आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

कार्बन उत्सर्जन शून्यावर आणण्यासाठी भारताचे शर्थीचे प्रयत्न:सीएसआयआरचे माजी संचालक डॉ. शेखर मांडे यांची माहिती

नागपूरएका महिन्यापूर्वी
  • कॉपी लिंक

कार्बन उत्सर्जन ही मानवापुढील मोठी समस्या आहे. 2070 पर्यंत टप्प्याटप्प्याने कार्बन उत्सर्जन हे शून्यावर आणण्यासाठी भारताने शर्थीचे प्रयत्न सुरू केले असून देशात आगामी सर्व वैज्ञानिक व औद्योगिक धोरणांमध्ये ह्याच बाबीवर भर देण्यात आला आहे, अशी माहिती वैज्ञानिक व औद्योगिक संशोधन परिषदेचे माजी महासंचालक डॉ. शेखर मांडे यांनी पत्रकारांशी बोलतांना दिली.

‘निरी’चे संचालक अतुल वैद्य हे ही उपस्थित होते. निर्माल्यापासून अत्तर, अगरबत्त्ती इ. उत्पादन करण्याचे प्रयत्न नागपूर मनपामार्फत राबविण्यात येऊन त्यातून रोजगार निर्मिती होईल, अशी माहिती ‘निरी’ चे संचालक अतुल वैद्य यांनी दिली.

डॉ. मांडे म्हणाले की, मानवतेपुढे पर्यावरणीय बदल ही सगळ्यात मोठी समस्या आहे. त्यासाठी कार्बनचे उत्सर्जन शून्यावर आणणे हे 2070 पर्यंत साध्य करावयाचे उद्दिष्ट आहे. त्यासाठी तशी वैज्ञानिक आणि औद्योगिक धोरणे आखली जात आहेत. कार्बनचे उत्सर्जन हे प्रामुख्याने उर्जानिर्मितीशी संबंधित आहे. त्यासाठी पर्यायी उर्जा स्त्रोत निर्माण करणे, तसेच अपरिहार्य असलेल्या ज्वलनातून निर्माण होणारा कार्बन पर्यावरणात जाऊ न देण्यासाठी पर्यावरणपूरक यंत्रणा निर्मिती करणे अशा दोन्ही पर्यायांवर सध्या विविध आघाड्यांवर कामे सुरू आहेत. अनेक पर्याय आहेत. त्यातील अधिक योग्य पर्यायांची निवड करणे हे मोठे जिकरीचे आहे. त्यासाठी निवडावयाच्या पर्यायातून आणखी काही दुष्परिणाम होऊ नयेत ही दक्षता घेणे आवश्यक आहे.

जिनोम सीक्वेंसिंग करण्याचे महत्त्वाकांक्षी काम सुरू आहे. देशातील सात कोटी लोकांमध्ये जनुकीय आजार आहेत. त्यासाठी हे करणे आवश्यक असून त्यादृष्टीने महत्त्वाचे काम सुरू आहे. औष्णिक विद्युत प्रकल्पांमधून निर्माण होणाऱ्या राखेच्या पुर्नवापरासाठी अनेक पर्याय निर्माण केले जात आहेत. त्यापासून विटा, रस्ते बांधणी, टाईल्स निर्मिती आदी कामांमध्ये या राखेचा पुनर्वापर करण्याचे तंत्र विकसित करण्यात आले आहे. त्याच प्रमाणे पोलाद निर्मितीतून निर्माण होणारी मळी रस्ते बांधकामात वापरण्याबाबतचे तंत्रही विकसित करण्यात आले असून ते लाभदायक ठरत असल्याचे दिसून आल्याचे मांडे यांनी सांगितले.

2025 पर्यंत देश क्षयरोगमुक्त करण्याचे उद्देश आहे. त्यासाठी तीन गोष्टींवर लक्ष केंद्रीत करण्यात येत आहे. त्यात प्रामुख्याने त्याचे निदान, त्यानंतर त्याला प्रतिबंधक व्हॅक्सीन वा नव्या औषधांचा शोध लावणे आणि ते आल्यास त्याच्या उपचारासाठी प्रक्रिया राबविणे. सध्या डाॅक्टरांच्या माध्यमातून डाॅट थेरपी प्रचलित आहे. ती प्रभावी असल्याचे दिसून येते असेही ते म्हणाले.

बातम्या आणखी आहेत...