Home >> Editorial >> Agralekh

Agralekh

  • यूपीए-२ सरकारवर भ्रष्टाचाराचे व धोरणात्मक त्रुटींवरून मोठ्या प्रमाणात आरोप झाले होते. केवळ भाजप किंवा अन्य विरोधी पक्ष-मीडिया नव्हे, तर देशातील सिव्हिल सोसायट्या, स्वयंसेवी संघटना, अण्णा हजारे-केजरीवाल यांचे लोकपाल आंदोलन व देशातील विचारवंतांनीही सरकारविरोधात आघाडी उघडली होती. त्याच काळात एका इंग्रजी वर्तमानपत्राला दिलेल्या मुलाखतीत माजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहनसिंग म्हणाले होते, स्वातंत्र्यानंतरच्या भारताच्या इतिहासात पहिल्यांदाच व त्यांच्याच कार्यकाळात भ्रष्टाचारविरोधात...
    September 15, 08:35 AM
  • विजेचा सर्वाधिक वापर आणि सर्वाधिक वीजदर देशात कुठे असेल तर महाराष्ट्रात. महावितरणने दोन महिन्यांपूर्वीच चार वर्षांसाठीच्या वीज दरवाढीचा प्रस्ताव दिला, तेव्हाच पुन्हा एकदा वीज दरवाढ होणार हे निश्चित झाले. वीज कायदा २००३ नुसार विजेचे दरपत्रक विद्युत नियामक आयोगाकडून मंजूर करून घ्यावे लागते. त्यासाठी आयोग नागरिकांच्या सूचना व हरकती मागवते, राज्यभरात जनसुनावण्या घेते. ही प्रक्रिया पार पडल्यानंतरच आयोगाने वीज दरवाढ केली. खर्चात मोठी वाढ होत असल्याचे सांगून महावितरणने दरवाढ मागितली....
    September 14, 08:56 AM
  • ब्रिटीशांच्या सार्वभौम वसातहतवादाच्या विरोधात एत्तदेशीयांना एकत्र आणण्यासाठी शिवजयंती आणि गणेशाेत्सवाचा साेहळा साजरा करण्याची मुहूर्तमेढ महाराष्ट्रातच रोवली गेली. या उत्सवांना सार्वजनिक स्वरुप देऊन त्यांना तत्कालीन हिंदुस्थानातल्या कराचीपासून कोलकात्यापर्यंतची राष्ट्रीय लोकप्रियता मिळवून देण्याचे कार्य निःसंशयपणे लोकमान्यांचेच. या गणेशोत्सवालाही गेल्यावर्षी सव्वाशे वर्ष पूर्ण झाली. सव्वाशे वर्षांच्या दीर्घ काळात आता केवळ महाराष्ट्र, देशच नव्हे तर जगाच्या पाठीवर जिथे...
    September 13, 08:53 AM
  • या शतकाच्या पहिल्या दशकात जगाला हादरवून टाकणाऱ्या दोन घटना अमेरिकेत घडल्या. या घटनांनी जगाची राजकीय, आर्थिक रचना हादरली. पहिली घटना ११ सप्टेंबर २००१रोजी न्यूयॉर्कमध्ये घडली. अमेरिकेच्या भांडवलशाहीचे प्रतीक असलेले वर्ल्ड ट्रेड सेंटर दहशतवादी हल्ल्यात जमीनदोस्त झाले. या घटनेनंतर जग सावरत असताना १५ सप्टेंबर २००८ रोजी लेहमन ब्रदर्स या बलाढ्य बँकेला दिवाळखोरी जाहीर करावी लागली. लेहमनने दिवाळखोरी जाहीर केली तेव्हा त्यांचे भागभांडवल ६०० अब्ज डॉलर्सहून अधिक होते. अमेरिकेत स्वस्त...
    September 12, 08:32 AM
  • २०१३ मध्ये यूपीए-२ सरकारच्या काळात पेट्रोलचे दर पाच रुपयांनी वाढले होते त्या वेळी भारत बंद पुकारून भाजपसह विरोधी पक्षांनी सरकारविरोधात मोठा आक्रोश व्यक्त केला होता. ठिकठिकाणी रास्ता रोको, रेल रोको, निदर्शने, सरकारविरोधात बॅनरबाजी करण्यात आली होती. त्या वेळी भाजपचे सर्वच नेते जे आज पंतप्रधानपद, संरक्षणमंत्रिपद, परराष्ट्रमंत्री, गृहमंत्रिपद, पेट्रोलियम खाते सांभाळत आहेत ते पेट्रोल दरवाढीसाठी सरकारला जबाबदार धरत होते. मोदींपासून जेटलींपर्यत, सुषमा स्वराज यांच्यापासून...
    September 11, 09:00 AM
  • गेल्या आठवड्यात सर्वोच्च न्यायालयाने समलैंगिक संबंधांना गुन्हा न ठरवण्याचा ऐतिहासिक निर्णय दिला खरा; पण देशातील सर्वच राजकीय पक्षांनी या विषयावर मोकळेपणाने प्रतिक्रिया दिल्या नाहीत. जवळपास सर्वच पक्ष या विषयावर नरम भूमिका घेताना दिसून आले. समलैंगिक संबंधांना समाजमान्यता नसल्याने, या विषयाकडे विज्ञाननिष्ठ, मानवतावादी-उदारमतवादी भूमिकेतून पाहण्याइतके प्रबोधन समाजाचे झाले नसल्याने या विषयावर प्रतिक्रिया देऊन आपण धर्मविरोधी, समाजविरोधी होऊ, अशी भीती राजकीय पक्षांना वाटत असावी हे...
    September 10, 09:14 AM
  • अमेरिकेचा अध्यक्ष हा अमेरिकेच्या राज्यघटनेने दिलेल्या अधिकारामुळे शक्तिशाली असतो. तो जगातील सर्वाधिक सामर्थ्यवान समजल्या जाणाऱ्या लष्कराचा प्रमुखही असतो. पण अमेरिका व जगाचे अर्थकारण-राजकारण हाकले जाते ते व्हाइट हाऊस या एका समांतर शक्तिशाली व्यवस्थेद्वारे. अमेरिकेच्या अध्यक्षालाही कधी ती अडचणीत आणू शकते (निक्सन यांचे वॉटरगेट प्रकरण). व्हाइट हाऊसचे स्वत:चे एक राजकारण असते, ती अमेरिकेचे आंतरराष्ट्रीय हितसंबंध राखण्याच्या हिशेबाने आपली धोरणे ताकद लावून रेटत असते. त्यामुळे...
    September 8, 08:06 AM
  • भाजप दावा करतो त्याप्रमाणे राम नावाला तो पक्ष काही नैतिक अर्थ देत असता तर आमदार कदमांनी दहीहंडीच्या मुहूर्तावर तमाशा केला नसता. कधी चक्क विधिमंडळात पोलिसालाच मारहाण, पार्ट्यांमधून नत्य यासारख्या कित्येक घटनांतून खरे म्हणजे या रामाने पूर्वीच मर्यादा ओलांडलेल्या आहेत. फरक इतकाच की, सत्तेचे छत्र नसल्याने कोणी दखल घेत नसे. आता हे राम महाशय केंद्रात आणि राज्यात सत्ताधारी असणाऱ्या भाजपच्या वळचणीला आहेत. या पक्षाच्या शिलेदारांवर माध्यमांच्या नजरा रोखलेल्या असणे स्वाभाविक आहे....
    September 7, 09:54 AM
  • आशियाबाहेर कसोटी क्रिकेट खेळताना भारताची बहुतेकदा घसरगुंडीच उडते. खरे तर सध्याचा भारतीय क्रिकेट संघ जागतिक कसोटी क्रमवारीत पहिल्या क्रमांकावर मिरवतो. एकदिवसीय क्रिकेट क्रमवारीत भारत दुसऱ्या क्रमांकावर आणि टी-ट्वेंटीतही जगात दुसऱ्या स्थानावर आहे. ही क्रमवारी पाहिल्यावर भारतीय क्रिकेट बलाढ्य वाटणे स्वाभाविक आहे. पण यातला चकवा असा की, अलीकडच्या काही महिन्यांमध्ये भारत आशियाच्या बाहेर फारसा खेळलेला नाही. आशियाई खेळपट्ट्यांवर भारतीय फलंदाजांची दादागिरी चालते, फिरकीची कलाकारीही...
    September 6, 09:42 AM
  • मागील आठवड्यात गेल्या तिमाहीतील आर्थिक वृद्धिदर ८.२ टक्क्यांवर पोहोचल्याने सरकार खुश होते. पण ही खुशी फार काळ टिकणार नाही अशी आंतरराष्ट्रीय परिस्थिती तयार झाली आहे. अमेरिकेने इराणवर घातलेले आर्थिक निर्बंध, व्हेनेझुएला व इराण या दोन तेलउत्पादक देशांकडून होणारा अपुरा तेलपुरवठा आणि चीनची तेलाची वाढलेली मागणी याने जगातला संपूर्ण तेलबाजार अस्वस्थ झाला आहे. त्याचे परिणाम आपल्याकडे दिसत असून पेट्रोल-डिझेलची दरवाढ रोज नवनवे विक्रम करताना दिसत आहे. बरोबर पाच वर्षांपूर्वी पेट्रोल-डिझेल...
    September 5, 07:33 AM
  • संपूर्ण आशिया खंड व युरोप यांना व्यापारमार्गाने जोडणारा चीनचा महत्त्वाकांक्षी वन बेल्ट वन रोड (ओबीओआर) पूर्ण केव्हा होईल हे सांगता येणार नाही. पण सुरुवातीस या प्रकल्पात येणारे आर्थिक अडथळे, कर्जाचे डोंगर पाहता चीनची महत्त्वाकांक्षा प्रत्यक्षात आल्यास तो चीनच्या दृष्टीने सुदिन असेल. बरोबर एक वर्षापूर्वी या प्रकल्पाची घोषणा जिनपिंग यांनी एका भव्यदिव्य कार्यक्रमात केली होती. हा प्रकल्प मुक्त व सर्वसमावेशक असेल असे चीनने त्या वेळी स्पष्ट केले होते. संपूर्ण जगाने हा सोहळा पाहिला. चीनचे...
    September 4, 08:02 AM
  • इंडोनेशियातल्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेपूर्वी भारताच्या अपेक्षा उंचावल्या होत्या. त्याला कारणेही तशीच होती. खेलो इंडिया खेलो अशी घोषणा देत केंद्र सरकारने खेळाडूंना आवश्यक त्या सर्व सोयी-सुविधा भरभरून देऊ केल्या होत्या. स्वतः माजी ऑलिम्पिक पदकविजेते आणि आता केंद्रीय क्रीडामंत्री असणारे राज्यवर्धन राठोड खेळाडूंच्या पथकावर जातीने लक्ष ठेवून होते. यापूर्वी कधी नव्हे इतके ५२४ भारतीय खेळाडूंचे जंबो पथक इंडोनेशियाला धाडण्यात आले. दोन वर्षांपूर्वीच्या रिओ ऑलिम्पिकमध्येही भारताने...
    September 3, 08:01 AM
  • शरीरात नादुरुस्त झालेल्या पेशी व अवयवांजागी शस्त्रक्रियेद्वारे कृत्रिम घटकांच्या रोपणाचा शोध वैद्यकशास्त्राच्या प्रगतीतील एक मैलाचा दगड होता. पण वैद्यक शाखेतल्या नवनवीन संशोधनामुळे व त्यासाठी जन्मास घातलेल्या महागड्या तंत्रज्ञानाने रोपण शस्त्रक्रिया हा पुढे एक मोठा बाजार झाला. रोपण शस्त्रक्रिया करणारे मोजकेच डॉक्टर, अशी शस्त्रक्रिया करणारी तुरळक रुग्णालये आणि रोपण शस्त्रक्रियेसाठीची औषधे व कृत्रिम साहित्य तयार करणाऱ्या मोजक्या औषध कंपन्या अशी सध्याची परिस्थिती आहे....
    September 1, 08:28 AM
  • नोटबंदीमुळे मोदी सरकारचे जे हसे झाले ते मोदी यांनीच ओढवून घेतले. जाहिरातबाजीच्या नादात नोटबंदीमुळे होणाऱ्या फायद्यांची मोठी जंत्री मोदींनी जनतेसमोर ठेवली. त्यातील फारच थोडी उद्दिष्टे सफल झाली. नोटबंदीमुळे रद्द केलेल्यांपैकी ९९ टक्के नोटा बँकेत परत आल्याचे रिझर्व्ह बँकेने अधिकृतरीत्या बुधवारी जाहीर केले. सरकारच्या हे पूर्वीच लक्षात आले होते. नोटबंदीनंतर तीनच महिन्यांनी इंडिया टुडेला दिलेल्या मुलाखतीत नरेंद्र मोदी यांनी याची कबुली दिली होती. मात्र, त्यानंतर नोटबंदीच्या...
    August 31, 07:40 AM
  • काही दिवसांपूर्वीच भाजपच्या एका नेत्याने देशातील बुद्धिवंतांना गोळ्या मारल्या पाहिजेत असले वक्तव्य करून बौद्धिक दिवाळखोरी जाहीर केली होती. भाजपच्या नेत्याचा रोख अर्थातच संघ परिवार व भाजपच्या आर्थिक, सांस्कृतिक भूमिकांना लक्ष्य करणाऱ्या लेखकांवर होता. बुद्धिवंतांची, आधुनिकतावाद्यांची, सत्तेला जाब विचारणाऱ्यांची समाजाला गरजच काय, हा प्रश्न संघ परिवाराकडून त्वेषाने विचारला जातोय. कन्हैयाच्या तथाकथित भारतविरोधी घोषणेवरून जो गदारोळ उडाला तेथून तिखट विरोधाला सुरुवात झाली....
    August 30, 07:33 AM
  • कुठल्याही पदावर कार्यरत असले तरी कायम वादग्रस्ततेमुळेच चर्चेत राहणारे नाशिक महापालिकेचे विद्यमान आयुक्त तुकाराम मुंढे यांना पुन्हा एकदा अविश्वास प्रस्तावास सामोरे जाण्याची वेळ आली आहे. विशेष म्हणजे, सत्ताधारी भाजपनेच हा प्रस्ताव दाखल केला असून अन्य पक्षांच्याही बहुसंख्य नगरसेवकांचा त्याला पाठिंबा आहे. शनिवारी होणाऱ्या विशेष महासभेत याबाबतचा निर्णय होईलच, पण एखाद्या सनदी अधिकाऱ्याच्या आडमुठेपणामुळे सारे शहरच अप्रत्यक्षपणे कसे भरडून निघते, त्याचा प्रत्यय या निमित्ताने अाला....
    August 29, 11:08 AM
  • राहुल गांधींच्या युरोप आणि इंग्लंड दौऱ्यामुळे सत्ताधारी भाजपचा चांगलाच जळफळाट झालेला दिसतो. राहुल यांची वक्तव्ये इतकी झोंबली आहेत की काहींनी त्यांच्याविरोधात थेट खटलाच भरला आहे. पप्पू म्हणून समाज माध्यमांमधून एरवी यथेच्छ टिंगल उडवणाऱ्यांना दखल घ्यावी लागते हे राहुल यांचे मोठे यशच म्हणायचे. राहुल यांच्या परदेशातल्या विधानांवर आगपाखड करण्याचा अधिकार नरेंद्र मोदींच्या समर्थकांना पोहोचतो का, याचाही विचार यानिमित्ताने व्हावा. वास्तविक राहुल गांधींवर कोणतीही संवैधानिक जबाबदारी...
    August 28, 06:54 AM
  • राष्ट्रीय कृषी व ग्रामीण विकास बँकेचे (नाबार्ड) आर्थिक समावेशकता सर्वेक्षण हे भारतातल्या ग्रामीण भागात गेल्या पाच वर्षांत नेमके काय बदल घडले आहेत हे दर्शवणारे आहे. हे बदल अर्थात मोदी सरकारच्या आर्थिक धोरणांचा ग्रामीण भारतावर नेमका काय परिणाम झाला यावरचा एक दृष्टिक्षेपही आहे. नाबार्ड सर्वेक्षणानुसार गेल्या चार वर्षांत शेतकऱ्यांच्या मासिक उत्पन्नात केवळ २,५०५ रुपयांची म्हणजे ३८.२८ टक्के वाढ झाल्याचे दिसून आले. म्हणजे उत्पन्नवाढीचा हा वेग पाहता २०२२ पर्यंत शेतकऱ्याचे उत्पन्न दुप्पट...
    August 27, 08:51 AM
  • नैसर्गिक आपत्ती, मृत्यू, अपघात अशा संकटकाळी राजकीय विचार, प्रांत, धर्म असे भेद न आणता निव्वळ माणुसकीच्या भूमिकेतून सर्वतोपरी मदत तत्परतेने करणे हे सत्ताधाऱ्यांचे नव्हे तर प्रत्येक नागरिकाचे कर्तव्य असते. सध्या केरळात या कर्तव्यनिष्ठतेचे दर्शन सर्व थरांतून घडते आहे. आपत्तीशी झगडताना खरे म्हणजे त्याला राजकीय रंग दिला जाऊ नये. परंतु, केरळला केंद्र सरकारने पाचशे कोटींची तातडीची मदत जाहीर केली आणि राजकारण सुरू झाले. डाव्यांनी आवई उठवली की, कोण्या परक्या आखाती देशाने सातशे कोटी जाहीर केले,...
    August 25, 07:29 AM
  • भारतीय पत्रकारितेच्या राजकीय इतिहासातला कुलदीप नायर हा एक संदर्भ होते. जीना ते गांधी-नेहरु-जयप्रकाश नारायण यांचे राजकारण जवळून पाहणारा, नेहरु ते मोदी या पंतप्रधानपदांच्या कारकीर्दीची परखड चिकित्सा करणारा आणि १९४७ ते २०१८ या सात दशकांत भारतीय व्दीपखंडात धुमसत असलेल्या राजकारणाविषयी चिंता वाहणारा हा मानवतावादी सच्चे पत्रकार होते. राजकीय पत्रकारिता हा भारतीय पत्रकारितेचा मूळ पिंड. या स्वभावाशी प्रामाणिक राहत कुलदीप नायर यांनी सात दशके पत्रकारिता केली. १९२३ मध्ये पाकिस्तानमधील...
    August 24, 08:38 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED