Home >> Editorial >> Columns

Columns

  • कोका कोला आणि पेप्सिको सारख्या कंपन्या पुढील आठ वर्षामध्ये आपले जागतिक उत्पादन वाढविण्यासाठी काम करत आहे. मागील आठवड्यात नवी दिल्लीत एका कार्यक्रमादरम्यान मला त्यांच्या एका योजनेविषयी जाणून घेण्याची संधी मिळाली. ही कंपनी आपले उत्पादन वाढविणार होती,परंतु त्यांना ही चिंता आहे की, जगातील ग्राहक हे आता ब्रँडवर विश्वास ठेवत नाही. जे की पहिले ठेवत होते. दुस-या ब्रँडच्या तुलनेत कोक कंपनीने या बदलणा-या ट्रेंडला सर्वात पहिले समजून घेतले. काही दिवसांपूर्वी कोक कंपनी सांताक्लॉजसारख्या...
    November 9, 07:51 AM
  • मोहन धारिया यांना इंदिरा गांधी राष्ट्रीय एकात्मता पुरस्कार प्रदान केल्यामुळे खुद्द काँग्रेसजनांच्याच भुवया उंचावल्या आहेत. अर्थात धारिया या पुरस्कारासाठी पात्र नाहीत, म्हणून हे आश्चर्य खचितच उद्भवलेले नव्हे. स्वच्छ प्रतिमा असलेले धारिया काँग्रेसचे निष्ठावंत पाईक आहेत. आपल्या स्वयंसेवी संस्थेच्या माध्यमातून त्यांनी लक्षावधी झाडे लावली आहेत. त्यांच्या पुरस्काराची बातमी ऐकून काँग्रेस वर्तुळात भुवया उंचावण्यामागचे कारण वेगळेच आहे. 1975 ते 1977मध्ये इंदिरा गांधींनी लादलेल्या...
    November 9, 03:10 AM
  • 1962 मध्ये भारतावर चीनने केलेल्या आक्रमणाच्या घटनेचे यंदा पन्नासावे वर्ष सुरू आहे. या युद्धापासून आपण काय बोध घेतला? सध्या आपले चीनशी हिंदी-चिनी भाई-भाई संबंध आहेत की चीनशी पुन्हा एकदा लढाई होणार आहे? तसे झाल्यास आपले सरकार व लष्कर कितपत कार्यक्षम आहे? वास्तविक पाहता 1962 च्या युद्धात भारताच्या केवळ 10 टक्के सैन्याने भाग घेतला होता. हवाई दल व नौदल यांचा अजिबात वापर केला नव्हता. गेल्या 7-8 वर्षांत चीन सीमेवरची परिस्थिती गंभीर होत आहे. चिनी सैन्याचे रस्ते (मुंबई-पुणे एक्स्प्रेस हायवेच्या आकाराचे)...
    November 9, 03:09 AM
  • कोणत्याही देशात किंवा समाजात माणूस हाच विकासाच्या प्रक्रियेचा केंद्रबिंदू असतो. ज्या राज्याला शिवाजी महाराज, महात्मा फुले, राजर्षी शाहू महाराज, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा परिवर्तनवादी वैचारिक वारसा लाभलेला आहे, त्या राज्यात तर सर्वसामान्य माणसाचा विकास हाच केंद्रीभूत विचार असलाच पाहिजे. बदलत्या आर्थिक धोरणाच्या पार्श्वभूमीवर काळाच्या ओघात आमचे वैचारिक अधिष्ठान बदलले आहे. या बदलाचे दूरगामी परिणाम होत आहेत. त्यामुळे देशातील अनुसूचित जाती-जमाती, इतर मागासवर्गीय आणि भटके विमुक्त या...
    November 7, 09:47 PM
  • राज्य सरकारने विभागीय अनुशेष दूर करण्याकरिता विजय केळकर समिती नेमलेली आहे. महाराष्ट्रातील निरनिराळ्या विभागांचा समतोल विकास साधण्यासाठी काही सूत्रे शोधण्याच्या उद्देशाने ही समिती नेमण्यात आली आहे. या निर्णयाचे स्वागतच आहे. याआधी या विषयावर अनेक समित्या नेमण्यात आल्या व या समित्यांचे अहवाल शासनाकडे पडून आहेत. त्यांची अंमलबजावणी झाली असती तर ही समिती नेमण्याची वेळ आलीनसती. मराठवाड्यामध्ये सर्व क्षेत्रांमध्ये विकासाचा असमतोल राहिलेला आहे. मराठवाड्याचा विकास म्हणजे मराठवाड्यातील...
    November 7, 09:46 PM
  • नागपूरचे कॅथलाल एस. पटेल यांच्याशी मी फोनवर बोलत होतो. माझ्याबरोबर बोलताना ते अत्यंत उत्साही होते. 20 नोव्हेंबरला अहमदाबादमध्ये होणा-या एका परिषदेत ते सहभागी होणार होते. हेच त्यांच्या उत्साहाचे कारण. कॅथलाल हे पन्नाशीतील एक अत्यंत यशस्वी उद्योगपती आहेत. त्यामुळे परिषदेत सहभागी होण्याच्या माहितीने मला फारसे आश्चर्य झाले नाही. पण कॅथलाल फारच उत्साही होते. त्यामुळे ते मला म्हणाले, तू मला विचारलेच नाहीस की, मी इतका उत्साही का आहे? त्यानंतर मी त्यांना त्यांच्या उत्साहाचे कारण विचारले....
    November 7, 12:42 PM
  • आताशा संध्याकाळची उन्हं फार वेगानं उतरतात. शनिवारची उन्हं उतरू लागली असतानाच भूपेन हजारिका यांच्या निधनाची बातमी आली. नकळत त्याच मूडनं मनाचा ताबा घेतला. काळाची आर्जवं करणारा तो मूड -समय ओ, धीरे चलो बुझ गई राह से छाँवदूर है पी का गाँव धीरे चलो...कल्पना लाजमींच्या रुदालीमधलं भूपेन हजारिकांच्या चालीनं, संगीतानं सजलेलं हे गाणं. पार्थिवानं अपार्थिवाची काकुळतीनं विनवणी करावी असं, कातरवेळेच्या हुरहुरीत अध्यात्म कधी मिसळलं कळू नये असं. भूपेन हजारिकांच्या संगीत-शैलीची, गीत-शैलीची ओळख दाखवणारं...
    November 6, 10:40 PM
  • एप्रिल 2001 मध्ये मराठी अभ्यास केंद्राच्या प्रयत्नांमुळे महाराष्ट्र शासनाने मराठी भाषा विभागाची स्थापना करण्याचा निर्णय घेतला. तेव्हापासून आजतागायत हा विभाग सक्षमपणे आपल्या पायावर उभा राहावा यासाठी आम्ही प्रयत्न करत आहोत. या प्रयत्नांना खीळ घालणारा आणि मराठीच्या विकासाला दूरगामी नुकसान पोचवणारा एक निर्णय शासनाने अलीकडेच घेतला. राज्य मराठी विकास संस्था आणि साहित्य संस्कृती मंडळाची उद्दिष्टे एकच आहेत असे भासवत त्यांचे एकत्रीकरण करण्याचा निर्णय शासनाने जाहीर केला. प्रत्यक्षात हे...
    November 6, 10:39 PM
  • मागील दोन लेखांमध्ये आपण पाकिस्तान व भारतादरम्यान व्हिसाच्या अडचणींबाबत वाचले असेलच. आता माझी स्वत:ची तक्रार ऐका. 22 आणि 23 ऑक्टोबर रोजी एक सेमिनार अलाहाबाद येथे आयोजित केला होता. यात सहभागी होण्याचे मला आमंत्रण होते. हा कार्यक्रम वर्धा येथील महात्मा गांधी आंतरराष्ट्रीय हिंदी विद्यापीठाचे कुलगुरू आणि साहित्यिक विभूती नारायण राय यांनी आयोजित केला होता. जानेवारीतही मला त्यांनी बोलावले होते. तेथे काही दिवस राहून मी परत गेले होते. विभूतीजींनी मला अलाहाबादचे आमंत्रण दिल्याने मी खुश होते....
    November 6, 08:43 AM
  • देशात आर्थिक उदारीकरणाची प्रक्रिया सुरू झाली त्या वेळी म्हणजे 1991 मध्ये बँकांच्या बचत खात्यावरील व्याजदर सहा टक्के होता. त्यानंतर जवळपास पुढील दोन दशके घसरत असलेला व्याजदर आता पुन्हा एकदा त्याच पातळीवर पोहोचला आहे. अर्थात 91 मध्ये बँकांचे दर ठरवण्याचा अधिकार मध्यवर्ती बँकेला म्हणजे रिझर्व्ह बँकेस होता. कारण त्या वेळी आपल्याकडे वित्तीय सुधारणा सुरू झाल्या नव्हत्या. आता बाजारभिमुख मार्गाने म्हणजेच सर्व बँकांना व्याजदर ठरवण्याचा अधिकार (एक लाख रुपयांच्या रकमेवरील बचत बँकेच्या...
    November 6, 05:18 AM
  • नि:पक्ष न्याय, नि:पक्ष पत्रकारिता या निव्वळ बाता असतात. प्रत्यक्षात न्याय कुठे करायचा (आणि किती प्रमाणात करायचा) आणि बातम्यांसाठी फोकस कुठे ठेवायचा हे सरकार आणि मीडियातल्या सगळ्यांनी ठरवून टाकलेले असते. साधारण सहा वर्षांपूर्वी फेलोशिपच्या निमित्ताने सर्वार्थाने वाळीत पडलेल्या ईशान्य भारतातील मणिपूरला गेल्यानंतर दोन्ही घटकांच्या या आपमतलबीपणाची पहिल्यांदा तीव्र जाणीव झाली होती. तोवर मणिपूरमध्ये लष्कराच्या आसाम रायफल्सच्या तुकडीने आर्म्ड फोर्स स्पेशल पॉवर अॅक्ट (एएफएसपीए)चा...
    November 6, 04:53 AM
  • गेले किमान वर्षभर जग एकच चिंता करते आहे, ती म्हणजे वस्तूंची मागणी कमी का झाली? कारखान्यांमध्ये वस्तू तयार होण्याची गती कायम आहे. मात्र, त्या वस्तू विकल्या जात नाहीत. लोक कर्ज घ्यायला तयार आहेत. मात्र, ते सारखे महाग होते आहे. मागणी-पुरवठ्याचे जगाचे अर्थशास्त्रच बिघडले आहे. हवामानशास्त्रात जगाच्या एका टोकावर सध्या जे बदल होतात त्याचा संबंध दुसया टोकावर या मोसमात किती पाऊस पडतो याच्याशी असतो, असे मानतात. अर्थशास्त्राचे तसेच झाले आहे. एक-दोन देश आर्थिक संकटात सापडतात आणि त्याची चिंता साया...
    November 6, 04:49 AM
  • शॉपिंग मॉलमध्ये येणा-या लोकांच्या तुलनेत तेथे होणारी विक्री कमी असते. आपल्या देशात मॉलमध्ये होणारी विक्री 18 टक्क्यांपेक्षा जास्त होत नाही. याचा अर्थ असा की, मॉलमध्ये येणा-या शंभर ग्राहकांपैकी फक्त 18 ग्राहक वास्तवात शॉपिंग करण्याच्या हेतूने मॉलमध्ये येतात. बाकीचे लोक हे विंडो शॉपिंगसाठी येतात तर काही जण मॉलमधील वातावरणाचा आनंद लुटण्यासाठी येतात. मागील वर्षी न्यूयॉर्कमध्ये केविन पीटर्स यांनी ऑफिस डिपो नावाचा डिपार्टमेंटल स्टोरचे संचालक म्हणून कार्यभार सांभाळला. तेव्हा त्यांनाही...
    November 5, 02:23 PM
  • बुधवारी शाहरुख खानचा वाढदिवस होता आणि आपल्या जवळच्या मित्रांसह त्याने तो धडाक्यात साजरा केला. वाढदिवस आत्मपरीक्षणाचा दिवस असतो. शाहरुखने स्वत:चे किंवा स्वत:च्या सुपरस्टार प्रतिमेचे विश्लेषण केले असेल. कदाचित आपल्या जी-वन या व्हिडिओ गेम्समधील पात्राचेही त्याने अवलोकन केले असेल. प्रतिमेच्या मिळत्याजुळत्या रूपांचा अभ्यास करतानाच त्याचा वेळ जाईल. रा-वन चित्रपटाचे मूळ स्वरूप बहुतेक प्रेक्षकांनी स्वीकारले नाही, हे शाहरुख कबूल करेल काय? त्याच्या निस्सीम चाहत्यांनाही हे दुस-या जगातील...
    November 5, 11:05 AM
  • हिंदी चित्रपटसृष्टीतील संगीत व गीतांचा गोडवा संपत चालला आहे. आजकालच्या चित्रपटातील संगीत नवीन प्रयोगांवर आधारलेले असले तरी त्यात गोडवा उरलेला नाही. आताच्या चित्रपट संगीताबद्दल प्रख्यात पार्श्वगायिका आशा भोसले यांनी नाराजी व्यक्त केली आहे. 50 वर्षांपूर्वी चित्रपट गीतांमध्ये प्रेक्षकांना मोहित करण्याची जी किमया होती ती आता राहिलेली नाही. अनिल विश्वास, नौशाद, शंकर जयकिशन, वसंत देसाई, चित्रगुप्त, हंसराज बहल यांच्यासारखे दिग्गज संगीतकार आता हिंदी चित्रपटसृष्टीत राहिलेले नाही. आताचे...
    November 5, 05:37 AM
  • बट्ट, आसिफ आणि आमेर या तीन पाकिस्तानी क्रिकेटपटूंना झालेल्या तुरुंगवासाच्या शिक्षेने तमाम क्रिकेट विश्व हादरले आहे. कदाचित दोषी क्रिकेटपटूंचे नजीकचे आप्त, स्नेही वगळता पाकिस्तानात या घटनेने वादळ उठवले नसेलही. भ्रष्टाचार, लबाडी, फसवाफसवी जणू समाजाच्या मानसिकतेमध्ये भिनली आहे. भ्रष्ट समाजाचेच प्रतिबिंब आपण क्रिकेटपटू किंवा अन्य खेळातील भ्रष्ट खेळाडूंमध्ये आपण पाहत आहोत. क्रिकेट हा खेळ आशिया खंडात प्रचंड फोफावत असताना त्याबरोबरच वाईट गोष्टींचीही वाढ झाली. क्रिकेटमधला...
    November 5, 05:31 AM
  • तरुणपणीच्या मित्रांपैकी मला सर्वात जास्त आठवतात ते सतिंदर सिंग, बलवंत गार्गी आणि मन्सूर कादीर! शीख, हिंदू आणि मुस्लिम. त्यांनी आपली साहित्याची आवड वाढवली असती तर मला त्यांच्या सहवासात आणखी आनंद मिळाला असता. त्या तिघांमध्येही काही गोष्टींबाबत साधर्म्य होते. सतिंदर अतिशय अजागळ मनुष्य होता. उंचापुरा, पण अजागळ. गोलमटोल मांसल चेहरा आणि ओघळलेली हनुवटी. डोक्यावरची पगडीसुद्धा कायम अस्ताव्यस्त. उर्दू कवितेचा दर्दी रसिक. इंडिया कॉफी हाऊसमध्ये जमणाया मैफलीत त्याच्याभोवती सदान्कदा गराडा...
    November 5, 05:29 AM
  • एकतर्फी प्रेमातून मुलींवर हल्ला करणे, अॅसिड टाकणे आणि खूनही करणे हे प्रकार नवीन नाहीत. मात्र अलीकडच्या काळात मुलींकडूनही असे प्रकार होण्याच्या बातम्या ऐकिवात येतात. मुलगा व मुलगी वयात आल्यानंतरही त्यांचे लग्नासाठीचे प्रमाणित वय कायद्याने अनुक्रमे 21 व 18 वर्षे ग्राह्य मानले आहे. ग्रामीण व काही प्रमाणात शहरी भागातही अल्पवयीन मुलामुलींचे विवाह करण्याची प्रथा आजही सुरू असली तरी सध्याच्या काळात शिक्षण, नोकरी, करिअर यामुळे विशेषत: शहरी, निमशहरी भागांमध्ये वयाची पंचविशी-तिशी पूर्ण...
    November 4, 12:43 AM
  • वाहन उद्योगातील देशातील आघाडीची कंपनी मारुती सुझुकीच्या हरयाणातील प्रकल्पात झालेल्या कामगारांचा संप गेल्या आठवड्यात अखेर मिटला. अलीकडच्या काळातील मारुतीच्या या प्रकल्पात झालेला हा सलग दुसरा संप होता. ऑटो हब म्हणून ओळखल्या गेलेल्या हरयाणातील गुडगावमध्ये वाहन उद्योगातील अनेक कंपन्यांचे प्रकल्प आहेत. गेल्या वर्षी येथे असलेल्या हीरो होंडाच्या प्रकल्पातील संप चिघळला होता. यंदाच्या वर्षी मारुतीच्या कामगारांनी संपाचे हत्यार उपसल्याने वाहन उद्योगाचा हा मोठा उत्पादन विभाग सध्या...
    November 4, 12:41 AM
  • भारतामध्ये 30 ऑक्टोबर रोजी वा-याच्या वेगाने धावणा-या फॉर्म्युला-1 च्या कारची रेस मोठ्या उत्साहात पार पडली. 23 स्टार ड्रायव्हर्सना हुलकावणी देऊन रेडबुलच्या वेटेलने ही स्पर्धा 1 तास 35 मिनिटांत जिंकून इंडियन ग्रांप्रीचा किताब पटकावला. सुसाट वेगाने धावणा-या एफ-1 स्पर्धेत वा-याच्या वेगासोबत उडणा-या धुळीच्या कणासोबत सुमारे 1300 कोटी रुपयेही हवेत उडाले. धनदांडग्यांचा खेळ म्हणून याकडे मागील चारहून अधिक दशकांपासून पाहिले जात आहे. ड्रायव्हरच्या चित्तथरारक लढतीच्या बळावर कोटींच्या कोटी रुपयांची...
    November 3, 03:20 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED