Home >> Editorial >> Columns

Columns

  • मराठवाड्याचा भूगोल बालाघाटच्या डोंगरांनी व्यापलेला आहे. गंगथडीचा काही सुपीक भाग वगळता संपूर्ण मराठवाडा दुष्काळाने होरपळणारा प्रदेश होता. पाण्याची सोय नव्हती की दळणवळणाची साधने नव्हती. दौलताबादचा अभेद्य किल्ला, वेरूळची लेणी, संतांच्या पुण्याईचा ठेवा आणि स्वामी रामानंद तीर्थांसारखे राष्ट्रवादी भक्त हेच मराठवाड्याचे ऐतिहासिक वैभव. निजामाच्या काळात विकास अशक्यच होता, पण भूमिपुत्रांनी दिलेली कडवी झुंज आणि वल्लभभाई पटेलांच्या निर्णायक कृतीने जम्मू-काश्मीरसह जुनागढ व हैदराबाद...
    December 20, 11:02 PM
  • आपण कोण आहोत? कुठून आलो? या विश्वाचा उगम कधी झाला? त्याचा शेवट होईल का? या विश्वाचे अंतिम नियम काय आहेत? अशा प्रकारचे प्रश्न माणसाला फार पूर्वीपासून पडत आले आहेत. हे विश्व समजणे म्हणजे तरी काय आहे? या विश्वातल्या सगळ्या गोष्टी, टेबल, खुर्च्या, दगड, वाळू, झाडे, फुले, प्राणी, पक्षी, माणसे अशा अनेक गोष्टी नक्की कशाच्या बनलेल्या आहेत आणि त्यांच्यात कोणते बल (फोर्सेस) काम करतात हे समजणे म्हणजेच एका अर्थाने विश्व समजणे आहे. एकदा का सगळ्या वस्तू नक्की कशापासून बनलेल्या आहेत हे कळले आणि विश्वातले सगळे...
    December 20, 10:21 PM
  • आपण जर शहरातील एखाद्या प्रतिष्ठित किंवा उच्चभ्रू कुटुंबाचे सदस्य असाल तर, तुमच्या दिवसाची सुरुवात कशी होते. शक्यतो, सकाळी जेव्हा आपण उठून ड्रॉइंग रूमकडे जात असाल तेव्हा घरातील नोकर तुम्हाला गरम चहा किंवा कॉफी आणि पेपर हातात आणून देत असतील. त्यानंतर तुम्ही स्पोर्टस् कीट घालून एखाद्या लॉन, क्लब किंवा पब्लिक पार्ककडे जॉगिंग किंवा तुमचा आवडता खेळ खेळण्यासाठी जात असाल. साधारणपणे आपल्यापैकी अनेकांच्या दिवसाची सुरुवात अशाच प्रकारे होत असते.पण बंगळुरूच्या तीन लोकांचा दिवस सकाळी चार वाजता...
    December 20, 12:23 PM
  • गेल्या आठवड्यापासून दिल्लीच्या रंगमंचावर वेगाने घडामोडी घडत आहेत. मात्र महाराष्ट्रातील दोन घटनांना अधिक प्रसिद्धी मिळाली नाही. पहिली घटना म्हणजे नगरपालिका निवडणुकांमध्ये काँग्रेस आणि शरद पवार यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसला भरघोस यश मिळाले. अण्णा ज्या पक्षांना भ्रष्टाचारी म्हणतात तेच पक्ष अण्णांचा प्रभाव असलेल्या ठिकाणी विजयी झाले. शरद पवार यांना एका माथेफिरूने थप्पड मारल्यानंतर अण्णांनी विचारले होते, सिर्फ एक ही मारा? आता त्यांच्या प्रदेशातील जनतेनेही निवडणुकीतील विजयाच्या...
    December 20, 07:20 AM
  • डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी मागासवर्गीयांसाठी शैक्षणिक सुविधांबरोबरच नोक-यांत 13 टक्के आरक्षण ठेवण्याची तरतूद केली. बाबासाहेबांच्या प्रेरणेने बौद्ध समाजाने शिक्षण घेतले. स्वाभाविकपणेच आरक्षणाचा लाभ त्यांना ब-यापैकी झाला; पण मातंग समाज मात्र त्यांच्यातील जागृतीअभावी मागे पडला. मातंग समाजाचे आर्थिक मागासलेपण पाहता या समाजातून मातंग समाजाला लोकसंख्येच्या प्रमाणात नोक-यांत 5 टक्के स्वतंत्र आरक्षण मिळाले पाहिजे, अशी मागणी करण्यात येऊ लागली. या पार्श्वभूमीवर माजी मुख्यमंत्री...
    December 20, 02:32 AM
  • गोविंदभाईच्या निधनानंतर मराठवाडा जनता विकास परिषदेच्या (मजविप) नेतृत्वाचे उत्तरदायित्व माझ्या खांद्यावर आले. आयुष्याचा मोठा भाग लोक चळवळीत गेलेला असल्याने नेतृत्वाचे उत्तरदायित्व मी समर्थपणे पेलेन,त्याचप्रमाणे जनतेचे पाठबळ परिषदेला मिळवून देईन याचा मला विश्वास होता आणि त्याप्रमाणे मराठवाड्यातील सर्व जिल्ह्यांत व तालुक्यांत शाखा स्थापन केल्या. सर्व शाखांना भेटी देऊन त्यांना कार्यप्रणव केले. जिल्हा पातळीवर अधिवेशने होत राहिली. तसेच मराठवाडा विभागस्तरीय अधिवेशनदेखील लक्षणीय...
    December 20, 02:24 AM
  • प्रणव गावसकर हा त्याच्या नावामुळे मित्रमंडळीत लोकप्रिय आहे. कारण त्याचे नाव दिग्गज क्रिकेटर सुनील गावसकर यांच्या आडनावाशी मिळते जुळते आहे. परंतु या दोघांच्या आडनावात एक अंतर आहे, ते म्हणजे प्रणवचे आडनाव इंग्रजीत लिहिताना डब्ल्यूचा वापर होतो. तर सुनील गावसकर यांच्या आडनावात व्ही वापरल्या जाते. प्रणव जेव्हा आठ वर्षांचा होता, तेव्हा त्यांच्या वडिलांचे देहावसान झाले. त्याच्या आईने एका फार्मास्युटिकल कंपनीत काम करून त्याला वाढविले. यावरूनच लक्षात येते की, आई आणि मुलामधील संबंध किती...
    December 19, 07:31 AM
  • राष्ट्रपती प्रतिभाताई पाटील यांचा आज वाढदिवस. ७७ व्या वर्षात त्या पदार्पण करीत आहेत. विनयशील व्यक्तिमत्त्व आणि नावाप्रमाणेच प्रतिभावान राष्ट्रपती म्हणून त्यांची जगभर ओळख निर्माण झालेली आहे. देशाच्या पहिल्या महिला राष्ट्रपती म्हणून गेल्या सव्वाचार वर्षांच्या त्यांच्या कारकिर्दीत राष्ट्रपतिपदाची कर्तव्ये पार पाडण्यासह त्यांनी वायुसेनेच्या सुखोई, टी-10 या रणगाड्यावर स्वार होऊन, सुदर्शन शक्ती सैन्य अभ्यास दौयात सहभागी होऊन महिला शक्तीची प्रचिती आणून दिली. यासह महिला सशक्तीकरण आणि...
    December 19, 02:44 AM
  • भाषा, संस्कृती आणि साहित्य यांच्या भवितव्याबद्दल समाजामध्ये फार मोठी संदिग्धता आहे. यासंबंधी ठोस मते मांडण्यासाठीच मी साहित्य संमेलनाध्यक्षांच्या मंचाचा वापर करणार आहे, असे उद्गार ज्येष्ठ कवी आणि समीक्षक वसंत आबाजी डहाके यांनी अखिल भारतीय साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदाची माळ गळ्यात पडल्यावर काढले आणि चंद्रपूर येथे फेब्रुवारीत होणा-या साहित्य संमेलनाच्या व्यासपीठावरून अध्यक्ष कोणती भूमिका घेणार आहेत याची एक छोटीशी झलक मिळाली. खरे म्हणजे संमेलनाध्यक्षपदासाठी होणारी निवडणूक...
    December 19, 02:40 AM
  • पहिली गोष्ट - अजीम प्रेमजी फाउंडेशनने 2006 मध्ये देशातील उत्कृष्ट म्हणवणा-या शाळा प्रत्यक्ष किती दर्जेदार असतात हे जाणण्याचा प्रयत्न केला होता. देशातील शिक्षण क्षेत्रातील गुणवत्ता वाढविण्याच्या त्यांच्या उपक्रमाचा तो एक भाग होता. आज पाच वर्षांनंतर 2011 मध्ये त्यांनी पुन्हा देशातील शिक्षणाचा दर्जा जाणून घेण्यासाठी ही मोहीम हाती घेतली आहे. पण त्यांना मिळालेल्या आकडेवारीची तुलना जेव्हा गेल्या वर्षीच्या आकडेवारीबरोबर करण्यात आली तेव्हा त्यांना धक्काच बसला. भारतीय शाळांमध्ये दिल्या...
    December 18, 08:37 AM
  • लहानपणापासून विविध कौशल्ये शिकवल्यास ते मूल यशस्वी होते, असे युक्तिवाद केले जातात. पण ही स्पर्धा पेलण्याची मानसिक क्षमता मुलांमध्ये आहे का, याचे भान कुणालाच असत नाही! केंद्रीय मनुष्यबळ विकासमंत्री कपिल सिब्बल यांनी चिमुकल्यांवर लादलेल्या ओझ्याच्या विषयाला तोंड फोडले आणि त्याचे समाजात पडसाद उमटले. प्रश्न इतकाच आहे की, सिब्बल यांचे म्हणणे गांभीर्यपूर्वक घेण्याचे भान समाजात उरले आहे का ?खेळण्या -बागडण्याच्या दिवसात मुलांनी खेळलंच पाहिजे आणि त्यांच्या पाठीवर अनावश्यकपणे लादलेले...
    December 18, 05:47 AM
  • सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्या जीवनाशी संबंधित एक प्रसंग आहे. त्यावरून कामासाठी त्यांची झोकून देण्याची वृत्ती किंवा कर्तव्यनिष्ठा लक्षात येते. सन 1909 ची ही गोष्ट आहे. त्या काळात ते गुजरातमध्ये वकिली करत होते. त्यांची कँसरग्रस्त पत्नी उपचारासाठी मुंबईच्या एका रुग्णालयात दाखल होती. त्यांच्यावर लवकरात लवकर शस्त्रक्रिया करावी लागेल हे पटेल यांना सांगण्यात आले होते. जेव्हा पटेल अहमदाबादच्या न्यायालयात एका खटल्याचे काम करत होते, तेव्हाच त्यांच्या पत्नीची तब्येत अधिक खराब झाली आणि...
    December 17, 07:15 AM
  • भोपाळ वायुगळती दुर्घटनेस जबाबदार असलेली युनियन कार्बाइड कंपनी ऑलिम्पिक पुरस्कर्त्यांपैकी एक असलेल्या डाऊ केमिकल्सने विकत घेतली आणि लंडन ऑलिम्पिकमधल्या एका भावी वादळाला अंकुर फुटले.प्रत्येक ऑलिम्पिक स्पर्धा येताना सोबत आधुनिकतेची नवी किरणे घेऊन येते. अॅथलिट मैदानांवरील नव्या विक्रमांच्या पूर्ततेसाठी कसून मेहनत घेत असतानाच यजमान भव्यदिव्य ऑ लिम्पिक स्पर्धेच्या आयोजनाचे स्वप्न पाहत असतात. त्याच वेळी या स्पर्धेच्या सदा मैत्री, बंधुत्वाच्या बोधवाक्याशी प्रतारणा करणारी...
    December 17, 01:09 AM
  • मुस्लिम बांधव रोज ज्या पाच प्रार्थना म्हणतात, त्या कुराणातील असाव्यात असा माझा समज होता. त्या कुराणातील नेमक्या कुठल्या भागातून घेतल्या असाव्यात, नमाजाच्या सर्व क्रिया मुस्लिम बांधवांकडून अचूकपणे कशा काय होतात, असे प्रश्न मला पडत होते.पहिला प्रश्न सर्वात महत्त्वाचा आहे. कुराणचा उच्चार कोराण अथवा कुराण यापैकी नेमका कोणता? कारण आजमितीस दोन्ही उच्चार वापरात असलेले मी पाहतो. माझा दुसरा प्रश्न श्रद्धेविषयीच्या अज्ञानातून आला आहे. मुस्लिम बांधव रोज ज्या पाच प्रार्थना म्हणतात, त्या...
    December 17, 01:05 AM
  • काश्मीरचे खोरे ते कन्याकुमारीचा निर्मळ किनारा. अद्भुत निसर्गसौंदर्याचा धनी असणारा देश आपल्याच चित्रपटांच्या रुपेरी पडद्यावरून गायब होतो आहे. बॉलीवूड निर्मात्यांमध्ये परदेशात चित्रीकरणाची क्रेझ दिवसेंदिवस वाढते आहे. याला निर्मात्यांची मानसिकता आणि प्रेक्षकांची अपेक्षा कारणीभूत आहेच, पण चित्रीकरणासाठी आवश्यक असणार्या सुविधा आणि पोषक वातावरणाचा अभावही तितकाच कारणीभूत आहे. चित्रपट निर्माते आणि दिग्दर्शकांना चित्रीकरणाच्या परवान्यासाठी सरकारी कार्यालयांत खेटा माराव्या...
    December 16, 03:21 AM
  • पूर्व पाकिस्तानवर पश्चिम पाकिस्तानच्या लष्कराने 25 मार्च 1971 रोजी प्रत्यक्ष दडपशाही तंत्र सुरू केले. वस्तुत: हा एकच देश म्हणायचा, भौगोलिक विभागणी मात्र पूर्व व पश्चिम अशी झाली होती आणि सलग, अखंड नसलेले हे दोन हिस्से म्हणजे एक देश कसा असू शकतो, या प्रश्नावर पाकिस्तानचे जनक बॅरिस्टर जिना यांचे एकच समान धर्माच्या सूत्राने बांधलेला द्विराष्ट्र सिद्धांत हे उत्तर होते. हाच न्याय लावायचा तर इस्लाम हा समान धर्म असलेल्या पाकिस्तान, येमेन, सौदी, बहरिन, इराण, इराक, अफगाण अशा सर्वच देशांचे एकच राष्ट्र...
    December 16, 03:18 AM
  • यूआरएल याहूच्या फुल फॉर्मबाबत एखादा प्रश्न विचारण्यात आला तर बहुतेक जणांना त्याचे उत्तर देता येणार नाही. मात्र, यूआरएल म्हणजे युनिफॉर्म रिसोर्स लोकेटर हे अनेकांना माहीत असले तरी याहूचा वापर कशासाठी केला जातो याची माहिती खूप कमी जणांकडे असेल. जेव्हा स्टेनफॉर्ड विद्यापीठात जेरी यांग व डेविड फिलो अभ्यास करत होते. त्या वेळी त्यांना प्रकल्प अहवालासाठी एक समर्पक नाव हवे होते. त्यासाठी त्यांनी डिक्शनरी चाळली आणि वाय आणि ए पासून सुरू होणारे शब्दही पाहिले. परंतु अपेक्षित नाव शोधता आले नाही....
    December 15, 07:03 AM
  • सोलापूरसारख्या मागास जिल्ह्यात रोजगार, आरोग्य, सहकारी बँका, पतसंस्था, हॉस्पिटल, उद्योजक निर्मिती, महिला उद्योगधंदे, सुपरबझार, साखर कारखाने या क्षेत्रात गेल्या अनेक वर्षांपासून गांभीर्याने, निश्चयाने प्रामाणिक काम करणारा समूह अशी लोकमंगल समूहाची आज महाराष्ट्रात ओळख आहे. लोकमंगल समूहाची स्थापना बारा वर्षांपूर्वी 1998 मध्ये झाली. सुरुवातीला लोकमंगलचे संस्थापक सुभाष देशमुख यांनी लोकमंगल बँकेची स्थापना करून स्थानिक गरजूंना कर्जवाटपासाठी एक आधारवड उभा करून दिला. सुभाष देशमुख मूळचे...
    December 15, 12:57 AM
  • अण्णा हजारे यांनी पुन्हा एकदा उपोषणाची तयारी सुरू केली असली तरी त्यांच्या एकूण कृती व वक्तव्यांतून असे काही प्रश्न निर्माण झाले आहेत की ज्याची उत्तरे अण्णांपाशीच नाहीत.अण्णा हजारे यांनी जनलोकपाल विधेयक प्रकरण तडीस नेण्यासाठी नव्याने आंदोलन छेडले असून पुन्हा एकदा उपोषणाची तयारीही केली आहे. पुढील दोन वर्षांत देशभरात विविध स्तरीय निवडणुका होणार आहेत. महिलांसाठी 33% राखीव जागा प्रकरणामुळे अनेक पक्ष आणि त्यांचे पुरुष उमेदवार काहीसे अडचणीत सापडले असतानाच अण्णांनी सक्षम लोकपाल हवाचा...
    December 15, 12:52 AM
  • अमेरिकेतील सर्वाधिक लोकप्रिय टीव्ही शो अमेरिकाज मोस्ट वाँटेड ने 1988 मध्ये म्हणजे पदार्पणाच्या दोन वर्षे आधीच एका हरवलेल्या मुलाला शोधण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली होती. रवेसी या पाच वर्षीय बालिकेचे तिच्या मॅसाच्युसेट्सच्या राहत्या घरातून अपहरण करण्यात आले होते. त्यानंतर या टीव्ही शोच्या कर्मचा-यांनी 24 वर्षीय केनेल कोथ या संशयित अपहरणकर्त्याचा पूर्ण शक्तिनीशी शोध सुरू केला. या शोमध्ये रेवेसीच्या प्रकरणासंदर्भात तीन वृत्तांत प्रसारित करण्यात आले होते. तसेच निकोल आणि...
    December 14, 07:00 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED