आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

ब्रह्मास्त्राचा आकार निश्चित नव्हता, ते मंत्रांद्वारे चालायचे:1945 मध्ये अमेरिकन शास्त्रज्ञाच्या रिचर्समध्येही ब्रह्मास्त्राचा उल्लेख

शशिकांत साल्वीएका महिन्यापूर्वी
  • कॉपी लिंक

बॉलिवूडचा मोस्ट अवेटेड चित्रपट ब्रह्मास्त्र आज थिएटरमध्ये दाखल झाला आहे. हा चित्रपट पौराणिक कथा आणि काल्पनिक कथा यांचे मिश्रण आहे. हा चित्रपट पौराणिक काळातील सर्वात घातक शस्त्र ब्रह्मास्त्र आणि त्याचे रक्षक यावर आधारित आहे. ब्रह्मास्त्र हे नाव कुणासाठी नवीन नाही. पौराणिक ग्रंथांपासून ते विज्ञान संशोधनपर्यंत याचा उल्लेख आहे. अमेरिकेतील ट्रिनिटी रिसर्चने 1945 मध्ये महाभारताबद्दल लिहिले आहे. महाभारत युद्धामध्ये झालेल्या विध्वंसामागे ब्रह्मास्त्र होते. त्यामध्ये अणुबॉम्बसारखी विध्वंसक शक्ती होती.

ब्रह्मास्त्राबद्दल आम्ही भारतीय लष्कराचे निवृत्त मेजर जनरल जी.डी. बक्षी यांच्याशी बोललो. त्यांनी महाभारतकालीन शस्त्रास्त्रांवर बरेच संशोधन केले आहे. त्या काळात ब्रह्मास्त्राबरोबर अनेक प्रकारची शस्त्रे होती, असे तेही मानतात. ब्रह्मास्त्राविषयी धर्मग्रंथात काय लिहिले आहे, हे जाणून घेण्यासाठी आम्ही ज्योतिषी आणि कथाकार पं. मनीष शर्मा यांच्याशीही बोललो. महाभारत आणि रामायण व्यतिरिक्त ब्रह्मास्त्राचे अचूक वर्णन अहिरबुद्ध्य संहितेत आढळते. या ग्रंथामध्ये काही श्लोक आहेत जे फक्त या शस्त्राशी संबंधित आहेत.

तर, आज ब्रह्मास्त्र रिलीजच्या निमित्ताने वाचा, हे शस्त्र कसे आहे, कोणी बनवले आणि ते किती विनाशकारी होते...

ब्रह्मास्त्रविषयी सर्वात विशेष संशोधन
निवृत्त मेजर जनरल जीडी बक्षी म्हणतात, अमेरिकन शास्त्रज्ञ जे. रॉबर्ट ओपेनहायमर हे अणुबॉम्बचे जनक म्हणून ओळखले जातात. ओपेनहायमर आणि त्यांच्या टीमने 1945 च्या सुमारास एक संशोधन केले होते, जे ट्रिनिटी रिसर्च म्हणून ओळखले जाते. ट्रिनिटी रिसर्चमध्ये महाभारत आणि गीता यांची तथ्य तपासणी करण्यात आली. या संशोधनाचा निष्कर्ष असा होता की, महाभारताच्या वेळी अणुबॉम्बसारखी शक्ती वापरली गेली होती. बहुधा ते ब्रह्मास्त्र किंवा असे काही विध्वंसक शस्त्र असावे. ब्रह्मास्त्राचे वर्णन जसे महाभारतात आहे, तसाच परिणाम अणुबॉम्बचाही आहे.

महाभारताच्या वेळी ब्रह्मास्त्र होते. असे म्हटले जाते की, ते अण्वस्त्रासारखे होते, परंतु आजच्या काळात या शस्त्राविषयी अचूक माहिती नाही. ते कसे होते, त्याचा आकार काय होता हे सांगणे कठीण आहे.

ब्रह्मास्त्र सोडल्यावर काय होते
- महाभारताच्या सौप्तिक पर्वामध्ये, अध्याय 13, 14 आणि 15 मध्ये ब्रह्मास्त्राविषयी लिहिले आहे. अश्वत्थामाने पांडवांचा नाश करण्यासाठी ब्रह्मास्त्र सक्रिय केले होते. त्यावेळी सर्वत्र आग लागली होती. या आगीने सारे जग जाळून जाईल असे वाटत होते.

- अश्वत्थामाचे ब्रह्मास्त्र थांबवण्यासाठी अर्जुनानेही ब्रह्मास्त्र सोडले. त्यामुळे दोन्ही ब्रह्मास्त्रांमधून अग्नीच्या प्रचंड ज्वाळा निघत होत्या.

- मोठमोठ्या उल्का आकाशातून तुटून पृथ्वीवर पडत होत्या. आकाशात आगही दिसत होती. पर्वत, वनस्पतींसह पृथ्वी थरथरत होती.

- अर्जुन-अश्वत्थामाचे ब्रह्मास्त्र समोरासमोर आले तेव्हा नारद मुनी आणि वेदव्यास तेथे प्रकट झाले आणि दोन्ही दैवी शस्त्रांच्या मध्ये उभे राहिले.

- कोणतेही शस्त्र नारद मुनी आणि वेदव्यासांना ओलांडून पुढे जाऊ शकत नव्हते. या दोघांमुळे ब्रह्मास्त्र एकमेकांशी धडकू शकले नाही.

- त्यांनी अर्जुन आणि अश्वत्थामाला समजावून सांगितले की, जर या दोन ब्रह्मास्त्रांची टक्कर झाली तर संपूर्ण जगाचा नाश होईल. आजपर्यंत ब्रह्मास्त्राचा असा वापर कोणी केलेला नाही. तुम्ही दोघींना लगेच ते परत घ्यावे.

- अर्जुनाने त्याचे ब्रह्मास्त्र परत घेतले, पण अश्वथामाला हे ज्ञान नव्हते. त्याने उत्तराच्या गर्भावर ब्रह्मास्त्र सोडले. श्रीकृष्णाने आपल्या मायेने उत्तराच्या मुलाला त्या ब्रह्मास्त्रापासून वाचवले होते. पुढे या मुलाचे नाव परीक्षित ठेवण्यात आले.

ब्रह्मास्त्र कधी, कोणी आणि कुठे वापरले

  • लक्ष्मणही ब्रह्मास्त्र सोडणार होते

लंका युद्धाच्या वेळी लक्ष्मणाला ब्रह्मास्त्र वापरायचे होते, त्यावेळी श्रीरामांनी लक्ष्मणाला नकार दिला. श्रीराम म्हणाले होते की, ब्रह्मास्त्र वापरणे सध्या योग्य नाही, त्याच्या वापराने संपूर्ण लंका नष्ट होईल.

  • मेघनादाच्या ब्रह्मास्त्रामुळे लक्ष्मण बेशुद्ध झाले होते

राम-रावण युद्धात मेघनादाने लक्ष्मणावर ब्रह्मास्त्र सोडले होते. लक्ष्मण हे शेषनागाचे अवतार होते, त्यामुळे त्यांनी ब्रह्मास्त्राचा आदर केला आणि त्याचे उत्तर दिले नाही. भगवंताचा अवतार असल्याने लक्ष्मणजी ब्रह्मास्त्राने मरण पावले नाहीत, ते फक्त बेशुद्ध झाले.

  • वशिष्ठ मुनीसमोर ब्रह्मास्त्र निष्प्रभ ठरले होते

विश्वामित्र वशिष्ठ मुनींना पसंत करत नव्हते. एके दिवशी विश्वामित्र वशिष्ठ मुनींची नंदिनी गाय घेण्यासाठी आले. वशिष्ठ मुनींनी गाय देण्यास नकार दिल्यावर विश्वामित्रांनी रागाने ब्रह्मास्त्र सोडले. वशिष्ठ मुनी ब्रह्मर्षी होते, म्हणून त्यांच्या सन्मानार्थ ब्रह्मास्त्र निष्प्रभ झाले आणि परत गेले.

  • रामायण-महाभारतात अनेक प्रकारची शस्त्रे आणि अस्त्रे सांगितली आहेत. जाणून घ्या, अस्त्र-शस्त्राचा अर्थ काय? मंत्रांच्या बळावर अस्त्र वापरले जातात. त्यांच्यामुळे मोठा विनाश होतो. सर्वात शक्तिशाली अस्त्र होते ब्रह्मास्त्र. याशिवाय पशुपतस्त्र, आग्नेयास्त्र, गरुडास्त्र, नारायणस्त्र, वायव्यास्त्र, पर्जन्यास्त्र इत्यादीही विनाशाची अस्त्रे होती.

शस्त्रे म्हणजे ज्यांच्या सहाय्याने योद्धे एकमेकांवर थेट हल्ला करत असत. तलवार, भाला, धनुष्यबाण, गदा, कुऱ्हाड, खंजीर यांना शस्त्रे म्हणतात.

बातम्या आणखी आहेत...