Home >> Magazine >> Madhurima

Madhurima

  • एकाच अंकात वटपौर्णिमेवरची कविता आणि विधवा दिनानिमित्त लेख हा विरोधाभास वाटू शकतो. परंतु, हा विरोधाभासच जणू भारताची एक ओळख बनून गेला आहे. राजकीय पक्षांच्या प्रमुखपदी महिला आहेत (सोनिया गांधी, मायावती, ममता बॅनर्जी, इ.) पण मतदार यादीत सोडा, रेशन कार्डांवर अद्याप हजारो महिलांची नावं नाहीत. देशाची संरक्षणमंत्री एक महिला आहे, पण सर्वसामान्य महिला अनेक गावाशहरांमध्ये असुरक्षित जीवन जगताहेत. अनेक बँकांमध्ये उच्च पदांवर महिला कार्यरत आहेत पण हजारो कमावत्या महिलांना त्यातला एक पैसा खर्च...
    June 26, 07:59 AM
  • आपला समाज एका मोठ्या स्थित्यंतरातून जातोय, कुटुंब आणि विवाह या दोन संस्था बदलताहेत, त्या अधिक मोकळ्या होऊ लागल्या आहेत. साहजिकच या दोन्हीशी निगडित असलेला एक मोठा घटक, वंशवृद्धी, बदलतोय. म्हणजेच, मूल नको असा निर्णय घेणाऱ्या जोडप्यांची संख्या वाढतेय. निव्वळ आळस, कंटाळा ही कारणं या निर्णयामागे नाहीत, हे तर निश्चित. मग काय आहे, ज्यामुळे ही जोडपी असं ठरवतायत, याचा मागोवा घेणारं हे सदर. मूल होऊ न देता समाधानी आयुष्य जगणाऱ्या काही जणांशी बोलून तयार झालेलं. के ल्याने देशाटन... असं काहीसं ऐकलेलं...
    June 26, 07:52 AM
  • संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या वतीने २०१० पासून २३ जून हा आंतरराष्ट्रीय विधवा दिन म्हणून पाळला जातो. बहुतांश देशांत विधवांची स्थिती वाईट आहे. समाज त्यांना भेदभावाची वागणूक देत असतो. या परिस्थितीत सकारात्मक बदल व्हावा हा या दिनामागचा मुख्य उद्देश. या दिनानिमित्त आजची कव्हर स्टोरी. जा गतिक स्तरावर विधवांच्या प्रश्नांवर काम करणाऱ्या लुम्बा फाउंडेशनच्या वतीने २०१५मध्ये एक अभ्यास करण्यात आला. या अभ्यासात २४ देशातील विधवांच्या स्थितीचा आढावा घेण्यात आला होता. विधवांच्या संदर्भात अशा...
    June 26, 07:47 AM
  • सौंदर्य स्पर्धा भारतातही आता चांगल्याच रुळल्या आहेत. या स्पर्धा जिंकणाऱ्या अनेक युवती चित्रपट वा जाहिरात क्षेत्रात यशस्वी झालेल्या आपण पाहतो आहोत. सौंदर्यवतीचा किताब जिंकण्यासाठी अनेक राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये स्विमसूट वा बिकिनी फेरी पार करणं आवश्यक असतं. मात्र, आता स्त्रीदेहाचं प्रदर्शन करणारी ही फेरी बाद करण्याचा निर्णय अमेरिकेतील सर्वात मोठ्या सौंदर्य स्पर्धेच्या आयोजकांनी नुकताच जाहीर केला आहे. त्या निमित्ताने या विषयाच्या विविध पैलूंचा आढावा घेणारी ही...
    June 19, 03:00 AM
  • भारतीय स्त्रीजीवनाचा इतिहास, विज्ञानाने सुसह्य केलेला स्त्रीचा वर्तमान आणि आशादायी भविष्यकाळ यांच्याकडे नीट निरखून पाहिलं तर आपले बरेचसे प्रश्न सुटू शकतात आणि सुखं वाट्याला येऊ शकतात. त्रिकालातील स्त्रीजीवनाचा वेध घेणाऱ्या सदरातला हा लेख. महाराष्ट्रातील सामाजिक परिस्थिती ही यादवकाळाच्या अस्तापासून पेशवाईच्या अस्तापर्यंत, म्हणजे सुमारे पाचशे वर्षांपर्यंत सर्वसाधारणपणे एकसारखी होती. (मराठ्यांचा इतिहास, खंड १; ग.ह. खरे) त्यामुळे राजवटी बदलत गेल्या तरीही सर्वसामान्य माणसांच्या...
    June 19, 03:00 AM
  • बसमध्ये समोर दोघीजणी गप्पा मारत होत्या. पंचविशीतल्या असतील. एक दुसरीला सांगत होती, तुझ्या मुलाला सगळं खायची सवय लाव हं, नाहीतर माझ्यासारखी अवस्था होईल. मला आईने लहानपणी फार लाडावून ठेवलं होतं. म्हणून माझे आता फार नखरे असतात खाण्यापिण्याचे. जर पंचविशीतल्या मुलीला हे कळतंय की, लहान असताना आईने केलेल्या लाडांमुळे तिला आज अनेक पदार्थ आवडत नाहीत, तर तिला हे कळत नाही का, की आपण आवडत नसलेले पदार्थही आता हळुहळू खाऊन पाहायला हवेत? सवयीने ते आवडू लागतील. किंवा आवडले नाहीत तरी आरोग्याला पोषक म्हणून...
    June 19, 03:00 AM
  • कधी संबळ, तर कधी दिमडीच्या वाद्यावर आपला हात चालवत आपल्या वाघ्याच्या सहकार्याने जागरण गोंधळाचा पारंपरिक कार्यक्रम पार पाडत आपल्या सांस्कृतिक कलेचा वारसा जपण्याचे कार्य मथुरा मुरळी करत आहे. जागर मांडला जागराला यावे... जेजुरीच्या खंडेराया जागरणाला यावे... पुण्यापासून साधारण ५१ किमी अंतरावर असलेल्या महाराष्ट्राचे कुलदैवत असलेल्या जेजुरीत ही मथुरा मुरळी आपली कला सादर करते. दर दिवशी येणाऱ्या अनेक भाविकांच्या वतीने जागरण गोंधळाचा कार्यक्रम करण्याचे काम ही मथुरा मुरळी आपल्या...
    June 19, 03:00 AM
  • तुम्ही किती तटस्थ राहता हे तुमच्या व्यक्तिमत्त्वाच्या घडणीवरही अवलंबून असतं. तुमचा जगाकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन आणि त्या जगात तुमचं स्थान काय असावं याची तुमची समज, सशक्तीकरण आणि अधिकार याबद्दलच्या भावना आणि विशिष्ट गोष्टींना सामोरं जाया बाबतीत तुम्ही काय विचार करता, कशी कृती करता यावर तटस्थ व्यक्तिमत्त्वाचं प्रमाण दिसून येतं. निर्मलाबाई अरूपाला म्हणाल्या की, उरलेलं अन्न काढून ठेवलंस, पण भांड्याला किती भाजी लागलीय. भाताचं भांडं बघ. अर्धं अन्न तसंच आहे. हेच शिकवलं तुझ्या आईनं?...
    June 19, 03:00 AM
  • शून्य कचरा जीवनशैलीकडे वाटचाल म्हणजे वस्तूंचा त्याग करून संन्याशाचं जीवन जगणं नसून आपल्या जीवनशैलीकडे डोळसपणे बघून आवश्यक त्याच आणि आवश्यक तशाच गोष्टी करणं हे आपलं ध्येय असायला हवं. हे साध्य होणं कठीण असलं तरी जगभर बऱ्याच ठिकाणी तसे प्रयत्न सुरू झाले आहेत. रोज आपण नको असलेल्या, आपल्याला निरुपयोगी वाटणाऱ्या किंवा वापर करून झालेल्या वस्तू सर्रास कचरापेटीत टाकत असतो. एकदा ती वस्तू कचऱ्यात टाकली की तिचा-आपला संबंध संपला. परंतु पर्यावरणाची सगळ्यात जास्त हानी आपण या कचऱ्याच्या...
    June 19, 03:00 AM
  • स्नॅपचॅट हा सोशल मीडिया नसून एक नेटवर्किंग साइट आहे असे अनेकदा म्हटले जाते. इथे सदस्य फोटो शेअर करतात, व्हिडिओ शेअर करतात. इथल्या पोस्टद्वारे अनेक सदस्य एकमेकांशी संपर्क करू शकतात. त्यामुळे स्नॅपचॅट केवळ नेटवर्किंग साइट नसून त्याचा वापर सोशल मीडिया म्हणूनच होतो आहे. २०११ च्या सप्टेंबरमध्ये सुरू झालेली स्नॅपशाॅट नावाची कंपनी गेली काही वर्षे फोटो कसे हाताळायचे, त्याची मांडणी कशी करायची, यामध्ये वेगवेगळ्या पद्धतीचे बदल करते आहे आहे. त्याचा एकत्रित परिणाम म्हणजे तरुणांमध्ये स्नॅपचॅट...
    June 19, 03:00 AM
  • अनेक व्यक्ती अशा असतात ज्यांचं मूलभूत शिक्षण ज्या विषयात असतं, त्या क्षेत्रात कार्यरत राहून त्या कला क्षेत्रात उत्तम कामगिरी करत असतात. नाटकं व चित्रपटांत असे अनेक कलाकार आहेत, ज्यांचा व्यवसाय वेगळाच आहे. अशा कलाकारांची ओळख या सदरात करून देत असतो. डॉ. ओक यांच्यावरच्या लेखाचा हा उत्तरार्ध. औषधशास्त्र आणि संगीत या दोन्ही विषयांतला डॉ. ओक यांचा व्यासंग पाहता, ३० वर्षं दररोज १२ तासांची नोकरी आणि एकीकडे संगीत या दोन्ही गोष्टी एका वेळी सक्षमपणे सांभाळणं कठीण नाही का गेलं, हा साहजिक प्रश्न मी...
    June 19, 03:00 AM
  • बारकुल्या बारकुल्या ष्टोऱ्या ही प्रसाद कुमठेकर यांची दुसरी कादंबरी. त्यात आयुष्याची खोल करुणायुक्त समज आहे, बदलता काळ आपल्याबरोबर फरपटत येण्याची सक्ती करतोय, तिला नाकारणे आहे. बारकुल्या बारकुल्या ष्टोऱ्याला कादंबरी म्हटले असले तरी ही सलग काही कथानक असलेली कादंबरी नव्हे. यातल्या अनेक छोट्या गोष्टींच्या गोधडीत अनेक मी आहेत. वेगवेगळ्या तिठ्यांवरून गावाकडे पाहणारे अनेक मी. एका अर्थी हे बदलत्या ग्रामजीवनाचे विश्वरूपदर्शन. या गोधडीत वेगानं बदलत गेलेल्या गतायुष्याबद्दलचा उबदार...
    June 19, 03:00 AM
  • ओटीपोटात दुखणं ही जवळपास सर्वच महिलांची तक्रार असते. सामान्य वाटणारं हे दुखणं बऱ्याचदा अंगावर काढण्याकडेच कल असतो. काय असतं हे ओटीपोटात दुखणं? कशामुळं होतो हा त्रास? ज्या तक्रारीमुळे पेशंटइतकेच डॉक्टरही वैतागतात अशी एक तक्रार म्हणजे, सारखं ओटीपोटात दुखतंय. कितीही शोधा, कधीकधी काहीही थांग लागत नाही. ही तक्रार तर कॉमनली आढळणारी. दहातल्या एक-दोन पेशंट तरी या तक्रारीसाठी येतात. असे पेशंट अनेक अवस्थांमध्ये आढळतात. बहुतेकदा बरेच दिवस अंगावर काढलेले असते. योग्य डॉक्टरला दाखवलेलेच नसते....
    June 12, 03:41 PM
  • तुम्ही शेती करत असाल तर नक्कीच, पण शेतकरी नसाल तरीही, ज्या पावसाची आतुरतेने वाट पाहत असता तो आलाय. या पावसाला आता आपण सर्रास मान्सून या नावाने ओळखतो. त्या मान्सूनचं स्वागत करणारी ही कव्हर स्टोरी. मान्सून केरळात दाखल, लवकरच महाराष्ट्रात. वर्तमानपत्र उघडल्यावर सकाळीच ही बातमी वाचली, वाचूनच मनावर जलधारेचा शिडकाव झाला. चैत्र पालवीला वैशाख वणव्यानं चांगलंच भाजून काढलेलं, सूर्याच्या प्रखरतेनं पोळून निघालेल्या सृष्टीच्या चराचराला मृग नक्षत्राचे वेध लागलेले... रापलेली जमीन असो की...
    June 12, 01:00 AM
  • कुलपाची किल्ली ही म्हटलं तर क्षुल्लक वस्तू. पण रस्त्यात सापडलेल्या किल्लीमुळे नायकाचं विचारचक्र कसं सुरू होतं आणि वळणावळणानं ते कुठं येऊन थांबतं याचं वर्णन करणाऱ्या मूळ कन्नड लेखक के गणेश कोडुरू यांच्या कथेचा हा अनुवाद... ऑफिसातून निघालेला अनंता घराजवळच्या बस स्टॉपवर उतरून नेहमीप्रमाणे चालत चालत घरी निघाला. तंद्रीत चालत असताना अचानक त्याला रस्त्यात धुळीत पडलेली एक किल्ली दिसली. ही किल्ली कोणाची असावी? ती अशी कशी पडली असेल? तो विचार करू लागला. पण या किल्लीची काय कथा? या शहरातल्या...
    June 12, 01:00 AM
  • अगदी दहापंधरा वर्षांपूर्वीपर्यंत, वार्षिक परीक्षा संपण्याची तारीख होती १३ एप्रिल आणि नवीन शैक्षणिक वर्ष सुरू होण्याची तारीख होती १३ जून. विदर्भात उन्हाळ्यामुळे ही तारीख थोडी पुढची असते. तो काळ होता राज्यभर राज्य शिक्षण मंडळाच्या शाळा असण्याचा, म्हणजे एसएससी बोर्डाचा. गेल्या काही वर्षात वेगवेगळ्या परीक्षा मंडळांना शाळा संलग्न होऊ लागल्या आणि शाळांचं वार्षिक सत्र सुरू होण्याच्या व संपण्याच्या तारखा वेगवेगळ्या झाल्या. एसएससीच्या शाळा अजूनही हेच वेळापत्रक पाळतात. बाकी कोणाला...
    June 12, 01:00 AM
  • त्रिकोणमितीचे नियम विद्यार्थ्यांना खूप नंतर शिकवले जातात. जेव्हा ते नियम शिकवले जातात, तेव्हा ती कोरडी, निरर्थक सूत्रं म्हणून येतात. पण जर त्या सूत्रांचा उपयोग काय याचा पाया तुम्ही आधीच घालून ठेवला असेल तर तेव्हा त्यांना ती शिकताना कंटाळा वाटण्याऐवजी ते का शिकतो आहोत हे समजेल. आणि जेव्हा मुलांना ज्ञान का मिळतं आणि त्याचा उपयोग कसा करावा हे कळतं, तेव्हा शिकण्यातून आनंद मिळतो. एव्हरेस्ट हे जगातलं सर्वात उंच शिखर. या शिखराची उंची २९०२९ फूट किंवा ८८४८ मीटर आहे. आपल्याला ही माहिती शोधून...
    June 12, 01:00 AM
  • बरणीवर सावली पडली आणि आमसुला टरकली. आता कोणीतरी येणार, आपल्याला नेणार आणि आमटी नाहीतर कुळथाच्या पिठल्यात आपला भविष्यकाळ ठरलेला. रातांब्याच्या बनातले बालपण, मोहक फिक्कट पांढऱ्या-गुलाबीसर गराला कवटाळून काढलेले दिवस, आणि मग एके दिवशी इतर रातांब्यांच्या सालांबरोबर उन्हात घर. पण या वेळी वेगळेच घडले. थंड पाण्यात थोड्या वेळ डुंबणे, कोणाच्या तरी हाती लागून चुरले जाणे, आणि मग ते सर्व पाणी गाळून, जणू सोमरस असल्यासारखे पातेल्यात. थोडे पाणी घालून उकळणे, आणि मग एक सुंदर तूप जिऱ्याची मीठ मिरची...
    June 12, 01:00 AM
  • डॉक्टर फक्त शरीरावरच उपचार करतात असं नाही. मनाच्या दुखण्यावरही डॉक्टरांची मात्रा लागू पडते. पण जेव्हा रुग्णाच्या मनावर उपचार करता करता डॉक्टरच बुचकळ्यात पडतात तेव्हा? हल्लीच्या संवेदनाहीन समाजात डॉक्टर म्हणून संवेदनशील असणं त्रासदायक ठरतं. कारण डॉक्टर म्हणजे फक्त शरीराच्या तक्रारींसाठी असतो असं नाही. ग्रामीण भागात काम करताना अगदी नवराबायकोची भांडणं सोडवण्यापासून सासूसुनेची दिलजमाई करेपर्यंत सगळ्या गोष्टी घरचा सदस्य असल्याप्रमाणे पार पाडाव्या लागतात. पण जेव्हा खरोखर काही...
    June 12, 01:00 AM
  • रोमँटिक गाण्याच्या चित्रीकरणात पावसाचा हातभार लागतोच पण रोमान्स काही प्रेक्षणीय नसतो. तो अनुभवायचा असतो. ओल्या शरीराला चिकटलेल्या नजरा म्हणजे थोडाच रोमान्स असतो? पाऊस अंगावर कोसळला नाही तरी चालेल पण मनात झिरपावा लागतो. सिनेमातील गाण्याच्या चित्रीकरणातील पाऊस नाठाळ असतो, खोडकर असतो, व्रात्य असतो, एखादी फटाकडी मिळाली तर चावटही होतो, अंगाला झोंबतो, कधी नजरेच्या मर्यादाही ओलांडतो. रोमँटिक गाण्याच्या चित्रीकरणात पावसाचा हातभार लागतोच पण रोमान्स काही प्रेक्षणीय नसतो. तो अनुभवायचा...
    June 12, 01:00 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED