आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा
  • Marathi News
  • Jeevan mantra
  • Dharm
  • Srila Prabhupada Went Abroad For The First Time At The Age Of 69, Suffered Two Heart Attacks On The Way, 108 Krishna Temples In The World

जन्माष्टमी विशेष:वयाच्या 69 व्या वर्षी पहिल्यांदा परदेशात गेले, वाटेत दोन हृदयविकाराचे झटके आले, रशियामध्ये नजरकैदेत ठेवण्यात आले, तरीही जगात 108 पेक्षा जास्त कृष्ण मंदिरे बांधली

2 महिन्यांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

इस्कॉन अस्तित्वात नव्हते तेव्हाची गोष्ट आहे. वयाच्या 69 व्या वर्षी ए.सी. भक्तिवेदांत स्वामी प्रभुपाद जहाजाने (जलदूत) अमेरिकेला जात होते. अटलांटिक महासागराच्या लाटांवर वेगाने जाणाऱ्या जहाजावर ते आजारी पडले. 23 ऑगस्ट 1965 ही तारीख होती जेव्हा त्यांना जहाजावर दोन दिवसात सलग दोन हृदयविकाराचे झटके आले.

जेव्हा ते अमेरिकेत पोहोचकाळे तेव्हा तेथे कोणतेही त्यांना सहयोगी नव्हते. काही दिवसांनी एका अमेरिकन तरुणाने त्यांच्याकडून दीक्षा घेतली. अमेरिकेतील बोस्टन येथे एका भाड्याच्या घरात दररोज भगवद्गीतेवर व्याख्याने देणे, नंतर स्वतःच्या हाताने तयार केलेला प्रसाद वाटणे आणि प्रत्येक रविवारी बोस्टनमधील टॉमकिन स्क्वेअरवर हरे कृष्णाचा जप करणे हा त्यांचा महिनाभराचा दिनक्रम होता.

हळूहळू लोक त्यात सामील होऊ लागले. मग एके दिवशी अमेरिकन वृत्तपत्र न्यूयॉर्क टाइम्स नेही प्रभुपादांच्या या संकीर्तनावर एक लेख प्रसिद्ध केला. अमेरिकन युवक त्यांच्यात सामील होत होते. कीर्तनात भाग घेत होते. हे सुमारे एक वर्ष चालले. त्यानंतर 11 जुलै 1966 रोजी त्यांनी न्यूयॉर्कमध्ये इंटरनॅशनल सोसायटी ऑफ कृष्णा कॉन्शियसनेस म्हणजेच इस्कॉनची नोंदणी केली आणि असे इस्कॉन सुरू झाले.

संयोग : जन्माष्टमीच्या दुसऱ्या दिवशी कृष्णाच्या भक्ताचा जन्म
हा एक योगायोग आहे की, श्रील प्रभुपादाने श्रीकृष्णाच्या भक्तीची चळवळ जगात सुरू केली आणि त्यांचा जन्म श्रीकृष्ण जन्माष्टमीच्या एक दिवसानंतर झाला. 1896 मध्ये जन्माष्टमी 31 ऑगस्ट रोजी होती, श्रील प्रभुपादचा जन्म 1 सप्टेंबर रोजी झाला. या वर्षी हा देखील एक योगायोग आहे की, जन्माष्टमी 30 ऑगस्ट रोजी आहे, त्यांचा वाढदिवस 31 ऑगस्ट आणि 1 सप्टेंबरच्या तारखेनुसार साजरा केला जाईल. बेंगळुरू इस्कॉननुसार, या वेळी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी प्रभुपादजींच्या 125 व्या जयंतीनिमित्त आयोजित व्हर्च्युअल कार्यक्रमातही सहभागी होतील.

जगात 108 मंदिरे बांधली
श्रील् प्रभुपादच्या काळात जगभरात 108 कृष्ण मंदिरे बांधण्यात आली. आपल्या आयुष्याच्या शेवटच्या 10 वर्षात त्यांनी केवळ इस्कॉनची स्थापना केली नाही, तर संपूर्ण जगात श्री कृष्ण भक्तीची संपूर्ण चळवळ निर्माण केली. न्यूयॉर्कमधील पहिले मंदिर 1966 मध्ये बांधले गेले आणि भारतातील पहिले मंदिर वृंदावनमध्ये 1975 मध्ये बांधले गेले. 14 नोव्हेंबर 1977 रोजी त्यांच्या मृत्यूपर्यंत 108 मंदिरे बांधली गेली होती. सध्या, इस्कॉनची जगभरात एकूण 600 मंदिरे आणि केंद्रे आहेत.

कोलकातामध्ये जन्मले, गांधींच्या चळवळींशीही संबंधित
श्रील् प्रभुपाद यांचा जन्म 1 सप्टेंबर 1896 रोजी कोलकाता येथील एका हिंदू कुटुंबात झाला. अभय चरण डे असे त्यांचे नाव होते. कोलकातापासून 100 किमी अंतरावरच मायापूर होते, जे वैष्णव संत चैतन्य महाप्रभु यांचे जन्मस्थान आहे. 1922 मध्ये ते वैष्णव संत भक्तिसिद्धांत सरस्वतीमध्ये सामील झाले. त्यांना गुरु बनवले. नवीन नाव मिळाले अभय चरणदास भक्तिवेदांत प्रभुपाद. 1930 मध्ये ते महात्मा गांधींच्या सविनय कायदेभंगाच्या चळवळीत सामील झाले.

1933 मध्ये, गुरु भक्तिसिद्धांत स्वामींनी स्वामी प्रभुपादांना पाश्चात्य देशांमध्ये कृष्ण भक्तीची चळवळ सुरू करण्यास सांगितले. यानंतर स्वामी प्रभुपादांनी श्रीकृष्ण भक्तीचा परदेशात प्रचार करण्यास स्वतःला गुंतवले, परंतु त्यांचा मार्ग सोपा नव्हता. 1965 मध्ये त्यांना परदेशात जाण्याची पहिली संधी मिळाली.

1918 मध्ये लग्न, 3 मुले
श्रील् प्रभुपाद यांचे वयाच्या 22 व्या वर्षी 1918 मध्ये राधाराणी देवीशी लग्न झाले. त्यांना तीन मुले वृंदावन चंद्र डे, मथुरा मोहन डे आणि प्रयाग राज डे आहेत. त्यांना एक भाऊ आणि दोन बहिणीही होत्या.

रशियामध्ये नजरकैद झाले, एक शिष्य बनवला, त्यानेच संपूर्ण रशियामध्ये 100 केंद्रे सुरू केली
श्रील प्रभुपाद प्रथम आणि शेवटच्या वेळी 1970-71 मध्ये रशियाला गेले. त्या काळात कम्युनिस्ट सरकार होते. ते भिक्षूंच्या वेशात दोन शिष्यांसह मॉस्को विमानतळावर उतरले आणि त्यांच्या पोशाखामुळे त्यांना हॉटेलमध्ये नजरकैदेत ठेवण्यात आले. मॉस्को विद्यापीठात त्यांचे व्याख्यान होते, जे ते देऊ शकले नाहीत.

ते शाकाहारी होते, म्हणून त्यांनी आपल्या दोन्ही शिष्यांना फळे वगैरे आणण्यासाठी बाजारात पाठवले. शिष्यांची दोन लोकांशी भेट झाली, त्यात एक भारतीय आणि एक रशियन होता. दोघेही प्रभुपादला भेटण्यासाठी हॉटेलमध्ये आले. बैठक सुमारे दोन तास चालली. इवान नावाचा रशियन मुलगा प्रभुपादाने प्रभावित झाला. त्याने हॉटेलमध्येच दीक्षा घेतली.

इवानचे त्याच वेळी अनंत शांती दास असे नामकरण करण्यात आले. तो भगवद्गीतेची इंग्रजी प्रत घेऊन बाहेर आला. त्यानंतर प्रभुपाद कधी रशियाला गेले नाहीत, पण अनंत शांती दास यांनी त्यांची मोहीम पुढे नेली. कम्युनिस्ट सरकारनेही मोहीम दाबण्याचा प्रयत्न केला. काही इस्कॉन भक्तही मारले गेले, परंतु रशियात सुमारे 100 इस्कॉन केंद्रे बांधण्यात आली. आजही रशियामध्ये हजारो कृष्णभक्त आहेत जे इस्कॉनशी संबंधित आहेत.

बातम्या आणखी आहेत...