Home >> Editorial >> Columns

Columns

  • बाबा रामदेव यांचे प्रकरण हाताळताना केंद्र सरकारची बरीच धावपळ झाली. १ जून रोजी त्यांना केंद्रीय मंत्र्यांकडून रेड कार्पेट वागणूक देण्यात आली व त्यानंतर उपोषण करणा-या बाबा रामदेव व त्यांच्या अनुयायांविरोधात पोलिस कारवाई करण्यात आली. १ ते ४ जून यातील तीन दिवसांत या प्रकरणी वरिष्ठ पातळीवर कशा प्रकारे निर्णय होत गेले हे पाहण्यासारखे आहे.बाबा रामदेव यांचे विमानतळावर जाऊन केंद्रीय मंत्र्यांनी स्वागत करणे ही चूकच होती. यातूनच पुढच्या चुकाही घडत गेल्या. केंद्र सरकारमधील दुसया क्रमांकाचा...
    June 17, 12:21 AM
  • मकबूल फिदा हुसैन यांनी रंगविलेल्या देवतांच्या चित्रांमध्ये उपटसुंभ धर्मवाद्यांना बीभत्सता दिसली आणि तीही सदर चित्रे प्रकाशित होऊन अनेक वर्षे उलटल्यानंतर!मकबूल फिदा हुसैन हे आधुनिक भारताचे सर्वश्रेष्ठ पण परागंदा चित्रकार मायदेशापासून हजारो मैल दूर, विलायतेमध्ये मरण पावले. आपल्या अद््भुत आणि संघर्षमय कलाजीवनात यशाची अनेक शिखरे हुसैन यांनी पादाक्रांत केली होती. हे दुर्मिळ भाग्य हुसैन यांना लाभले तरी मायभूमीला परतण्याची त्यांची इच्छा मात्र शेवटी अपुरीच राहिली. आपल्या जन्मभूमीची...
    June 16, 12:53 AM
  • अण्वस्त्रसज्जतेतून लष्करी सामर्थ्याचा समतोल निर्माण झाल्यानंतर भारत आणि पाकिस्तानमधील संघर्ष कमी व्हायला हवा होता. युद्धाची शक्यता कमी व्हायला हवी होती. तथापि, तसे घडले नाही. भारत आणि पाकिस्तानमधील प्रलंबित प्रश्न- काश्मीरपासून ते दहशतवादापर्यंत- जर युद्धाच्या किंवा लष्करी मार्गाने सोडविता येणार नाहीत, तर त्यासाठी दुसरा पर्यायी मार्ग कोणता यावर विचार व्हायला हवा. पाकिस्तानविषयी पर्यायी धोरण ठरविताना भारताने पाकिस्तानच्या बाबतीतली काही सत्यं लक्षात घेतली पाहिजेत. पहिले म्हणजे...
    June 16, 12:47 AM
  • जतन केलेल्या मूलपेशींचे (स्टेम सेल्स) रोपण करून गुंतागुंतीच्या विविध आजारांनंतर संबंधित रुग्णांना नवजीवन मिळवून देणे आता काही प्रमाणात शक्य झाले आहे. आजवर जन्मनाळ, मातेचे दूध, रक्त यामधून मूलपेशी मिळविता येत होत्या. मात्र आता लहान मुलांच्या दातांमधूनही मूलपेशी मिळवून त्या जतन करणे सहजसाध्य झाले आहे. एरवी, जन्मानंतरच या प्रक्रियेची सुरूवात होेते. मात्र ती वेळ निघून गेली तरीही निष्णात दंतवैद्य लहान मुलांच्या दातांमधून मूलपेशी मिळवू शकतात. इतकेच नव्हे, तर २० वर्षांपर्यंत त्या जतनही...
    June 15, 12:15 AM
  • आपल्या देशाचे परराष्ट्र धोरण आणि सामान्य भारतीय नागरिक यांचा फारसा संबंध येत नाही. कारण या क्षेत्राचे न जाणवणारे गांभीर्य. आपला शेजारी देश चीन. या महाकाय देशाकडून कूटनीतीवर आधारित घेतले जाणारे निर्णय आणि आपली उदासीनता किंवा सद्गुणाचा अतिरेक याचा परिपाक म्हणून सध्याची स्थिती निर्माण झाली असावी. चिनी कूटनीती आणि आपले धोरण याबाबत बरेचदा बोलले जाते. आपले परराष्ट्र धोरण अतिसहिष्णू आणि बचावात्मक असल्याचीही टीका होते. कारण काश्मीर प्रश्नाचा आपण ज्या पद्धतीने विचका करून ठेवला आहे आणि...
    June 15, 12:09 AM
  • शासकीय क्षेत्रातील वाढता भ्रष्टाचार आणि अन्य देशांच्या बँकांतील राष्ट्रीय संपत्ती परत मिळविण्याच्या प्रश्नावरून प्रथम अण्णा हजारे यांनी उपोषणास्त्र सोडले. पाठोपाठ योगगुरू बाबा रामदेव यांनी स्वतंत्रपणे उपोषण सुरू केले. रामदेवांनी शापवाणी उच्चारली, काँग्रेस का नाश कर दूँगो तत्पूर्वीच त्यांनी आपल्या जिवाला धोका झाल्यास सोनिया गांधी जबाबदार असतील, असे म्हणून ठेवले होते. अण्णा-बाबांनी एकमेकांना पाठिंबा देत जे उपोषणवादाचे राजकारण केले त्यास अखिल भारतीय असा प्रतिसाद मिळाला नाही....
    June 14, 01:03 AM
  • केंद्रीय मंत्रिमंडळाने १९ मे २०११ रोजी भारतातल्या गरिबांची मोजदाद करण्याच्या प्रस्तावाला मान्यता दिली. पंचवार्षिक योजनेच्या पहिल्या वर्षाअगोदर, दर पाच वर्षांनी अशी गरिबांची मोजदाद होते. प्रा. सुरेश तेंडुलकर या तज्ज्ञाच्या अध्यक्षतेखालील समितीने २००९ मध्ये गरिबाची व्याख्या ठरवली आहे. आपले अर्थतज्ज्ञ छोट्याशा पदासाठी जनद्रोह कसा करतात, याचे एक लाजिरवाणे प्रतीक म्हणून तेंडुलकर समितीचा अहवाल अजरामर होईल. या अगोदर खुद्द नियोजन आयोगाने असे मानले होते की, शहरात दर माणसी दर दिवशी २१००...
    June 14, 01:00 AM
  • केळी म्हटली की जळगाव, आंबा म्हटला की कोकण, चहा म्हटले की फक्त आसाम आणि सफरचंद खावीत ती काश्मीरचीच. शहराची किंवा राज्यांची ओळख ही आतापर्यंत त्या त्या भागातील पिकाप्रमाणे प्रत्येकाच्याच मनात घट्ट रुजली आहे. पण बदलत्या हवामानाचा विचार करता आता वर्षानुवर्ष एकच पीक घेण्याची पद्धत बदलू लागली आहे. पारंपरिक पीक पद्धतीला फाटा देऊन त्याच जमिनीत अन्य नगदी पिके घेण्याचे प्रयोग अलीकडच्या काही वर्षांत विविध राज्यांत सुरू झाले. विशेष म्हणजे हे प्रयोग यशस्वी ठरू शकतात हे सिद्ध करून दाखवले ते...
    June 13, 02:20 PM
  • अमूल्य धातूंमधील गुंतवणूक हे जागतिक स्तरावरील गुंतवणूकदारांचे पुढचे लक्ष्य आहे. त्यामुळे सोने आणि चांदी या दोन्ही प्रकारांत तेजी आहे. चांदीला तर न भूतो न भविष्यति अशी मागणी वाढली आहे. मात्र, इथून पुढे चांदीचे भविष्य कसे असेल याबाबत तज्ज्ञांचे अंदाजही संभ्रमात टाकणारे आहेत. गेल्या एका वर्षात चांदीचा भाव १०० टक्क्यांपेक्षा अधिक वाढला आहे; परंतु तरीही त्याने आजपर्यंतचा जागतिक स्तरावरील उच्चांक मोडलेला नाही, हे सत्य नजरेआड करून चालणार नाही. मुळात गेल्या काही वर्षांत कोणत्या ना कोणत्या...
    June 13, 02:12 PM
  • चक्रधर पाटील, मुक्त पत्रकारपाश्चात्त्य कलेत न्यूड आणि नेकेड या दोन वेगळ्या गोष्टी मानण्यात येतात. म्हणजेच उघडेवाघडे आणि नग्नता यांत फरक आहे. चित्रकलेचे शिक्षणच मुळात नग्न पुरुष किंवा स्त्री समोर ठेवून देण्यात येते. या कलात्मक भावविश्वाशी भारतीय मन परिचित नव्हते. एम. एफ. हुसैन काळाच्या पडद्याआड गेले. त्यांच्यावर आरोप-प्रत्यारोप करणारे राजकीय आणि धार्मिक नेते विस्मृतीत जातील; पण कुठल्याही कलावंताचे नाव इतिहासात कोरले जाते तसेच हुसैन यांचेही होईल. शेक्सपिअरच्या कारकीर्दीत कोण राजा...
