Home >> Editorial >> Agralekh

Agralekh

  • सध्या देशातील परिस्थितीकडे पाहिल्यानंतर, विशेषत: भाजपची स्वत:चीच अवस्था पाहिल्यावर वाटते की मीडिया नावाचा एक राक्षस त्यांच्यामागे लागला आहे. गेली तीन वर्षे केंद्रातील सरकार असो वा भाजपशासित राज्ये असोत, यांच्याकडून असे काही वादग्रस्त, जातीय तेढ वाढवणारे, लोकशाहीविरोधी निर्णय घेतले गेले आहेत की त्यामुळे या पक्षाला लोकहिताचे काही पडलेले नाही, असा सहज निष्कर्ष निघू शकतो. सरकारवर कोणत्याही स्वरूपाची टीका जी राजकीय विरोधकांकडून असो वा सोशल मीडियातून सामान्य माणसाकडून असो वा...
    03:00 AM
  • गेल्या बुधवारपासून सुरू असलेले चीनच्या कम्युनिस्ट पार्टीचे १९ वे अधिवेशन मंगळवारी समाप्त होत आहे. या अधिवेशनात सध्याचे चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग यांना पुन्हा पाच वर्षांसाठी कम्युनिस्ट पक्षाचा सर्वोच्च नेता व चीनचे अध्यक्ष अशी दुहेरी जबाबदारी देण्यात येईल. २०१२पासून शी जिनपिंग चीनचे अध्यक्ष आहेत. त्या वेळी कम्युनिस्ट पार्टीचे स्वत:चे म्हणून चीनच्या राजकारणावर वर्चस्व होते. राजकीय अधिकारांचे पार्टीत विकेंद्रीकरण होते. पण या पाच वर्षांत सर्वच परिस्थिती पालटली. आज कम्युनिस्ट...
    October 23, 05:31 AM
  • एकीकडे गेल्या काही वर्षांत एस. टी. महामंडळ अनेकविध स्वरूपाच्या गैरव्यवहारांनी पाेखरले गेले अाहे. दुसऱ्या बाजूला स्थानिक राजकीय पुढाऱ्यांच्या बेनामी मालकीच्या टमटम-वडापपासून ते लक्झरी ट्रॅव्हल्सपर्यंत अनेकांनी एस. टी. च्या मिळकतीला कात्री लावली. या खासगी वाहतूक व्यवसायाला काेण संरक्षण देते हे लपून राहिलेले नाही. स्वायत्त महामंडळ झाल्यापासून एस. टी. ताेट्यात असल्याची अाेरड सातत्याने हाेत असते. मात्र, उपलब्ध संधीकडे दुर्लक्ष अाणि राजकीय डावपेचांखेरीज तिच्या भरभराटीसाठी ठाेस उपाय...
    October 20, 03:00 AM
  • एखादा दिवस सर्व ज्ञात वस्तुजाताला निराळे वळण देणारा आणि चिरस्मरणीय ठरतो - १७ ऑगस्ट २०१७ हा दिवस खगोलशास्त्राच्या इतिहासात असाच टर्निंग पॉइंट ठरला. अत्यंत अनोख्या, दुर्मिळ दृकश्राव्य लहरींचे नेमके अस्तित्व या दिवसाने नोंदवले आणि हा दिवस खगोलशास्त्रात चिरस्थायी ठरला. या एका दिवशी जगभरातील खगोलशास्त्रज्ञांना वर्षानुवर्षे ज्या क्षणाची बहुप्रतीक्षा होती - ती घटना एकाच वेळी अनेक ठिकाणी नोंदवली गेली. गेल्या वर्षी लायगो वेधशाळांनी गुरुत्व लहरींचे श्राव्य रूप टिपण्यात यश मिळवले होते आणि...
    October 19, 03:00 AM
  • लोकशाही ही वादविवादाची असते. त्यामध्ये असहिष्णुतेला थारा नसतो. काँग्रेस पक्ष स्वत:ला कट्टर लोकशाहीवादी म्हणवून घेतो कारण हा पक्ष अनेक विचारधारांचा बनलेला आहे. त्याला स्वातंत्र्य चळवळीचा प्रदीर्घ इतिहास आहे. ब्रिटिशांच्या विरोधात लढताना काँग्रेसमध्ये एकजिनसीपणा आला कारण हा पक्ष त्या काळी समुद्रासारखा विशाल होता. त्यामध्ये अनेक विचारधारांच्या नद्या एकत्र विलीन होत होत्या. म्हणून तो जसा भांडवलदारांचा आहे तसा दीनदुबळ्यांचा, आदिवासी समाजाचा, पददलित वर्गाचाही आहे. तो डाव्यांचा आहे,...
    October 18, 03:00 AM
  • २०१४ मध्ये केंद्रात बहुमताच्या जोरावर मोदी सरकार सत्तेत आल्यापासून स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांपासून लोकसभा व अगदी उपराष्ट्रपती-राष्ट्रपतीची निवडणूक आपल्या पदरात पडली पाहिजे या उद्देशाने भाजपला जणू झपाटले होते. भाजपने काँग्रेसशासित राज्यात काँग्रेसला धोबीपछाड देत सत्ता ताब्यात घेतली. काँग्रेसमुक्त भारतचा भाजपचा हा नारा दृष्टिक्षेपात येत असताना गेल्या आठवड्यात मात्र नांदेड महापालिका, पंजाबमधील गुरदासपूर लोकसभा तसेच केरळातील वेंगारा विधानसभा मतदारसंघात...
    October 17, 03:00 AM
  • देशातील २० विद्यापीठांना जागतिक दर्जाच्या शिक्षण संस्थांमध्ये परिवर्तित करण्यासाठी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शुक्रवारी एक योजना जाहीर केली. त्याद्वारे या विद्यापीठांना येत्या पाच वर्षांत १० हजार कोटी रुपयांचा निधी केंद्र सरकार देणार आहे. त्या योजनेसाठी १० सरकारी, १० खासगी विद्यापीठांची तज्ज्ञ मंडळींमार्फत निवड केली जाईल. देशातील विद्यापीठांचा कारभार सुधारावा, ती अधिक संशोधनाभिमुख व्हावीत यासाठी गेली अनेक वर्षे शिक्षणतज्ज्ञ घसा खरवडून सांगत आहेत. विद्यापीठांचा शैक्षणिक...
    October 16, 03:00 AM
  • संयुक्त राष्ट्राची सांस्कृतिक शाखा असलेल्या युनेस्कोतून बाहेर पडण्याचा अमेरिकेचा निर्णय रिपब्लिकन पक्षाच्या एकूणच झिओनिस्टधार्जिण्या विचारसरणीचा परिपाक आहे. युनेस्को संघटना, पॅलेस्टाइनला झुकते माप देताना इस्रायलचा दुजाभाव करत असल्याने आपण या संघटनेतून बाहेर पडत असल्याचा अमेरिकेचा मुद्दा आहे. अमेरिकेत ज्यूवादाच्या प्रभावामुळे अनेक आंतरराष्ट्रीय निर्णय घेतले जात असतात. विशेषत: अरब प्रश्न वा पॅलेस्टाइन-इस्रायल संघर्ष असो, यात अमेरिका इस्रायलच्या बाजूने आपले मत मांडते. या वेळी...
    October 14, 03:00 AM
  • देशातल्या पोलिस तपास यंत्रणांना आव्हान देणारे आरुषी तलवार व हेमराज हत्याकांड प्रकरण अलाहाबाद उच्च न्यायालयाच्या निर्णयानंतरही गूढच राहिले आहे. न्यायालयाने या हत्याकांडातील प्रमुख आरोपी व सध्या जन्मठेपेची शिक्षा भोगत असलेले आरुषीचे आईवडील राजेश व नूपुर तलवार यांची सबळ पुराव्याअभावी सुटका केली. हा निर्णय बुचकळ्यात टाकणारा आणि संभ्रम निर्माण करणाराही आहे. आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून या हत्याकांडाचा सखोल तपास पोलिस व नंतर सीबीआयने केला. या दोन्ही तपास यंत्रणांच्या वेगवेगळ्या...
    October 13, 03:08 AM
  • जसजशी समाजाची आर्थिक स्थिती सुधारते आहे, तसतसा फटाक्यांचा गोंगाट आणि धूर वाढत असल्याचे चित्र आहे. लोकसंख्येची घनता वाढलेल्या शहरांमध्ये फटाके फोडणे फक्त जिकिरीचेच नव्हे, तर असुरक्षित बनले आहे. तरीही दिवाळीच्या पहिल्या दिवशी पहिला फटाका कोणी फोडला, लक्ष्मीपूजनाला कोणी, किती हजारांचे फटाके उडवले असल्या निरर्थक स्पर्धा रंगतातच. वेळी-अवेळी कानठळ्या बसवणारे फटाके फुटत राहतात. धूरकोंडी होत राहते. स्वाभाविकपणे फटाक्यांचा जाच वृद्ध, आजारी, विद्यार्थी, बालके, गर्भवती एवढेच काय...
    October 12, 03:00 AM
  • एखादी आवडती वस्तू आपण विकत घेतली तर त्याचे मूल्य आपल्या दृष्टीने अधिक असते. गंमत अशी की, ती वस्तू विकत घेण्याअगोदर त्याविषयी जितकी असोशी नसते तितकी ती विकत घेतल्यानंतर मनात तयार होते. किंबहुना आपली मानसिकता आपण कमावलेल्या पैशाबद्दल अधिक असते. आपल्या खिशातल्या व बँकेतल्या आपल्याच खात्यातल्या पैशाकडे पाहण्याचा अापणा सर्वांचाच दृष्टीकोन भिन्न असतो. पारंपरिक अर्थशास्त्र असे मानत आले की, ग्राहकाला वस्तू खरेदी करण्याअगोदर त्याची माहिती असते. तो स्वत:च्या फायद्यासाठी त्याला आवडेल ती...
    October 11, 03:00 AM
  • १० वर्षांत १०० वर्षांचे अायुष्य जगण्याचा अापण प्रयत्न करताे. त्यामुळे साहजिकच फिअर अाॅफ फिअर ही भावना बळावते. बदलती जीवनशैली, जिवाची तगमग हा जागतिकीकरणाचाच अपरिहार्य परिणाम अाहे. जेव्हा ही घालमेल पराकाेटीला पाेहाेचते त्या वेळी एल्फिन्स्टनसारखी चेंगराचेंगरी घडते. अर्थातच भारतीय रेल्वे या अामदानीतील निर्ढावलेली बाबूशाही अाणि या व्यवस्थेत बाेकाळलेला निष्काळजीपणादेखील तितकाच जबाबदार अाहे. एकाअर्थी (अ)व्यवस्थेने घडवलेले हे हत्याकांड म्हटले तर कदाचित वावगे ठरणार नाही. ज्या...
    October 10, 03:00 AM
  • २०१९ च्या लोकसभा निवडणुकांना अजून साधारण दीड वर्ष अवकाश आहे. भाजपच्या गोटात दोन वर्षांपासून विधानसभा व लोकसभा निवडणुका एकत्र व्हाव्यात यासाठी विचारमंथन सुरू आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदींचा एकत्रित निवडणुका घेण्यास हिरवा कंदील असल्याने निवडणूक आयोगानेही आपली तयारी सुरू केली आहे. पण तोंडावर ज्या विधानसभा निवडणुका आल्या आहेत त्यांच्या वेळापत्रकात बदल करता येत नाही. त्यातल्या त्यात येत्या डिसेंबरमध्ये गुजरातमध्ये होणारी विधानसभा निवडणूक ही केवळ भाजपसाठी नव्हे, तर नरेंद्र मोदी...
    October 9, 03:00 AM
  • ९० च्या दशकात सोव्हिएत युनियनची शकले झाल्याने अण्वस्त्रांच्या भोवती फिरणारा जागतिक सत्तासंघर्ष विलुप्त झाला आणि तंत्रज्ञानातील वेगवान बदलामुळे जग आर्थिक साम्राज्यवादाकडे वळले. २१ व्या शतकातील पहिले दशकही अणुयुद्धाच्या छायेत नव्हते. ते आर्थिक मंदी, मोबाइल क्रांती यांनी व्यापून गेले होते. पण आता तशी परिस्थिती राहिलेली नाही. जगातील काही मोजक्या देशांकडे पृथ्वीचा संहार करतील अशी १५००० अत्याधुनिक अण्वस्त्रे आहेत आणि ही अण्वस्त्रे अत्याधुनिक व्हावीत म्हणून त्याचे तंत्रज्ञानही...
    October 7, 03:00 AM
  • नोटबंदी व त्यानंतर जीएसटीचे दुष्परिणाम अर्थव्यवस्थेवर व्यापक प्रमाणावर होत असल्याचे दिसून आल्यानंतर समाजाच्या सर्वच थरांतून जो काही सरकारविरोधी प्रक्षोभ वाढला आहे त्यावर खुद्द पंतप्रधान नरेंद्र मोदी काय बोलताहेत हे पाहणे महत्त्वाचे होते. परवा इन्स्टिट्यूट ऑफ कंपनी सेक्रेटरीज संस्थेच्या सुवर्णमहोत्सवी वर्षारंभानिमित्त आयोजित कार्यक्रमात मोदींनी दोन तिमाहींमध्ये देशाचा जीडीपी घसरल्याचे कबूल करत अर्थव्यवस्था सुरक्षित असल्याचा दावा केला. पण ही कबुली देताना त्यांनी...
