Home >> Magazine >> Madhurima

Madhurima

  • संध्याकाळी कांदेपोह्यांचा कार्यक्रम ठरलाय देशपांडेंच्या घरी. देशपांडे कुटुंब सुशिक्षित आणि खेळीमेळीचं वातावरण असलेलं घर. घरात आजी, पती-पत्नी (विलास-अनिता) आणि त्यांची दोन मुलं : ऋतुजा आणि विकी. जुन्या परंपरांचा आदर करणाऱ्या आजीचा आग्रह, ऋतुजाने साडी नेसावी. पण बदलत्या काळानुरूप चालणाऱ्या मम्मी-पप्पांमुळे ऋतुजाला पंजाबी ड्रेस घालण्याची संमती मिळाली. पुढे काय झालं? (मोदीजींच्या डिजिटल इंडियामध्ये सगळं काही ऑनलाइन झालंय. तरुण पिढी तर या सगळ्यात अग्रेसर. पण म्हणून आपण आपल्या परंपरा...
    October 10, 12:00 AM
  • संततिनियमन म्हटलं की, सगळ्यात शेवटी लक्षात येणारा मुद्दा म्हणजे पुरुषांची बिनटाका शस्त्रक्रिया. बऱ्याचदा तो विचारातही घेतला जात नाही. म्हणूनच आज आपल्या अभ्यंकरबुवांनी याच विषयावर कीर्तन करायला घेतलंय, त्याचा आनंद लुटूया. एनएसव्ही म्हणजे नॉन स्काल्पेल व्हॅसेक्टॉमी, पुरुषांची बिनटाका शस्त्रक्रिया. स्त्रियांच्या शस्त्रक्रियेशी तुलना करता ही कितीतरी चांगली आहे. पण अजिबातच लोकप्रिय नाही. उलट जरा बदनामच आहे. कीर्तन हे लोकशिक्षणाचं पूर्वापार माध्यम. एनएसव्हीची माहिती देणारं आणि...
    October 3, 03:33 PM
  • बनारस हिंदू विद्यापीठाच्या आवारात मुलांनी काही मुलींची छेड काढल्याचं निमित्त झालं आणि तिथल्या होस्टेलवर राहणाऱ्या मुलींचा दबलेला आवाज उफाळून वर आला. पुढे काय झालं ते अधिकच दुर्दैवी. पण या निमित्ताने महाराष्ट्रातल्या होस्टेलमध्ये काय परिस्थिती असते, मुली कशा राहतात, काय सहन करतात, ते जाणून घ्यावंसं वाटलं. सध्या सोलापुरात फिजिक्सची लेक्चरर असणाऱ्या लेखिकेचे हे अनुभव प्रातिनिधिक आणि विचार करायला लावणारेही. मी मूळची मंगळवेढा जिल्ह्यातल्या रहाटेवाडी गावातली. अकरावीत कॉलेजसाठी...
    October 3, 12:08 AM
  • सत्तरीच्या सदिच्छा या संपादकीयाद्वारे केलेल्या आवाहनानुसार आलेला हा लेख, अनेक ज्येष्ठ नागरिकांच्या आठवणींना उजाळा देईल, यात शंका नाही. १९४७ मधला स्वातंत्र्यसोहळा फारसा आठवत नाही, पण त्यानंतरच्या आठवणी जपलेल्या आहेत. माझा जन्म खान्देशातील जळगाव जिल्ह्यातला आहे. तेव्हा खान्देश संपूर्ण काँग्रेसमय होता. इतर पक्षांची नावेही फारशी ठाऊक नव्हती. खादीचे पांढरेशुभ्र कपडे व डोक्यावर खादीची टोपी घालून १५ आॅगस्ट, २६ जानेवारीला शाळेची मिरवणूक निघायची. प्रत्येकाच्या घरावर खादीचा तिरंगा झळकत...
    October 3, 12:07 AM
  • गेल्या काही वर्षांतलं हे अनेकांचं निरीक्षण आहे, खासकरून ग्रामीण भागातलं. मुली खूप मोठ्या संख्येने शिकतायत, शिकायची इच्छा व्यक्त करतायत, शिकण्यासाठी जिवापाड मेहनत करायची तयारीही त्यांची आहे. घरातली कामं, शेतावरची कामं, सगळं सांभाळून त्यांना शाळेत आणि नंतर काॅलेजला जायचंय. आणि त्यानंतर नोकरी करायचीय. (पण शेजारच्याच लेखात वंदना खरे म्हणतात तशी त्यांची नोकरीची संधी कमीकमी होत जातेय, हेही खरंच.) हा बदल या एकविसाव्या शतकात जरा जास्तच जोमाने झालेला दिसतोय. पण या बदलाला सामोरं जायला, सामावून...
    October 3, 12:06 AM
  • स्त्रियांनी घराबाहेर पडून काम करणं हे केवळ अर्थार्जनाशीच संबंधित असतं असं नाही. या मुद्द्याला इतरही अनेक बाजू आहेत. मात्र गेल्या काही वर्षांत नोकरी करणाऱ्या महिलांची टक्केवारी सातत्यानं घसरते आहे. ती देशाच्या आर्थिक विकासाशीही जोडलेली आहे. भारतातल्या बायका आळशी आहेत, त्यांना दिवसभर टीव्ही बघत टंगळमंगळ करायची असते! हे मी म्हणत नाहीये; तर ते आहे भारतीय पुरुषांचे एक प्रातिनिधिक मत. काही दिवसांपूर्वी टाइम्स ऑफ इंडिया या इंग्रजी वृत्तपत्रात सुबोध वर्मा या पत्रकाराचा एक लेख प्रकाशित...
    October 3, 12:05 AM
  • स्वच्छतेतच देव शोधावा, असं सांगणाऱ्या महात्मा गांधींची जयंती आपण कालच साजरी केली. त्या निमित्ताने स्वच्छतेच्या एका वेगळ्या पैलूकडे लक्ष वेधणारी ही नाटुकली. सुषमा : अरेच्चा, बारा वाजायला आलेत, आत्ता मुलांची शाळेतून येण्याची वेळ होईल, भरभर आवरावे लागेल, चला स्वयंपाकाला लागू या! ती भाजी चिरायला घेते, तितक्यात सुरी बोटाला लागते आणि ओरडते, आई गं... सासूबाई : काय झालं गं सूनबाई! (सुनेचा कापलेला बोट बघून) अरे देवा! हे काय केलंस गं, जरा बघून तर काम करायचे ना. सुषमा : अहो आई, मुलं येतील म्हणून ते...
    October 3, 12:03 AM
  • तर... आजच्या वादाचा विषय काही विशेष नव्हता, तसा नेहमीचाच होता - अन्वीने कोणता ड्रेस घालायचा? माझा हात एका ड्रेसवर होता तर अन्वीचा दुसऱ्या. अर्थातच आम्हा दोघांनाही परस्परांनी निवडलेले ड्रेस नापसंत होते. मी निवडलेलाच ड्रेस कसा चांगला आणि आज घालण्यासारखा आहे (बाहेरचे हवामान, प्रोग्रॅम्स वगैरे विचारात घेता) यावर दोघांनीही एकमेकांची पुरेपूर तालीम घेतली. त्यानंतर आरडून-ओरडूनही झाले. कोणत्याही एका ड्रेसवर संमती होणे शक्य नाही हे माझ्या आधी तिनेच ताडले आणि समझोत्याचा प्रस्ताव समोर ठेवला. -...
    October 3, 12:01 AM
  • लष्करात भरती होण्याचं अनेक तरुणांचं स्वप्न असतं. घरचेही या स्वप्नात सहभागी असतात. या स्वप्नाच्या पूर्तीसाठी वडलांसोबत घालवलेलेे दोन दिवस बरंच काही शिकवून गेलेत या लेखकाला. मी बीएस्सी फर्स्ट इयरला असताना मिल्ट्रीत भरतीसाठी गेलो होतो. सरळ भरती असायची, शारीरिक पात्रता आणि मैदानी कसोटी असावी बहुधा. मी सकाळीच चहापोळी खाऊन निघालो. सोबत दादा (वडील) होते. ते सकाळी काही खात नसत. दादा फक्त चहावर. भरतीसाठी प्रचंड गर्दी! आम्हाला छावणी परिसरात वडाच्या झाडाखाली बसवलं. दादा गेटबाहेर उभे. एप्रिल...
    October 3, 12:00 AM
  • घरात बसवलेल्या घटांचे म्हणा वा गणपतीबाप्पांचे; वाढदिवसाच्या सेलिब्रेशनचे म्हणा की पाडव्याच्या गुढीचे; होळीच्या पुरणपोळीचे म्हणा की दिवाळीच्या फराळाचे; फोटो काढून व्हाॅट्सअॅप आणि फेसबुकवर शेअर करणं आता खूपच सर्वसामान्य आणि सर्वमान्यही झालंय. पण असे फोटो पाहून, काही स्पेशल न करणाऱ्यांना नेमकं काय वाटतं ते सांगणारी ही खुसखुशीत कव्हर स्टोरी. सोशल मीडियाचा इतका प्रचंड उदय होण्यापूर्वी सांस्कृतिक आणि सामाजिक घुसळण आज दिसते आहे तेवढी नव्हती. मनुष्याची ऊठबस समान सामाजिक वर्गामध्येच...
    September 26, 03:00 AM
  • आपल्यापैकी अनेकांना रोजच्या कामांची यादी करून त्यानुसार कामं पार पाडायची सवय असते. कित्येक जण असेही असतात, जे यादी करतात, पण त्यातली कामं सगळीच पार पाडतात असं नाही. अनेक जण अर्थात असेही, जे यादी न करताही कामं संपवतात. पण दिवस संपताना यादीवर नजर टाकल्यावर लक्षात येतं, बरीच कामं झालीच नाहीयेत, असा अनुभव जे यादी करतात, त्यांना अनेकदा आला असेल. कामं न हाेण्यामागे त्यांचा दोष असतो असं नाही, इतरही काही कारणं असू शकतात. पण लक्षात काय राहतं की, यादीतली कामं बाकी आहेत. आणि याचा तणाव त्यांच्यावर येतो....
    September 26, 03:00 AM
  • भारतीय स्त्रीजीवनाचा इतिहास, विज्ञानाने सुसह्य केलेला स्त्रीचा वर्तमान आणि आशादायी भविष्यकाळ यांच्याकडे नीट निरखून पाहिलं तर आपले बरेचसे प्रश्न सुटू शकतात आणि सुखं वाट्याला येऊ शकतात. त्रिकालातील स्त्रीजीवनाचा वेध घेणाऱ्या सदरातला हा लेख. जिवंतपणी म्हाताऱ्या माणसांकडे नीट लक्ष द्यायचं नाही आणि मृत्यूनंतर मात्र गावजेवणं घालायची, या थोतांडाची टवाळी आता वाढली आहे; हे एक चांगलं लक्षण आहे. तीन मुलगे असलेल्या एका वृद्ध जोडप्याने आपण देहदान-अवयवदान करणार असल्याचं इच्छापत्र...
    September 26, 03:00 AM
  • बालकांच्या पहिल्या एक ते सव्वा वर्षे वयाच्या वाढीच्या काळात शक्य असेल तर स्त्रियांनी पूर्णपणे आई व्हावे. मुलांच्या दोन-अडीच वर्षांनंतर त्यालाही बाहेरचं जग खुणावू लागतं त्यामळे आईनंही सुपरमॉमच्या भमिकेतून हळूहळू बाहेर पडावं. इथून पुढे अर्थातच बाबानंही सुपरबाबा व्हायलाच हवं... सुपरवुमन की सुपरआई? या प्रश्नाला सुरुवात होऊन खूप काळ लोटला नाहीये. हा प्रश्न अगदी अलीकडचा आहे. कारण औद्योगिक क्रांतीपूर्वी आई ही फक्त सुपरआईच होती. तिला सुपरवुमन म्हणून सिद्ध करायची संधीही नव्हती आणि...
    September 26, 03:00 AM
  • खोडकर, लाडिक आणि निरागस असणारं बालपण तर अनुभवसंपन्न असा उतारवयाचा ज्येष्ठत्वाचा काळ. एक पूर्वार्ध तर दुसरा उत्तरार्ध. मनात आणलं तर आयुष्याच्या या शेवटच्या टप्प्यावर, परिस्थिती आहे तशी स्वीकारून आनंद मानता येतो. समाधानी राहता येतं. संध्याकाळची वेळ होती. कॉलनीच्या मंदिरात देवदर्शन घेऊन आम्ही मैत्रिणी बागेत फेरफटका मारत होतो. काही तरुणी आपल्या लहान मुलांना बागेत खेळायला घेऊन आलेल्या होत्या, तर काही ज्येष्ठ नागरिक एका कट्ट्यावर बसलेले होते. दुसऱ्या झाडाखाली थकलेल्या वयस्कर...
    September 26, 03:00 AM
  • जीवनाला हवा तो आवडता आकार देण्यासाठी, त्याची वाट तयार करण्यासाठी स्वओळख आणि स्वजाणीव फार महत्त्वाची असते. कारण त्यामुळे आपलाच आपल्याशी संवाद घडून येतो. यातून आत्मविश्वास आणि चांगले गुण यांची सुरेख सांगड घातली जाते. स्वत:कडे बघण्याचा दृष्टिकोनच बदलतो. कितीही अडचणी, संकटे आली तरी स्वत:वरचा विश्वास डळमळीत होत नाही. अन्वयला कॉलेजमध्ये गेल्यापासून आपण कन्फ्युज्ड आहोत असं सारखं वाटायचं. करिअरची प्रत्येक स्ट्रीम त्याला योग्यच वाटायची. त्यांची निवड करतानाही तो गोंधळेलाच होता. रोज कोणते...
    September 26, 03:00 AM
  • नृत्य आणि संगीताच्या साथीने उत्साह ओसंडून वाहणारा काळ म्हणजे नवरात्रौत्सव. दैनंदिन जगण्यासह प्रत्येक सण व उत्सवासाठी गाण्यांची मेजवानी असणारं बॉलीवूड याला कसं अपवाद असणार? आत्या, या वर्षी नवरात्रात प्रिया कुमारिका म्हणून येऊ शकेल का? प्रसाद सकाळी लवकर तयार करेन. शाळेला वेळेत पोचता येईल तिला, शेजारच्या काकींनी अम्माला विचारले. त्यांच्याकडे नवरात्रीचे मोठे प्रस्थ. नऊ दिवस कुमारिकेचे पूजन असे. साग्रसंगीत पाय धुऊन, पुसून, हाताला चंदनाची उटी लावून पूजा करत. ताटात पाच ओली फळे, पाच सुकी...
    September 26, 03:00 AM
  • टीव्हीतल्या मुख्य चित्रावर जवळजवळ चार-पाच विंडो उघडून ठेवलेल्या, आवाज म्यूट केलेला. आणि त्यातूनही चित्र बघून गाणी ओळखायचा सोस. आजची सकाळ नेहमीसारखीच! अलार्मचा कानोसा माझ्याआधी माझ्या लेकानेच घेतला. अलार्म बंद करून त्याला हलकेच थोपटले, तसा पुन्हा गुडुप झोपला. आता लागलीच उठून दारंखिडक्या उघडून सकाळची ताजी हवा फुफ्फुसात भरून घ्यायची आणि अंघोळ आटोपून स्वयंपाकपाण्याकडे वळायचं. माझ्या आईच्या भाषेत रामागड्याच्या ड्यूटीला लागायचं. पण पिल्लू आईच्या दोन पावलं पुढेच नेहमी. साखरझोपेत...
    September 26, 03:00 AM
  • श्रद्धा या शब्दांचा अर्थ विश्वास, आस्था असाच होतो. देवाने आपल्याला विवेकबुद्धी दिली, प्रत्येक व्यक्तीला, ती वापरायलाच ना? इंटरनेट, व्हॉट्सअॅपच्या युगात वावरणारे आपण बुद्धीवर झाकण ठेवून जगत आहोत असंच आता येणाऱ्या बातम्या वाचून/ऐकून वाटतं. रामरहीम, आसाराम आणि आणखी कितीतरी असंख्य बाबा आपल्या भोळ्या समाजाला वेठीला धरत आहेत, पण त्यांना तशी आपणच संधी देतोय. मेंढरासारखं वागून आपले प्रश्न सुटणार आहेत का? आस्थेच्या नावाखाली पौराणिक कथा, परंपरांमध्ये आपण किती दिवस गुरफटून राहणार आहोत? रूढी,...
    September 26, 03:00 AM
  • आमच्यापेक्षा आठदहा वर्षांनी मोठ्या असूनही स्वातीजी कधी थकत नव्हत्या. त्यांची जिद्द व चिकाटी पाहून आम्हालासुद्धा धावण्यासाठी स्फूर्ती यायची, दीक्षांत समारंभानंतर अनेक सहकारी तरुणींनी त्यांची यशोगाथा उलगडली. लष्करात कर्तव्य बजावताना हौतात्म्य आलेल्या पतीचं देशसेवेचं स्वप्न साकार करण्याच्या दिशेनं स्वाती महाडिक यांनी स्टाफ सिलेक्शनची परीक्षा, लष्करातील प्रशिक्षण पूर्ण केले व भारतीय सैन्यात लेफ्टनंट पदावर त्या रुजू झाल्या. नोव्हेंबर २०१५मध्ये जम्मू काश्मीरमधील कुपवाडा...
    September 26, 03:00 AM
  • सई परांजपे यांचं आत्मचरित्र सय. वाचताना सतत जाणवत राहातं की, त्या चित्रपट वा नाटक उत्तम व्हावं म्हणून खूप प्रयत्न करतात, कष्ट घेतात. तरुणांनी यातून प्रेरणा घ्यायला हवी. सय माझा कला प्रवास हे चित्रपट व नाट्यदिग्दर्शक सई परांजपे यांचं आत्मचरित्र. यात त्यांनी आपलं घर, आजोबा रँगलर परांजपे, आई शकुंतला परांजपे याबद्दल सुरुवातीला लिहिलं आहे. त्याचं बालपण या पहिल्या प्रकरणात आलं आहे. तसं ते जगावेगळंच कुटुंब होतं. त्यांचे वडील रशियन होते, बाबांविषयी विचारल्यावर काय सांगायचं, ते आईने तिला...
    September 26, 03:00 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED