Home >> Editorial >> Agralekh

Agralekh

  • वेधशाळेने व्यक्त केलेल्या अंदाजांना यंदाही चकवा देत पावसाने आपली चमकदार कामगिरी करून दाखवून आता नैर्ऋत्य भारतातून काढता पाय घेतला आहे. यंदा वेधशाळेने जून ते सप्टेंबर या चार महिन्यांच्या काळात पाऊस नेहमीच्या सरासरीपेक्षा पाच टक्के कमी असेल, असा अंदाज वर्तवला होता. मात्र हा अंदाज खोटा ठरवत असताना पाऊस सरासरीपेक्षा एक टक्का जास्त पडला आणि शेतकयांच्या चेहयावर खुशाली दिसू लागली. पाऊस यंदा दिवाळी करूनच परतीची वाट धरेल, असाही वेधशाळेचा एक अंदाज होता. हा अंदाजही खोटा ठरला आहे. यंदा पाऊस थोडा...
    October 3, 11:02 PM
  • 1944 मध्ये पोलंडच्या सैनिकांनी वॉर्साला जर्मनीच्या तावडीतून मुक्त करण्यासाठी एक सशस्त्र अभियान चालवले होते. याची सुरुवात 1 आॅगस्ट 1944 रोजी झाली होती. त्या वेळी सोव्हिएत रशियाची लाल सेना वॉर्साकडे सरकत होती. सोविएतमार्फत या शहराला मुक्त करण्याआधी त्यावर नियंत्रण मिळवू शकू, अशी या बंडखोरांना उमेद होती. हे करू शकलो नाही तर विजयी सोव्हिएत रशिया जबरदस्तीने पोलंडमध्ये कम्युनिस्ट शासन लादेल, अशी त्यांना भीती वाटत होती. त्यांना सुरुवातीला चांगले यश मिळाले. परंतु लवकरच हिटलरने तेथे सैन्यात वाढ...
    October 2, 11:15 PM
  • परचुरे शास्त्री कुष्ठरोगी होते. गांधीजींचे त्यांच्यावर अधिक प्रेम होते. त्यामुळे शास्त्रीजींची सेवा करताना त्यांना किळस वाटत नव्हती. गांधीजी त्यांची जखम धुऊन त्यावर औषध लावत असत आणि त्यांची मालिश करीत असत. लोकांमध्ये प्रचलित धारणेनुसार त्यांच्या मनात कधी हे आले नाही की कुष्ठरोग संसर्गजन्य रोग आहे आणि तो त्यांनाही होऊ शकतो. कधी-कधी शास्त्रीजी त्यांना मनाईही करीत असत. तेव्हा गांधीजी त्यांची अधिक सेवा करीत. गांधीजी शास्त्रीजींची सेवा करण्याची कोणतीही संधी सोडीत नव्हते. अशा प्रकारे...
    October 2, 11:13 PM
  • मध्यावधी निवडणुकांसाठी पक्षाने तयार राहायचे आवाहन लालकृष्ण अडवाणी यांनी केले आहे. खरोखरच मध्यावधी निवडणुका आल्या तर आपलीही पंचाईतच होईल. कारण आपले घरही विस्कटलेले आहे, असे सुषमा स्वराज यांनी राष्टीय कार्यकारिणीत म्हटल्यामुळे भाजपमध्येही अस्वस्थतेचेच वातावरण असल्याचे दिसते आहे. अरुण जेटली यांनी म्हटले आहे की केंद्रातील सरकार पाडण्याची त्यांची अजिबात इच्छा नाही. ते स्वाभाविकच म्हणावयास हवे. कारण मध्यावधी निवडणुकीत भाजपला प्रचंड यश मिळेल असा आत्मविश्वास त्यांना नाही. भारतातील...
    October 2, 11:09 PM
  • विज्ञान-तंत्रज्ञान-माध्यमक्रांतीबाबत अनेक गैरसमज असतात व ते माध्यमांमार्फतच पसरवले जातात. पण माध्यमांच्या सदुपयोगाबद्दल मात्र सहसा सकारात्मक दृष्टीने बोलले किंवा लिहिले जात नाही. किंबहुना सध्याच्या तंत्रज्ञानाच्या जमान्यात माध्यमांनी आपले सार्वत्रिक जीवन इतके व्यापले आहे की जैविकदृष्ट्या जगण्याला जशी अन्नपाण्याबरोबर ऑक्सिजनची गरज असते, तद्वत ज्ञानसंपन्न-माहितीपूर्ण व सुसंस्कृत परिपूर्ण जगण्याला ऑक्सिजनइतकीच माध्यमांची गरज आहे. माध्यमांचे मानवी समाजावर जे गारुड किंवा...
    October 1, 01:16 AM
  • केंद्रीय गृहमंत्री व माजी अर्थमंत्री पी. चिदंबरम यांनी देशातील श्रीमंतांवर जादा कर लावायला हवा, असे लक्षवेधी वक्तव्य केले आहे. चिदंबरम यांच्या या वक्तव्याचे दोन अर्थ लावता येतात. पहिला म्हणजे, भारतातील श्रीमंत सध्या मिळत असलेल्या उत्पन्नाच्या प्रमाणात कर भरत नाहीत आणि दुसरा म्हणजे, सध्या श्रीमंतांकडून येत असलेल्या कराचे प्रमाण तुलनेत अत्यल्प आहे. याच चिदंबरम यांनी यूपीए-1 च्या कार्यकाळात अर्थमंत्री या नात्याने ड्रीम बजेट सादर करताना युरोपातील श्रीमंतांमध्ये कराचे प्रमाण...
    September 30, 04:28 AM
  • अस्थिरता माजवून मध्यावधी निवडणुका देशावर लादण्याचे भाजपचे कट-कारस्थान आहे, असा आरोप पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंग यांनी केला आहे. परंतु देशात अस्थिरता केवळ भाजपच माजवत आहे असे नाही. गेले वर्षभर जे अराजक देशात चालू आहे, त्याला काँग्रेसपासून मायावतींपर्यंत आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसपासून ते द्रमुक-अण्णा द्रमुकपर्यंत सर्व जण जबाबदार आहेत. कुणाचा पायपोस कुणाच्या पायात नाही. अशा या राजकीय पोकळीतच रामदेवबाबा ते अण्णा हजारे असे बिगर राजकीय पंचमस्तंभी उभे राहिले आहेत. 2009च्या लोकसभा निवडणुकीत...
    September 29, 02:22 AM
  • आगामी पंचवार्षिक योजनेत सर्व क्रीडा अभियानाचा समावेश असल्याचे सूतोवाच योजना आयोगाचे सदस्य डॉ. नरेंद्र जाधव यांनी केले आहे. सांस्कृतिक श्रीमंती असणा-या आपल्या देशाची लोकसंख्या ज्या प्रमाणात आणि ज्या वेगात वाढत चालली आहे, त्या वेगात क्रीडा संस्कृतीची वृद्धी होत नाही. लोकसंख्येचे प्रमाण आणि त्यातील क्रीडा लोकसंख्येचे प्रमाण बरेच व्यस्त आहे. ते सम प्रमाणात आणण्यासाठी आगामी पंचवार्षिक योजनेत सर्व शिक्षा अभियानाच्या धर्तीवर सर्व क्रीडा अभियान योजना राबवण्यात येणार आहे....
    September 28, 01:09 AM
  • अपेक्षेप्रमाणे सोमवारी बाजार उघडला तो नैराश्याचे वातावरण घेऊनच. मुंबई शेअर बाजार निर्देशांक सेन्सेक्स प्रदीर्घ काळानंतर आता 16 हजारांच्या खाली गेला आहे. गेल्या आठवड्यातही देशातील शेअर बाजारात मोठी घसरण झाली होती. सध्याच्या या घसरणीला नजीकच्या काळात तरी वेसण बसण्याची शक्यता नाही. दरवर्षी दसरा, दिवाळी जवळ आली की बाजाराला तेजीचे वेध लागतात. यंदा मात्र नवरात्रोत्सव सुरू होत आला आहे तरी तेजी दृष्टिपथात दिसत नाही. उलट निराशेच्या वातावरणाने बाजाराला घेरले आहे. गंमत म्हणजे अर्थव्यवस्था...
    September 27, 12:22 AM
  • आपल्या समाजातील कृतज्ञता कशी लयाला चालली आहे याचे क्लेशदायक दर्शन वसंत साठेंच्या निधनाच्या निमित्ताने झाले आहे. पंडित नेहरूंच्या निधनानंतर ते राजीव गांधींच्या हत्येपर्यंत आणि विशेषत: इंदिरा गांधींच्या झंझावाती कारकीर्दीत, ज्या वसंत साठेंनी आधुनिकतेचा, भारतीय अस्मितेचा आणि त्यासंबंधात नेहरूवादाचा हिरिरीने पुरस्कार केला त्या साठेंची योग्य तितकी दखल आपल्या राजकीय वर्गाने, काँग्रेस पक्षाने आणि माध्यमांनी घेतली नाही. जे रंगीत टीव्ही चॅनल्स दिवसरात्र आपल्या घरात आणि जीवनात सर्वस्व...
    September 26, 12:01 AM
  • मन्सूर अली खान पतौडी यांच्या निधनामुळे भारतीय क्रिकेटमधील नवाबी थाट जपलेला क्रिकेटपटू काळाच्या पडद्याआड गेला आहे. पतौडी हे संस्थान हरियाणातल्या गुडगावनजीक होते. ते संस्थान कुणाला फारसे ठाऊक नसेलही. पण त्या संस्थानचा वारसदार प्रिन्स मन्सूर अली खान ऊर्फ नवाब ऑफ पतौडी तमाम विश्वाला ठाऊक होते. त्यांच्या उमद्या स्वभावामुळे आणि त्यांच्या क्रिकेट मैदानावरील कर्तृत्वामुळे हा नवाबी क्रिकेटपटू इंग्रजांना विशेष भावला. या खेळाला भारतातील राजघराण्यांनी राजेशाहीच्या उंचीवर नेले होते....
    September 24, 12:27 AM
  • केंद्र सरकारचे नष्टचर्य संपण्याची चिन्हे दिसत नाहीत. आधी अण्णा-बाबा आणि त्यांच्या काही भाबड्या व बाकी आपमतलबी समर्थकांनी भ्रष्टाचाराच्या मुद्द्यावरून देशातील वातावरण तापवले आणि आता केंद्रीय नियोजन आयोगाने सर्वोच्च न्यायालयात दारिद्र्यरेषेसंदर्भातील सादर केलेल्या प्रतिज्ञापत्राचे निमित्त होऊन केंद्रावर शरसंधान सुरू झाले आहे. परंतु सरकार विरोधक आणि टीआरपीवादी मीडिया यांचे पुन्हा एकदा संगनमत झाल्यामुळे गरिबीसारख्या अत्यंत ज्वलंत विषयाची वस्तुनिष्ठ चिकित्सा न होता,...
    September 22, 10:37 PM
  • बरोबर एक महिन्यापूर्वी देशातील वातावरण कसे होते? रामलीला मैदानावर अण्णांनी बेमुदत उपोषण सुरू केले होते. त्या मैदानाला महामोर्चाचे, महा-उत्सवाचे, महासभेचे स्वरूप प्राप्त झाले होते. टीव्हीच्या सर्व वृत्तवाहिन्यांवर दिवसरात्र, अक्षरश: चोवीस तास, अण्णांच्या महाआंदोलनाच्या बातम्या दिल्या जात होत्या. देशातील वातावरण दर तासागणिक तापत होते. लोकसभा अस्वस्थ झाली होती. खासदार चिंताग्रस्त झाले होते. पोलिस यंत्रणा हतबुद्ध झालेली होती. मीडियाला आंदोलनाची झिंग आली होती. देशात आणीबाणीसदृश...
    September 21, 11:15 PM
  • एन. श्रीनिवासन यांनी भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाच्या (बीसीसीआय) अध्यक्षपदाची सूत्रे स्वीकारल्याबरोबरच, आयपीएल फ्रँचायझी कोची टस्कर संघावर बॉम्ब टाकला. पैशाचा भरणा न करणा-या संघाला काय शिक्षा होऊ शकते, हे त्यांनी कोची संघावर कारवाई करून अन्य संघांना दाखवून दिले. बेलगाम वागणा-या फ्रँचायझींना शिस्त लावण्यासाठी असा आसूड ओढण्याची गरज होती. मात्र एक वर्षदेखील आयपीएलमध्ये न खेळलेल्या कोची संघावर शिस्तीचा बडगा उगारताना बीसीसीआयने घाई तर केली नाही ना, असाही प्रश्न उपस्थित होऊ शकेल. लिलावात...
    September 20, 10:22 PM
  • घटस्थापना करून गरब्याचा नवरात्रोत्सव सुरू व्हायला अजून आठ दिवस आहेत. पण त्याची वेगळ्याच प्रकारची राजकीय व पंचतारांकित रंगीत तालीम नरेंद्र मोदींच्या उपोषण माध्यमातून झाली. आज मोदींचा तो उपोषणोत्सव संपला. त्यामुळे किती प्रमाणात सद्भावना निर्माण होईल हे हळूहळू दिसेलच. लालकृष्ण अडवाणींनी पक्षात कुणालाही न विचारता, आकस्मिकपणे रथयात्रा जाहीर केली होती. त्या रथयात्रेचे उद्दिष्ट भ्रष्टाचारविरोध हे होते. गुजरातमध्ये गेल्या 7-8 वर्षात लोकायुक्ताची नेमणूक झालेली नाही. आता घोळ चालू आहे की ती...
    September 19, 10:36 PM
  • गुन्हेगार, पोलिस आणि न्यायव्यवस्था यांच्यातील संबंध अतिशय गुंतागुंतीचे, व्यामिश्र स्वरूपाचे असतात. गुन्हेगाराला केलेल्या गुन्ह्यापासून, शिक्षेपासून पळवाट शोधायची असते, तर ज्या यंत्रणा गुन्हेगाराचा बंदोबस्त करण्यासाठी नेमलेल्या असतात त्या गुन्हेगाराच्या या कमकुवतपणाचा फायदा आपल्या स्वार्थाकरिता अनेकदा उचलत असतात. या स्वार्थपरायण प्रवृत्तीचे महाराष्ट्रातील वस्तुनिष्ठ चित्रण नॅशनल क्राइम रेकॉर्ड ब्युरोने आपल्या अहवालात मांडले आहे. या अहवालानुसार राज्यात 2001 ते 2009 या 9 वर्षांत...
    September 19, 01:14 AM
  • गरिबीची व्याख्या करणे वाटते तितके सोपे नाही. निदान काही प्रमाणात ती स्थल-काल-स्थितिसापेक्ष असते. भारत हा गरीब देश आहे असे मानले जाते. परंतु एका जगप्रसिद्ध अर्थतज्ज्ञाने म्हटले आहे की भारत हा एक श्रीमंत देश आहे, पण त्यात कोट्यवधी (बहुसंख्य) गरीब लोक राहतात. आफ्रिकेतील (सोमालिया, इथिओपिया, सब सहारा) काही ठिकाणची गरिबी इतकी भीषण मानली जाते की जणू तो जगाला झालेला एक असाध्य आजारच आहे. गरिबीची सर्वात सोपी व्याख्या उपासमारीच्या परिमाणावर ठरते. आफ्रिकेतील काही भागांत तशी उपासमारी आहे. भारतात व...
    September 17, 12:32 AM
  • चिरणा-याच्या डोळ्यातून पाणी काढणे हा कांद्याचा स्थायीभाव. पण अलीकडे अनेकदा तत्पूर्वी म्हणजे बाजारात येताच कांदा कुणा ना कुणाच्या डोळ्याला पाणी आणत असतो. केंद्रीय स्तरावरून एकाएकी निर्यात बंदीचा निर्णय घेण्यात आल्याने सध्या तशीच काहीशी स्थिती कांदा उत्पादक आणि व्यापा-यांची झाली आहे. स्थानिक बाजारात अजून तरी कांद्याचे भाव तसे आटोक्यात असल्याने सर्वसामान्य ग्राहकाला या प्रश्नाची तीव्रतेने जाणीव झालेली नाही. मात्र कांदा पिकवला जाणा-या पट्ट्यातील राजकारणी मंडळी त्यामुळे खडबडून जागी...
    September 16, 12:10 AM
  • आभाळ फाटले की ठिगळे लावून ते नीट शिवले जात नाही असे म्हणण्याची प्रथा आहे. अजून भारतीय अर्थव्यवस्था अमेरिकेइतकी वा ग्रीस, इटली, आयर्लंडइतकी डबघाईला आलेली नसली तरी काही प्रमाणात आभाळ उसवले जाऊ लागले आहे. आपल्या देशातील औद्योगिक उत्पादनाने जुलै महिन्यात गेल्या दोन वर्षांचा नीचांक गाठला आहे. गेल्या वर्षी जुलै महिन्यात असलेला औद्योगिक उत्पादनांच्या वाढीचा 9.9 टक्के असलेला दर यंदा जुलै महिन्यात तब्बल 3.3 टक्क्यांवर खाली घसरला आहे. औद्योगिक उत्पादन वाढीची इतकी घसरण होण्याची ही पहिलीच वेळ आहे....
    September 14, 10:39 PM
  • काही माणसे खास असतात. आपले खास असणे मिरवण्यात ते नेहमीच धन्यता मानतात. पण काही माणसे बुद्धिमत्ता, लौकिक आणि व्यावसायिक यशाचा जराही गर्व न करता, सहजपणे आपल्या व्यक्तिमत्त्वाची छाप सोडतात आणि भेटणा-याला तुम्ही खास असल्याची जाणीव करून देत मनेही जिंकतात. छायाचित्रण कलेस ख-या अर्थाने ग्लॅमर मिळवून देणारे गौतम राजाध्यक्ष हे या दुस-या वर्गात मोडणारे आणि म्हणूनच स्वत:च्या प्रेमात असलेल्यांच्या जगातले विरळा असे लेखक-छायाचित्रकार होते. भेटायला येणा-यांमध्ये नवशिका पत्रकार-छायाचित्रकार असो,...
    September 14, 12:18 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED