Home >> Magazine >> Madhurima

Madhurima

  • आजी-आजोबांच्या थकलेल्या हातात प्रेम, लळा, काळजी बरेच काही होते. वाढीच्या वयात त्यांचे लक्ष होते. त्यांचे असणेच एक भावनिक आधार होता. सध्या चाळिशीत असलेली पिढी तशी नशीबवान. आजी-आजोबांच्या सावलीत वाढली. बंधने होती; पण मायेची ऊब होती. त्या काळी तरी असे एकत्र कुटुंब म्हणजे नैसर्गिक मानसोपचाराचे एक चालतेबोलते समुपदेशन केंद्रच होते. मा झ्या घरापासून शाळा जेमतेम दहा मिनिटांच्या अंतरावर होती. शाळा सुटण्याच्या वेळेस आजी शाळेबाहेर वाट पाहत असायची. तिच्याबरोबर आम्ही भावंडे चालतच घरी यायचो. खरं...
    August 8, 01:06 AM
  • मोठेपणी आपल्या कार्यक्षेत्रात यशस्वी होणारी व्यक्ती शालेय जीवनात अभ्यासकौशल्यात पारंगत झालेली असते. कारण ही अभ्यासकौशल्ये मुलांच्या भावी जीवनाची सुरुवात असते. या प्रक्रियेत टिपणं काढण्याच्या कौशल्याचं महत्त्व मोठं आहे. म्हणून टिपण अर्थात लेखनकौशल्य आत्मसात करायलाच हवे. महकच्या शाळेतून तक्रार आली होती की, तिच्या वह्या अपूर्ण असतात, अनुक्रमणिका कोरी असते, वर्गात शिकवताना फळ्यावर लिहून दिलेले महत्त्वाचे मुद्दे तिच्या वहीत अर्धवट स्वरूपात लिहिलेले असतात. तिच्या आईने जेव्हा...
    August 8, 01:05 AM
  • डाॅ. बंग दांपत्याच्या संकल्पनेतून साकारलेल्या निर्माण सामाजिक उपक्रमाने जवळपास आठशे कार्यकर्त्या विद्यार्थ्यांची फौज उभी केलीय. उच्चशिक्षित व सामाजिक कर्तव्याला जागत वेगळ्या वाटेवर जीवनमूल्यं जपणाऱ्या पिढीच्या एका वाटसरूच्या वेगळ्या प्रयोगाविषयी... इंजिनिअरिंगला प्रवेश घेतानाच माझ्या लक्षात आलं की, कॉलेजात जाऊन शिकण्याचा जमाना आता संपलाय. पुण्यात पाहिजे ते वर्कशॉप आहेत आणि मतदान करण्याइतकी अक्कलही माझ्याकडं आहे; पण तरीही परंपरेचा पाईक होण्याची पात्रता माझ्या अंगी यावी...
    August 8, 01:04 AM
  • काही दिवसांपूर्वी नाशिकमध्ये अवघ्या काही तासांत सुमारे तीस व्हॉट्सअॅप आणि फेसबुक अकाउंट हॅक झाल्याचे समोर आले. हॅक करण्यात आलेल्या अकाउंटपैकी २६ महिलांचे आहेत. यावरून हॅकर्सनी महिलांना टार्गेट करायला सुरुवात केल्याचे उघड झाले अाहे. नेट सर्फिंग मोबाइलवरून करण्यास अनेक जण प्राधान्य देत आहेत. वापरकर्त्यांची संख्या वाढत असल्याने काॅम्प्युटरऐवजी आता मोबाइलवरून सायबर हल्ले होत आहेत आणि त्यांचे प्रमाण वाढत आहे. कसे होते व्हॉट्सअॅप-फेसबुक अकाउंट हॅक? व्हॉट्सअॅप-फेसबुक अकाउंट हॅक...
    August 8, 01:03 AM
  • पुस्तकांच्या अर्पणपत्रिका बहुतांशी त्रोटक असतात. सदामंगल प्रकाशनातर्फे लवकरच प्रसिद्ध होणाऱ्या दीर्घकथासंग्रहाची ही अर्पणपत्रिका काहीशी दीर्घ, लेखकाचे मनोगत सांगणारी. १ सप्टेंबर १९८० रोजी माझ्या मुंबईच्या नोकरीची सुरुवात झाली तेव्हा मुक्काम होता ठाकूरद्वार नाक्यावरील झावबाच्या वाडीत. तेथून गिरगाव नाक्यावरच्या खटाववाडीतले मौज/सत्यकथेचे कार्यालय अगदी हाकेच्या अंतरावर. नोकरीचा पहिला दिवस होता सोमवार. त्यामुळे संध्याकाळी परतायला उशीर झाला. त्या काळी प्रत्येक होतकरू...
    August 8, 01:02 AM
  • मनाची पकड घेणारी पुस्तके तशी हाताच्या बोटावर मोजण्याइतपतच असतात. असेच एक पुस्तक गेले लिहायचे राहून. पुस्तक वाचताना जाणवते की, अजून खूप काही लिहायचे राहून गेले आहे. लेखक विनायक पाटील यांच्या अनुभवांचा खजिना हा न संपणारा आहे, याची जाणीव हे पुस्तक वाचताना पानोपानी होते. हे पुस्तक राजकीय क्षेत्रातील घडामोडींवर जसा प्रकाश टाकते तसेच ते कृषी क्षेत्रालाही समृद्ध करते. सरकारी व शैक्षणिक कार्यप्रणालीवर भाष्य करते, समाजाला उन्नतीचा मार्ग दाखवते. प्रत्येक घरी हे पुस्तक संग्रही असावे, असे ते...
    August 8, 01:01 AM
  • लोकमान्य टिळकांनी स्वातंत्र्यपूर्व चळवळीत मदत होईल या उद्देशाने गणेशोत्सव सार्वजनिक साजरा करण्याची पद्धत सुरू केली. परंतु कालांतराने विविध कारणांमुळे आज गणपती पुन्हा घराघरांत येऊन बसला. आज सरासरी प्रत्येक कुटुंबात दोन किंवा एकच अपत्य दिसून येते. आईवडील दोघं नोकरी करत असल्यामुळे मुलांची भावनिक आणि सांस्कृतिक उपासमार होत असते. खेळणे, कपडे, पर्यटन यांची हौस पूर्ण होत असते तरीही आता मी काय करू? हा प्रश्न ही मुले पुन्हा पुन्हा विचारत असतात. संध्याकाळी मुले खेळायला बाहेर पडली की काही...
    August 8, 01:00 AM
  • जी प्रसारमाध्यमे प्रेक्षकांना स्त्री-पुरुष समतेचे महत्त्व सांगतात, ती आपल्या कामाच्या ठिकाणी हे तत्त्व किती प्रमाणात अमलात आणतात? प्रसारमाध्यमांत काम करणाऱ्या व्यक्ती स्वत:च्या व्यवहारात समता आणि सर्वसमावेशकता या मुद्द्यांबाबत संवेदनशील असतात का? या मुद्द्यावर करण्यात आलेल्या एका सर्वेक्षणाबद्दल आजच्या सदरात... वेगवेगळ्या प्रसारमाध्यमांतून स्त्री-पुरुष समतेच्या मुद्द्याला हल्ली बऱ्यापैकी महत्त्व मिळायला लागलेलं आहे. जरी चित्रपटांमध्ये, जाहिरातींमध्ये किंवा...
    August 1, 03:06 AM
  • लग्नानंतर लगेच मूल नको असेल तर तसं प्लॅनिंग आधीपासूनच करायला हवं. डॉक्टरांचा सल्ला घ्यायला हवा. याबाबत मुलगा, मुलगी किंवा पालक यांपैकी कुणीही विनाकारण लाज बाळगायचं कारणच नाही. कारण वेळीच आणि योग्य काळजी घेणं कधीही चांगलंच... पुनवेचा चंद्र उगवलेला असतो, हृदयी प्रीतीचा दर्या उसळलेला असतो, दाही दिशा खुललेल्या अन् वनीवनी कुमुदिनी फुललेल्या असतात, नववधू मनी अधीर झालेली असते आणि स्वर्गीय प्रणयरस चहूकडे वितळलेला असतो... आणि अशाच वेळी प्रश्न पडतो, आता गर्भनिरोधक कुठलं वापरावं बरं? कसं...
    August 1, 03:05 AM
  • तरुण मुलाने वा मुलीने आत्महत्या केली की, पहिलं बोट दाखवलं जातं ते आईवडिलांकडे. हे कितपत बरोबर आहे? त्यांची काय बाजू अाहे या बाबतीत? मन्मथ म्हैसकरची बातमी वाचली. मन सुन्न झालं. माझ्यातल्या आईनं मलाच आरोपीच्या पिंजऱ्यात उभं केलं अाणि माझी उलटतपासणी चालू केली. खरंच घर, करिअर अाणि मूल ह्या तिन्ही आघाड्या सांभाळणारी आजची सुपरवूमन मनातून पार हादरून गेली. एका आईच्या भावविश्वाला तडा जाणारी ही घटना आहे. मनीषा म्हैसकर एक उच्चपदस्थ आणि कर्त्यव्यदक्ष अधिकारी. त्यांच्या शासकीय कामाविषयी मी...
    August 1, 03:05 AM
  • आज साप्ताहिक साफसफाईचा कार्यक्रम चालू होता घरात. माझ्या अल्पशा किंवा बहुतांशी नकारात्मक मदतीमुळे (म्हणजे, करायचे छटाक आणि वाढवायचे पसाभर) सिंधू माझ्यावर आतून कावली होती. आतून यासाठी की, वरवर का होईना मी काम करतोय, हे दाखवत होतो. त्यामुळे बाहेर स्पष्ट काही बोलता येत नव्हते. बाहेरच्या खोलीत सर्वात जास्त पसारा अर्थातच अन्वीच्या खेळण्यांचा. स्वतःची खेळणी आत उचलून ठेव, असा सज्जड दम आल्यावरच अन्वीने नाइलाजानेच एक सॉफ्टटॉय उचलले, कसेतरी घसपटत तिच्या रूमपर्यंत घेऊन गेली आणि दारातूनच आत...
    August 1, 03:05 AM
  • लग्न झाले असले म्हणजे दाम्पत्य एकमेकांच्या स्पर्शापासून, शरीरसंबंधांपासून अलिप्त नसणारच अशी एक भ्रामक कल्पना समाजात मूळ धरून आहे. पूर्वापारपासून आपल्याकडे शरीरसंबंधांसाठी लग्नाला सामाजिक अधिष्ठान देण्यात आले आहे,त्यामुळे लग्नाला अनेक दिवस झाले तरी दोघांमध्ये साध्या स्पर्शाचीही देवाणघेवाण झालेली नसणार हे सहजी कोणाला पचतच नाही. पुण्यात राहणारी २१ वर्षांची संध्या. तिचे एमबीबीएसचे शेवटचे वर्ष सुरू होते. संध्याच्या आईवडिलांनी तिचे त्याच वर्षी राघवशी लग्न लावून दिले. राघव...
    August 1, 03:02 AM
  • भारतीय स्त्रीजीवनाचा इतिहास, विज्ञानाने सुसह्य केलेला स्त्रीचा वर्तमान आणि आशादायी भविष्यकाळ यांच्याकडे नीट निरखून पाहिलं तर आपले बरेचसे प्रश्न सुटू शकतात आणि सुखं वाट्याला येऊ शकतात. त्रिकालातील स्त्रीजीवनाचा वेध घेणाऱ्या सदरातला हा लेख... अग्नी प्रथम स्त्रीला सापडला. मग पुरुषांनी स्वतः वा प्राण्यांकरवी तो चोरून आणला, अशा लोककथा सापडतात. तो पुरुषांनी शोधला वा स्त्रीने, हा मुद्दा वादाचा बनवण्याचं कारण नाही. त्याला मुळात काही पुरावे नाहीत आणि कथा दोघांच्याही बाबत सापडतात. अंदाजे...
    August 1, 03:02 AM
  • अनेक घरांमध्ये, शहरी व ग्रामीण दोन्ही भागांमध्ये, जेवण्याची एक पद्धत आढळते. प्रथम पुरुष जेवतात. मग मुलं आणि मग बायका. अर्थातच, पुरुषांनी खाऊन उरलेलं मुलांना वाढलं जातं आणि त्यानंतरही उरतं ते बायकांच्या वाट्याला येतं. यातून बायकांमधलं कुपोषण वाढीस लागतं. त्या जेव्हा गर्भार असतात, तेव्हाही परिस्थिती अशीच राहते आणि त्यांची बाळंही कुपोषित राहतात. या चिंताजनक दुष्टचक्रावर मार्ग काढण्यासाठी दोन स्वयंसेवी संस्थांनी राजस्थानात काही वर्षांपासून एक अभिनव मोहीम हाती घेतली. या मोहिमेची फळं आता...
    August 1, 03:00 AM
  • मुलं नेहमी चांगला विचार करतात; परंतु विपरीत गोष्टी अनुभवायला आल्या की, ती अस्वस्थ होतात. यातील कथा या मुलांच्या अस्वस्थतेचा अाविष्कार आहेत. मुलं आपले अनुभव जेव्हा मांडायला लागतात तेव्हा अनेक प्रतिमा, अनुभव, मनातली भीती, कल्पना यांना ते मूर्त रूप देत असतात. या गोष्टी जशा बाहेरून येतात तशा त्या आतूनही येतात अन् शब्द-चित्रातून साकार होऊ लागतात. मुलं आपले अनुभव, अनुकरण, कल्पकता, सर्जनशीलता या गोष्टींचा वापर माध्यम म्हणून करत असतात. ती एक मानस-भाषिक प्रक्रिया असते की, मूल अभिव्यक्त...
    August 1, 03:00 AM
  • दरवर्षी पुस्तकांशी संबंधित किंवा साहित्यिक विषयावर नीतीन वैद्य आशयचा अंक काढतात. त्यांनी यापूर्वी त्र्यं.वि. सरदेशमुखांनी केलेला शाकुंतलचा अनुवाद सुलभपणे छापला. यंदाच्या वाचकदिनी मराठी वाचकांना वैद्यांनी रवींद्रनाथ टागोरांच्या गीतांजलीचा आशय भेट दिला आहे. मी आबांवर (कवी द. भा. धामणस्कर) लिहीत होतो. तेव्हा कोपऱ्यात नीतीन वैद्य मला खुणावत होते. त्यांनी नुकताच पाठविलेला आशय परिवारचा ग्रंथ वाचक दिनानिमित्त काढलेला टागोर विशेषांक माझ्या पुढ्यात होता. नीतीन वैद्य वर्षाकाठी एखादा...
    August 1, 03:00 AM
  • If you Dont Have a Seat at the Table, You are Probably On the Menu. अमेरिकन सिनेटर एलिझाबेथ वॉरेन यांचं हे विधान. तुम्ही जोपर्यंत धोरणात्मक, निर्णयात्मक पातळीवर काम करण्यासाठी स्वत:ला सिद्ध करत नाही, तोपर्यंत तुमचा विचार केवळ पर्याय म्हणूनच होतो, असा याचा अर्थ. स्वत:चं सरसकट गृहीत धरणं नाकारत, सत्ताकारणात धोरणकर्तीच्या भूमिकेत धडक मारणाऱ्या महिला सरपंचांचे हात, आत्मविश्वासाचं बळ देऊन बळकट केले ते महिला राजसत्ता आंदोलनाच्या, बॉस प्रशिक्षण कार्यक्रमानं... हे बयो, आरक्षणात आलीस म्हणून, नि:श्वास टाकू नकोस. अजेंड्याचे विषय...
    July 25, 03:20 PM
  • एका मुलीची शाळा बंद करून अवघ्या १२व्या वर्षी पालकांनी तिचे लग्न लावून दिले. पुढारलेला समाजही हे सगळे बघतच राहिला. ही घटना मनाला बोचणारी ठरली, अन् शुभांगी शिंदे यांनी समाजात जागृती करण्याचा ध्यास घेतला. जिजाऊ, अहिल्यादेवी आणि सावित्रीबाई फुले या क्रांतिकारी स्त्रियांविषयी एकपात्री प्रयोग सादर करून शुभांगी समाज प्रबोधन करत आहेत. ज्यां च्या संस्कारांमुळेच शिवाजीराजे घडले, ज्यांनी नुसत्या गोष्टी सांगितल्या नाहीत तर सदरेवर शेजारी बसवून राजकारणाचे पहिले धडेही दिले. शिवरायांच्या मनात...
    July 25, 12:00 AM
  • बीबीसी या जगप्रसिद्ध वृत्तवाहिनीतील महिला व पुरुष कर्मचाऱ्यांच्या पगारात किती प्रचंड तफावत आहे, त्याचे वृत्त जगभरात गाजते आहे. सर्वाधिक पगार मिळवणाऱ्यांच्या यादीत पहिले सात पुरुष आहेत. या यादीतील ९६ कर्मचाऱ्यांमध्ये केवळ एक तृतियांश महिला आहेत. ही माहिती उघड झाल्यापासून, या प्रकरणाने ब्रिटनमध्ये राजकारणी वळणही घेतले आहे. ही बातमी ब्रिटनमधली असली तरी त्याची दखल आपण घ्यायला हवी, यावर जास्तीत जास्त चर्चा करायला हवी, कारण अशी परिस्थिती जगभरात सगळीकडे आहे, अर्थात भारतातही. अगदी...
    July 25, 12:00 AM
  • पाण्यात पडलं की पोहता येतं, हे आयुष्यातल्या सगळ्याच बाबतीत लागू होत नाही. विशेषत: प्रसूती आणि आईपण या परमोच्च आनंद देणाऱ्या गोष्टीत तर नाहीच नाही. थोडं स्वत:च्या प्रॅक्टीकलमधून आणि बरंचसं मोठ्यांच्या अनुभवांतून शिकण्याच्या या गोष्टीही प्लॅन केल्या तर त्यापासून मिळणाऱ्या आनंदानं झोळी भरते... डॉक्टर, आपण बर्थ प्लॅन कधी करायचा? अगं, आपल्याकडे कोणी करत नाही. पण तुम्ही दिलेल्या फाइमध्येच दिलेलं आहे ते. ठीक आहे, आपण करू या. प्रसूतीसाठी एका मोठ्या हॉस्पिटलमध्ये माझी नावनोंदणी केली होती....
    July 25, 12:00 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED