आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा
  • Marathi News
  • Jeevan mantra
  • Dharm
  • Nag Panchami 2022 | Maharishi Kashyap And Kadru Story, Story Of Nag And Garuda, Beliefs Related To Nag Panchami | Marathi News

नागपंचमी 2 ऑगस्टला:महर्षी कश्यप आणि कद्रूचे अपत्य आहेत नाग आणि गरूड, जाणून घ्या नागांशी संबंधित मान्यता

14 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

नागपंचमी मंगळवार, 2 ऑगस्ट रोजी आहे. या दिवशी नागाची पूजा करण्याची परंपरा आहे, परंतु आपण जिवंत नागाची पूजा करू नये, तर शिव मंदिरात किंवा नाग मंदिरात नाग देवाची पूजा करावी. धर्मग्रंथांमध्ये देवता, मानव, किन्नर, गंधर्व, दानव तसेच नाग यांच्याविषयी अनेक कथा सांगितल्या आहेत.

उज्जैनचे ज्योतिषाचार्य आणि कथाकार पं. मनीष शर्मा यांच्याकडून जाणून घ्या सापांशी संबंधित कथा...
महाभारताच्या आदिपर्वात नागांविषयी सांगण्यात आले आहे. त्यावेळी ऋषी कश्यप नावाचे एक तपस्वी महर्षी होते. त्यांना 13 पत्नी होत्या, त्यापैकी एका पत्नीचे नाव कद्रू होते. ऋषी कद्रू आणि कश्यप यांची मुले म्हणून नागांचा जन्म झाला. कश्यप ऋषींना आणखी एक पत्नी विनता होती. पक्षिराज गरुड हे विनताचे पुत्र आहेत. पुढे गरुड हे श्रीविष्णूचे वाहन झाले.

कद्रू विनताचा द्वेष करत असे आणि तिला कोणत्या न कोणत्या प्रकारे अपमानित करण्याचा प्रयत्न करत राहत होती. विनताला पैज लावण्याची वाईट सवय होती. याचा फायदा घेऊन कद्रूने एक पैज लावली की उच्चैश्रवा घोडा पांढरा आहे, पण त्याची शेपटी काळी आहे. विनता म्हणाली की त्या घोड्याची शेपटीसुद्धा पांढरी आहे.

वास्तविक त्या घोड्याची शेपटी पांढरीच होती. विनताला पराभूत करण्यासाठी कद्रूने आपल्या नागपुत्रांना त्यांचा आकार केसांसारखा बनवून त्या घोड्याच्या शेपटीवर बसण्यास सांगितले. असे केल्याने विनताला दुरूनच घोड्याची शेपटी काळी दिसेल आणि तो पैज हरेल.

काही नागांनी कद्रूची आज्ञा पाळण्यास नकार दिला होता, मग कद्रूने आपल्याच पुत्रांना यज्ञात भस्म होण्याचा शाप दिला. शापाच्या भीतीने सर्व नागपुत्र उच्छैश्रावाचे घोड्याच्या शेपटीवर बसले. विनताने तो घोडा पाहिला तेव्हा त्याची शेपटी काळी दिसत होती. विनताने तिचा पराभव स्वीकार केला आणि कद्रूने तिच्याच बहिणीला दासी बनवले.

त्यानंतर गरुडाचा जन्म झाला आणि त्याला कळले की त्याची आई त्याचीच बहीण कद्रूची दासी का झाली आहे. तेव्हा त्याने कद्रूला विचारले की माझ्या आईला कसे मुक्त करू शकतेस? माझी आई गुलामगिरीतून मुक्त व्हावी म्हणून मी तुझ्यासाठी काय करू?

त्यावेळी सर्व नागांनी सांगितले की, तू अमृत कलश घेऊन ये आणि आम्हाला दे, त्यानंतर आम्ही तुझ्या आईला मुक्त करू. कद्रू आणि नागांचे म्हणणे पूर्ण करण्यासाठी गरुडाने अमृत कलश आणून आपली आई विनता हिला गुलामगिरीतून मुक्त केले.

या आहेत सापांशी संबंधित खास गोष्टी...
पं. शर्मा यांच्या मते, सापाच्या तोंडात बत्तीस दात आणि एक जीभ दोन भागात असते. चार विषारी दाढ असतात, त्यांना मकरी, कराली, कालरात्री आणि यमदूती दाढ म्हणतात.

सापाचे आयुष्य जास्तीत जास्त एकशे वीस वर्षे असते. त्यांच्या मृत्यूची आठ कारणे असू शकतात. सापांना मानव, मोर, मुंगूस, मांजर, चकोर, डुक्कर आणि विंचू मारतात. काही वेळा तर काही साप मोठ्या प्राण्याच्या पायाखाली दबूनही मरतात. या सगळ्यातून सुटल्यानंतर साप एकशे वीस वर्षे जगू शकतो.

सापाचे मूल जन्मानंतर 25 दिवसांनी दंश करण्यास सक्षम होते आणि त्याच्या डंकाने मृत्यू देखील होऊ शकतो.

बातम्या आणखी आहेत...