Home >> Editorial >> Columns

Columns

  • जीएसटी अर्थात वस्तू व सेवा कर लागू झाला त्याची आज वर्षपूर्ती. म्हटली तर तशी सामान्य बाब. परंतु ऐतिहासिक म्हटली जाऊ शकते. इतिहासाला विद्वान आपल्या सोयीनुसार वाचतात. योग्यतेनुसार मांडत असतात. त्यात भर घालत असतात. एक वर्षापूर्वी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी संसदेच्या सेंट्रल हॉलमध्ये मध्यरात्री जीएसटी लागू करण्याची घोषणा करण्यासाठी समारंभ आयोजित केला होता. ही गोष्ट संपूर्ण देशाला आजही आठवते. मध्यरात्री अशी बैठक केवळ स्वातंत्र्य (१९४७), स्वातंत्र्याचे रौप्यमहोत्सवी वर्ष (१९७२) व...
    July 1, 09:22 AM
  • उच्च शिक्षणातील गुणवत्तेत सुधारणा व्हावी यासाठी केंद्र सरकारने विद्यापीठ अनुदान आयोग म्हणजे यूजीसी बंद करण्याची घोषणा केली आहे. त्याची जागा एचईसीआय म्हणजे हायर एज्युकेशन कमिशन ऑफ इंडिया थोडक्यात उच्च शिक्षण आयोग घेणार आहे. यूजीसी ६१ वर्षे जुनी आहे. देशातील विद्यापीठांची सर्वोच्च संस्था म्हणून तिच्याकडे पाहिले जात होते. सुरुवातीच्या काळात देशात उच्च शिक्षण देणाऱ्या संस्थांची संख्या कमी होती. शैक्षणिक धोरणावर फारसा भर नव्हता, त्यातून आर्थिक भांडवलाचाही प्रश्न होता. अशा अनेक...
    June 30, 08:06 AM
  • कर्तव्यदक्ष आणि प्रामाणिक पोलिस अधिकारी असलेला हीरो आणि भ्रष्ट शासनव्यवस्था यांच्यातला संघर्ष हा अनेक भारतीय चित्रपटांचा कथाविषय. नागालँडमध्ये सध्या जे काही सुरू आहे, ती त्याचीच पुनरावृत्ती आहे, असे तिथल्या अनेक सिव्हिल सोसायट्यांचे म्हणणे आहे. कठोर प्रशासक असलेला आणि जनतेत लोकप्रिय होत असलेला अधिकारी जसा सत्ताधीशांना नकोसा होतो, तसाच प्रशासनात लोकप्रिय ठरणारा अधिकारी सत्ताधाऱ्यांच्या नाराजीस पात्र ठरतो आणि त्याच्या नशिबी बदलीचा फतवा येतो हा अनुभव भारताच्या कुठल्याही...
    June 30, 07:57 AM
  • काही दिवसांपूर्वी आगामी सार्वत्रिक निवडणूक पाकिस्तानचेच लष्कर फिक्स करत असल्याचा आरोप झाल्याने पाकिस्तानातील बडे लष्करी अधिकारी नाराज झाले होते. ही नाराजी सर्वत्र वाढताना दिसत आहे. असे चित्र पहिल्यांदा दिसत नाही. १९९०मध्ये आयएसआय या गुप्तहेर संघटनेने पाकिस्तान पीपल्स पार्टीचा पराभव करण्याच्या हेतूने विरोधी पक्षांमध्ये मोठ्या प्रमाणात पैसे वाटले होते. आगामी निवडणुकांत पैशाचे वाटप होत नसल्याचा दावा पाकिस्तानचे लष्कर प्रवक्ते जनरल आसिफ गफूर यांनी केला असला तरी त्यांच्या दाव्यात...
    June 29, 06:36 AM
  • मायबाप सरकारला असे वाटले की, आणीबाणीच्या काळात अपार कष्ट ज्यांनी सोसले, त्यांना त्याची भरपाई दिली पाहिजे, तर शासनाची भूमिका टीकेचा विषय होता कामा नये. जी भरपाई देऊ केली आहे, ती स्वीकारायची की नाही, याचा निर्णय ज्याचा त्याने करायचा आहे. आणीबाणीच्या काळात ज्यांनी तुरुंगवास भोगला, त्यांना १० हजार रुपये आणि पाच हजार रुपये निवृत्तिवेतन देण्याचा निर्णय महाराष्ट्र शासनाने घेतला. आणीबाणीच्या विरोधात देशभर सत्याग्रह झाला. या सत्याग्रहात राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या स्वयंसेवकांनी सर्वात...
    June 29, 05:44 AM
  • ट्विटर, फेसबुक, इन्स्टाग्राम, टेलिग्राम, व्हाॅट्सअॅप, गुगल प्लस अादींचे अनेकांना कधीकाळी वावडे असायचे. परंतु हल्ली साेशल मीडिया हा कळत-नकळत प्रत्येकाच्याच दैनंदिन जीवनातील अविभाज्य घटक बनला अाहे, हे तितकेच खरे. लाइक, शेअरिंग, ट्राेलिंगशिवाय कुण्या नेटकऱ्याचा दिवस उगवला अाणि मावळला असे शक्यच नाही. परंतु, साेशल मीडियावर चर्चेत अालेला एखादा विषय सर्वंकष समजून न घेता त्यास जातीय किंवा धार्मिक वादाचा रंग दिला जाताे, हे कितपत याेग्य ठरते? अलीकडच्या काळात त्याचे प्रस्थ सातत्याने वाढत असून...
    June 28, 08:21 AM
  • मेसीनं हे सारं यश अर्जेंटिनाला दिलेलं, पण बार्सिलोनाला त्यानं काय दिलं, यापेक्षा काय द्यायचं बाकी ठेवलं, चॅम्पियन्स क्लब लीगचं अजिंक्यपद स्पॅनिश ला लिगा साखळीतील ९ विजेतेपदे. युरोपीय फुटबॉल लीगची चार अन् याच कोमाडेल रे करंडकाची पाच अजिंक्यपदे. एकंदरीत १४ वर्षांत ३२ यशस्वी मोहिमा. त्या ओघात ओळीनं चारदा अन् एकंदरीत पाचदा जगातील सर्वोत्तम फुटबॉलपटूच्या बॉल ऑनडोर बहुमान. तसेच पाचदा युरोपियन गोल्डन शूजचा मौल्यवान पुरस्कार. ला लिगा साखळीत बार्सिलोनाकडून आजवर ३८३ गोल अन् १४९ गोलना हातभार....
    June 28, 08:17 AM
  • सरकारी एमएसपी १,४२५ रुपये असतानाही आजही पंजाबचा शेतकरी मका ६०० ते ८०० रुपये दराने का विकतोय? हरभराही सरकारी आश्वासनापेक्षा एक हजार रुपये प्रतिक्विंटल कमी दराने विकला गेला. मोहरीच्या पिकातही शेतकऱ्याला ६०० रुपये क्विंटलचा तोटा झाला. बाजरीदेखील सरकारी दरापेक्षा ३०० रुपयांनी स्वस्त विकली गेली. पण सरकारने या खरेदीस स्पष्ट नकार दिला. पंतप्रधानांना आजकाल शेतकऱ्यांची फार काळजी आहे. किंबहुना त्यांच्या मतांची फार चिंता आहे, असे दिसतेय. ती असायलाही पाहिजे. आगामी लोकसभा निवडणुकीची तयारी...
    June 27, 08:26 AM
  • नाशिक जिल्ह्यातील शिरवाडेवणी फाट्यावर लग्नाचे वऱ्हाड घेऊन जाणाऱ्या एका क्रूझर गाडीला भीषण अपघात झाला. त्यामध्ये आठ जणांचा हकनाक बळी गेला. मृतांमधील आठपैकी सात महिला होत्या. त्यात एका लहान मुलीचाही समावेश होता. राज्य परिवहन महामंडळाची बस अन्् क्रूझर यांच्यात धडक झाल्यानंतर हा अपघात झाल्याचा खुलासा नेहमीप्रमाणे पोलिसांकरवी केला गेला. पोलिस खात्याच्या शिरस्त्यानुसार तपास सुरू होईल, अपघाताच्या कारणांचा शोध घेतला जाईल, अपघाताची भीषणता व मृतांच्या संख्येमुळे आपसूक प्राप्त होणारी...
    June 26, 07:23 AM
  • पाकमधील सत्तेची समीकरणं आहेत. ती लक्षात न घेता आपण केवळ देशांतर्गत निवडणुकीसाठी पाकचा मुद्दा वापरत राहतो, तेव्हा त्याचा फायदा तेथील सत्तेच्या समीकरणातील निर्णायक घटक असलेल्या लष्करालाच होत असतो, हे आपण कधी समजून घेणार आहोत की नाही? दहशतवादाचा फैलाव १९८० च्या दशकात प्रथम काश्मिरात व नंतर देशाच्या इतर भागांत झाल्यापासून पाकिस्तान हा भारतीय राजकारणातील एक अपरिहार्य घटक प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्षपणे बनून गेला आहे. मोदी सरकार सत्तेवर आल्यापासून तर गेल्या चार वर्षांत विरोधकांना लक्ष्य...
    June 26, 07:18 AM
  • बांगलादेश नावाचा देश आता गरीब राहिलेला नाही, तो आता विकसनशील देश बनला आहे. त्याचा विकास दर सध्या ७.२८ टक्के आहे. या विकासप्रवासात भारताची साथ महत्त्वाची ठरते आहे. जगात आर्थिक ठसा उमटवणाऱ्या भारताला बांगलादेशासारखे शेजारी मित्र सोबत ठेवावे लागणार आहेत आणि त्यांचेही पोट भरते आहे ना, याची काळजी घ्यावी लागणार आहे. भारत जगात दिसतो, त्या बाजूने जगाचा नकाशा पाहिला की आपला शेजारी बांगलादेश जगाच्या मध्यभागी टिकली लावल्यासारखा दिसतो. इंग्रजांनी फाळणी केल्यापासून त्या भागाची वेगळी ओळख झाली...
    June 25, 06:12 AM
  • अमेरिकी सरकारच्या आकडेवारीनुसार ५ मे २०१७ ते ९ जून २०१८ दरम्यान तब्बल २३४२ मुले त्यांच्या आईवडिलांपासून वेगळी केली होती. सुरुवातीच्या काळात उजव्या, राष्ट्रवादाच्या कट्टर पुरस्कर्त्यांनी याची भलावण केली. पण या नियमामुळे मुलांची व त्यांच्या जन्मदात्यांचीही फरपट होऊ लागली. त्यांचे मानवी हक्क हिरावून घेतले जाऊ लागले. जसजसे याचे फोटो प्रसिद्ध होऊ लागले, बातम्या येऊ लागल्या तसतसे अमेरिकेसह जगभरातून ट्रम्प यांच्या या निर्दयी आदेशावर कठोर टीका होऊ लागली. यंदाच्या जूनमध्ये जागतिक...
    June 23, 07:42 AM
  • आपल्या अर्थव्यवस्थेत कृषी, उद्योग, व्यापार व सेवा क्षेत्रांपैकी कृषी क्षेत्राने प्रचंड धान्य व शेतमाल उत्पादन करून देशाला स्वयंपूर्ण व निर्यातक्षम केले, पण तेच क्षेत्र आज पूर्वीसारखे रोजगार पुरवण्याची क्षमता हरवून बसले आहे. त्यासाठी शेती क्षेत्रवाढ, नवतंत्रज्ञानावर आधारित शेतीत प्रचंड उत्पादनवाढीची उद्दिष्टे योजून जिथल्या तिथे कमीत कमी गुंतवणुकीत जास्तीत जास्त रोजगार निर्मिती साधली पाहिजे. मार्चअखेर तिमाहीत ७.७ टक्के व २०१७-१८ वर्षात ६.६ टक्के जीडीपीचा दर झाल्याची सुखद वार्ता...
    June 22, 07:45 AM
  • भारतीय राजकारणाला एेतिहासिक वळण देणाऱ्या शिवसेना-भाजप युतीत २०१४ च्या विधानसभा निवडणुकीपासून निर्माण झालेला दुरावा पालघरच्या लाेकसभा पाेटनिवडणुकीनंतर अधिकच वाढला. शिवसेनेचे बाेट धरून महाराष्ट्रात भाजपने पक्ष विस्तार जरूर केला; मात्र त्याच वेळी मानलेल्या या माेठ्या भावाला प्रसंगाेपात खिजवणे, दुय्यम लेखणे काही साेडले नाही. अशा परिस्थितीत ताेडीस ताेड प्रत्युत्तर देणे, शिवसैनिकांचे मनाेधैर्य वाढवणे अपरिहार्यच हाेते. म्हणूनच स्वबळाचा नारा देत भाजपला धडा शिकवण्याचा मनसुबा ५२ व्या...
    June 21, 08:55 AM
  • यापूर्वीही अनेकदा उत्तर कोरियाने आण्विक निःशस्त्रीकरणाची आश्वासने देऊ केली आहेत. पण, त्यानंतरही अण्वस्त्रांच्या चाचण्या घेण्याचा कार्यक्रम मात्र थांबवला नव्हता. त्यामुळे यंदा दिलेले आश्वासन तरी उत्तर कोरिया पाळणार का, हा प्रश्नच आहे. यातही उत्तर कोरिया केवळ आपला आण्विक कार्यक्रम थांबवेल की असलेली अण्वस्त्रेही पूर्णपणे नष्ट करेल, हे स्पष्ट झालेले नाही. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि उत्तर कोरियाचे हुकूमशहा किम जोंग उन यांची १२ जून २०१८ रोजी सिंगापूर येथील सेंटोसा...
    June 21, 08:16 AM
  • देशातील सात मोठ्या नद्यांना जोडणाऱ्या तीन नदीजोड प्रकल्पांच्या लाभ- हानीचा विचार करून प्रत्येक वर्षी कामाचा प्रगती अहवाल केंद्र सरकारला सादर करण्यासाठी विशेष समितीची नियुक्ती करण्यात आली आहे. सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्देशानुसार नियुक्त करण्यात आलेल्या या समितीच्या अहवालाचा अभ्यास करूनच केंद्र सरकारने पुढील योग्य तो निर्णय घ्यायचा आहे. विशेष समितीने जुलै २०१६ ते मार्च २०१८ यादरम्यान केलेल्या कामांचा अहवाल केंद्र सरकारला नुकताच सादर केला आहे. हा अहवाल केंद्रीय जलसंपदा...
    June 20, 07:44 AM
  • ७० वर्षांपूर्वी आपण जे तंत्रज्ञान विकासाचे स्वप्न पाहिले होते, त्यासाठी जे प्रयत्न केले होते, त्याचीच परिणती म्हणजे सध्याच्या सुखसोयी- अत्याधुनिकता आहे. याच अनुषंगाने राजकारण आणि या मुद्द्यांचा परस्पर संबंध असतो. एखाद्या सरकारनेे विज्ञान व तंत्रज्ञान विकासासाठीच्या निधीत कपात केल्यास जनतेने आपल्या पातळीवर अशा लोकांना धडा शिकवणे आवश्यक आहे. अन्यथा ७० वर्षांनंतर आपल्या पुढील पिढ्या काय भोगतील, हे सांगता येणार नाही. भविष्यात निर्माण होणारा भारत वैज्ञानिक दृष्टिकोनावर आधारित असेल,...
    June 20, 07:39 AM
  • २०१९ च्या लोकसभा, विधानसभा निवडणुका शेतीभोवती फिरणार आहेत. साठ टक्के लोकसंख्या शेतीवर अवलंबून असल्याचे वास्तव ज्या देशात आहे, त्या देशाच्या राजकारणाचा केंद्रबिंदू शेतीच असला पाहिजे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट करण्याचे स्वप्न दाखवून ठेवले आहे. मोअर क्रॉप, पर ड्रॉप असे म्हणत उत्पादनवाढीचे आव्हान त्यांनी शेतकऱ्यांना दिले. मान्सूनच्या साथीमुळे शेतकऱ्यांनी तूर, हरभरा, उसाचे प्रचंड उत्पादन काढूनही दाखवले. इतके की हा शेतमाल किती किमतीला आणि कुठे विकायचा...
    June 19, 06:54 AM
  • फुले पगडी वारकरी, शेतकरी वर्षानुवर्षे घालतात. संत तुकाराम महाराजही अशी पगडी घालत होते. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे स्वयंसेवक काळी टोपी घालतात. स्वातंत्र्य चळवळीत आणि नंतरच्या काळात काँग्रेस कार्यकर्ते पांढरी गांधी टोपी घालत. अलीकडे अण्णा आंदोलनात मी अण्णा लिहिलेल्या पांढऱ्या टोप्या या भ्रष्टाचारविरोधी आंदोलनाच्या प्रतीक बनल्या होत्या. पुणेरी पगडी आणि ज्येष्ठ समाजवादी नेते डॉ. बाबा आढाव यांच्याबद्दलचा एक प्रसंग प्रसिद्ध आहे. बाबांचा पुणे मनपाने पुणे भूषण पुरस्कार देऊन गौरव केला...
    June 19, 06:49 AM
  • अापल्या सामाजिक, सांस्कृतिक जीवनाप्रमाणेच उद्याेग-व्यवसाय अाणि व्यवहारांवरदेखील जागतिकीकरणाचा प्रभाव वाढत चालला अाहे. ग्राहकवाद अाता व्यापक अर्थाने विस्तारत चालला असून त्याद्वारे नवसमाजनिर्मिती हाेत चालली अाहे. त्यातच माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रात सातत्याने हाेत असलेल्या नवनव्या बदलांची भर पडत असल्याने जनजीवनाचा सांस्कृतिक अाकृतिबंध बदलत अाहे. साेबतच व्यापार-उद्याेग, वस्तू, बाजारपेठ, अार्थिक गुंतवणूक अाणि धाेरणे, मनुष्यबळ यांच्यावरही त्याचा परिणाम हाेत चालला अाहे. मुळातच...
    June 18, 04:54 PM
 
जाहिरात

RECOMMENDED