    June 12, 12:35 AM
  • यमाजी मालकर - दै. दिव्य मराठीचे सल्लागार संपादकपुण्याच्या पश्चिमेला बाणेर, हिंजवडीत आणि औरंगाबाद-नगर रस्त्याला म्हणजे पूर्वेला येरवडा, खराडी, कल्याणीनगर तसेच हडपसरला चमकणा-या काचेच्या आयटी कंपन्यांच्या भव्य इमारती, उत्तरेला पिंपरी-चिंचवड, भोसरी, चाकणसारख्या शहराची गेले अर्धशतक भरभराट करणारा औद्योगिक परिसर आणि औंध भागात दिसणारी कॉस्मोपॉलिटियन समृद्धी... या सगव्व्या झगमगाटात पुण्यातल्या गावठाणाचे काही प्रश्न आहेत, असे सांगितले तर कुणाला खरे वाटेल? पण हे खरे आहे आणि पुण्यातच नव्हे, तर...
    June 12, 12:32 AM
  • अभिलाष खांडेकर - दै. दिव्य मराठीचे राज्य संपादकएम. एफ. हुसैन आणि भारतातील दुसरे नामवंत चित्रकार स्व. एन. एम. उपाख्य नाना बेंद्रे दोघेही इंदूरला शिकून मोठे झाले. हुसैन यांचा जन्म पंढरपूरचा असला तरी चित्रकलेचे पहिलेवहिले धडे त्यांनी एका मराठी कलागुरूकडून घेतले होते. दत्तात्रय दामोदर देवळालीकर हे त्यांचे गुरू होत.इंदूरचे संस्थानिक यशवंतराव होळकर विविध कलांचे जाणकार आणि आश्रयदाते होते. युरोपात राहून पश्चिमेची दर्जेदार कला त्यांनी जवळून बघितली असल्याने ते मूर्तिकला, चित्रकला, गायन या...
    June 12, 12:30 AM
  • सुजय शास्त्री - मुख्य उपसंपादक दै. दिव्य मराठी गांधीजींचा सत्याग्रह हा तात्पुरता नव्हे, तर तो प्रदीर्घ लढा असे. या लढ्यात सरकारमध्ये सामील होऊन घटनात्मक जबाबदा-या पार पाडण्याबरोबर सरकारशी कायदेशीर पातळीवर दोन हात करण्याचे प्रयत्न केले जात असत. इकडे बाबा रामदेव किंवा अण्णांचा निवडणूक प्रक्रियेवर विश्वास नाही...रामलीला मैदानावर पोलिसांनी केलेल्या कारवाईवरून भडकलेल्या रामदेवबाबांनी पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंग आणि काँग्रेसला शाप दिला आहे. काँग्रेसची केलेली कारवाई हे एक पाप असल्याचेही...
    June 12, 12:24 AM
  • विनायक दळवीक्रिकेट हा खेळ म्हणजे सोन्याची अंडी देणारी कोंबडी ठरली आहे. किमान राजकारणातील मोठमोठ्या व्यक्तींना तरी तसे वाटते. त्यामुळे राजकारणात अग्रेसर असणारी अनेक मंडळी आज क्रिकेट संघटनांवर आहेत.क्रिकेटमधील राजकारण्यांच्या उत्कर्षाची परिसीमा किती उंचावर पोहोचू शकते याचे परिमाण पवारांनी निश्चित केले आहे. राजकारणात अग्रेसर असणारी अनेक मंडळी आज क्रिकेट संघटनांवर आहेत. त्यामध्ये प्रामुख्याने नरेंद्र मोदी (अध्यक्ष, गुजरात क्रिकेट असोसिएशन), फारुख अब्दुल्ला (अध्यक्ष, जम्मू आणि...
    June 11, 12:50 AM
  • खुशवंत सिंग - ज्येष्ठ लेखकएखादा धर्मगुरू अमेरिकेत अशा पद्धतीने घोषणा करतो, याची टर उडवण्याचा अधिकार भारतीयांना नाही. कारण १९६० च्या दशकात आपल्याकडे काही विद्वान खगोलशास्त्रज्ञांनी पृथ्वीचा अंत होणार, अशीच घोषणा केली होती. अमेरिकेतील एक प्रसिद्ध धर्मगुरू हेरॉल्ड कॅम्पिंग यांनी शनिवारी २१ मे रोजी संध्याकाळी ठीक ६ वाजता पृथ्वीवर जलप्रलय येऊन त्यामध्ये ती नष्ट होईल, अशी भविष्यवाणी केली होती. कॅम्पिंग यांची ही भविष्यवाणी मी माझ्या डायरीमध्ये लगेच नमूद केली. कॅम्पिंगच्या म्हणण्यानुसार...
    June 11, 12:49 AM
  • अपर्णा नायगावकरबरं, मला एक सांगा की त्या बातमीत हातभट्टी किंवा देशी दारूबद्दल काहीच कसा लिवलेलं नाय? ती काय दारू नाय? ती काय चढत नाय की तिला वास नाय? आणि देशी दारू प्यायला वयोमर्यादेची गरज नाय असं वाटतंय की काय सरकारला?अहो, आजचा पेपर वाचला का? अगदी पयल्याच पानावर पयलीच बातमी मद्यप्राशनाविषयी आहे ना! (तुम्ही वाचलीच आसंल म्हना.) आता मद्य म्हणजे काय रे भाऊ? असं शेंबडं पोरसुद्धा विचारणार नाही. तरी पण बातमी वाचल्यापासून माझ्या डोक्यात मात्र या मद्याच्या विचाराने अनेक शंका फेर धरून...
    June 9, 11:26 PM
  • मृण्मयी रानडे - ज्येष्ठ पत्रकारचालू वर्षात पहिल्या पाच महिन्यांतच १९ पत्रकार कामाच्या दरम्यान मरण पावले अथवा मारले गेले आहेत. १९९२ पासूनचा हाच आकडा ८६४ इतका आहे. दक्षिण आशिया हा प्रांत पत्रकारांसाठी सर्वाधिक धोकादायक असल्याचे सिद्ध झाले आहे.जगभरात अनेक देशांमध्ये सध्या विविध पातळ्यांवर संघर्ष सुरू असून त्यातील बरेच रक्तरंजित आहेत. या संघर्षाची बाहेरच्या विश्वाला माहिती व्हावी, म्हणून शेकडो पत्रकार दिवसरात्र या भागांत राहून तिकडची बित्तंबातमी काढण्याच्या प्रयत्नात असतात. म्हणजे...
    June 9, 11:25 PM
  • सुलक्षणा महाजन, शहररचना तज्ज्ञऔरंगाबादसारख्या विकासाच्या महत्त्वाच्या पैलूंचा आढावा लेखिकेने याआधीच घेतला असून या लेखात औरंगाबादमध्ये नावीन्यपूर्ण व्यवस्थापन, नागरी वाहतूक आणि नगरनियोजनाला कशी मोठी संधी आहे याचा विचार करण्यात आला आहे.असीम गुप्ता या आयआयटीमधून शिक्षण घेतलेल्या प्रशासकीय सेवेतील एका तरुण अधिका-याने २००६ मध्ये औरंगाबाद महापालिकेच्या कारभारात नवीन तंत्रज्ञानाची मदत घेऊन काही महत्त्वाच्या सुधारणा केल्या. त्यांची विशेष दखल राज्य शासनाने किंवा नागरिकांनीही...
    June 8, 11:40 PM
  • धनंजय लांबे - निवासी संपादक दिव्य मराठीलोकपाल बिल, विदेशातील काळा पैसा आणि भ्रष्टाचाराच्या मुद्द्यावरून देशभरातील वातावरण सध्या तापले आहे. आधी लोकपाल विधेयकाच्या मसुद्यासाठी अण्णा हजारे दिल्लीत उपोषणाला बसले. उपोषणानंतर त्यांनी देशभरात जनजागरण सुरू केले आणि त्यांचे दौरे सुरू असतानाच बाबा रामदेव यांनी काळ्या पैशाविरुद्ध आंदोलनाची तुतारी फुंकली. उभयतांनी दोन्ही आंदोलनांमध्ये एकमेकांना पाठिंबा दिला. वास्तविक, उभय नेत्यांचा स्वभाव, धाटणी आणि विचार करण्याची पद्धत भिन्न आहे.अण्णा...
    June 7, 11:20 PM
  • १९८६ मधील नवे राष्ट्रीय औषध धोरण जनसामान्यांचे हित साधण्याऐवजी उत्पादकांच्या बाजूचे झाले. या सर्व प्रक्रियेमध्ये सामान्य नागरिक, रुग्ण पुन्हा एकदा पूर्णपणे बाहेर फेकला गेला. काम्पोज या औषधाची किंमत सहा वर्षांत २४३ टक्क्यांनी वाढली.मेजर्स फॉर रॅशनलायझेशन, क्वालिटी कंट्रोल अॅड ग्रोथ आॅफ ड्रग्ज अॅण्ड फॉर्मास्युटिकल इंडस्ट्री इन इंडिया या शीर्षकाचे नवीन राष्ट्रीय औषध धोरण १९८६ मध्ये भारत सरकारने जाहीर केले. वस्तुत: हे राष्ट्रीय धोरण औषध कंपन्यांची प्रगती हा केंद्रबिंदू मानून जाहीर...
    June 7, 10:51 PM
 
जाहिरात

RECOMMENDED