Home >> Editorial >> Columns

Columns

  • उत्सवाचे दिवस जवळ येऊ लागले की रस्त्यावरील मंडप आणि ध्वनिप्रदूषण या दोन मुद्द्यांवरून उत्सव मंडळांचे कार्यकर्ते, सार्वजनिक हिताच्या विरोधातील उत्सवातले पायंडे, त्याविरोधात झगडणारे काही लोक आणि राज्य सरकार, स्थानिक स्वराज्य संस्था या सगळ्यांमध्ये वाद-प्रतिवादाचे, न्यायालयीन तंबीचे, आदेशांचे मोहोळ उठते. हा नेहमीचा सार्वत्रिक अनुभव बनला आहे. यंदाही गणेशाेत्सवास दीड महिना अवधी असतानाच सार्वजनिक हितरक्षकांनी उत्सवातील या गोष्टींच्या विरोधात उच्च न्यायालयात धाव घेतली. त्यानंतर...
    August 9, 07:42 AM
  • महाराष्ट्राप्रमाणेच तामिळनाडू या राज्यातही १९ व्या शतकाच्या उत्तरार्धापासूनच ब्राह्मणेतरवादी राजकारण सुरू झालेले दिसते. मात्र, महाराष्ट्रात न घडलेल्या आणखी एका गोष्टीची जोड या राजकारणाला मिळाली. ज्यामुळे या दोन्ही राज्यांचे राजकारण पुढे अत्यंत वेगळ्या वाटांनी गेले. ती गोष्ट म्हणजे द्रविडी अस्मितेची उभारणी. एम. करुणानिधी या ज्येष्ठ तामिळ नेत्याचं निधन झालं. त्यांचं स्मरण करत असताना त्यांच्या कोणत्या वारशाविषयी आपण चिंतन करणार आहोत? एक राजकीय नेता म्हणून आपली अमीट छाप त्यांनी...
    August 9, 06:50 AM
  • केवळ निवडणूक जिंकून सत्तेत येणाऱ्याला शक्तिशाली म्हटले जात असेल तर संपूर्ण प्रणालीच यासाठी प्रयत्न करेल. असे असेल तर निवडणूक जिंकणे किंवा जिंकवून देण्याचे कामच सर्वात महत्त्वाचे मानले जाईल. त्याला तेवढे महत्त्वही दिले जाईल. मग जिंकणारा दोषी असला तरी याने फार काही फरक पडणार नाही. हरणारा घटनेचे दाखले देत राहिला तरी काहीही परिणाम होणार नाही. म्हणजेच स्वातंत्र्यावर काही बंधन नसले तरी स्वातंत्र्याची व्याख्याच बदलण्यात आली आहे. पुढील आठवड्यात भारताच्या स्वातंत्र्याला ७१ वर्षे पूर्ण...
    August 8, 09:55 AM
  • अॅट्रॉसिटी अॅक्ट या मुद्द्यावर मध्यममार्ग अवलंबणं सर्व राजकीय पक्षांना सहजशक्य होतं. हा कायदा असूनही दलितांवर अत्याचार होत राहिले आहेत, यात दुमत असावयाचं कारणच नाही. त्याचबरोबर या कायद्याचा दुरुपयोग होत आहे, हेही उघड गुपित आहे. अशा परिस्थितीत कायद्याचा दुरुपयोग थांबावा आणि तो अधिक परिणामकारकरीत्या अमलात आणला जावा, या दृष्टीनं काय करता येईल, याचा विचार सर्व राजकीय पक्षांना सहज करता आला असता. अॅट्रॉसिटी अॅक्टबाबत सर्वोच्च न्यायालयानं दिलेल्या मार्गदर्शक तत्त्वांचा वाद आणि नंतर...
    August 7, 08:48 AM
  • आंध्र प्रदेशमधून तेलंगणा स्वतंत्र झाला. महाराष्ट्रातही स्वतंत्र विदर्भाची मागणी हाेत असते. आता कर्नाटकात स्वतंत्र उत्तर कर्नाटकाची मागणी जोर धरत आहे. विकास आणि स्वतंत्र राज्याच्या मुद्द्यावर मठाधीशांसाेबतच, राजकीय नेते अाणि संघटना एकवटल्या आहेत. भाजपने परिस्थितीचा अंदाज घेत या आंदोलनात उडी घेतली आहे. मुख्यमंत्री एच. डी. कुमारस्वामी यांनी विधिमंडळात अर्थसंकल्प मांडला तेव्हापासून त्यांनी उत्तर कर्नाटकावर अन्याय केला आहे. केवळ मंड्या, हसन, रामनगर जिल्ह्यांचाच त्यांनी विचार केला,...
    August 6, 08:09 AM
  • जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची लोकसंख्या क्रयशक्ती म्हणून जेव्हा अर्थव्यवस्थेत बोनस ठरेल तेव्हा ती देशावरील ओझे होणार नाही. आजच्या जागतिक व्यापारयुद्धात भारतीय ग्राहकशक्ती भारताची ताकद बनली आहे. ती अशीच वाढवत ठेवून जगाच्या केंद्रस्थानी राहण्याची ही एक संधी आहे. बाजार दोनच जाती ओळखतो, एक ग्राहक आणि दुसरी म्हणजे भिकारी. बाजाराला ग्राहक हवाहवासा असतो आणि भिकारी अगदी नकोसा असतो. कारण अगदी स्पष्ट आहे, भिकाऱ्याकडून व्यवहार पूर्ण होत नाही, मात्र ग्राहक असेल तेथे व्यवहार होतोच. व्यवहार...
    August 6, 08:05 AM
  • स्वातंत्र्यप्राप्तीच्या कालखंडात काँग्रेस या प्रभावी राष्ट्रीय पक्षात कार्यरत असलेल्या काही मंडळींनी हा पक्ष भांडवलदारांचे हित पाहणारा आहे, शेतकरी- कामगारांचे राज्य स्थापन करण्याच्या घोषणेचा पक्षालाच विसर पडला आहे, निवडणूक जाहीरनाम्यातील वचनांना हरताळ फासला जात आहे अशा निरीक्षणानंतर वेगळे काही तरी करण्याचा विचार केला आणि समविचारी मंडळींनी एकत्र येत शेतकरी- कामगारांसाठी एक संघ स्थापन केला. या संघाचे मन वळवण्याचा बराच प्रयत्न तत्कालीन काँग्रेस नेतृत्वाने केला, पण...
    August 4, 07:46 AM
  • युरेशियाने पृथ्वीवरील ५,३९,९०,००० चौरस किमी एवढा भूभाग व्यापला आहे. युरेशियामध्ये ४.८ अब्ज लोक (जगाच्या लोकसंख्येच्या ७१%) राहतात. हे सर्व लोक एकत्र होवो न होवो, पण त्यांची राजकीय-आर्थिक धोरणे जरी एकझाली तरी उर्वरित जगाला, खासकरून अमेरिकेला मागे हटावे लागणार आहे. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प हे विक्षिप्त, लहरी, एककल्ली, मुजोर स्वभावाचे असून त्यांची विचारधारा उजवीकडे कललेली आहे, असं वॉशिंग्टन पोस्टने त्यांची उमेदवारी पक्की होताच म्हटले होते. त्यानंतर गेली दोन वर्षे ट्रम्प व मीडिया...
    August 4, 07:38 AM
  • सरकारने एवढे तरी हमीभाव घोषित केले याचे स्वागत केले पाहिजे. कारण आजवर आश्वासने असायची, आता प्रारंभ होऊन प्रश्न ऐरणीवर आलाय. राजकारण असेल तर असू दे, पण नीट कार्यवाही होऊ दे. आता माघारीची वाट बंद झालीय. शेतकऱ्यांना बाजार व्यवस्थेच्या तोंडी देऊन चालणार नाही. खरीप पीक उत्पादन बाजारात आले की सरकारचा कसोटी काळ सुरू होईल. स्वामिनाथन आयोगाच्या २००६ मधील ए २ प्लस एफएल म्हणजे उत्पादन खर्च अधिक घरच्या राबाची (कुटुंब कष्टांची) मजुरी किंमत सूत्रानुसार पंतप्रधान मोदी यांनी ५ जुलैला १४ खरीप पिकांच्या...
    August 3, 08:51 AM
  • भारताला ज्याप्रमाणे ऊर्जेची गरज आहे त्याचप्रमाणे आफ्रिकन देशांना तंत्रज्ञान, पायाभूत सुविधा आणि कुशल तंत्रज्ञ यांची आवश्यकता आहे. चीनने गेल्या काही वर्षांत आफ्रिकेत भरघोस गुंतवणूक करून रस्ते, रेल्वे, विमानतळ आणि इतर पायाभूत सुविधांचा विकास करण्यास सुरुवात केली आहे. एकेकाळी भारत हा युगांडाचा सर्वात मोठा व्यापारी भागीदार देश राहिला आहे. पण, चिनी गुंतवणुकीने हे चित्र बदलले आहे. ही कसर भरून काढणे हे भारतापुढील हे एक मोठे आव्हान आहे. गेल्या आठवड्यात भारतीय पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी...
    August 2, 09:33 AM
  • राजकारणाचा खेळ कसा खेळला जाईल, कुठवर यशस्वी होईल, याची उत्तरे येणारा काळच देईल. पण एक गोष्ट स्पष्ट आहे. आगामी निवडणूक तरुण आणि शेतकऱ्याच्या मुद्द्यावर लढवली गेली तर कुणीही जिंकले तरी यात आपल्या देशाचाच विजय आहे. पण हिंदू-मुस्लिमांच्या प्रश्नावर निवडणूक लढवली गेली आणि त्यात कुणीही जिंकले तरी यात भारताची हार निश्चित आहे. कोलगाव येथील पंचायत समितीत बसून मी विचार करत होतो. गेल्या आठवड्यात अलवर जिल्ह्यात ज्या रकबर खानची हत्या झाली, त्याच्या गावात राजस्थान आणि हरियाणातील मेवातहून हजारो...
    August 1, 07:12 AM
  • महाबळेश्वर-पोलादपूर या वर्दळीच्या रस्त्यावरच्या आंबेनळी घाटातील खोल दरीत बस कोसळून भीषण अपघात झाला. त्यामध्ये तब्बल ३० जिवांचा बळी गेला. त्याच्याशी संबंधित छायाचित्रे अन् त्यातील मृत प्रवाशांच्या हाडा-मांसाचा चिखल पाहताना अंगावर शहारे येत होते. अलीकडच्या काळात आंबेनळीसारख्या असंख्य घटना देशपातळीवर मोठ्या प्रमाणात घडल्याचे दिसत आहे. उत्तराखंडमधील पिथोरागड येथेही प्रवाशांना घेऊन जाणारी बस खोल दरीत कोसळून क्षणार्धात पन्नासहून अधिक प्रवासी मरण पावले. नाशिक जिल्ह्यातच गेल्या...
    July 31, 09:05 AM
  • राज ठाकरे यांनी पुण्यात आर्थिक निकषावर आरक्षण द्या, अशी भूमिका घेऊन मराठा आरक्षणाला फाटा फोडला आहे. मराठा समाजाला सामाजिक मागासवर्गात घालून आरक्षण द्यावे, अशी सर्व पक्षांची एकी झाली असताना राज यांची विपरीत भूमिका पुढे आली आहे. राज हे उत्तम व प्रभावी वक्ते आहेत. ते त्यांना सांगायचा मुद्दा चमकदार, चटपटीत पद्धतीने सांगतात. पण आरक्षण या मुद्द्यावर त्यांचं राजकीय शहाणपण तुटपुंजं असल्याचं दिसतं. कारण आर्थिक निकषांवर आरक्षण कुणालाही देता येत नाही, हे सर्वोच्च न्यायालयाने अनेकदा स्पष्ट...
    July 31, 08:53 AM
  • मराठा आरक्षणाच्या शांततापूर्ण मागणीला सुरुवात झाली ती मराठवाड्यात आणि त्यासाठीची आग पेटली तीही मराठवाड्यातच. हे आंदोलन हिंसक झाल्यानंतर खासगी आणि सार्वजनिक मालमत्तांची सर्वाधिक हानी झाली आहे तीदेखील मराठवाड्यातच. ही हानी केवळ सांपत्तिकच नाही, मानवी जीविताचीही आहे. मराठवाड्यात आतापर्यंत दोघांनी या मागणीसाठी जीव दिला आहे, तर एक तरुण त्या प्रयत्नात जायबंदी झाला आहे. एका तरुण पोलिसाला आंदोलनाची झळ बसून जीव गमवावा लागला आहे. हा परिणाम मराठवाड्यातच सर्वाधिक का? तर इथला मागासलेपणा. खरे...
    July 30, 07:38 AM
  • पेमेंट गेटवे आणि सायबर सुरक्षा वाढवणे हा मार्ग अजूनही चाचपडत वाटचाल करत आहे. साडेसहा लाख कोटी रु.पर्यंत येत्या दोन वर्षांत वाटचाल करू पाहणाऱ्या या उद्योगालाही या कायद्याचा आधार घेत संकटात टाकले गेले तर तो आधीच संकटात टाकण्यात आलेल्या आपल्या अर्थव्यवस्थेवरचा शेवटचा घाव असेल हे आपण लक्षात घ्यायला हवे. संगणक युगाने नुसत्या माहिती तंत्रज्ञानात विस्फोट घडवत नुसते जग जवळ आणले नाही तर व्यापाराच्या पारंपरिक पद्धतींनाही झपाट्याने बदलले. कल्पक लोकांनी इंटरनेटच्या माध्यमातून विविध...
    July 30, 07:15 AM
  • अविश्वासाचा ठराव ही विरोधी पक्षांना सरकारच्या अपयशाबद्दल बोलण्याची नामी संधी असते. कोणतेही सरकार कितीही कार्यक्षम असले तरीही सर्वच आघाड्यांवर ते आदर्शवत यश प्राप्त करू शकत नाही. अनेक ठिकाणी त्रुटी राहतात. त्या योग्य शब्दांत आणि आकडेवारीनिशी मांडणे हे विरोधी पक्षांचे काम असते. राहुल गांधी यांचे भाषण रामलीला मैदानावर करण्याचे भाषण झाले. मोदी शासनाविरुद्ध लोकसभेत २० जुलै रोजी तेलगू देसम पक्षाने अविश्वासाचा ठराव आणला. अविश्वासाचा ठराव आणण्याची नियमावली आहे. असा ठराव लोकसभेतील...
    July 28, 07:55 AM
  • यंदाचे रॅमन मॅगेसेसे पुरस्कार नुकतेच जाहीर झाले. पुरस्कारांच्या सहा जणांच्या यादीत दोन भारतीयांचा समावेश आहे. त्यात मुंबईतील मानसोपचारतज्ज्ञ डॉ. भारत वटवानी व लडाखमधील प्रख्यात अभियंते सोनम वांगचुक यांचा समावेश आहे. या पुरस्काराच्या निमित्ताने या दोघांच्या कार्याचा तसेच देशाचा वैश्विक पातळीवर गौरव होत आहे. समाजसेवा ही संकल्पना आधुनिक राष्ट्रांच्या उभारणीतील महत्त्वाचा घटक आहे. समाजातील प्रत्येक नागरिकाला अन्न, वस्त्र, निवारा, सुरक्षितता, रोजगार मिळावा हा हक्क मानण्यात आला आहे....
    July 28, 07:44 AM
  • इम्रान खान यांचे सरकार भारताशी असलेले संबंध सुधारण्याकरिता ठोस पावलं टाकेल, असं मानण्याचं कारण नाही. एक तर लष्कर त्याला तयार होणार नाही. लष्कराला स्वत: सत्ता सांभाळायची नाही; कारण बिजली, सडक, पानी या प्रश्नांवर तोडगा काढत जनतेचं समाधान करणं सोपं नाही, हे लष्कर जाणतं. ते काम लष्करानं इम्रान खान यांच्यावर सोपवलं आहे. त्यांनी तेवढ्यापुरताच राज्यकारभार करावा, अशी लष्कराची अपेक्षा आहे. पाकिस्तानचे नवे पंतप्रधान इम्रान खान भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा कित्ता गिरवून त्यांना आपल्या...
    July 27, 08:54 AM
  • भारतातील धनदांडग्यांचा स्विस बँकेतील काळा पैसा परत आणू आणि प्रत्येक भारतीयाच्या खात्यात १५ लाख रुपये टाकू. असे नरेंद्र मोदी आणि भाजपची नेतेमंडळी २०१४ च्या लोकसभा निवडणूक प्रचारात बोलत होती. प्रत्येकाच्या खात्यात १५ लाख रुपये टाकणे, हे आता सरकारचा कार्यकाळ संपत आला तरी मोदींना ते जमलेले नाही. पण एक नक्की की, ते सत्तेवर आल्यापासून काळ्या पैशाच्या विरोधात त्यांनी सुरू केलेल्या मोहिमेमुळे अनेकजण हैराण झाले आहेत. केंद्र सरकारच्या प्रयत्नांमुळे भारतातून स्विस बँकेकडे जाणाऱ्या पैशाचा ओघ...
    July 26, 09:09 AM
  • शेतीची दैना, तांत्रिक शिक्षण अाणि राेजगार संधींबाबतच्या विषमतेमुळे उद्विग्न मन:स्थितीचे अाक्रंदन मराठा तरुणाईच्या संयमी क्रांती माेर्चा अाणि अलीकडच्या ठाेक माेर्चाच्या माध्यमातून पाहायला मिळाले. समाजातील अन्य घटकांमध्ये यापेक्षा निराळी स्थिती नाही, मात्र त्यांचा अाक्राेश अद्याप मूक अाहे. अापापल्या व्यासपीठांवर ताे अभिव्यक्त हाेत अाहे. तरीही सामाजिक पालकत्व, दायित्वाच्या मुद्द्यावर सरकार तसेच प्रशासन व्यवस्थेने हात न झटकता सर्वार्थाने साह्यकारक भूमिका बजावण्याची गरज अाहे....
    July 26, 08:51 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED