आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

कृष्णाची सुंदर नावे:दक्षिण भारतात चेन्नाकेशव व गुरुवायूर ही कृष्णाची नावे

2 महिन्यांपूर्वी
  • कॉपी लिंक
पार्थसारथी महाविष्णू रूपाचे चित्र. - Divya Marathi
पार्थसारथी महाविष्णू रूपाचे चित्र.

पाचशे वर्षांपूर्वी उत्तर भारतावर मोगलांचे राज्य असताना भक्तिकाव्य फुलले. कृष्णाला समर्पित गाणी स्थानिक भाषांमध्ये रचली गेली. कृष्णाला विविध नावांनी ओळखल्या जाणाऱ्या विशिष्ट मंदिरांशी ही गाणी संबंधित आहेत आणि म्हणूनच ती अद्वितीय आहेत. कृष्णभक्तीमध्ये कृष्णाची अनेक स्थानिक रूपे आहेत. भारताच्या एका भागातील लोक इतर भागातील कृष्णाला बारकाईने पाहिल्याशिवाय ओळखू शकत नाहीत. देवदत्त पटनायक कृष्णाच्या विविध नावांचे सौंदर्य सांगत आहेत-

श्रीनाथजीचे डोळे नावेसारखे, विठ्ठलाची विटेवर पूजा
राजस्थानात कृष्णाला श्रीनाथजी म्हणतात. त्याचे डोळे नावेसारखे आहेत. पंढरपुरात कृष्णाची रखुमाई किंवा रुक्मिणीसह विठ्ठल म्हणून पूजा केली जाते. इथे कृष्ण कमरेवर हात ठेवून एका विटेवर उभा आहे. विठोबा हा शब्द जुन्या महाराष्ट्रीय भाषेत विष्णू किंवा विठूशी संबंधित आहे.

बंगालात केश्टो व आसामात माधव, मधू नावाने पूजा
गुजरातमध्ये त्याला द्वारकाधीश म्हटले जाते, कारण विष्णूसारखे रूप आहे. बंगालच्या बाऊल परंपरेत त्याला केश्टो म्हणतात. चैतन्य महाप्रभूंनी कृष्णाची मुरलीधर मूर्ती लोकप्रिय केली. ही मूर्ती गौड वैष्णव परंपरेची आहे. आसामात माधव लोकप्रिय नाव आहे, त्याचा संबंध मधू किंवा मधाशी जोडला जातो.

कर्नाटकात चेन्नाकेशव व चेन्नईत मिशीवाला कृष्ण
कर्नाटकात कृष्णाची चेन्नाकेशव वा बालकृष्ण म्हणून पूजा केली जाते. त्याच्या हातात दही घुसळण्याची रवी आहे. तो केरळमधील गुरुवायूर आहे. बृहस्पती व वायू ज्याची पूजा करता तो गुरुवायूर. चेन्नईत अर्जुनाचा सारथी म्हणजे पार्थसारथीचे दुर्मिळ रूप आहे. येथे त्याच्या मूर्तीला मिशा आहेत.

बातम्या आणखी आहेत...