आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

राजू श्रीवास्तव यांचे व्हर्च्युअल पोस्टमॉर्टम:मृतदेहाची चिरफाड न करता होते शवविच्छेदन; जाणून घेऊया या नवीन तंत्रज्ञानाबद्दल

नवी दिल्ली15 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

प्रसिद्ध कॉमेडियन राजू श्रीवास्तव गुरुवारी पंचतत्त्वात विलीन झाले. बुधवारी वयाच्या ५८ व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले. मृत्यूच्या ४२ दिवसांपूर्वी त्यांना हृदयविकाराचा झटका आला होता, त्यानंतर त्यांना दिल्लीतील एम्समध्ये दाखल करण्यात आले होते. रुग्णालयाच्या न्यायवैद्यक विभागाचे प्रमुख डॉ. सुधीर गुप्ता यांनी सांगितले की, राजूच्या मृतदेहाचे ‘व्हर्च्युअल शवविच्छेदन’ तंत्राने शवविच्छेदन करण्यात आले. ही प्रक्रिया सामान्य शवविच्छेदनापेक्षा खूपच वेगळी आहे. चला त्याबद्दल जाणून घेऊया…

आभासी शवविच्छेदन म्हणजे काय?
आभासी शवविच्छेदन यालाच वर्टोपीसी असेही म्हटले जाते. यामध्ये मशिनच्या सहाय्याने मृतदेहाची संपूर्ण तपासणी केली जाते. सामान्यतः शवविच्छेदन प्रक्रियेत मृतदेहाची चिरफाड करतात. मात्र, वर्टोपीसी मध्ये फॉरेन्सिक डॉक्टर हायटेक डिजिटल एक्स रे आणि एमआरआय मशीन वापरतात. यामुळे धार्मिक भावना दुखावण्याचा धोका देखील टळतो. मृत्यूच्या कारणाबद्दल योग्य ती माहिती देखील मिळते.

डॉ. गुप्ता म्हणाले की, व्हर्च्युअल शवविच्छेदन करण्यासाठी कमी वेळ लागतो. ज्यामुळे मृतदेह लवकरात लवकर अंत्यसंस्कारासाठी पाठवला जाऊ शकतो. राजू श्रीवास्तव यांच्या बाबतीत व्हर्च्युअल पोस्टमॉर्टम करण्यात आले. कारण त्यांना सुरुवातीला एम्समध्ये दाखल करण्यात आले. तेव्हा ते शुद्धीत नव्हते ट्रेडमिलवर धावताना ते पडले होते की नाही अद्यापही स्पष्ट झाले नाही. दरम्यान, अशा कोंडीत पोलिस व्यक्तीच्या मृत्यूनंतर पोस्टमार्टम करण्याचा निर्णय घेतात.

तंत्रज्ञान कसे कार्य करते?
व्हर्च्युअल शवविच्छेदन ही रेडिओलॉजिकल चाचणी असल्याने यामध्ये ते फ्रॅक्चर, रक्ताच्या गुठळ्या आणि जखमाही आढळून येतात, ज्या डोळ्यांनी पाहता येत नाहीत. या प्रक्रियेच्या मदतीने, रक्तस्त्राव सोबत, केसांची रेषा किंवा हाडांमधील चिप फ्रॅक्चरसारखे लहान फ्रॅक्चर देखील सहजपणे शोधले जातात. हे क्ष-किरणांच्या स्वरूपात ठेवले जाऊ शकतात, जे नंतर कायदेशीर पुरावे बनू शकतात.

देशात आभासी शवविच्छेदन कधी सुरू झाले?
भारतात व्हर्च्युअल शवविच्छेदन 2020 मध्ये सुरू झाले. 2019 मध्ये राज्यसभेत तत्कालीन केंद्रीय आरोग्य मंत्री हर्षवर्धन म्हणाले होते - व्यक्तीच्या मृत्यूनंतर कुटुंबातील अनेक सदस्य सामान्य शवविच्छेदन करण्यास टाळतात, आभासी शवविच्छेदन वेळ आणि पैसा दोन्ही वाचवते. सामान्य शवविच्छेदनास अडीच तास लागतात. तर आभासी शवविच्छेदन 30 मिनिटांत केले जाते. या प्रकल्पासाठी एम्सला 5 कोटी रुपये देण्यात आले होते. एम्समध्ये दरवर्षी 3,000 शवविच्छेदन केले जातात. केसच्या जटिलतेवर अवलंबून, प्रक्रियेस 3 दिवस लागू शकतात. आभासी शवविच्छेदन करणारे दक्षिण-पूर्व आशियातील एम्स दिल्ली हे एकमेव रुग्णालय आहे. अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया आणि स्वित्झर्लंडसारखे देश हे तंत्रज्ञान आधीच वापरत आहेत.

बातम्या आणखी आहेत...