    October 6, 03:00 AM
  • कीटकनाशकांच्या फवारण्यांमुळे विदर्भात ३७ शेतकरी दगावले तर ६०० जण बाधित आहेत. कापूस-सोयाबीनवरील कीड-रोगांच्या बंदोबस्तासाठी रासायनिक द्रव्यांच्या फवारण्या सुरू आहेत. पुरेशा पावसामुळे पिकांचा कायिक विकास चांगला आहे. कापूस-सोयाबीनची उंची नेहमीपेक्षा अंमळ जास्तच आहे. त्यातच जोरदार, वेगवान फवारे सोडणाऱ्या चिनी फवारणी यंत्रांची परिणामकारकता चांगली आहे. या यंत्रांमुळे भरपूर पालावलेल्या, उंच झुडपांच्या शेतात रसायनांचे जणू आच्छादन तयार होत आहे. साहजिकच फवारणी करणाऱ्यांच्या...
    October 5, 03:00 AM
  • अमेरिकेतील सामाजिक व राजकीय वातावरण इतके अस्वस्थ, विखारी व विध्वंसक पातळीवर पोहोचले आहे की, ज्या अमेरिकेने जगाला लोकशाही, मुक्त जीवनशैली, व्यक्तिस्वातंत्र्य, विज्ञान-तंत्रज्ञान, संगीत, चित्रपटांसह विविध कला मुक्तहस्ते दिल्या, जी अमेरिका आजही जगण्यासाठी जगाला आकर्षित करते ती अमेरिका आपल्यातीलच जगण्याच्या अंतर्विरोधाची बळी पडताना दिसत आहे. दोन दिवसांपूर्वी लास वेगासमधील एका माथेफिरूने केलेले हत्याकांड हे अमेरिकेत आजपर्यंत झालेले सर्वात नृशंस असे हत्याकांड होते. २००१ मध्ये...
    October 4, 06:31 AM
  • मुंबईतल्या अरुंद एल्फिन्स्टन पुलाला पर्याय म्हणून नव्या पुलाचे टेंडर चेंगराचेंगरीच्या दिवशीच (२९ सप्टेंबर) दुपारी रेल्वेकडून वेबसाइटवर अपलोड करण्यात आले. रेल्वेने हा योगायोग असल्याचे म्हटलेय. हा योगायोग आपण मानून चालूया. पण नव्या पुलाच्या उभारणीचा प्रस्ताव २३ एप्रिल २०१५ रोजी माजी रेल्वेमंत्री सुरेश प्रभू यांनी मंजूर केला. त्यानंतर या वर्षी २२ ऑगस्ट रोजी पश्चिम रेल्वेच्या वित्तीय विभागाने या पुलाचा खर्च निश्चित केला व टेंडर २९ सप्टेंबर रोजी वेबसाइटवर प्रसिद्ध केले. प्रवाशांनी...
    October 3, 03:00 AM
  • मुंबईतील एल्फिन्स्टन रेल्वेस्थानकावरील अरुंद पुलावर चेंगराचेंगरी होऊन त्यात २३ जणांचा बळी गेला व कित्येक जखमी झाले. मुंबईच्या नागरी इतिहासात किंवा उपनगरी लोकल सेवेच्या इतिहासात रेल्वे पुलावर चेंगराचेंगरी होऊन माणसे मरण पावल्याची ही पहिलीच घटना होती. याचा अर्थ मुंबईतील लोकल गाड्यांची यंत्रणा एकदम कार्यक्षम व सुव्यवस्थित आहे असा होत नाही. मुंबईतील लोकसंख्या भरपूर वाढली असून त्या प्रमाणात पायाभूत सुविधांचा विकास झालेला नाही. ब्रिटिशकाळात मुंबईत लोकल रेल्वे जाळ्यासह ज्या...
    October 2, 03:00 AM
  • एल्फिन्स्टन हे मुंबईतले पश्चिम रेल्वेवरचे एक स्थानक, दादरच्या खालोखाल महत्त्वाचे कारण ते मध्य रेल्वेला, परळ स्थानकाशी, जोडलेले आहे. गेल्या वीस वर्षांत या स्थानकाच्या पश्चिमेकडचा भाग प्रचंड विकसित झाला. अनेक चकाचक इमारती येथे उभ्या राहिल्या, ज्यांमध्ये दक्षिण मुंबईतल्या अनेक खासगी, सरकारी कार्यालयांचे स्थलांतर झाले. पूर्वेकडे टाटा, केईएम, वाडिया ही अवाढव्य रुग्णालये पूर्वीपासूनच आहेत. खेरीज शेकडो कार्यालयेही आहेत. साहजिकच या दोन्ही रेल्वे स्थानकांचा वापर करणाऱ्या प्रवाशांच्या...
    September 30, 03:01 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED