Home >> Magazine >> Madhurima

Madhurima

  • कोकणातल्या बागेतलं लहानपण आठवलं की, तांदळाला अगदी भरून यायचं. वर्षांसाठी भरतेवेळी कडुनिबांच्या वाळलेल्या पानांशी गप्पा करत केळीच्या झाडाला शेवटचा हात करत मोठ्या थोरल्या डब्यात. मग सासरी गेल्यासारखं इतकी कामात दंग, की विविध प्रकारे शुचिर्भूत होऊन, कोरडं होऊन, उन्हं खात बसून, दळून तिची पिठी झाली, आणि देशावर दुसऱ्या डब्यात बसली तरी तांदळाला समजलंच नाही. एक सुंदर स्वच्छ शुद्ध पंढरपुरी सकाळ. आणि तिला तवा दिसला आणि चपापली. डोळ्यासमोर डाव, चटके, तव्यावर फिरणे, काळपट सोनेरी कडा आणि...
    May 8, 03:00 AM
  • पपी लव्हमध्ये उणिवा मुळी दिसतच नाहीत. दुसऱ्याचा विचार नसतो. आपण ग्रेट आणि आपले प्रेम तर लय ग्रेट असा सगळा प्रकार. त्यामुळे हे लव्ह एकतर्फी असते. पण प्रेमभावना ही एकतर्फी असून उपयोग नाही. असं प्रेम वेडगळपणाचं आहे, हे आसपासच्या व्यक्तींना दिसत असतं पण प्रेमात असलेली व्यक्ती मात्र हे मान्य करत नाही. अशाच वेळी क्रश, पपी लव्ह वगैरे नावाचा काही प्रकार असतो हे लक्षात आणून देणं गरजेचं असतं. अशी प्रेमभावना कितीही सच्ची असली तरी अव्यवहार्य असल्याची जाणीव मग हळूहळू होऊ लागते आणि यातून बाहेर पडलं...
    May 8, 03:00 AM
  • डॉक्टरांना रुग्णाची कितीही काळजी वाटत असली तरी काही वेळा रुग्णांमुळेच डॉक्टरांना डोक्यावर हात मारून घेण्याची वेळही येते. हसावं की रडावं हे कळत नाही, असे प्रसंग अनेकदा डॉक्टरांवर ओढावतात. प्रसंग घडला तेव्हा थर्टी फर्स्ट जवळ आलेला होता. ओली पार्टी, सुकी पार्टी, पार्टी झालीच पाहिजे अशी ग्रुप लीडरला येणारी धमकीवजा विनंती. या अशा अनेक मेसेजेसने व्हॉट्सअॅप, फेसबुक तुडुंब भरलं होतं. त्यात एक गोष्ट कॉमन होती (सालाबादप्रमाणे) ती म्हणजे ड्रिंक्स. फक्त नुकसानच करणाऱ्या गोष्टीचं उदात्तीकरण...
    May 8, 03:00 AM
  • अनेक शाळांमधून लैंगिक शिक्षण देण्यात येते. मात्र, ते खूप निरर्थक पद्धतीने शिकवले जाते. लैंगिकतेबद्दल विद्यार्थ्यांच्या मनात कुतूहल असतं, तशीची भीतीसुद्धा असते. मात्र यावर शाळेकडून कुठलंच गांभीर्य दाखवलं जात नाही. त्यांना शरीररचना नीट समजावून सांगणे, शरीरात होणारे, मनात होणारे बदल याबद्दल योग्य मार्गदर्शन तर दूरच, मात्र विज्ञानाच्या पुस्तकातील शरीररचना शिकवतानाही जननेंद्रियांचा भाग स्वयंअध्ययनावर टाकून दिला जातो, जे कुणीही विद्यार्थी करत नाही. घरात आजही लैंगिक चित्रं, व्हिडिओ,...
    May 8, 03:00 AM
  • प्रत्येकी तीन-साडेतीन पानांचे एकूण ३३ लेख असलेलं हे पुस्तक. प्रज्ञाने स्वत:शीच साधलेला संवाद जसा या लेखांमधून जाणवतो तद्वतच क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट म्हणून काम करतानाची तिची तळमळही या लेखांतून व्यक्त होते. सुशिक्षित घरांमध्ये आजही मानसशास्त्र ही संज्ञा नीट रुजली नाही याचा प्रज्ञाला दु:खद अचंबा वाटतो. १३० कोटींइतकी लोकसंख्या असलेल्या भारत देशात फक्त ५००० सायकिअॅट्रिस्ट्स आणि २००० सायकॉलॉजिस्ट्स आहेत.- सुप्रसिद्ध मनोविकारतज्ज्ञ डॉ. मनोज भाटवडेकर. हे वाचल्यावर वाटलं की, ज्या...
    May 8, 03:00 AM
  • शेतीचा शोध स्त्रीने लावला खरंय. उत्क्रांतीच्या इतिहासात स्त्री आणि पुरुष दोघेही रानावनात भटकत असत. नंतर तिथेच त्यांनी वास्तव्य केले. रानटी अवस्थेत राहून रानावनातून शिकार करत फिरायचे त्यामुळे समूहाची संकल्पना रूढ झाली. त्या वेळी एखादी स्त्री गर्भवती असेल तर तिला शिकारीच्या जोखमीवर नेत नसत. तिला एखाद्या झाडाखाली ठेवत. मातृत्वाचे वेध लागलेली ही स्त्री झाडाखाली विश्रांती घेई. याच काळात तिला कळले की बी मातीत कसे रुजते, त्याचे रोपट्यात रूपांतर कसे होते, ते. तिने बी रुजवले, काही बी अंकुरले,...
    May 1, 06:11 AM
  • दु:खाचा शोध आणि सत्याचा प्रवास हे प्रतीक पुरी लिखित प्रस्तुत कादंबरीचे उद्दिष्ट आहे. ही कादंबरी मुख्यत्वे माणूसकेंद्री आहे. ईश्वरविरोधी चिंतन हे तिचे वैशिष्ट्य आहे. धार्मिक-तात्त्विक प्रवाहातील चांगुलपणाची तिला आस आहे... प्रतीक पुरी यांची मोघ पुरुस ही कादंबरी, सध्याच्या राजकीय, सामाजिक, आर्थिक, सांस्कृतिक असे अनेक प्रकारचे विस्फोट होण्याच्या कालखंडात आली आहे. भारतात आणि महाराष्ट्रातही दहशतीचं एक वातावरण असताना, भीतीच्या छायेखाली लोक वावरत असताना, या पुस्तकातल्या महंमद पैगंबर,...
    May 1, 06:03 AM
  • स्वयंपाकाची तयारी करणं, पदार्थ बनवणं आणि तो वाढणं ही मुलींची कामं असा जुनाट समज अनेक घरातून आजही आहेच. मात्र, शिक्षण किंवा नोकरीसारख्या कारणांनी एकट्या राहणाऱ्या मुलग्यांनाही किमान स्वत:च्या पोटापुरता तरी स्वयंपाक करता यायला हवाच. सगळ्याच गोष्टी, सगळेच खाद्यपदार्थ बाहेरून विकत घेऊन खाण्यात मजा नसते. स्वयंपाक स्वत: करणं हाही एक वेगळाच अनुभव असतो. हा अनुभव त्यांना समजत्या वयापासून द्यायला हवा. त नुजाचा मोबाइल वाजत होता आणि ती स्वयंपाकघरात कामात गुंग होती. रिंग ऐकू आली म्हणून ती पळतच...
    May 1, 05:52 AM
  • मुलांमध्ये कुतूहल असतं, तशीच एक स्वची भावना असते. प्रत्येकच मुलात आपल्या कर्तृत्वाचा अभिमान लहानपणापासून जागृत होत राहतो. दहा महिने ते एक वर्ष या काळात मुलं चालायला लागतात. त्या काळात प्रत्येक पावलाचा त्यांना आनंद होताना आपल्याला दिसतो. दोन पावलं चालता येणं ते दहा पावलं चालता येणं या काळात ती शंभर वेळा पडतात. पण त्या पडण्याच्या दुःखापेक्षा चालण्याचा आनंद, अरे, आपल्याला हे येतंय! हा आनंद त्यांना महत्त्वाचा असतो. पण ती जेव्हा मोठी होतात, तेव्हा त्यांच्यामध्ये पडण्याची भीती जास्त भयंकर...
    May 1, 05:48 AM
  • एखाद्या विशिष्ट उत्पादनासाठी मीडिया मॅनेजर म्हणून काम करताना सोशल मीडिया कसा वापरावा, सर्व प्रकारच्या सोशल मीडियावर आपल्या उत्पादनाशी संंबंधित पोस्ट टाकताना काय काळजी आणि दक्षता घ्यायला हवी हे सांगणारा लेख. कोणत्याही ब्रँडकरिता सोशल मीडिया मॅनेजर म्हणून काम करायचे असेल तर कमीत कमी वेळात विषयानुसार आणि लोकांना आवडतील अशा पोस्ट करता येणे आवश्यक आहे. पोस्ट करताना फोटो, व्हिडियो तसेच उत्सुकता निर्माण करणारे लेखन करणे ही गरज आहे. लेखन कसे करायचे? लेखन करताना पुढील बाबी ध्यानात...
    May 1, 05:42 AM
  • आपल्या आसपासचा पुरुष-बाबा बदलतो आहे. आपल्या लेकीला आर्थिक-मानसिक आणि शारीरिकही सुखशांती लाभावी म्हणून त्याचा जीव कासावीस होत आहे. आताच्या बाबासाठी लेकीचं लग्न ही जबाबदारी असेलही, पण ओझं नक्कीच नाही. माझी एक मैत्रीण-सुगंधासाठी लग्नाचा प्रस्ताव आला. तिशीतली सुगंधा प्रोफेसर आहे. तिचा तो प्रस्तावित मित्र मुदित वकील. सुगंधा पुण्याची तर मुदितचं मूळ गाव नाशिक. पण नोकरीनिमित्त तोही पुण्यात आहे म्हणून दोघांनी एकमेकांना भेटून घ्यावं असं कुटुंबियांनी सुचवलं. मग दोघेही भेटले. मैत्रिणीने तर...
    May 1, 05:37 AM
  • आपण सगळेच एका अर्थाने कामगार, काम केल्याशिवाय पर्याय नसलेले. माकडाचा माणूस झाला तेव्हापासून अन्न मिळवण्यासाठी काम, कष्ट, मेहनत, प्रयत्न सुरूच आहेत. नंतर वस्त्र, निवारा, या गरजा निर्माण झाल्या. त्यांसाठी काम करावं लागलं. आजही आपण या तीन मूलभूत गरजांसाठी घाम गाळतोच आहोत. तरीही आपल्याकडे श्रमाला प्रतिष्ठा मिळालेली नाही. घरापासूनच हे सुरू होतं. अमुक काम बायकांचं, उदा. स्वयंपाक, लादी पुसणे, केर काढणे, पसारा आवरणे, वगैरे हे अजूनही डोक्यात इतकं फिट्ट बसलंय की, ते पुरुष करू लागला तर त्याची टर...
    May 1, 05:25 AM
  • लहानांना एखादी गोष्ट करू नका असं सांगण्यामागे मोठ्यांचाही काही एक विचार असतो हे खरं. मात्र अवघड वाटतंय, पण करून बघ. मदत लागली तर जरूर माग. जमेल तेवढी नक्की करेन, असा दृष्टिकोन पालकांनी ठेवला तर पालकांना आपल्या मनाच्या साचेबंदपणातून बाहेर पडण्याची एक संधी मिळते. मुलांना संधी नाकारून खरं तर आपणच आपली पालक म्हणून असलेली दुसरी संधीही गमावणार असतो. मा गचा लेख वाचून एका मैत्रिणीने जळजळीत प्रतिक्रिया पाठवली. त्या प्रतिक्रियेने माझी झोप काही काळासाठी तरी उडवली. ती म्हणत असलेल्या गोष्टी...
    May 1, 05:22 AM
  • तेलगू चित्रपटसृष्टीत काम मिळवण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या श्री रेड्डी या अभिनेत्रीने आपल्यावर वारंवार होणाऱ्या लैंगिक अत्याचाराला वेगळ्याच प्रकारे वाचा फोडली. त्या निमित्तानं एकूणातच देशभरातील मनोरंजन क्षेत्रात होत आलेल्या कास्टिंग काउच विषयीच्या चर्चेने पुन्हा एकदा उचल खाल्ली आहे. त्याबद्दल ऊहापोह करणारी आजची कव्हर स्टोरी. एका हाताने टाळी वाजत नाही हा आपला आवडता वाक्प्रचार आहे, याबद्दल माझी खात्रीच पटली आहे! गेल्या पंधरा दिवसात हे वाक्य मला अगदी शेकडो वेळा ऐकायला मिळाले....
    May 1, 05:14 AM
  • परीक्षा संपल्या रे संपल्या की मुलांना उन्हाळी शिबिरं, छंदवर्गांत घालण्याची फॅशन ग्रामीण भागांतही पसरलीय. पण असे वर्ग आवश्यक नाहीत व त्यासाठी पैसे टाकून मुलांची सुटी वाया घालवण्याऐवजी घरच्या घरी काय करता येईल, हे सांगताहेत एक प्राथमिक शिक्षक. त्यांचे अनुभवाचे बोल जणू. आपल्या मुलांना उन्हाळी शिबिरे, छंदवर्ग, संस्कार वर्गामध्ये दाखल करताय? थोडं थांबा, विचार करा. मूल पूर्ण शैक्षणिक वर्षात नियमित वेळेवर शाळेत जाते. वेगवेगळ्या क्लासला जाते. शाळेचा अभ्यास, क्लासचा अभ्यास वर्षभर चालू...
    April 24, 08:18 AM
  • सासरच्या गरिबीचं भांडवल करून जगण्यापेक्षा कष्ट करून ताठ मानेनं जगणं तिनं स्वीकारलं. गावातील परिस्थितीनं गरीब, जमीन नसलेल्या, व्यसनी नवरे असलेल्या पिचलेल्या बायकांना एकत्रित करून मजूर कामगार बायकांचा एक गट तिनं सुरू केला. स्त्रीत्वाचा, स्त्रीवादाचा, स्त्रियांच्या आर्थिक सक्षमीकरणाचा खरा मापदंड आपल्या कामातून घालून देणाऱ्या हिराबायबद्दल... च ला गं पोरींनो... चला लवकर, गाडी उभी राहिलीय. सारिके हो, गाडी आलीय. आंब्याच्या बागंत काम हाय. हाजरी बी लय हाय, अशी कामाची माहिती देत हिराबाई...
    April 24, 08:06 AM
  • २३ एप्रिल हा जगभरात ग्रंथदिन म्हणून साजरा केला जातो. त्या निमित्ताने साेलापूरचे पुस्तकप्रेमी नीतीन वैद्य आशय परिवार हा छोटेखानी अंक प्रसिद्ध करत असतात. यंदाच्या अंकात वाचन आणि त्या निमित्ताने आपण करत असलेली मुशाफिरी यांविषयी डाॅ. आनंद जोशी यांनी लिहिलेल्या प्रदीर्घ लेखातील हा संपादित अंश. या लिखाणाला संदर्भ आहे तो हर्मन मेलविल यांनी १८५१मध्ये लिहिलेल्या व आजही लोकप्रिय असलेल्या मोबि डिक या अभिजात कादंबरीचा. प न्नास वर्षांपूर्वी वाचत होतो ते निखळ आनंदासाठी. आजही वाचतो आनंदासाठी; पण...
    April 24, 02:00 AM
  • उन्हाळ्यात जेवढे आंब्याला महत्त्व आहे तेवढेच किंवा त्याहूनही जास्त थंडगार पाण्याला आहे. पाण्याच्या या आकर्षणातून हिंदी सिनेमाही सुटलेला नाही. अनेक वेळा कथेची गरज असो किंवा नसो, पाऊस आणणे कठीण असेल तर बाथटब किंवा अगदी कृत्रिम शॉवरच्या पाण्यातच नायिकेला चिंब चिंब भिजवणारी अनेक गाणी चित्रित झाली. पा यातल्या चपला बाजूला उडवून ती बाथरूममध्ये जाते. उबदार पाण्याचा झोत अंगावर घेताना तिला वाटते, नुसता मळ नाही, आपण अंतर्बाह्य स्वच्छ होतोय. एका निर्मळ सुखाच्या धुंदीत चिंब होताना अचानक पडदा...
    April 24, 02:00 AM
  • कोळसा, खनिज तेल, नैसर्गिक वायू यांसारख्या पारंपरिक ऊर्जास्रोतांचे मर्यादित साठे, त्यांच्या वापरामुळे पर्यावरणावर होणारे घातक परिणाम आणि त्यामुळेे ऊर्जा संवर्धनाच्या उपायांचं महत्त्व याचा आढावा आपण या लेखमालिकेच्या पहिल्या भागात घेतला. या लेखात जाणून घेऊया अपारंपरिक ऊर्जास्रोतांबद्दल. आ पण वर्षानुवर्षे जे ऊर्जा स्रोत किंवा इंधन वापरत आलोय त्याचा प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्ष परिणाम पर्यावरणातील प्रत्येक घटकावर होतो. आपली आतापर्यंतची जीवनशैली मुख्यत्वे अपारंपरिक ऊर्जेवर आधारलेली...
    April 24, 02:00 AM
  • दर महिन्याला पाळी सुरू होण्याआधी काही विशिष्ट शारीरिक, मानसिक त्रासांमधून स्त्री जात असते. मात्र, त्याकडे ही तर हिची दर महिन्याची कटकट आहे अशा तक्रारीच्या सुरातच घरातील सर्व सदस्य पाहत असतात. पण पाळीच्या त्रासाबद्दल आणि तो सहन करणाऱ्या स्त्रीबद्दल थोडीशी सहानुभूती विचारात आणि वर्तणुकीत दिसली तर त्या स्त्रीचं निम्मं दुखणं बरं होतं... औषधाविनाच. पाळी यायच्या आधी सुमारे दोन आठवडे, काहींना, काही ना काही तरी होत राहते. या सगळ्या लक्षणांना म्हणतात प्रीमेन्स्ट्रुअल सिंड्रोम, पीएमएस (PMS). नाव...
    April 24, 02:00 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED