आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

न्यूट्रिशनची कमतरता म्हणजे आजारांना निमंत्रण:रोजच्या आराहात काय खावे व आहार कसा असावा, हे तज्ज्ञांकडून जाणून घ्या

21 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

निरोगी आहारामुळे केवळ कुपोषण टाळता येत नाही तर विविध आजारांपासून बचाव करण्यासही मदत होते. शरीराला आवश्यक संतुलित आहार दीर्घकाळ न मिळाल्यास रोगप्रतिकारशक्ती कमी होते. त्यामुळे आजारांचा धोका वाढतो. दैनिक भास्करच्या 01 सप्टेंबरच्या अंकात न्यूट्रिशन संबंधित एक लेख प्रसिद्ध झाला होता. या संदर्भात वाचकांनी प्रश्न विचारले आहेत. आहारतज्ज्ञ शिवानी चतुर्वेदी यांनी प्रश्नांचे निरसन केले आहे.

प्रश्न: न्यूट्रिशन म्हणजे नेमके काय?

उत्तर: न्यूट्रिशन हे अन्नपदार्थांपासून एनर्जी मिळवण्याचे काम करते, जे आरोग्य आणि विकासासाठी आवश्यक आहे. बॅलेन्स न्यूट्रिशनमुळे आपल्याला समजते की, चांगले आरोग्य ठेवण्यासाठी आहारात कोणत्या गोष्टींचा समावेश केला पाहिजे.

प्रश्नः 30 ते 40 या वयोगटात लठ्ठपणा का वाढतो? वजन कमी करण्यासाठी आहारात काय खावे?

उत्तरः वयानुसार मेटाबॉलिज्म मंदावायला लागते. वजन नियंत्रणात ठेवण्यासाठी मेटाबॉलिज्म क्रिया सर्वात महत्वाची आहे. पुरुषांमध्ये ही प्रकिया अगदी हळूहळू होते, तर स्त्रियांमध्ये गर्भधारणा आणि रजोनिवृत्ती इत्यादीमुळे मंदावते. या वयात व्यायाम, चांगली झोप, संतुलित आहार घेऊन वजन नियंत्रित ठेवता येते.

प्रश्न: शाकाहारी लोकांना त्यांच्या रोजच्या आहारात 160 ग्रॅम प्रथिने कशी मिळू शकतात?

उत्तर: व्हेज प्रोटीनचे काही स्त्रोत म्हणजे सोयाबीन, कॉटेज चीज, भोपळ्याच्या बिया, दूध, ग्रीक दही, मठ्ठा प्रथिने, नट, वाटाणा प्रथिने आणि कडधान्ये, ज्यातून 160 ग्रॅम पर्यंत प्रथिने सहज मिळवता येतात. यासाठी आहार तज्ज्ञांची मदत घेता येईल.

प्रश्न: चांगल्या त्वचेसाठी आहारात काय खावे?

उत्तरः डार्क चॉकलेट, बदाम, अक्रोड, राजमा, डाळिंब, दही, सॅल्मन फिश, ब्रोकोली, बेरी, संत्री, मिरची, ऑलिव्ह ऑईल, दूध, अंडी, काळे, गाजर, टोमॅटो, ग्रीन टी आणि टरबूज हे त्वचेसाठी खूप चांगले आहेत.

प्रश्न: अंड्यातील पिवळ बलक हानिकारक आहे की फायदेशीर? एका आठवड्यात किती अंडी खावीत?

उत्तर: अंड्यातील पिवळ्या बलकमध्ये प्रथिने, ओमेगा 3 फॅटी ऍसिडस्, कॅरोटीनोइड्स, जीवनसत्त्वे (ए, डी, ई आणि के), थायामिन, फोलेट, फॉलिक ऍसिड, पोटॅशियम, तांबे, मॅग्नेशियम आणि सेलेनियम असतात. निरोगी व्यक्ती नियमितपणे एक ते दोन अंडी खाऊ शकते.

प्रश्नः मी 24 वर्षांचा आहे. माझे वजन 44 किलो आहे. बद्धकोष्ठता आणि अन्न पचनाच्या समस्या आहेत. हे टाळण्यासाठी आहारात काय खायला हवे

उत्तरः बद्धकोष्ठता ही एक मोठी समस्या आहे कारण आजकाल अन्नातील फायबरचे प्रमाण कमी होत आहे. जास्त प्रमाणात आहार केल्याने खाल्ल्याने अ‍ॅसिडिटी ही एक सामान्य समस्या बनली आहे. बद्धकोष्ठता कमी करण्यासाठी आणि पचन सुधारण्यासाठी रोजच्या आहारात पपई, दही, हिरव्या पालेभाज्या, गाजर, टोमॅटो, केळी, आले, बडीशेप, बीटरूट यांसारखे पदार्थ असणे अत्यंत आवश्यक आहे.

प्रश्नः माझे युरिक ऍसिड वाढतच असते. मी प्रथिनयुक्त पदार्थ जसे की कडधान्ये वगैरे घेत नाही. तर यामुळे प्रोटीनची कमतरता होणार नाही ना?

उत्तरः भरपूर प्रमाणात पाणी पिल्याने शरीरातले युरिक ऍसिड कमी होऊ शकते. तुम्ही बीन्स, मसूर नियंत्रित प्रमाणात घेऊ शकता. संपूर्ण धान्य (ओट्स, तपकिरी तांदूळ आणि बार्ली), फळे आणि भाज्यांचे सेवन करून प्रथिनांच्या कमतरतेवर मात करता येते. मद्य आणि मांसाहार टाळा.

प्रश्न: अधूनमधून उपवास करणे प्रत्येकासाठी फायदेशीर आहे का?

उत्तरः अधूनमधून उपवास करणे म्हणजे आहार घेणे नसून खाण्याकडे पाहण्याचा दृष्टीकोन आहे. पुरावे सांगतात की, वजन कमी करण्यात खूप उपयुक्त आहे, परंतु ते प्रत्येकासाठी नाही. गरोदर, स्तनपान करणाऱ्या महिला, खाण्यापिण्याच्या विकारांनी ग्रस्त असलेल्यांनी आणि किडनीच्या आजाराने पीडित लोकांनी ते टाळावे.

प्रश्‍न: रक्तदाब वाढू नये यासाठी आहारात काय खावे?

उत्तरः पोटॅशियम, मॅग्नेशियम, कॅल्शियम, नायट्रिक ऑक्साईड आणि अँथोसायनिन्स रक्तवाहिन्या विस्तारून रक्तदाब नियंत्रित करण्यास मदत करतात. पालेभाज्या पोटॅशियम प्रदान करतात. ओमेगा 3 साठी मासे, अँथ्रोसायनिन्ससाठी बेरी, कॅल्शियमसाठी दही आणि नायट्रिक ऑक्साईडसाठी लसूण वापरावे.

प्रश्न : झोपेसाठी आहारात कोणत्या गोष्टींचा समावेश करावा आणि काय टाळावे?

उत्तर : शारीरिक आणि मानसिक आरोग्यासाठी चांगली झोप खूप महत्त्वाची आहे. चांगली झोप घेतल्याने आपली रोगप्रतिकारक शक्ती चांगली राहते. मासे, बदाम, अक्रोड, किवी आणि कॅमोमाइल दूध हे असे काही पदार्थ आहेत जे रात्री चांगली झोप घेण्यास मदत करतात. बदामासारखे पदार्थ मेलाटोनिन आणि मॅग्नेशियम प्रदान करतात ज्यामुळे जळजळ कमी होते आणि चांगली झोप येते. विशेषतः, कॅमोमाइल चहामध्ये एपिजेनिन असते. हे अँटिऑक्सिडंट मेंदूतील रिसेप्टर्स वाढवून झोपेला मदत करते.

बातम्या आणखी आहेत...