Home >> Editorial >> Columns

Columns

  • गोव्यामध्ये सध्या चालू असलेल्या मराठी आणि कोकणी माध्यमातील प्राथमिक शाळांतील वीस विद्यार्थ्यांच्या पालकांनी लेखी मागणी केली तर तेथे इंग्रजी वर्ग सुरू होईल, पहिली ते चौथी इयत्तांचे इंग्रजीकरण एकाच वर्षी करता येईल, अशी तरतूद सरकारने केली आहे.अजीब हैं यह गोवा के लोग... पोर्तुगीज राजवटीतून गोवा मुक्त झाल्यानंतर तत्कालीन पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू एकदा गोव्यात आले होते, तेव्हा त्यांनी केलेले हे विधान बरेच गाजले. गोवेकर राज्यकर्त्यांना ते रुचले नाही. परंतु महत्त्वाच्या विषयांवरून...
    July 15, 05:50 AM
  • विदेशातील नागरिकांनी भारतात येऊन भरीव सामाजिक कार्य केल्याची अनेक उदाहरणे आहेत. मदर तेरेसा, लॉरी बेकर अशी काही नावे वानगीदाखल सांगता येतील. हिमाचल प्रदेशमधील मॅकलोदगंज परिसरातील पर्वतशिखरांच्या आसमंतात स्वच्छता अभियान राबवणारी तसेच पर्यावरण रक्षणासाठी अविरत झटणारी ब्रिटिश नागरिक ज्योडी अंडरहिल हिच्या कार्याबद्दल तिला अलीकडेच सिमला येथे झालेल्या एन्व्हॉयर्नमेंट फिल्म फेस्टिव्हल दरम्यान ग्रीन हीरो पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले ही बातमी मनाला सुखावणारी आहे. या संदर्भात नवी...
    July 15, 05:47 AM
  • मुंबईत झालेल्या तीन स्फोटांनंतर आता गंभीर चेहरे बनवून काय उपयोग, खोटी सांत्वन करू नका. श्रद्धांजली वाहू नका आणि पाकिस्तानचे नावही घेऊ नका. खासकरून त्यांना पुरावे देण्याचे मवाळ वक्तव्य करू नका. आपातकालीन बैठक घेत राहा. मात्र, त्यामध्ये किती ठोस निर्णय घेतले, हे नागरिकांना सांगू नकातुम्ही सरकार कसेही चालवा, पण आमच्यासारख्या सामान्य जनतेला कोणतीही स्वप्नं दाखवू नका. दहशतवाद्यांविरोधात युद्ध करण्याचा दावा तर चुकूनही करू नका. मुंबईत झालेल्या साखळी स्फोटांनंतर निर्भयपणे बोलणाऱयांना बोलू...
    July 14, 10:14 AM
  • केंद्रीय आरोग्यमंत्री गुलाम नबी आझाद यांनी समलिंगी संबंध हा एक आजार आहे, असे सांगून एक जुन्याच वादाला नव्याने तोंड फोडण्याचे काम केले आहे. मूलत: माणसाच्या एखाद्या वर्तनाला नॉर्मल म्हणायचे की अॅबनॉर्मल हा वाद वैद्यकशास्त्रात विशेषत: मनोविकृतीशास्त्रात नेहमीचाच आहे. कारण नॉर्मल किंवा अॅबनॉर्मल ठरवण्याच्या निकषांमध्ये मतभिन्नता आढळून येऊ शकते. एखादे वर्तन योग्य की अयोग्य हे ठरवताना त्या वर्तनाकडे समाज आणि संस्कृतीच्या गवाक्षातून पाहिले जाते. उदा. १) आदिवासी स्त्री व पुरुष केवळ...
    July 14, 05:48 AM
  • नॅसकॉम या संस्थेने इंजिनिअरिंगचे देशातील ७५ टक्के विद्यार्थी रोजगारक्षम नाहीत, असे एका अहवालात नमूद केल्याचे प्रसिद्ध झाले आहे. हे जर वास्तव असेल तर इंजिनिअरिंगच्या शिक्षणाला प्रवेशाचे अविवेकी अडसर घालून हे वास्तव बदलणार आहे का? हे वास्तव बदलायचे असेल तर मूलत: विचार व्हायला हवा. शिक्षण आणि व्यावसायिकतेचा, अभ्यासक्रमांचा, सक्षम स्टाफचा-शिक्षकांचा, शैक्षणिक वातावरणाचा, सोयीसुविधांचा, मूल्यमापन पद्धतीचा, विद्यार्थ्यांना या शिक्षणासाठी प्रवेश देताना समान संधीचा...इंजिनिअरिंग...
    July 14, 05:47 AM
  • दोन दशकांपासून भारत दहशतवादी हल्ल्यांना सातत्याने बळी पडत असतानाही भारताने अद्याप आपले दहशतवादविरोधी राष्ट्रीय धोरण आखलेले नाही. अमेरिकेवर २००१ साली हल्ला झाल्यानंतर प्रथम देशांतर्गत सुरक्षा विभाग बनविण्यात आला. राष्ट्रीय गुप्तचर संचालनालय निर्माण करण्यात येऊन संपूर्ण गुप्तचर यंत्रणेत समन्वय साधण्याचा प्रयत्न झाला. २००४ मध्ये ऐतिहासिक गुप्तचर सुधारण आणि दहशतवाद निर्मूलन कायदा तयार करण्यात येऊन अमेरिकेतील सोळा प्रमुख गुप्तचर संघटनांना अधिकाधिक उत्तरदायी बनविण्यासाठी...
    July 14, 05:44 AM
  • वीर शिवा काशीदचा जन्म ५ मे १६६० रोजी पन्हाळगडाच्या पायथ्याशी असणाया नेबापूर या गावातील नाभिक कुटुंबात झाला. बारा बलुतेदारांना व्यवसायाचे शिक्षण घरातूनच दिले जायचे. मेहनतीने शरीर कमावणे, लाल मातीत कुस्ती खेळणे, दांडपट्टा चालविणे, गड चढणे, उतरणे, लढाई करणे हा दिनक्रमच होता. मजबूत बांधा, सरळ नाक, तेजस्वी नजर, शत्रूंच्या गोटातून माहिती काढण्यातही ते पटाईत होते. या सर्व वैशिष्ट्यांमुळेच शिवरायांनी त्यांची हेर खात्यात नेमणूक केली होती. शिवा काशीदचे दुसरे वैशिष्ट्य म्हणजे ते हुबेहूब शिवाजी...
    July 13, 05:52 AM
  • जुलैच्या अखेरच्या पंधरवड्यात भारतातल्या मुंबई आणि दिल्लीसारख्या कॉस्मोपॉलिटन शहरांतल्या रस्त्यांना न भूतो असा स्लटवॉक पाहायला मिळणार आहे. अर्थात, विथ इट्स ओन देसी व्हर्जन. संपूर्णत: पाश्चात्त्य स्त्रीवादी चळवळीचं अपत्य असलेल्या स्लटवॉकचं मुंबईतलं नाव असेल सिटी बजाओ, तर दिल्लीतलं बेशरमी मोर्चा. स्लटवॉकच्या आयोजनकर्त्यांना त्याचं असं देशीकरण करायची पश्चातबुद्धी झाली, हे आपल्या देशातल्या सामाजिक चळवळींचं सुदैवच म्हणायला हवं. ढोबळमानाने विचार केला तर जगातल्या स्त्रीजातीला...
    July 13, 05:50 AM
  • महाराष्ट्र तसेच अन्य राज्यांच्या ग्रामीण भागामध्ये मोठ्या संख्येने स्वयंसेवी संस्था कार्यरत आहेत. तेथील प्रकल्पांसाठी वापरण्यात येणा-या तंत्रज्ञानाचा विकास करण्याचे कामही या संस्थांकडून केले जात असते. मात्र या तंत्रज्ञानाचा हवा तसा उपयोग ग्रामीण भागातील जनतेला होत नाही. याची विविध कारणे आहेत. ग्रामीण भागात विविध प्रकल्पपूर्तीसाठी वापरण्यात येणारे तंत्रज्ञान हे बहुतांश शहरकेंद्री असते. काही क्षेत्रे वगळता ग्रामीण भागातील व शहरी भागातील जनतेच्या गरजांमध्ये फारसा फरक नसतो हे...
    July 12, 05:16 AM
  • बारा जुलैच्या रात्री पानशेत धरण फुटले. त्यातून सुटलेल्या पाण्याच्या तडाख्याने खडकवासला धरणाला भगदाड पडले आणि सकाळी ११ वाजता पुणे शहरात पानशेतचे पाणी घुसले! अर्धे पुणे उद्ध्वस्त झाले! त्याच्या सत्यासत्य, कल्पित-अकल्पित कहाण्या नंतर बराच काळ प्रसृत होत राहिल्या. पुणे शहराची पुनर्मांडणी करण्यासाठी स. गो. बर्वे यांच्यासारखा कर्तबगार अधिकारी नेमला गेला. त्या वेळी पुण्याबाहेर नव्या पेठेत, दत्तवाडी वगैरे भागात फेकले गेलेले पूरग्रस्त आता पुणे महानगराच्या मध्यभागी, कोट्यवधी रुपये...
    July 12, 04:57 AM
  • २०५० पर्यंत भारत हा जगातील सर्वाधिक लोकसंख्येचा देश बनण्याची शक्यता असल्याची साधार भीती तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. असे झाले तर त्याचा भारताच्या विकासावर थेट विपरीत परिणाम होऊ शकतो. जागतिक महाशक्ती म्हणून आपला देश पुढे येत असताना लोकसंख्या वाढीवर नियंत्रण राखणे अतिशय आवश्यक आहे. देशातील राज्यांमधील लोकसंख्यावाढीचा ,विशेषत: महाराष्ट्राचा अभ्यास केला तर काही बाबी समोर येतात. देशात सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेल्या राज्यांमध्ये प्रथम क्रमांक उत्तर प्रदेशचा व दुसरा क्रमांक...
    July 11, 01:39 AM
  • यिंगल्यूक शिनवात्राच्या रूपात प्रथमच थायलंडमध्ये एक स्त्री पंतप्रधानपदी आरूढ होत असताना लोकांच्या मनात नाना प्रश्न उभे राहिले आहेत. विशेषत: यिंगल्यूकचं सरकार आल्यावर माजी पंतप्रधान आणि यिंगल्यूकचे भाऊ थाकसिन शिनवात्रा हे पुन्हा थायलंडमध्ये परतणार का याबद्दल प्रचंड उत्सुकता लागून राहिली आहे. तसेच आता तरी देशात शांतता नांदेल का हा या ठिकाणी कळीचा मुद्दा बनून राहिला आहे. यातील दुसरा मुद्दा हा आंतरराष्ट्रीय समुदायाच्या दृष्टीने, त्यातही विशेषत: भारतीयांच्या दृष्टीने फार महत्त्वाचा...
    July 11, 01:36 AM
  • अवघ्या मराठी मुलखाला परिचित असणारे काळू-बाळू जोडीतील ज्येष्ठ तमाशा कलावंत काळू ऊर्फ लहू संभाजी खाडे यांचे गुरुवारी निधन झाले. काळू-बाळू या एका वगनाट्यातील पात्रामुळे लोककलेच्या क्षेत्रात लहू-अंकुश खाडे या कलावंतांची ओळख झाली. हीच नावे त्यांनी आयुष्यभर धारण केली.किस्सा तसा फारच जुना! शिवा-संभा कौलापूरकर यांचा तमाशा त्या वेळी फारच लोकप्रिय होता. कोल्हापूरमध्ये त्यांच्या तमाशाचा खेळ रंगला असताना राजर्षी शाहू महाराज तमाशा पाहायला आले. महाराज आल्याबरोबर कनातीमधले सगळे प्रेक्षक,...
    July 9, 02:25 AM
  • डॉ. रफिक झकेरिया हे मराठवाड्यात सर्वपरिचित असे नाव आहे. मराठवाड्यातीलच नव्हे तर महाराष्ट्र व भारतातील विख्यात राजनीतिज्ञ, इस्लामिक तत्त्वज्ञ व शिक्षणतज्ज्ञ, आधुनिक औरंगाबाद शहराचे संस्थापक म्हणून ज्यांचे नाव घेतले जाते ते म्हणजे डॉ. रफिक झकेरिया. त्यांचा जन्म ५ एप्रिल १९२० रोजी नालासोपारा येथे झाला व ९ जुलै २००५ला हा स्वातंत्र्यसेनानी व ज्ञानरूपी प्रकाश देणारा सूर्य अस्ताला गेला. आज त्यांची पुण्यतिथी आहे. डॉ. रफिक झकेरिया यांचे शिक्षण इस्माईल युसूफ महाविद्यालय, मुंबई येथून झाले....
    July 9, 02:22 AM
  • सावरकरांना समुद्रमार्गे भारतात आणले जात होते. ८ जुलै १९१० रोजी जहाजाच्या शौचालयाच्या खिडकीतून त्यांनी समुद्रात उडी मारली. खाऱया पाण्यातून फ्रान्सच्या हद्दीत प्रवेश केला. त्या क्रांतिकारी उडीला आज शंभर वर्षे होत आहेत. अखंड आणि स्वतंत्र भारताच्या निर्मितीसाठी स्वत:च्या आयुष्याचा होम करणारे स्वाभिमानी देशभक्त म्हणजेच स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर. स्वातंत्र्य चळवळीत स्वातंत्र्यवीर सावरकरांनी उभारलेला लढा राष्टद्रोह ठरवत ब्रिटिशांनी त्यांना या आरोपाखाली अटक केली....
    July 8, 06:01 AM
  • आपल्याला जे बदल अपेक्षित आहेत, ते राबवण्यासाठी स्वत:ची यंत्रणा तयार झाली नसेल, म्हणूनही कदाचित राहुल गांधी यांनी पंतप्रधानपद स्वीकारण्याची शक्यता तेव्हा झटकून टाकली असावी.राहुल गांधी पंतप्रधानपदासाठी लायक उमेदवार आहेत, हे वाक्य गेल्या काही दिवसांपासून दिग्विजय सिंह वारंवार उच्चारत आहेत. त्यांच्या याच वाक्यामुळे पंतप्रधान मनमोहन सिंग कमालीचे अवघडून गेल्याचे दिसते आहे. कारण पंधरवड्यापूर्वी भरलेल्या काँग्रेस कार्यकारिणीच्या बैठकीत मनमोहनसिंग यांनी पक्षाची इच्छा असल्यास...
    July 8, 05:53 AM
  • देव, धर्म आणि लैंगिकता या खासगी बाबी ख-या, परंतु यांचाच आधार घेत सामाजिक सौहार्द बिघडवण्याची आापल्याकडील नेत्यांची परंपराही तितकीच जुनी. सार्वजनिक जबाबदारीचे भान नसलेले असे धार्मिक आणि राजकीय नेते जसे सत्ताधारी पक्षांत जागा अडवून बसलेले आहेत, तसेच ते विरोधी पक्षांतही वेळोवेळी आपले अस्तित्व दाखवून देत आहेत. केंद्रीय मंत्रीपदी बसलेले गुलाम नबी आझाद हे असेच वास्तवाचे आकलन आणि परिस्थितीचे गांभीर्य नसलेले एक वाचाळ गृहस्थ. ते सध्या ज्या खात्याचे मंत्रीपद सांभाळत आहेत, त्या खात्याचा...
    July 6, 11:34 PM
  • महाराष्ट्रातील ग्रामीण भागात नैसर्गिक व मानवनिर्मित आपत्तींना तोंड देण्यासाठी नवनवीन युक्त्या-प्रयुक्त्या योजल्या जातात. राज्यातील शेती ही प्रामुख्याने पावसावर अवलंबून आहे. त्यामुळे त्यानुसारच इथे पिके घेतली जातात. मात्र फलोत्पादन क्षेत्रात राज्यातील शेतक-यांनी चांगली प्रगती केली आहे. शहरी भागातून फळांची वाढती मागणी पुरवण्यासाठी शेतक-यांनी फलोत्पादनाचे पद्धतशीर प्रयोग सुरू केले आहेत.हरितक्रांतीमध्ये पंजाब, हरयाणा या दोन राज्यांना जितके यश मिळाले तितकेच महाराष्ट्राला...
    July 6, 11:33 PM
  • महाराष्ट्र दुग्धोत्पादनातील अग्रेसर राज्य म्हणून पुढे आलेले आहे. सहकारी तत्त्वावरील दुग्धोत्पादन संस्थांचे गेल्या काही वर्षांपर्यंत या क्षेत्रावर पूर्ण वर्चस्व होते. पण अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाने युक्त असे खासगी उद्योगसमूहही आता दुग्धोत्पादनाच्या क्षेत्रात आले आहेत. दुग्धनिर्मितीच नव्हे तर दुधापासून अन्य पदार्थ तयार करण्याच्या क्षेत्रातही महाराष्ट्र हे एक अग्रेसर राज्य राहिलेले आहे. चीज, आइस्क्रीम, र्शीखंड, दूधभुकटी, लोणी यासारखे पदार्थ बनवण्याचे कारखाने महाराष्ट्रात सुरू...
    July 6, 04:08 AM
  • सांप्रतकालात महाराष्ट्रीय राजकारणात बटाटावड्याला अत्यंत स्वादिष्ट दिवस आले आहेत. शिव वडा आणि छत्रपती वडा यांच्यात टपरी तसेच स्टॉलयुद्ध सुरू आहे. या युद्धात शिवसेना आणि स्वाभिमान संघटना यांनी मुंबईभर रणांगण केले आहे. अजूनही काही पक्ष, संघटना आणि स्वयंभू गट आहेत ज्यांचे वडा सैन्य असेल किंवा जमवाजमव सुरू असेल. शहरी स्वयंरोजगार क्षेत्रातील तसेच प्रचलित शिक्षणव्यवस्थेने कटाक्षाने बाहेर ठेवलेले तरुण हेच या वडा क्षेत्राचे खरे तारक आणि पोशिंदे असतात. अशा र्शमिकांच्या जिवावर कोणीही...
    July 6, 04:01 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED