आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

न्याहारी, दुपारचे जेवण, रात्रीच्या जेवणानंतर अंघोळ करणे किती योग्य:तज्ज्ञांकडून जाणून घेऊया त्याचे फायदे आणि तोटे

नवी दिल्ली I मार्जिया जाफर4 महिन्यांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

निरोगी राहण्यासाठी जसे आहार वेळेवर घेणे गरजेचे आहे. त्याचप्रमाणे अंघोळही योग्य वेळी केली पाहिजे. निरोगी दिनचर्या आपले शरीर मजबूत करते. निरोगी जीवनशैलीसाठी, सकाळच्या नाश्त्यापासून रात्रीचे जेवण आणि अंघोळीपर्यंतची वेळ निश्चित करणे आवश्यक आहे. पण नाश्ता, दुपारचे जेवण, रात्रीच्या जेवणाची योग्य वेळ कोणती असावी. जाणून घेऊया दिल्लीच्या पंचकर्म हॉस्पिटलचे आयुर्वेदिक तज्ज्ञ डॉ. आर. पी. पाराशर यांच्याकडून.

नाश्त्यासाठी योग्य वेळ
सकाळी 7:00 ते 9:00 वाजेपर्यंत न्याहारीची योग्य वेळ आहे. सकाळी उठल्यानंतर 30 मिनिटांच्या आत काहीतरी खाणे आवश्यक आहे. कारण रात्रीच्या जेवणानंतर पोट बराच वेळ रिकामे राहते. न्याहारी 10 वाजेनंतर करू नये.

जेवणाची योग्य वेळ

नाश्ता आणि दुपारचे जेवण यामध्ये किमान 4 तासांचे अंतर असावे. अशा स्थितीत दुपारी 12.30 ते 2.30 वाजेपर्यंत कधीही जेवण करता येते. पण लक्षात ठेवा की दुपारी 4 वाजेनंतर कधीही जेवन घेऊ नये. कारण त्याचा आपल्या रात्रीच्या आहारावर परिणाम होतो.

जेवणाची योग्य वेळ
रात्रीचे जेवण लवकर घ्यावे. रात्रीच्या जेवणाची योग्य वेळ म्हणजे सायंकाळी 6 वाजेपासून ते रात्री 8 वाजेपर्यंत. नेहमी झोपण्याच्या 3 ते 4 तास आधी जेवण करावे. रात्री 9.30 वाजेनंतर काहीही खाऊ नये. चांगल्या आरोग्यासाठी तुम्ही झोपताना एक कप कोमट दूध नक्कीच पिऊ शकता.

अन्नपचन कसे होते

  • तुम्ही तोंडात घास (अन्न) टाकताच लाळ अन्नाला मऊ करते.
  • दात अन्नाचे लहान तुकडे करतात.
  • आपल्या तोंडात असलेल्या लाळग्रंथी अन्नाला मऊ करतात.
  • मऊ अन्न अन्ननलिकेपर्यंत पोहोचते.
  • आपले अन्न अन्ननलिकेतून पोटात जाते.
  • अन्न पोटात पोहोचताच हायड्रोक्लोरिक ऍसिड जमा होते.
  • हायड्रोक्लोरिक ऍसिड अन्नाचे लहान तुकडे करते.

वेळेनुसार अंघोळीचे फायदे आणि तोटे

उत्तम आरोग्यासाठी आंघोळ ही सर्वात महत्त्वाची गोष्ट आहे. आंघोळ करताना, कोणत्या वेळी आंघोळ करणे चांगले आहे हे जाणून घेणे आवश्यक आहे. दिवसभरात केव्हा आंघोळ करणे ठीक आहे. पण ते तुमच्या आरोग्यासाठी तितकेसे चांगले नाही. उत्तम आरोग्यासाठी नेहमी योग्य वेळी आंघोळ करा. काही वेळा अशा असतात जेव्हा आंघोळ करणे योग्य नसते. माजी वैद्यकीय प्रभारी, युनानी डॉ. सुबास राय यांच्याकडून जाणून घेऊया. कोणत्या वेळी आंघोळ करणे आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे. याबाबत मार्गदर्शन केले.

आंघोळ करण्यासाठी सर्वोत्तम वेळ
ही गोष्ट प्रथम सर्वांना विचित्र वाटेल. पण हे अगदी खरे आहे. सकाळी आंघोळ करणे आरोग्यासाठी अधिक फायदेशीर आहे. जर तुम्ही रात्री अंघोळ करत असाल तर तुम्ही परिपूर्ण आहात. खरे तर रात्री अंघोळ करणे त्वचेसाठी फायदेशीर असते. विशेषतः उन्हाळ्यात किंवा पावसाळ्यात असे करणे खूप फायदेशीर आहे. बराच वेळ बाहेर राहिल्यामुळे दिवसभर भरपूर माती, घाम त्वचेवर चिकटून राहतो. त्यामुळे होणारे आजार टाळण्यासाठी संध्याकाळी अंघोळ करणे ही चांगली सवय आहे. त्यामुळे झोपण्यापूर्वी शरीर पूर्णपणे स्वच्छ करणे गरजेचे आहे. पण याचा अर्थ असा नाही की सकाळी आंघोळ करणे चुकीचे आहे.

सायंकाळी आंघोळ केल्याने काय फायदे होतात ?
संध्याकाळी, अंघोळ केल्याने रक्तदाब नियंत्रणात राहतो. उन्हाळ्यात शरीराचे तापमान वाढते म्हणून रात्रीची आंघोळ रक्तदाबासाठी चांगली असते. हे गाढ झोपायला मदत करते आणि तणाव दूर ठेवते. त्याचा मन, त्वचा आणि शरीराला खूप फायदा होतो. अशा स्थितीत रात्री अंघोळ करणे निरोगी राहण्यासाठी चांगले असते.

कोणत्या वेळी आंघोळ करू नये?
आयुर्वेदानुसार आंघोळीबाबत अनेक नियम आहेत. जेवल्यानंतर लगेच आंघोळ करणे आरोग्यासाठी हानिकारक आहे. आंघोळ काही वेळानंतर करू नये, म्हणजे अन्न खाल्ल्यानंतर एक ते दोन तासांनी.

या काळात आंघोळ टाळा
जर तुम्ही झोपायला जात असाल तर त्याआधी अंघोळ करणे टाळा. जर तुम्हाला लांब आंघोळ करण्याची सवय असेल तर तुम्ही ती अजिबात करू नये. झोपणे आणि आंघोळ करणे यामध्ये अंतर ठेवावे. तसेच, जर तुम्ही दिवसातून एकदा किंवा दोनदा आंघोळ केली असेल, तर तुम्हाला वारंवार आंघोळ करण्याची गरज नाही. बरेच लोक हलके उष्म झाल्यावरच आंघोळीला जातात, जे चुकीचे आहे. दिवसातून एकदा किंवा दोनदा आंघोळ करणे तुमच्यासाठी पुरेसे आहे.

खाल्ल्यानंतर लगेच आंघोळ केल्याने होणारा त्रास
काही लोकांना जेवणापूर्वी किंवा नंतर आंघोळ करायला आवडते. तुम्हीही असे करत असाल तर सावध व्हा. कारण ते शरीरासाठी धोकादायक ठरू शकते. अन्न खाल्ल्यानंतर लगेच आंघोळ केल्याने पचनक्रिया मंदावते. अन्न खाताना, पचनास मदत करण्यासाठी पोटाभोवती रक्त परिसंचरण वाढते. त्याचवेळी, जेवल्यानंतर आंघोळ केल्याने हे रक्त परिसंचरण कमी होते. ज्यामुळे पचन मंदावते. आयुर्वेदातही याबाबत सांगितले गेले आहे. जेव्हा आपण अन्न खातो तेव्हा शरीरात अग्नितत्व सक्रिय होते. अन्न लवकर पचण्यासाठी शरीरात रक्ताभिसरण वाढते. आंघोळ करताना शरीराचे तापमान कमी होते. ज्यामुळे पचनक्रिया मंदावते. तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की जेवणानंतर स्विमींग करू नये, कारण त्यामुळे पचनक्रियेत अडथळा येतो. ऑक्सिजनच्या कमतरतेमुळे पोटाच्या स्नायूंमध्ये क्रॅम्प्स देखील येऊ शकतात.

खाल्ल्यानंतर लगेच आंघोळ करणे सुरक्षित की असुरक्षित?
सहसा लोक सकाळी लवकर आंघोळ करतात. पण काही लोकांना उशीरा आंघोळ करायला आवडते. अशा परिस्थितीत त्यांची जेवणाची आणि आंघोळीची वेळ जवळपास असते. ज्याचा आरोग्यावर विपरीत परिणाम होतो. जेवल्यानंतर लगेच आंघोळ करू नका. यामागचे खरे कारण तुमचे आरोग्य आहे.

या कारणामुळे जेवल्यानंतर आंघोळ करू नये.

  • आंघोळ करताना शरीराचे तापमान कमी होते.
  • त्वचा आणि नसांना रक्तपुरवठा वाढवते.
  • त्यानंतर शरीराचे तापमान सामान्य होते.
  • अन्न पचण्यासाठी पोटात रक्ताची कमतरता असते.
  • खाल्ल्यानंतर अंघोळ केल्याने पचनक्रिया बिघडते.

खाल्ल्यानंतर ही सवय देखील हानिकारक आहे

उन्हाळ्यात अन्न खाल्ल्यानंतर गरम वाटते. म्हणूनच लोक जेवल्यानंतर आंघोळ करतात. जेणेकरून ते नंतर ताजेतवाने राहतात आणि काही लोक आंघोळ केल्यानंतर अन्न खातात. पण असे केल्याने अनेक आजार होऊ शकतात. न्याहारी किंवा रात्रीचे जेवण केल्यानंतर आंघोळ करू नये.

  • बद्धकोष्ठतेच्या तक्रारी असू शकतात.
  • जेवणानंतर फळे खाल्ल्याने आम्लपित्त तयार होते.
  • खाल्ल्यानंतर धूम्रपान केल्याने वजन वाढते.
  • खाल्ल्यानंतर 10-15 मिनिटे चाला. अन्न पचन होईल
बातम्या आणखी आहेत...