Home >> Editorial >> Columns

Columns

  • मिझोराम, छत्तीसगड, मध्य प्रदेश, राजस्थान आणि तेलंगणा राज्य विधानसभेच्या निवडणूक निकालाचे परिणाम २०१९ साली होणाऱ्या लोकसभा निवडणुकीवर अनुकूल अथवा प्रतिकूल फार मर्यादित अर्थाने होतील. म्हणून या निवडणुकांचा विचार राज्यांच्या निवडणुका एवढाच विषय डोळ्यासमोर ठेऊन केला पाहिजे. मिझोराम, छत्तीसगड, मध्य प्रदेश, राजस्थान आणि तेलंगणा राज्य विधानसभेच्या निवडणुका १२ नोव्हेंबर ते ७ डिसेंबर या कालावधीत होणार आहेत. मध्य प्रदेश, मिझोराम आणि राजस्थानमध्ये एकाच टप्प्यात मतदान होईल. छत्तीसगडमध्ये...
    October 19, 10:41 AM
  • बसपा वगळता कोणत्याही राजकीय पक्षाकडे दलित नेतृत्वाचा चेहरा नाही. प्रभावी चेहऱ्याअभावी हे पक्ष दलितांना कसे आकर्षित करू शकतील? अनेक पक्षांतील असा दलित नेतृत्व किंवा तरुण दलित नेत्याचा अभाव हे लोकशाहीसाठी अशुभ संकेत नाहीत का? दलितांची मते तर हवी आहेत, पण त्यांचे जनतेतील नेतृत्व विकसित होऊ द्यायचे नाही, हे कसले राजकारण? २०१९ च्या लोकसभा निवडणुका जसजशा जवळ येत आहेत, तसे दलित मतांवर कुणाची मजबूत पकड आहे किंवा कोणत्या राजकीय पक्ष किंवा नेत्याची पकड आहे, यासारख्या मुद्द्यावरील चर्चा वेग...
    October 11, 09:30 AM
  • महाराष्ट्रातल्या जिल्हा परिषदांकडे जे अधिकार होते किंवा ग्रामविकासाच्या विविध योजना राबवण्याची जी काही ताकद होती त्याची छाटणी करण्याचे काम केंद्र व राज्य सरकारकडून वेळोवेळी होत आहे. दिवंगत पंतप्रधान नरसिंह राव यांच्या काळात २५ वर्षांपूर्वी त्याची सुरुवात झाली. त्याचाच कित्ता गिरवत राज्य सरकारनेही त्या दिशेने पावले उचलली. त्यामुळे जिल्हा परिषदा कमकुवत होत गेल्या. याला कोणत्याही विशिष्ट एका पक्षाच्या सरकारचे धोरण कारणीभूत नव्हते. काँग्रेस-राष्ट्रवादी किंवा भाजप, शिवसेना या...
    October 11, 09:30 AM
  • इन्फ्रास्ट्रक्चर लीजिंग अँड फायनान्स सर्व्हिसेस (आयएलएफएस) ही पायाभूत क्षेत्रात गुंतवणूक करणारी कंपनी दिवाळखोरीच्या उंबरठ्यावर पोहोचली आहे. तब्बल ९१ हजार कोटी रुपयांचे कर्ज डोक्यावर असलेली ही कंपनी आणि तिच्या उपकंपन्या बँकांचे मुद्दल तर सोडाच, पण व्याजही भरण्याच्या स्थितीत नाहीत. कर्जरोख्यांची व वचनचिठ्ठ्यांवरील देय रकमेची अदायगीही ही कंपनी करू शकत नाही. या कंपनीचे मानांकन ट्रिपल ए वरून ट्रिपल डी एवढ्या तळाला आले आहे. म्हणजे ही कंपनी गुंतवणुकीस अयोग्य आहे असे जाहीर केले आहे....
    October 8, 09:20 AM
  • कलम ४९७ रद्दबातल ठरवण्याअगोदर जर सरकारने वेळीच हस्तक्षेप करून कालसुसंगत सुधारणा केली असती तर बराच अनर्थ टाळता आला असता. १९८५ च्या सौमित्री विष्णू विरुद्ध भारत सरकार या प्रकरणात सर्वोच्च न्यायालयाने या कलमामध्ये काळानुरूप बदल करण्याचे विधिमंडळाचे काम आहे, असे स्पष्ट निरीक्षण नोंदवले होते. मात्र, १९८५ पासून एकाही सरकारला यामध्ये बदल करण्याची गरज वाटली नाही, हे खरे तर दुर्दैव आहे. भारतीय दंड विधानाच्या (भादंवि) कलम ३७७ म्हणजेच समलिंगी संबंधांच्या वैधतेबाबत सर्वोच्च न्यायालयात...
    October 6, 08:22 AM
  • महाराष्ट्राची जीवनवाहिनी म्हणून ओळख असलेली सर्वसामान्यांची लालपरी म्हणजेच एसटी तिकिटांची भाववाढ करण्याच्या शक्यतेमुळे पुन्हा चर्चेत आली आहे. विशेष म्हणजे चार महिन्यांपूर्वीच एसटीने थोडी थोडकी नव्हे, तर १८ टक्के एवढी घसघशीत भाववाढ केली होती. तरीही इंधन दरवाढीचा फटका बसल्याचे कारण दाखवत एसटीने १० ते १५ टक्के भाववाढीची आवश्यकता असल्याचे म्हटले आहे. ही भाववाढ मंजूर झाली तर सर्वसामान्यांच्या खिशावर एसटीचा हा ऐन सणासुदीला घाला असेल. एसटी कायम तोट्यात असल्याचे सांगितले जाते आणि हे कारण...
    October 5, 09:18 AM
  • मुसलमानांशिवाय हिंदूराष्ट्र अशी रा.स्व. संघाची कल्पना नाही. ज्या दिवशी असे म्हटले जाईल की देशात मुसलमान नको त्या वेळेला हिंदुत्व राहणार नाही. हिंदूपण हा भारताचा स्वभाव आहे. हा स्वभाव सर्वांना सामावून घेण्याचा आहे, कोणालाही वगळण्याचा नाही. दिल्लीच्या विज्ञान भवनात सरसंघचालक मोहन भागवत यांची त्रिदिवसीय व्याख्यानमाला झाली. या कार्यक्रमाची जेव्हा घोषणा झाली तेव्हापासून वर्तमानपत्रांत त्यावर अनेक बाजूंनी चर्चा सुरू झाली. राहुल गांधींना निमंत्रण देणार का? आणि दिले तर ते जातील का?...
    October 5, 09:09 AM
  • सरन्यायाधीश न्या. रंजन गोगोई यांचे वडील केशवचंद्र गोगोई काँग्रेस पक्षाचे प्रमुख कार्यकर्ते. १९८२ मध्ये काँग्रेसचे सरकार असताना केशवचंद्र आसामचे मुख्यमंत्री झाले. त्यांच्यानंतर त्यांचा मुलगा रंजन राजकारणात येईल अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात असण्याच्याच काळात केशवचंद्रांनी मात्र ती शक्यता फेटाळून लावली होती आणि रंजन वकिलीतच राहील आणि आज ना उद्या देशाचा सरन्यायाधीश होईल अशी शक्यता व्यक्त केली होती. आज तेच प्रत्यक्षात घडलेलं दिसतं आहे. नमामि ब्रह्मपुत्रचा या वेळचा पाक्षिक स्तंभ...
    October 4, 09:09 AM
  • बोफोर्स प्रकरणाने राजीव गांधींचे काँग्रेस सरकार बुडाले तेच हाल रफाल करारामुळे मोदी सरकारचे होतील का? या मुद्द्यावरील सरकारची संभ्रमात्मक स्थिती पाहता, सध्या तरी असेच संकेत मिळत आहे. कुणी खोटे बोलत असल्यास त्याचे प्रत्येक दावे लक्षपूर्वक ऐकले पाहिजे. कारण त्याच मुद्द्यांचे खंडन करून सत्य समोर ठेवता येते. रफाल करारात मोदी सरकारची बहाणेबाजी आणि सत्य काय आहे ते पाहूया. पहिला दावा : रफाल हे उत्कृष्ट विमान आहे, हवाई दल प्रमुखांनी हे स्पष्ट केले आहे, तर वाद कशाला हवा? खरे म्हणजे याविषयी...
    October 3, 10:30 AM
  • चांगली क्रयशक्ती असलेले परदेशी जाणारे भारतीय पर्यटक, शिक्षण, नोकऱ्या आणि व्यवसायात विकसित देशांत जम बसवणारे स्थलांतरित भारतीय या दोन्हीमुळे भारताची प्रतिमा तर सुधारते आहेच, पण भावी जगात अपरिहार्य ठरणाऱ्या लोकसंख्येच्या प्रमाणित वितरणासाठी भारत सज्ज होतो आहे हा स्वागतार्ह बदल होय. १८ वर्षांपूर्वी युरोपला जाण्याची संधी मिळाली तेव्हा त्या दौऱ्याचे काय कौतुक वाटले होते. पण युरोपला जाण्याच्या आनंदात एक खडा लागलाच होता. तो होता ब्रिटनचा व्हिसा मिळवण्यासाठी मुंबईला जाऊन पहाटे रांगेत...
    October 1, 08:54 AM
  • गेल्या ५० वर्षांचा कालखंड हा तसा पाहिल्यास माणसाच्या दोन लाख वर्षांच्या इतिहासातला सर्वात शांततामय कालखंड आहे. ही अशी जागतिक शांतता आणण्यासाठी जगभरातल्या राष्ट्रांमधला परस्पर सहकार्याचा व्यवहार आणि उदारीकरणाचे धोरण कारणीभूत होते. या शांततामय कालखंडात जन्माला आलेल्या लोकांनी कधीही युद्ध पाहिलेले नाही, जीवघेणे साथीचे रोग काय असतात हे त्यांना माहिती नाही आणि भुकेची मूलभूत ओळखही ते विसरून चालले आहेत. उदारमतवादामुळे शक्य झालेल्या या स्थैर्यातून उद््भवलेली परिस्थिती काहींना...
    September 29, 08:28 AM
  • साखर उद्योग आणि ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांना दिलासा मिळावा यासाठी केंद्र सरकारने साखर उद्योगासाठी ५,५३८ कोटींचे पॅकेज देण्याच्या निर्णयाला नुकतीच मान्यता दिली आहे. यातील १३७५ कोटी रुपये कारखान्यांना वाहतूक अनुदान रूपात मिळणार आहेत. शेतकऱ्यांचे कारखान्यांकडे आधीच ३३६ कोटी रुपये थकलेले आहेत. या थकलेल्या रकमेचा आकडा आधी २२ हजार कोटी रुपयांवर गेला होता. साखरेचे दर पडल्यामुळे साखर कारखानदारी आधीच अडचणीत आहे. सरकारचा साखर उत्पादनासंदर्भातील अंदाज चुकल्यामुळे वेगळ्या अडचणी निर्माण झालेल्या...
    September 28, 09:48 AM
  • एम. नागराज प्रकरणामध्ये एससी- एसटींमधील प्रगत झालेल्या व्यक्तींना जर उर्वरित एससी- एसटी समूहातील व्यक्तींप्रमाणेच लाभ मिळाल्यास समानांना असमान वागणूक दिली जाईल आणि घटनेच्या समानतेच्या तत्त्वाचा तो भंग ठरेल, असे सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले होते. सर्वोच्च न्यायालयाने हीच भूमिका इंद्रा सहानी प्रकरणामध्येही घेतली होती; त्यामुळे बुधवारच्या निर्णयामध्ये या भूमिकेबाबत पुन्हा फेरविचार करण्याची गरज नसल्याचे सर्वोच्च न्यायालयाने पुन्हा एकदा स्पष्ट केले. घटनात्मक सुधारणा,...
    September 28, 09:39 AM
  • स्मार्ट सिटी ही आंतरराष्ट्रीय संकल्पना असल्याने तिला जशीच्या तशी आपल्याकडे आणताना आपल्या प्रशासकीय व्यवस्थेत मूलभूत बदल करावे लागतील. जर प्रशासन ढिसाळ, भ्रष्टाचारांचे आगार, हितसंबंधांना जोपासणारे असेल तर स्मार्ट तंत्रज्ञान आणूनही शहराच्या समस्या सुटणार नाहीत. आपण आपली शहरविकासाची कल्पना बदलली पाहिजे. २०१४ च्या लोकसभा निवडणुकीत दिलेल्या आश्वासनांची पूर्ती करणे किती अवघड आहे याचा प्रत्यय मोदी सरकारला येत आहे. सत्ताधारी भाजपने अनेक आश्वासने दिली होती. त्यातील एक आश्वासन म्हणजे...
    September 27, 10:02 AM
  • गेल्या काही वर्षांत सत्ताधाऱ्यांच्या कामकाजाची एक पद्धत रूढ झाली आहे. एखादी गोष्ट कोणत्याही कारणामुळे करता येत नसेल तर ती न्यायालयाच्या तोंडातून वदवून घेण्यासाठी प्रयत्न केले जातात. न्यायालयाने त्याबाबत सोयीचा आदेश दिलाच तर त्याकडे बोट दाखवून ती गोष्ट केली जाते किंवा दुरुस्ती होते. अर्थात हे फार मनापासून होत नसते. असाच प्रयत्न राजकारणाचे गुन्हेगारीकरण रोखण्यासंदर्भात होतो आहे. दिल्लीतील भाजपच्या एका नेत्याच्या स्वयंसेवी संस्थेने यासंदर्भात सर्वाेच्च न्यायालयात जनहित याचिका...
    September 27, 09:45 AM
  • बुद्धीच्या देवतेला सार्वजनिक पातळीवर आणून समाजोपयोगी उपक्रम राबवत लोकमान्यांनी लोकोत्सवाला सुरुवात केली. शतकाची परंपरा असलेला गणेशोत्सव हा त्याचाच एक भाग. टिळकांनी पुण्यातून गणेशोत्सवाला सुरुवात केली. त्यामुळे पुणे आणि गणेशोत्सव हा उभ्या महाराष्ट्रातील जनतेसाठी आदराचे व श्रद्धेचे स्थान बनले. पुण्यातला गणेशोत्सव पाहण्यासाठी आजही लोक देशभरातून तेथे जमतात. गणेश मंडळांमार्फत सुरुवातीच्या काळात वैचारिक मंथन व्हावे म्हणून व्याख्याने, करमणुकीसाठी संगीताच्या मैफली रंगत. वाईट रूढी,...
    September 26, 09:34 AM
  • सध्या एक देश, एक निवडणूक याविषयी सध्या खूप चर्चा सुरू आहे. यावर वादविवादही होत आहेत. मी या विषयावरील अनेक कार्यशाळा, परिसंवादांमध्ये भाग घेतला आहे. विविध ठिकाणी व्यक्त करण्यात आलेल्या विचारांनंतर मला या विषयाचे दोन भाग करावेसे वाटतात. यापैकी एक म्हणजे यातील तांत्रिक बाजू. भारतामध्ये एक देश एक निवडणूक घेणे प्रत्यक्षात शक्य आहे का, हे पडताळून पाहण्याचे काम यात येईल. तसेच दुसरा भाग म्हणजे असे करणे योग्य ठरेल का? अर्थात या दोन्ही गोष्टींसाठी नागरिकांशी चर्चा करण्याची गरज आहे. सर्वप्रथम हे...
    September 26, 09:22 AM
  • लाडक्या गणरायाला वाजत गाजत निरोप देण्यात आला. गणेशोत्सवाच्या मंगलपर्वामध्येे उत्साह अन् आनंदाला उधाण आले असताना त्यावर भीतीचे सावटदेखील होते. यंदाच्या गणेशोत्सवामध्ये भीती अर्थातच जीव घेण्याइतपत गंभीर अशा स्वाइन फ्लूची बघायला मिळाली. डेंग्यूचा फैलाव सुरू असतानाच त्यांच्यासोबतच स्वाइननेही घुसखोरी केली. आरोग्य यंत्रणा अपेक्षेइतकी सक्रिय नसल्यामुळे किंबहुना त्यांची भूमिका प्रबोधनापुरतीच मर्यादित राहिलेली असल्याने नेमके काय करायचे, वेळीच काय काळजी घ्यायची हे स्पष्ट होऊ शकले...
    September 25, 09:28 AM
  • उजनी धरण म्हणजे यशवंतराव चव्हाण यांचं ऐतिहासिक काम मानलं जातं. कारण या धरणाने उजनीचा परिसर ऊस उत्पादक साखर कारखानदार झाला. सहकारी साखर कारखाना म्हणजे पद्मश्री विखे पाटील डोळ्यासमोर येतात. कारण त्यांनी पहिला सहकारी साखर कारखाना उभा केला. पाणी अडवा-पाणी जिरवा हे जलसंधारणाचं धोरण म्हटलं की वसंतराव नाईक समोर येतात. तसं कुकडी प्रकल्पाचा लाभ होणाऱ्या जनतेसमोर देवेंद्र फडणवीस-प्रा. राम शिंदे यांचे चेहरे कुकडी प्रकल्प हे नाव घेतलं की येतील. १८ सप्टेंबर २०१८ हा दिवस ऐतिहासिक असा म्हणता येईल....
    September 25, 09:21 AM
  • उद्योग... अलिबाबा स्थापन झाली तेव्हा चीनमध्ये इंटरनेट बाल्यावस्थेत होते. अमेरिकेत शेकड्यामागे ३६ जणांकडे इंटरनेट होते, तर चीनमध्ये केवळ एकाकडे होते. जगातील बलाढ्य कंपनी अॅमेझॉनसोबत तुलना करता येणारी चिनी कंपनी अलिबाबा, चीनच्या भांडवलशाहीचा एक प्रसिद्ध चेहरा आहे. १९९९मध्ये एका छोट्याशा घरात जॅक मा यांनी ही ई-कॉमर्स कंपनी सुरू केली आणि तिने चीनच्या आर्थिक विकासात स्वत:चे एक अनन्यसाधारण स्थान तयार केले. गेल्या आठवड्यात अलिबाबाच्या संचालकपदावरून आपण निवृत्त होत असल्याची घोषणा जॅक मा...
    September 22, 09:09 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED