आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

रताळ्याने वजन घटेल, दिवसभर एनर्जेटिक राहाल:हिवाळ्यात आजारांशी लढण्याची ताकद देते, बटाट्याच्याही आधी भारतात आले

नवी दिल्ली2 महिन्यांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

थंडीची चाहूल लागताच बाजारात अनेक नवीन पदार्थ दिसू लागतात. त्याचप्रमाणे हल्ली तुम्हाला कोणत्याही चौरस्त्यावर मंद आचेवर भाजलेले किंवा उकळलेले रताळे दिसतील. लोक ते कमरख म्हणजेच स्टार फ्रूट, मसाले आणि लिंबाचा रस यासोबत मोठ्या उत्साहाने खातात.

पूर्वी मजुरांचे खाद्य मानले जाणारे रताळे आता शहरांमध्ये 'सुपर फूड' बनले आहेत. मातांनी आता मुलांच्या जेवणाच्या डब्यातही ते पॅक करण्यास सुरुवात केली आहे.

खरं तर, रताळे, लोह, फोलेट, तांबे, कार्बोहायड्रेट्स, झिंक, मॅग्नेशियम आणि इतर अनेक जीवनसत्त्वांनी समृद्ध, थंडीत खाण्यासाठीचे योग्य कंद आहे. उष्ण असलेले रताळे प्रभावीपणे रोगांशी लढण्याची शक्ती देते. तसेच त्याची चवही अप्रतिम असते.

गेल्या काही वर्षांत रेस्टॉरंटमध्ये 'स्वीट पोटैटो सूप' खूप लोकप्रिय ठरले आहे.
गेल्या काही वर्षांत रेस्टॉरंटमध्ये 'स्वीट पोटैटो सूप' खूप लोकप्रिय ठरले आहे.

रताळ्याचे महत्त्व पुन्हा लोकांना कळले आहे

आयुर्वेदाचार्य अभिषेक उपाध्याय सांगतात- 'रताळे हे फार पूर्वीपासून भारतीयांचे मुख्य अन्न आहे. काही दशकांपूर्वीपर्यंत लोक ते रात्रीच्या जेवणासाठी घ्यायचे. पण हरितक्रांतीनंतर लोक तांदूळ, गहू यासारख्या धान्यांकडे वळले. कंदमूळ आणि भरड धान्य हे अशिक्षित आणि मजुरांचे अन्न मानले जात असे. मात्र अलीकडच्या संशोधनानंतर पुन्हा एकदा नवी पिढी या गोष्टींकडे वळू लागली आहे. खेड्यातील रताळे आता शहरांचे 'स्वीट पोटॅटो' झाले आहेत. पण आता लोक अन्नाऐवजी रताळ्याला स्ट्रीट फूड म्हणून प्राधान्य देत आहेत.

बटाटा विदेशी पण 'स्वीट पोटॅटो' देशी कंद

पोर्तुगीजांनी 16 व्या शतकात भारतात बटाटे आणले. पण स्वीट पोटॅटो म्हणजेच रताळे भारतात हजारो वर्षांपासून खाल्ले जात आहेत. काही संशोधकांचा असा विश्वास होता की रताळ्याचा उगम अमेरिकन खंडात झाला.

पण काही काळापूर्वी मेघालयात लाखो वर्षे जुन्या रताळ्याचे जीवाश्म सापडले होते. त्‍याच्‍या आधारावर असे म्‍हटले जात आहे की, सर्व प्रथम भारतीयांनी याच्या लागवडीची सुरुवात केली. देशातील सर्व प्रकारच्या उपवास आणि सणांमध्ये रताळे खाल्ले जातात. अनेक ठिकाणी ते भोग म्हणून देवतांनाही अर्पण केले जाते. या तुलनेत बटाट्याला तितकीशी मान्यता नाही.

बटाट्यापेक्षा रताळे हेल्दी आहे

बटाट्याच्या तुलनेत रताळ्यामध्ये जीवनसत्त्वे आणि खनिजे जास्त प्रमाणात आढळतात. व्हिटॅमिन ए आणि व्हिटॅमिन सी पुरेसे आहे. जे डोळ्यांसाठी फायदेशीर आहे. याशिवाय रताळ्यामध्ये असलेले फायबर मेटाबॉलिज्म ठीक करून वजन कमी करण्यास मदत करते.

देशात बहूतेक लोक रताले उकडून किंवा भाजून खातात. पण पाश्चात्य देशांत हे सलाड म्हणूनही खाल्ले जाते.
देशात बहूतेक लोक रताले उकडून किंवा भाजून खातात. पण पाश्चात्य देशांत हे सलाड म्हणूनही खाल्ले जाते.

सकाळी खाल्ल्याने दिवसभर उत्साही राहाल

रताळे हा असा कंद आहे जो पचायला थोडा वेळ लागतो. अशा स्थितीत जर तुम्ही सकाळी नाश्त्यात हे सेवन केले तर दिवसभर भूक लागणार नाही आणि तुमच्या डाएटिंगमध्येही अडथळा येणार नाही. यासोबतच हे भरपूर एनर्जी देखील देते, ज्यामुळे तुम्ही इतर काहीही खाल्ले नाही तरीही दिवसभर तुम्हाला उत्साही वाटेल.

येथे हे देखील लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे की झोपण्यापूर्वी रताळे खाऊ नका. हे खाल्ल्यानंतर तुम्ही सरळ झोपायला गेलात तर तुमचे वजन वाढू शकते.

रताळे कसे आणि किती खावे

डॉक्टरांच्या मते, सामान्य पचनसंस्था असलेले लोक थंडीच्या दिवसात 100 ग्रॅम पर्यंत रताळे खाऊ शकतात. ते उकळवून किंवा आगीवर भाजून खाणे चांगले मानले जाते. अनेक ठिकाणी लोक ते कच्चेही खातात. पण ते जमिनीखाली वाढते. त्यामुळे त्यामध्ये अनेक प्रकारचे सूक्ष्मजीव असू शकतात. अशा परिस्थितीत ते न शिजवता खाणे योग्य नाही.

मुतखडा असेल तर रताळ्यापासून दूर राहा

रताळ्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात कॅल्शियम ऑक्सलेट आढळते, ज्यामुळे कधीकधी किडनी स्टोन होतो. अशा परिस्थितीत जर एखाद्याला किडनी स्टोनची समस्या असेल तर त्याने रताळे खाणे टाळावे.

बातम्या आणखी आहेत...