आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

ओळख संतपीठाची:पैठणच्या संतपीठात यंदापासून 5 कोर्सेस; वयाची अट नाही, कोर्सेस कालावधी प्रत्येकी 6 महिने

औरंगाबाद / डॉ. शेखर मगर13 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठाच्या पैठण येथील संतपीठात एकूण ५ अभ्यासक्रमांसाठी प्रवेश सुरू आहेत. प्रत्येक अभ्यासक्रमासाठी २० प्रवेश क्षमता आहे. म्हणजेच, यंदा संतपीठात जास्तीत जास्त १०० जणांना संत परंपरेचे धडे दिले जाऊ शकतात. सहा महिन्यांच्या सर्टिफिकेट कोर्ससाठी प्रत्येकी एक हजार रुपये शुल्क आहे. ३२० गुणांची लेखी तर अंतर्गत मूल्यमापनासाठी ८० गुण आहेत.

तूर्त पाच कोर्सेसने संतपीठ सुरू झाले खरे पण प्रवेश घेतलेल्यांना नेमके कोण अध्यापन करणार हे मात्र निश्चित नाही. उच्च व तंत्र शिक्षणमंत्री उदय सामंत यांनी म्हटले होते की,’ देहू, पैठण, त्र्यंबकेश्वर, आळंदीसह राज्यातील विविध तीर्थक्षेत्रातील संत-महंत अध्यापन करतील.’ संतपीठाचे समन्वयक डॉ. प्रवीण वक्ते यांनीही अद्याप यासंदर्भात स्पष्ट भूमिका मांडलेली नाही. अध्यापनासाठी संत साहित्य, वारकरी संप्रदायावर अभ्यास असणाऱ्यांना निमंत्रित केले जाईल, असे सूतोवाच मात्र डॉ. वक्ते यांनी केले आहे. संतपीठ सध्या विना अनुदानित असल्यामुळे नियमित अध्यापकांची नियुक्ती करण्याचा विद्यापीठाचा मानस नाही. त्यामुळे तात्पुरत्या स्वरूपात २५ ऑक्टोबरपासून वर्ग सुरू हाेतील. अध्यापनानंतर पाचही कोर्सेससाठी प्रत्येकी ४०० गुणांची परीक्षा घेतली जाणार आहे. त्यामध्ये ३२० गुणांची लेखी, तर ८० गुण अंतर्गत मूल्यमापनासाठी आहेत. संतपीठाच्या पाचही कोर्समध्ये नेमके काय शिकवले जाणार, त्याचा थोडक्यात आढावा.

१. तुकाराम गाथा ग्रंथ परिचय
बारा श्रेयांक असलेल्या या कोर्समध्ये १२ तज्ज्ञांची व्याख्याने होतील. ५० स्वयं अध्ययन करावे लागेल. कोर्समध्ये अभंग, तत्त्वज्ञान, आधारग्रंथ, अभंगव्रत, भाषा, प्र‌भाव, प्रमाणित अभंग, कालसंवादी, रचनात्मकता, साहित्य विश्लेषण, निरूपमात्मकता, सामाजिक-आर्थिक-सांस्कृतिक स्थिती, सामाजिक प्र‌भाव, फलश्रृती, दृष्टांत, प्रकट चिंतन आदी बाबींचा अभ्यास करण्यात येणार आहे.

२. श्री एकनाथी भागवत
यातही १२ व्याख्यानांसाठी १२ श्रेयांक राहणार आहेत. संदर्भ साहित्य परिचय, चरित्र - व्यक्तित्व-कर्तृत्व, परंपरा आणि सामाजिक योगदान, संत परंपरा, संक्षिप्त इतिहास, प्रयोजन, भूमिका प्रमाण संदर्भ, ओवी वृत्त, भाषा, प्रभाव, भक्ती व वैराग्यशास्र संदर्भ, संवादी भाषा वर्तन असा कंटेट या अभ्यासक्रमात आहे.

३. श्री ज्ञानेश्वरी ग्रंथ परिचय
या अभ्यासक्रमात सुरुवातीलाच श्रीमद्भगवतगीतेचा ग्रंथ परिचय, त्याची पार्श्वभूमी, विस्तार, प्रयोजन आणि गीतेचे महत्त्व सांगितले जाईल. विशात्मक सौहार्दाची संहिता, अध्यायवार विषय, अध्याय सार आदींवर भर देण्यात येईल.

४. वारकरी संप्रदाय परिचय
या कोर्समध्ये उत्सव, दैनंदिन उपक्रम-पंरपरा, वारी परंपरा स्वरूप आणि उद्दिष्ट्ये, वारकरी अंतरंग आणि बहिरंग लक्षणे, सामाजिक प्रभाव, साधना मार्ग, तीर्थक्षेत्रांचा परिचय, वारकरी तत्त्वज्ञान, फलश्रृती संदर्भात १२ व्याख्याने होतील.

५. महानुभाव संप्रदाय परिचय
दीक्षा पद्धती व स्वरूप, अनुयायी अंतरंग आणि बहिरंग लक्षणे, तीर्थक्षेत्रांची ओळख, ग्रंथ संपदा अभ्यास, साधना मार्ग, उगम-इतिहास आणि कालनिश्चिती या बाबींचा अभ्यास या कोर्समध्ये करण्यात येणार आहे.

बातम्या आणखी आहेत...