आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

मुंबई, पुण्यातल्या वायू प्रदूषणात वाढ:नवीन उपभोक्ता सर्वेक्षण अहवालातून माहिती समोर; ई - कॉमर्स डिलिव्हरी वाहने कारणीभूत

विनोद यादव । मुंबईएका महिन्यापूर्वी
  • कॉपी लिंक
  • मुंबईत दरवर्षी अशा वाहनांमुळे होत आहे 80 हजार टन वायू प्रदूषण

मुंबई आणि पुण्यासह देशभरात ई-कॉमर्स, फूड आणि किराणा/हायपरलोकल डिलिव्हरी वाहनांमुळे कार्बन उत्सर्जन (वायू प्रदूषण) वाढत आहे, असा खळबळजनक खुलासा सस्टेनेबल मोबिलिटी नेटवर्क अंतर्गत वातावरण फाऊंडेशनच्या सहकार्याने सीएमएसआर सल्लागारांनी केलेल्या नवीन ग्राहक सर्वेक्षणात झाला आहे.

देशातील सहा शहरांमध्ये करण्यात आलेल्या या सर्वेक्षणात तीनपैकी दोन ग्राहकांनी ऑनलाइन खरेदी केल्याने वायू प्रदूषण वाढल्याचे मान्य केले.

ग्राहकांशी साधला संवाद

प्रदूषणाबाबतचा हा सर्वेक्षण अहवाल अ‌ॅमेझोन, फ्लिपकार्ट, स्वीगी, झोमॅटो, बिगबास्केट, डन्झो, ब्लीन्कीट/ग्रोफर्स, जिओमार्ट, मिल्कबास्केट, ब्लूडार्ट आणि फेडेक्स सारख्या ई-कॉमर्स आणि खाद्य कंपन्यांच्या ग्राहकांशी झालेल्या संभाषणाच्या आधारे तयार करण्यात आला आहे. या सर्वेक्षणात एकूण 9048 ग्राहक सहभागी झाले होते.

वायू प्रदूषणात भर

मुंबईतील सर्वेक्षण केलेल्या 1508 ग्राहकांपैकी 83 टक्के आणि पुण्यातील 84.5 टक्के ग्राहकांनी सांगितले की, ई-कॉमर्स डिलिव्हरी वाहनांमुळे वायू प्रदूषण वाढत आहे. क्लायमेट ग्रुप इंडियाचे बिझनेस इनिशिएटिव्हचे प्रमुख अतुल मुदलियार यांनी सांगितले की, सर्वेक्षण केलेल्या तीनपैकी दोन ग्राहकांनी मान्य केले की ऑनलाइन ऑर्डर करून वस्तू खरेदी केल्याने वायू प्रदूषणात भर पडते. आणि ते कोणत्या ना कोणत्या प्रकारे हवामान बदलास जबाबदार असतात.

इलेक्ट्रिक वाहने द्या

सीएमएसआर कन्सल्टंट्सचे संचालक गजेंद्र राय म्हणतात की सर्वेक्षणातील 38 टक्के प्रतिसादकर्त्यांनी वायू प्रदूषणाला आळा घालण्यासाठी कंपन्यांकडून भाडेतत्त्वावर किंवा वितरण भागीदार/कर्मचाऱ्यांना इलेक्ट्रिक वाहने उपलब्ध करून देण्याचा आग्रह धरला. त्याचप्रमाणे 31 टक्के कंपन्यांनी इलेक्ट्रिक वाहने खरेदी करण्यासाठी डिलिव्हरी भागीदारांना आर्थिक सहाय्य करणे आवश्यक असल्याचे म्हटले आहे, तर 19 टक्के लोकांचे मत आहे की डिलिव्हरी भागीदारांना त्यांची विद्यमान वाहने बदलण्यासाठी समर्थन दिले पाहिजे. त्यांनी सांगितले की, सर्वेक्षणातील सुमारे 93 टक्के लोक 18 ते 45 वर्षे वयोगटातील होते. कारण हाच समूह ई-कॉमर्स आणि फूड कंपन्यांचा मुख्य ग्राहक आहे.

80 हजार टन वायू प्रदूषण

महत्त्वाचे म्हणजे, काही महिन्यांपूर्वी ई-कॉमर्स डिलिव्हरी वाहनांमुळे होणारे वायू प्रदूषणाचा अहवाल आला होता. या अहवालानुसार, मुंबईत एका वर्षात सुमारे 40 कोटी पार्सल वाहतूक करण्यासाठी ई कॉमर्स कंपनी द्वारे वापरल्या जाणार्‍या डिलिव्हरी वाहनांमुळे 80 हजार टन वायू प्रदूषण होते. त्याचप्रमाणे ई-कॉमर्स डिलिव्हरी वाहनांमुळे दिल्लीत 1.10 कोटी टन, कोलकात्यात 60 हजार टन, बंगळुरूमध्ये 50 हजार टन आणि चेन्नईमध्ये 40 हजार टन वायू प्रदूषण एका वर्षात निर्माण होते.

वय कमी होतेय

शिकागो विद्यापीठाच्या एनर्जी पॉलिसी इन्स्टिट्यूटमध्ये एअर क्वालिटी लाइफ इंडेक्स (एक्यूएलआय)- 2019 चा अहवाल प्रकाशित झाला यावरून भारतातील वायू प्रदूषणाच्या धोक्याचा अंदाज लावला जाऊ शकतो. ज्यामध्ये 40 टक्के भारतीय नागरिकांचा वय वायू प्रदूषणामुळे 9 वर्षे कमी होण्याचा संशय व्यक्त केले होते. त्याचप्रमाणे, तज्ञ-पुनरावलोकन आंतरराष्ट्रीय जर्नल एल्सेव्हियरमध्ये प्रकाशित झालेल्या संशोधन अहवालानुसार, मुंबईमध्ये वर्षभरात विविध स्त्रोतांकडून 45 गिगाग्रॅम पार्टिक्युलेट मॅटर (पीएम) 2.5 उत्सर्जित होते. विशेष म्हणजे हवेत पीएम २.५ ची उपस्थिती घातक आहे कारण त्यामुळे फुफ्फुसांशी संबंधित आजार होतात.

पीएम 8 पट जास्त

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या नवीन सुधारित मार्गदर्शक तत्त्वानुसार, हवेतील पीएम 2.5 ची सरासरी केवळ 5 मायक्रोग्राम प्रति घनमीटर असावी. चिंतेची बाब म्हणजे, गेल्या वर्षी मार्च-मे दरम्यान मुंबईच्या हवेत पीएम २.५ हे ४०.३ मायक्रोग्रॅम प्रति घनमीटर असल्याचे आढळून आले. म्हणजेच देशाची आर्थिक राजधानी मुंबईत अनेक आजारांना कारणीभूत असणारे पीएम 2.5 हे डब्ल्यूएचओ मानकापेक्षा 8 पट जास्त आहे.

बातम्या आणखी आहेत...