जाहिरात
जाहिरात
Home >> Editorial >> Columns

Columns

  • जगातील सर्वच शेअर बाजार सध्या घसरणीला लागले आहेत. निमित्त आहे अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेचा पतदर्जा घसरल्याचे. अर्थातच या घसरणीतून भारतीय शेअर बाजार काही सुटलेला नाही. मुंबई शेअर बाजार निर्देशांक सेन्सेक्स तब्बल १४ महिन्यांनंतर आता पुन्हा एकदा १७ हजारांच्या खाली कोसळला आहे. कोणताही शेअर निर्देशांक कोसळायला लागतो त्या वेळी एकूणच गुंतवणूकदारांमध्ये नकारात्मक मूड तयार होतो आणि निर्देशांक आणखी घसरणार अशी एक हवा तयार होते. आता सेन्सेक्स १७ हजारांच्या खाली गेल्यावर तो १५ हजारांच्या खाली...
    August 12, 04:10 AM
  • मुंबईमध्ये सायलीकडे (माझ्या मुलीकडे) मी आलो असताना एकदा राजभवनातून दूरध्वनी आला. राज्यपाल बोलू इच्छित होते. पी. सी. अलेक्झांडर यांचा व माझा पूर्वपरिचय नव्हता. संयुक्त राष्ट्रसंघातले एक कार्यक्षम अधिकारी आणि पंतप्रधान इंदिरा गांधींचे चिटणीस अशी त्यांची कारकीर्द ऐकून माहीत होती. आता ते महाराष्ट्राचे राज्यपाल होते. औरंगाबादच्या डॉ. आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठाच्या कुलगुरूंची निवड प्रक्रिया चालू होती. कुलगुरूंची निवड करणाया शोधसमितीवर अध्यक्ष म्हणून तुम्ही काम करावे अशी माझी इच्छा...
    August 11, 01:56 AM
  • गडचिरोली जिल्ह्यातील मेंढालेखा गावचे गावकरी सध्या खुशीत आहेत. कारण त्यांच्या मालकीच्या जंगलातील बांबू विकून त्यांच्या ग्रामसभेने यंदा बारा लाख रुपये मिळवले. पुढील वर्षी ही रक्कम कोटी रुपयांत असेल! त्याहून महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे ग्रामसभा हे त्या गावाचे सरकारच होय! हे जे मेंढालेखा गावचे विचारसूत्र आहे, त्याला यामुळे मान्यता मिळत आहे. मेंढालेखा ग्रामसभा नावाचे पॅनकार्ड त्यांना देण्यात आले आहे आणि आता आयकर खात्याने मागणी केल्यास तो करही भरण्याची तयारी ग्रामसभेने चालवली आहे. हा...
    August 10, 04:09 AM
  • चुलत वा मामेभाऊ-बहीण हिंदू धर्मामध्ये एकमेकांशी विवाह करू शकत नसले तरी धर्मांतर केल्यानंतर ते एकमेकांशी विवाह करू शकतात, असा निकाल नुकताच दिल्ली उच्च न्यायालयाने एका प्रकरणामध्ये दिला आहे. सपिंड वा सगोत्र विवाहांना विरोध हा नव्या पिढीच्या विचारांना मारक असून, त्यातूनच ऑनर किलिंगसारखे प्रकार वाढीस लागतात, असे मतप्रदर्शन न्यायालयाने केले. या संदर्भात हिंदू विवाह कायद्याच्या काही तरतुदी माहीत करून घेणे गरजेचे ठरते. कायदेशीर हिंदू विवाहाकरिता खालील अटींची पूर्तता करणे आवश्यक आहे....
    August 9, 11:55 AM
  • निसर्ग हा मानवजातीचा सर्वात मोठा गुरू मानला जातो. नाना प्रकारे निसर्गाने मानवास सतत काही ना काहीतरी शिकवण दिलेली आहे. विज्ञान व निसर्ग यांचे अत्यंत घनिष्ठ नाते आहे. तेच नाते आता तंत्रज्ञान व निसर्ग यांच्यातही निर्माण होताना दिसते आहे. संगणक तंत्रज्ञानाने केलेली प्रगती गेल्या काही वर्षात निसर्गाने प्रेरित झाल्याचे दिसून येते. अनेक नैसर्गिक रचना या तंत्रज्ञानातील विविध संकल्पनांना जन्म देताना दिसत आहेत. तंत्रज्ञान हे एका अर्थाने निसर्गाचे शिक्षक बनून राहिले आहे. मानवी प्रगतीला पोषक...
    August 9, 11:53 AM
  • आपण रोज काही ना काही वस्तूंची खरेदी करीत असतो. मग ती फेरीवाल्याकडून असेल किंवा एखाद्या दुकानातून. वस्तू घेऊन निघताना बारकाईने आपण निरीक्षण केले तर असे आढळते की तिथे एखादा लहान मुलगा काम करीत आहे. आपल्याला त्याचे काहीही वाटत नाही इतके आपल्याला हे बालमजूर पाहण्याचा सराव झालेला असतो. बालमजुरांच्या या समस्येने महाराष्ट्रात गंभीर स्वरूप धारण केलेले आहे. महाराष्ट्रामध्ये अन्य राज्यांतून येणार्या स्थलांतरितांचे प्रमाण मोठे आहे. त्यातूनही अनेक बालमजूर येथे येऊन पोटापाण्याचा उद्योग...
    August 8, 07:37 AM
  • साम्राज्यवादी रशिया व पर्शिया (इराण) दरम्यान १८१३ मध्ये गुलिस्तानचा करार झाला. आजचा अझरबैजान असलेल्या गुलिस्तानमधील या करारामुळे पहिल्या रशिया-इराण युद्धाचा (१८०४-१८१३) शेवट झाला. या कराराचा मसुदा ब्रिटिश राजदूत सर गोर आॅसेलो यांनी तयार केला व करारात मध्यस्थी पार पाडली. त्यांचा इराणी न्यायालयांवर खूप प्रभाव होता. या करारावर इराणकडून मिर्झा अबुल हसन खान इल्ची, तर रशियाकडून निकोलाय योदोरोव्हिच तिस्चेव यांनी स्वाक्षया केल्या. या करारामुळे इराणला अरस नदीच्या उत्तरेकडील आधुनिक अझरबैजान,...
    August 8, 07:19 AM
  • जपान आणि रशियादरम्यान युद्ध सुरू होते तेव्हाची गोष्ट. जपानचा एक महत्त्वाचा किल्ला रशियन सैनिकांच्या कब्जात गेला होता. त्या किल्ल्याच्या चारी बाजूंना खोल खंदक होता. किल्ल्यावर कब्जा केल्यानंतर रशियन सैनिकांनी खंदकावर असलेले पूल उद्ध्वस्त केले व रशियन सैनिक निश्चिंत झाले. जपानी सेनापतीला हा महत्त्वाचा किल्ला परत हवा होता, पण खंदक ओलांडण्याचे आव्हान होते. खूप विचार केल्यानंतर तो सैनिकांना म्हणाला, हा खंदक ओलांडण्याचा एकच मार्ग आहे आणि तो म्हणजे स्वत:च्या शरीराचाच पूल यावर उभारा....
    August 8, 07:15 AM
  • बालकांना मोफत व सक्तीच्या शिक्षण कायद्याद्वारे २००९ पासून आपल्या देशात प्राथमिक शिक्षण हा एक मूलभूत हक्क मानला गेला आणि सर्व शिक्षा अभियानाची संकल्पना फोफावत गेली. शिक्षणाचे सार्वत्रिकीकरण करण्यासाठी शाळा आणि शिक्षक उपलब्ध करून देणे अनिवार्य झाले. याबरोबर gloal monitoring report नुसार शिक्षणाची गुणवत्ता, समानता आणि सहज शिक्षण महत्त्वाचे ठरले. परंतु भारतासारख्या महाकाय देशामध्ये मात्र सर्वांसाठी शिक्षण देता देता शिक्षणाच्या गुणवत्तेकडे पार दुर्लक्ष झाले की काय अशी भीती वाटायला लागण्याइतकी...
    August 8, 04:50 AM
  • कॉपीराइट आणि संगीताच्या हक्काबद्दल एक महत्त्वाचा निर्णय मुंबई उच्च न्यायालयाने दिला. निर्णयाचे सार असे, की जिथे जिथे म्हणून गाण्याचे अथवा संगीताचे ध्वनिमुद्रण वापरले जाईल, त्या ध्वनिमुद्रणाच्या मानधनावर कलाकारांचा (कवी, गीतकार, संगीतकारांचा) हक्क यापुढे राहणार नाही; ज्या निर्मात्याने अथवा कंपनीने त्या ध्वनिमुद्रणासाठी खर्च केला आहे, मानधनावर हक्क फक्त त्या निर्मात्यांचा राहील. पुढे काहीही लिहिण्याच्या आधी मला हे नमूद केले पाहिजे, की मी एक कलाकार आहे, कायदेतज्ज्ञ नाही. पण हा निर्णय...
    August 7, 03:30 AM
  • बराक ओबामा यांची अमेरिकेच्या अध्यक्षपदी निवड झाली तेव्हा मी त्यांच्या ड्रिम्स फ्रॉम माय फादर या चरित्राचा मराठीत अनुवाद करीत होतो. अमेय प्रकाशनचे उल्हास लाटकर यांनी त्यापूर्वी किमान दोन वर्षे आधी हे पुस्तक मराठीत आणावयाचे ठरविले होते. त्यावेळी बराक ओबामा हे भारतात माहीतही नव्हते आणि ते निवडून येतील, असे कोणी सांगितले असते तर त्यावर कोणी विश्वासही ठेवला नसता. बराक ओबामांची अमेरिकेच्या अध्यक्षपदी झालेली निवड अनेक अर्थांनी ऐतिहासिक ठरली. ते अमेरिकेचे पहिले आफ्रिकन कृष्णवर्णीय...
    August 7, 03:28 AM
  • भरमसाट फी आकारून शिक्षणाचा बाजार मांडणाऱया शिक्षणसम्राटांना चाप लावण्यासाठी सरकारने फी नियंत्रण कायदा विधानसभेत मंजूर केला आहे. हा कायदा परिपूर्ण नसला तरीही शिक्षणसम्राटांची जी नफेखोरगिरी होती त्यावर काही मर्यादित प्रमाणात का होईना निर्बंध येतील असे दिसते. या नवीन कायद्यामुळे विद्यार्थी-पालकांना काही प्रमाणात का होईना दिलासा मिळेल अशी शक्यता आहे. विधानसभेने हे विधेयक आता मंजूर केले असून, आता यापुढे परिषदेत जाईल आणि तेथे लगेच मान्यता मिळाल्यास पुढील शैक्षणिक वर्षापासून या...
    August 7, 03:22 AM
  • सादिया देहलवीशी माझी भेट एका कॅलिग्राफी प्रदर्शनादरम्यान झाली. अरबी आणि उर्दू अक्षरांची सुंदर अदाकारी त्या प्रदर्शनात मांडली होती. सादिया सभागृहाच्या मध्यभागी एका ठिकाणी बसली होती. त्या वेळी तिच्या सौंदर्याने थक्क होऊन त्यासंबंधी तिची तारीफही मी केली होती. तीच आमची पहिली ओळख. तिथून पुढे ती माझ्या गोतावळ्याचाच एक भाग झाली. सादिया गर्भश्रीमंत मुस्लिम कुटुंबात जन्माला आली. सरदार पटेल मार्गावरील एका प्रासादतुल्य हवेलीत ती राहत असे. कुटुंबातील सर्व सदस्य जेवणाच्या वेळीच एकमेकांना भेटत....
    August 5, 11:11 PM
  • अलीकडच्या काळात काही बातम्या वाचण्यात आल्या. अमुक एका नेत्याचे अमुक एका पार्लर गर्लशी असणारे अफेअर, नंतर त्याने तिच्याशी केलेले लग्न (समाजाच्या भीतीने असावे).अजून एका नेत्याने प्रेमासाठी बायकामुलांचाच नाही तर धर्माचाही त्याग केला व मग जिच्याशी सूत जुळले होते त्या मुलीशी लग्न केले वगैरे. अशा बातम्या आता सर्रास ऐकायला मिळतात. लग्न आणि लग्नानंतरचे प्रेमसंबंध ह्यांचे प्रमाण वाढले आहे का? बदलती समाजव्यवस्था, आधुनिकतेचे अंधानुकरण हे जरी याला कारणीभूत असले तरी विवाहित स्त्री-पुरुषांनी...
    August 5, 11:08 PM
  • तंत्रज्ञानाचा वापर आयुष्य अधिक सुकर करण्याऐवजी मुली जन्मालाच येऊ नयेत म्हणून केला जातो. समाजातील दुबळ्या घटकाला, त्यात महिला, मुले, मागास जाती यांचा प्रामुख्याने समावेश होतो, त्यांची पिळवणूक करून वर्चस्व सिद्ध करण्याची धडपड सतत जाणवते.मुलींच्या जन्मदरात झालेली घट, अहमदनगर येथील वीरगावामध्ये गेल्या महिन्यात दोन बहिणींवर झालेला सामूहिक बलात्कार आणि दिल्लीला अलीकडेच झालेला स्लट वॉक या तिन्ही घटना महिलांच्या जीवनाचा जवळून परिचय देतात. मुळात मुलगी जन्माला येऊ नये म्हणून तिला गर्भातच...
    August 5, 03:29 AM
  • आपल्या मुलाबाळांना राजकारणात आणून योग्य ठिकाणी स्थानापन्न करण्यासाठी ज्येष्ठ राजकीय नेत्यांची मोठी धडपड सुरू असते. गोव्याचे पहिले मुख्यमंत्री दयानंद ऊर्फ भाऊसाहेब बांदोडकर यांच्यानंतर त्यांच्या कन्या शशिकला काकोडकर गोव्याच्या मुख्यमंत्री बनल्या. हा एक अपवाद वगळता घराणेशाही अथवा राजकीय घराण्यांचे प्रतिनिधी असा प्रकार गोव्यात त्यानंतरच्या काळात प्रबळ झाला नव्हता. आता मात्र गोव्याच्या राजकारणातील प्रभावशाली कुटुंबांमध्ये झपाट्याने भर पडू लागली आहे. विधानसभेचे सभापती...
    August 5, 03:25 AM
  • प्रत्येक देशाचा टॅक्स फ्रीडम डे वेगळा तर असतोच, पण तो दरवर्षी वेगळा दिवस असतो. भारतात हा दिन ३ ऑगस्ट रोजी होऊन गेला. समाजस्वास्थ्य बिघडवणा-या सध्याच्या करप्रणालीत मूलभूत बदल झाले पाहिजेत, याचा जागर जगभर यानिमित्ताने केला जातो.जेव्हा फळ पिकते, तेव्हाच ते तोडावे आणि प्रजेकडे क्षमता असते, तेव्हाच महसूल वसूल करावा. जर फळ परिपक्व नसताना खुडले आणि महसूल परिपक्व नसताना वसूल केला तर त्याचे मूळ कायमचे दुखावले जाऊ शकते आणि ते भविष्यात फारच त्रासदायक ठरू शकते. ज्याप्रमाणे जळू, वासरू आणि मधमाशा आपले...
    August 3, 10:50 PM
  • माणूस, पाळीव प्राणी हरवणे या नित्य घटना आहेत. पण एखाद्या राज्यातील हजारो हेक्टर वनजमीन सरकारी रेकॉर्डमधून गायब झाली असेल व त्याचा शासनाला पत्ताच नसेल तर ती नक्कीच धक्कादायक गोष्ट आहे. नेमकी हीच गोष्ट महाराष्ट्रात घडलेली आहे. महाराष्ट्रामधील वनजमिनींच्या सद्य:स्थितीबाबत माहिती जाणून घेण्यासाठी गोदावरम यांनी मुंबई उच्च न्यायालयामध्ये दाखल केलेल्या एका याचिकेवर उत्तर देताना दाखल केलेल्या प्रतिज्ञापत्रात महाराष्ट्र सरकारने हे वास्तव मान्य केले आहे. इतकेच नव्हे तर वनजमिनींबाबत...
    August 3, 10:45 PM
  • नुकत्याच मुंबईमध्ये झालेल्या बॉम्बस्फोटांनंतर काही दिवस का होईना देशाच्या सुरक्षेची, दहशतवादाची,सरकारच्या व तपास यंत्रणांच्या अकार्यक्षमतेची चर्चा घडत राहील. काही दिवसांनीच या गोष्टी विस्मरणात जातील. तापलेली हवा क्रमाक्रमाने कोमट ते गार व हितसंबंधांचे तवे गरम होत जातील. तसे व्हायच्या आत या सर्वांशी थेटपणे जोडलेल्या काही गोष्टींची चर्चा करण्याचा या लेखाचा हेतू आहे. दहशतवाद कुठल्या तरी पोकळीतून अवतरत नाही. वर्षानुवर्षे बिनदिक्कतपणे रुजलेल्या गुन्हेगारीशी व हिंसेशी त्याचा संबंध...
    August 3, 12:36 AM
  • दहशतवादाला आळा घालण्यासाठी गुप्तचर यंत्रणांची सारी दारोमदार ही स्थानिक हितसंबंधांकडून मिळणाया माहितीवर अवलंबून असते. पोलिस यंत्रणा अद्ययावत, तत्पर, सखोल माहिती मिळवणारी बनवणे गरजेचे आहे. १३ जुलै रोजी मुंबईमध्ये झालेल्या बॉम्बस्फोटांनी दिल्ली हादरली आहे. महागाई, भ्रष्टाचार, दिशाहीनता याच्या जोडीला आता दहशतवादाचे भूत परत एकदा सरकारच्या मानगुटीवर बसू पाहत आहे. मागील वर्षी पुण्यातील जर्मन बेकरीतील स्फोट आणि आता मुंबईत एकापाठोपाठ एक झालेल्या तीन स्फोटांनी गृह मंत्रालयाने अमलात...
    August 3, 12:34 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED

    जाहिरात
      जाहिरात