Home >> Editorial >> Agralekh

Agralekh

  • अाज दसरा... या दिवसाचे, विशेषत: उत्सवी वातावरणात साजऱ्या हाेणाऱ्या सीमाेल्लंघनाचे जसे अनेक पाैराणिक संदर्भ अाहेत तसेच ते अाधुनिक वर्तमानातही दडलेले अाहेत. सीमाेल्लंघन केवळ पांडवांनीच केले असे नव्हे, तर अापणही दैनंदिन जीवनात ते करीत असताे. कुरुक्षेत्र तर सामान्यांच्या वाट्याला कायमचेच अाले अाहे. अापल्या देशातील ८० टक्के लाेक जीवनाच्या कुरुक्षेत्रावर दरराेज हातघाईची लढाई लढत असतात. काहींचा जय तर काहींचा उरस्फाेट हाेताे. म्हणूनच अापल्याही प्रश्नांची साेडवणूक करणारा श्रीकृष्ण भेटावा...
    October 18, 08:03 AM
  • उन्हाळ्याच्या झळा जशा वाढत जातात तसा मराठवाडा आणि नाशिक-नगर जिल्ह्यातील पाणी तंटाही तीव्र होत जातो हा आजवरचा अनुभव. यंदा मात्र ऑक्टोबर हीटचा तडाखा जाणवू लागताच पाणीवाटपाच्या वादाला तोंड फुटले आहे. गोदावरी पाटबंधारे महामंडळाच्या बैठकीत पाणीसाठ्याच्या आकडेवारीत तफावत असल्याचा आरोप करीत वादाला सुरुवात झाली आहे. पाणी हा सगळ्यांसाठी जिव्हाळ्याचा विषय असला तरी त्यावरचा तोडगा आक्रस्ताळेपणातून नव्हे तर समन्यायी भूमिकेतूनच निघू शकतो, हे सर्वप्रथम समजावून घ्यायला हवे. या वर्षी...
    October 17, 08:54 AM
  • २०१९ च्या लोकसभा निवडणुकांची सेमी फायनल घोषित झाली आहे. महिनाभरातच पाच राज्यांमध्ये विधानसभा निवडणुका होतील. त्यापैकी तीन हिंदी हार्टलँड अशी म्हणता येतील- राजस्थान, मध्य प्रदेश,छत्तीसगड. सध्या हाती आलेल्या आकडेवारीवरून तरी या तीन राज्यांमध्ये भाजप काँग्रेसच्या मागे असल्याचा अंदाज लावता येईल. सीव्होटरच्या सर्वेक्षणात राजस्थानमध्ये काँग्रेसची आगेकूच झाली. मध्य प्रदेश, छत्तीसगडमध्ये खूप कमी फरकाने काँग्रेस पुढे आहे. पण सध्याच्या काळात राजकारणातील एक आठवडाही खूप मोठा असतो. ही तर...
    October 17, 08:45 AM
  • लोकनियुक्त सरकारने राज्यघटना-कायद्याबरोबर नैतिकता पाळावी हा संकेत असतो. एखाद्या मंत्र्यावर गंभीर आरोप लागल्यानंतर त्याने आपल्या पदाचा राजीनामा द्यावा ही संसदीय राजकारणातील नैतिकता आहे. त्या मंत्र्याने राजीनामा दिल्याने तो मंत्री दोषी ठरतो असा त्याचा अजिबात अर्थ नसतो. आरोपांची शहानिशा पोलिस व न्यायव्यवस्था करत असते. न्यायव्यवस्थेचा निर्णय अंतिम असतो. लालबहादूर शास्त्री हे रेल्वेमंत्री असताना एका रेल्वे अपघातात अनेक प्रवाशांचा मृत्यू झाल्याची नैतिक जबाबदारी घेऊन त्यांनी...
    October 16, 05:07 PM
  • #metoo या नावाने अमेरिकेत सुरू झालेली, लैंगिक अत्याचारांना वाचा फोडणारी चळवळ आज ना उद्या भारतापर्यंत पोहाेचणारच होती. भारतातल्या महिलांना त्यांच्यावर कामाच्या ठिकाणी झालेल्या अत्याचारांबद्दल, छळाबद्दल आवाज उठवावासा वाटला, याचं स्वागत करायला हवं. गेल्या आठवड्यात अभिनेता नाना पाटेकर याने १० वर्षांपूर्वी एका चित्रपटाच्या सेटवर कसा छळ केला होता याची अभिनेत्री तनुश्री दत्ताने जाहीर वाच्यता केली आणि भारतीय महिलांनी इतके दिवस दाबून ठेवलेल्या अनुभवांवरचं झाकण उघडलं. यात मुख्यत्वे पत्रकार...
    October 11, 09:20 AM
  • आत्मविश्वास ही बहुतांश वेळा दाखवण्याचीच बाब असते. राजकारण्यांमध्ये तर ती तेवढ्यासाठीच असते असा पक्का समज आहे. निवडणुका जसजशा जवळ यायला लागतात तसतसे आत्मविश्वासाचे प्रदर्शन वाढत जाते. दाखवला जात असलेला आणि प्रत्यक्षात असलेला आत्मविश्वास यातला फरक इतरांना कळत असतो. पण त्याचे भान राजकारणात ठेवायचे नसते. या कलेत जो जास्त मातब्बर तो पक्का राजकारणी असे म्हणतात. शिवसेना आणि भारतीय जनता पक्ष ही मातब्बरी सिद्ध करण्याची स्पर्धा करताहेत, असे सध्याचे चित्र आहे. राज्यातल्या लोकसभेच्या...
    October 10, 07:31 AM
  • नवे उद्योगधंदे देशात प्रस्थापित होताना दिसत नाहीत. व्यापारउदीम मंदावलेला आहे. परिणामी रोजगार निर्मिती थंडावली आहे. परकीय गुंतवणूकदार भारतातली गुंतवणूक काढून घेत आहेत. इराण-रशियासोबतच्या व्यापारी आणि संरक्षणविषयक संबंधांमुळे अमेरिकेची वक्रदृष्टी पडण्याची चिन्हे आहेत. रुपयाच्या ऐतिहासिक गटांगळ्या थांबण्याचे नाव घेत नाहीत. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर कच्च्या तेलाच्या किमती पुन्हा चढू लागल्या आहेत. भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी समाधानकारक फारसे काही घडताना दिसत नाही. हे कमी की काय म्हणून...
    October 8, 10:17 AM
  • युद्ध असो वा यादवी यात पुरुषत्व गाजवण्याची एक विकृत मानसिकता जेत्यांकडून दिसून येते. स्त्रियांवर बलात्कार करून एखाद्या समाजामध्ये भय निर्माण करणे, त्या समाजाचा अवमान करणे हे गोळी मारण्यापेक्षा सोपे असते. आफ्रिकेतील उत्तर कांगो व आशिया खंडातील उत्तर इराक हे वांशिक हिंसाचाराला, यादवीला बळी पडलेले भूप्रदेश. इथे धर्म, अस्मितेच्या नावावर केवळ माणसे मारली गेली नाहीत, तर हजारो स्त्रियांवर-मुलींवर बलात्कार केले गेले, आयुष्यभर लक्षात राहील अशा रीतीने हजारो स्त्रियांच्या कमरेखाली शारीरिक...
    October 6, 08:03 AM
  • आंतरराष्ट्रीय परिस्थितीकडे बोट दाखवत अखेर केंद्र सरकारने पेट्रोलच्या दरात पाच तर -डिझेलच्या दरात अडीच रुपयांची कपात केली. हे पाऊल इराण-अमेरिका संबंधात वेगाने येणारी कटुता पाहता अगोदर टाकले असते तर आज मोदी सरकारविरोधात जो मोठ्या प्रमाणात सार्वत्रिक संताप निर्माण झाला आहे तेवढा वाढला नसता. काही दिवसांपूर्वी अर्थमंत्री अरुण जेटलींनी पेट्रोल-डिझेलच्या किमती कमी करणे आमच्या हातात नाही, आंतरराष्ट्रीय परिस्थितीमुळे पेट्रोलचे दर वाढत चालले आहेत, असे उद्दाम उत्तर दिले होते. त्यांचे अर्धे...
    October 5, 09:00 AM
  • भारिप-बहुजन महासंघ आणि एमआयएम यांच्या वंचित बहुजन विकास आघाडीच्या औरंगाबादमधील सभेला बऱ्यापैकी प्रतिसाद मिळाला. तो अपेक्षितही होता. कारण या आघाडीसाठी ही प्रतिष्ठेची सभा होती. ज्या बहुजन आणि मुस्लिम मतपेटीवर डोळा ठेवून ही आघाडी तयार झाली आहे ती मतपेटी सर्वाधिक मोठी औरंगाबादमध्येच आहे. इथेच सभा फसली असती तर आघाडीच्या अपेक्षाच संपल्या असत्या. त्याहीपेक्षा तसे झाल्याने काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसला सर्वाधिक आनंद झाला असता. कारण ही आघाडी मुळात स्थापनच या दोन्ही काँग्रेसला...
    October 4, 08:54 AM
  • राजकारणात वेळ महत्त्वाची असते. वेळ पाहून वादग्रस्त, संभ्रम वाढवणारे विधान करण्याची व अशा विधानांनंतर यू टर्न घेण्याचीही तयारी असावी लागते. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार आजूबाजूला काय घडतेय याचा अदमास घेत वेळ पाहून वक्तव्य करण्यात तरबेज आहेत. तसेच ते यू टर्न घेण्यातही तत्पर असतात. ते अमित शहा यांच्यासारखे भारतीय राजकारणात चाणक्य म्हणून ओळखले जात नसले तरी देशाच्या राजकारणातले कसलेले नेते म्हणून त्यांची ख्याती आहे. अमित शहा भाजपच्या व्यूहरचना रचतात, तर पवार इतर पक्षांच्या...
    October 3, 10:25 AM
  • वसुधैव कुटुंबकम या सिद्धांतावर भारताचा दृढ विश्वास अाहे. हेच तत्त्व अाधारभूत मानून संयुक्त राष्ट्र संघाचा कारभारदेखील एखाद्या कुटुंबाप्रमाणे चालवण्याची किंबहुना त्या धर्तीवर या अांतरराष्ट्रीय मंचाची भूमिका निश्चित करण्याची वेळ अाली अाहे. काेणतेही कुटुंब सततच्या कलहाने नव्हे, तर समंजसपणा, समन्वय अाणि विश्वासाच्या अाधारावर टिकते. मात्र काही राष्ट्रांच्याच हिताचे निर्णय संयुक्त राष्ट्र संघात, सुरक्षा परिषदेत हाेत असतात. त्यामुळे अविकसित, विकसनशील देशांसमाेरील प्रश्न...
    October 1, 08:45 AM
  • सर्वाेच्च न्यायालयाने सलग दुसऱ्या दिवशी महिलांचे अधिकार अधिक बळकट करण्याचा निर्णय घेतला. प्रत्येक वयाेगटातील महिलांना शबरीमला मंदिरातील प्रवेशाचा मार्ग शुक्रवारी खुला करत असताना सामाजिक परिवर्तन रुजवण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाची भूमिका बजावली. इतकेच नव्हे, तर या निमित्ताने धर्माशी निगडित अावश्यक मुद्द्यांच्या संदर्भात न्यायालयाने व्याख्या करण्याचा मार्ग अधिक प्रशस्त झाला अाहे. केरळच्या शबरीमालामधील शैव अाणि वैष्णवांचा समन्वय अतिशय अद््भुत असाच अाहे. तथापि, येथे १० ते ५०...
    September 29, 08:20 AM
  • आधुनिक मूल्ये ही मत आणि व्यक्तिस्वातंत्र्याशी अधिक निगडित असतात. समाज प्रवाही राहण्यासाठी माणूस बंधनातून मुक्त असण्याची गरज असते. मुक्त असणे म्हणजे स्वैराचार नव्हे. मुक्त म्हणजे व्यक्ती-व्यक्ती, व्यक्ती-समाजात सुसंवाद, सलोखा, समता असणे गरजेचे आहे. समाजाच्या वर्तनाला नियंत्रित करण्यासाठी कायद्याची गरज असते. पण कायद्याने माणसाचे जगणे नियंत्रित करणे, त्याच्यावर देखरेख ठेवणे हे आधुनिक मूल्य नव्हे. गेल्या काही दिवसांत सर्वोच्च न्यायालयाने समलैंगिक संबंधांना परवानगी देणारे ३७७ कलम,...
    September 28, 09:45 AM
  • आधार कार्डाबाबतचा सर्वोच्च न्यायालयाचा निकाल हा सारासार विचाराचे चांगले उदाहरण आहे. निकालातील काही मुद्दे गोंधळात पाडणारे असले तरी असे मुद्दे एक-दोनच आहेत. आधार कार्डाला राज्यघटनेचा आधार आहे की नाही, हा वादाचा मुख्य मुद्दा होता. गेली दोन वर्षे लहानसहान कामांसाठीही आधार क्रमांक अनिवार्य केला जात होता. हे हास्यास्पद तसेच त्रासदायकही होते. आधार क्रमांक सांगण्याची वा तो क्रमांक घेण्याची सक्ती हे नागरिकाच्या वैयक्तिक स्वातंत्र्यावर आक्रमण आहे, अशी टीका होत होती. काँग्रेस या...
    September 27, 09:29 AM
  • साधारण चार लाख लोकसंख्या, १२०० बेटे व ९० हजार चौरस किमी क्षेत्रफळ, अशा मालदीवमध्ये आश्चर्यकारकरीत्या सत्तांतर होणे ही भारतीय द्वीपखंडाच्या राजकारणातील एक महत्त्वाची घटना समजली पाहिजे. सर्व विरोधी पक्ष एकत्र येणे व विद्यमान अध्यक्ष अब्दुल्ला यामीन यांच्या दादागिरीला मतपेटीतून उत्तर देणे हा मालदीवच्या राजकीय इतिहासातील एक मोठा टप्पा आहे. चीनला देशांतर्गत राजकारणात कमालीच्या हस्तक्षेपास वाव देत अनेक वर्षांचा मित्र असलेल्या भारताला दूर ठेवण्याची यामीन यांची अधिकारशाही जनतेने...
    September 26, 09:12 AM
  • रफाल विमान खरेदीवरून मोदी सरकार चांगलेच अडचणीत सापडले आहे आणि अन्य काही समस्यांप्रमाणेच मोदी सरकारच्या मिजाशीची ही किंमत आहे. रफालवरून काँग्रेस निशाणा साधण्याचा प्रयत्न करणार हे राहुल गांधींच्या वक्तव्यावरून लक्षात येत होते. त्याच वेळी सावध होऊन मोदी सरकारने संवादाचा मार्ग घेतला असता वा आक्रमक पद्धतीने योग्य माहिती जनतेसमोर ठेवली असती तर आजच्या टीकेला किंमत राहिली नसती व संशयाचे धुकेही वाढले नसते. पण अहंमन्य पंतप्रधानांनी त्याकडे कधीही लक्ष दिले नाही. मोदी यांच्या...
    September 25, 09:40 AM
  • नाट्यमय सादरीकरण म्हणजेच इव्हेंट मॅनेजमेंटची मोदींना मोठी हौस आहे. जनमानसावर छाप बसवण्यासाठी राजकीय नेत्यांना अशा नाटकांची गरज असते. हुकूमशाहीप्रमाणे लोकशाही देशातही शक्तिप्रदर्शनाचे खेळ खेळले जातात. अशा तंत्राची क्वचित आवश्यकता असली तरी ते कधी, कोठे व किती प्रमाणात वापरायचे याचा विवेक ठेवावा लागतो. मोदी सरकारला हा विवेक राहिलेला नाही. दोन वर्षांपूर्वी पाकिस्तानात घुसून केलेल्या सर्जिकल स्ट्राइकचा उत्सव साजरा करण्याचा फतवा सरकारने काढला आहे. दिल्लीतील इंडिया गेटवर तीन दिवसांचे...
    September 22, 09:52 AM
  • राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाकडे विशिष्ट आकसाने पाहणाऱ्यांची संख्या मोठी आहे. याला संघही जबाबदार आहे. मध्ययुगीन काळात रमणाऱ्या समाजात प्रगतिशील पाश्चात्त्य तत्त्वांचा हिरीरीने पुरस्कार करणारा वर्ग आणि या समाजाला त्याच्या कलेने बदलण्याचा प्रयत्न करणारा, मात्र हिंदू दृष्टिकोनावर निष्ठा ठेवणारा वर्ग यामध्ये भारतात कायम संघर्ष होतो. पहिल्या वर्गाचे माध्यमांवर, राजकारणावर प्राबल्य होते. संघ विचारांना माध्यमांत व राजकारणात स्थान नव्हते. यातून संघामध्येही माध्यमांबद्दल तुसडी वृत्ती...
    September 21, 09:15 AM
  • चीनमधून आयात होणाऱ्या २०० अब्ज डॉलरच्या (१४ लाख कोटी रु.) वस्तूंवर १० टक्के शुल्क लावण्याची घोषणा अमेरिकेने केल्याने चीनविरोधातले व्यापारयुद्ध चिघळले आहे. चीनची अमेरिकेसोबतची व्यापार धोरणे योग्य नसल्याचा अमेरिकेचा आरोप आहे. त्यामुळे या आरोपाला सडेतोड उत्तर म्हणून चीन अमेरिकेतून आयात होणाऱ्या ६० अब्ज डॉलरच्या (४ लाख कोटी रु.) वस्तूंवर शुल्क लावण्याच्या तयारीत आहे. तसे झाल्यास अमेरिका उर्वरित २६७ अब्ज डॉलर (१९ लाख कोटी रु.) आयातीवरही शुल्क लावण्याचे अंतिम पाऊल उचलू शकते. दोन्ही...
    September 20, 09:15 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED