 27, 02:37 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED