Home >> Magazine >> Madhurima

Madhurima

  • लिंगाधारित गर्भपातांना आळा घालतानाच, वैध गर्भपातांना कायद्याचं संरक्षण आहे आणि हे स्त्रियांच्या हिताचंच आहे, हे लक्षात ठेवायला हवं. स्त्री-पुरुष समानतेचे धडे गिरवायला हवेत, तरच मुली जन्माला येण्याचं प्रमाण वाढेल, फक्त सोनोग्राफी आणि गर्भपातांवर बंदी आणून नाही. लिंग गुणोत्तर ढळढळीतपणे ढळत असताना सरकारने निव्वळ बघ्याची भूमिका घेतली होती. सर्वोच्च न्यायालयाने कानपिचक्या दिल्या आणि कायद्याच्या अमलाला गती आली. पण आता प्रशासनाला आणि स्त्रीवाद्यांना कायद्याचा अंमल चढला असं म्हणायची...
    November 28, 01:05 AM
  • गृहिणीचंं काम सरसकट गृहीत धरलं जातं. ते तिचं कर्तव्यच, असं मानणाऱ्यांची भारतात कमी नाही. अशा स्त्रियांच्या घरकामाच्या श्रमाची किंमत कधीच केली जात नाही. मग जिथं शारीरिक श्रमांकडे दुर्लक्ष तिथं भावनिक श्रमाचं मोल कसं कळायचं? कर कर करा मर मर मरा दळ दळ दळा मळ मळ मळा तळ तळ तळा तळा आणि जळा. धूव धूव धुवा शीव शीव शिवा चीर चीर चिरा चिरा आणि झुरा कूढ कूढ कुढा चीड चीड चिडा झीज झीज झिजा शिजवा आणि शिजा कर कर करा मर मर मरा विंदा करंदीकर यांची ही कविता तुम्ही नक्कीच कधी तरी वाचली, ऐकली असेल. गृहिणीच्या...
    November 28, 01:05 AM
  • कार्यालयीन जागी लैंगिक हिंसा/अत्याचारांची वाच्यता करणारी #metoo चळवळ सुरू झाली आणि तिचं लोण भारतात येऊन पोचलं, तेव्हा तिच्याबद्दल लिहिलं होतंच. पण आता गेल्या दोनेक महिन्यांत अनेक पुरुषांनी केल्या कृत्याची जबाबदारी घेऊन नोकरीचे राजीनामे दिले आहेत, स्त्रियांची माफीही मागितली आहे. आणखीही बरेच पुरुष बाॅस पायउतार होण्याची चिन्हं आहेत. अर्थात ही पाश्चिमात्त्य जगातली ही उदाहरणं, कारण भारतातल्या स्त्रिया अजून गप्पच आहेत. पण म्हणजे त्यांना असं काही भोगावं लागलं नाहीये, असं नाहीच. आपल्याकडे...
    November 28, 01:05 AM
  • दिव्यांग व्यक्तींकरिता भारत सरकारने सुगम्य भारत योजना सुरू करून विकलांग विकासाच्या दृष्टीने जे पाऊल उचलले ते सकारात्मक व प्रेरणादायी आहे. पुढच्या आठवड्यात असणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय विकलांग दिवसाच्या निमित्ताने, या क्षेत्रात काय करता येऊ शकतं, याविषयीचं टिपण. माननीय पंतप्रधान व मुख्यमंत्री महोदय, सशक्त, सुदृढ, आणि निर्व्यंग मूल असावे व त्याच्या संगोपनात आपण आपलेच सिंहावलोकन अनुभवावे, हे खरे तर प्रत्येकाचेच स्वप्न असते. मात्र काही स्वप्नांना अपंगत्वाचा शाप जन्मत:च लाभतो. किंबहुना...
    November 28, 01:04 AM
  • राग तर आपल्या माणसावरच निघतो नं? छोटेसे भांडण प्रेमाची गोडी अजून वाढवते. योग्य त्या वेळात निचरा मात्र व्हायला हवा. शांतपणे बोलून चुकीची जाणीव झाली तर प्रसंगी क्षमा मागून पडलेले अंतर बुजवता येते. माहीमचा समुद्र भलताच खवळला होता. सोसाट्याचा वारासुद्धा त्याला साथ देत होता. निसर्गाच्या रुद्रावताराला शोभेसेच त्या दोघांचे भांडण चालू होते. नच सुंदरी करू कोपाचे प्रात्यक्षिक बघत होते मी. फक्त मीच नाही तर अनेक साक्षीदार होते, पण त्या लटक्या रागाला आणि त्याच्या मिनतवारीला कोणतेही औषध लागू...
    November 28, 01:04 AM
  • लोकविलक्षण व्यक्तींच्या जीवनाविषयी असलेल्या आदर, आकर्षणापोटी इतर अनेक व्यक्तींचा त्यांना निकट सहवास लाभणे स्वाभाविक असते. स्त्री-स्त्री व पुरुष-पुरुष संबंध ज्या निकोपपणे बघितले जातात त्याप्रमाणे स्त्री-पुरुष मैत्री समजून घेतली जात नाही. प्रेमातून प्रेमाकडे हे अरुणा ढेरे यांचं स्त्री-पुरुष मैत्रीचा, विशेषतः लग्नबाह्य मैत्रीचा धांडोळा घेणारं पुस्तक नुकतंच वाचनात आलं. मैत्री, सौहार्द, जिव्हाळा, प्रेम, दैहिक अथवा अदैहिक अशा अनेकपदरी गुंतागुंतीच्या बारकाव्यांनी समृद्ध असणारे...
    November 28, 01:00 AM
  • अस्वच्छतेमुळे केसांमध्ये तयार होणाऱ्या जटांकडे आजही अंधश्रद्धेच्या चष्म्यातूनच पाहिलं जातं. अगदी उच्चशिक्षित वर्गही याला अपवाद नाही. मात्र पुण्याच्या नंदिनी जाधव गेल्या पाच वर्षांपासून यामागची शास्त्रीय कारणं महिलांना, त्यांच्या कुटुंबियांना समजावून सांगतात. अनेक महिलांच्या जटा कापून नंदिनीताईंनी अनेकींना जट येणं या प्रकारापासून मुक्ततेचा आनंद दिला आहे. तु मच्या अंगात येत असेल नाही का? हो, पण तुम्हांला कसं कळलं. तुमच्या डोक्यावरच्या जटा पाहून. या जटांनी मानेवर ताण येत...
    November 21, 01:26 AM
  • भारतीय स्त्रीजीवनाचा इतिहास, विज्ञानाने सुसह्य केलेला स्त्रीचा वर्तमान आणि आशादायी भविष्यकाळ यांच्याकडे नीट निरखून पाहिलं तर आपले बरेचसे प्रश्न सुटू शकतात आणि सुखं वाट्याला येऊ शकतात. त्रिकालातील स्त्रीजीवनाचा वेध घेणाऱ्या सदरातला हा लेख. असे मानले जाते की, वैदिक काळात स्त्रियांची स्थिती तुलनेत चांगली होती. त्यानंतरच्या स्मृतिकाळात स्त्रियांचे स्वातंत्र्य संकुचित होत गेले, त्यांचे अनेकविध क्षेत्रांमधले हक्क मर्यादित झाले; त्यापुढील टीका-निबंधांच्या काळात ही बंधनं घट्ट होऊन...
    November 21, 01:24 AM
  • राज्य सरकार लवकरच प्लॅस्टिकवर बंदी घालणार आहे. तशी प्लॅस्टिकच्या अगदी पातळ पिशव्यांवर बंदी आहेच. परंतु या बंदीकडे बहुतांश भारतीयांनी त्यांच्या अंगभूत गुणांमुळे दुर्लक्ष केलेलं आहे. आता नव्याने ही बंदी येतेय, तिचा आपण मान राखू, अशी आशा. प्लॅस्टिकचा वापर गेल्या वीसेक वर्षांत प्रचंड वाढलाय, हे लक्षात आलंय का तुमच्या? आपल्या स्वयंपाकघरात पाहिलंत तर हे अगदीच स्पष्टपणे कळेल. मुख्य म्हणजे डबे. पितळेच्या डब्यांची जागा स्टीलच्या डब्यांनी घेऊनही जमाना झाला, पण या स्टीलच्या डब्यांऐवजीही आता...
    November 21, 01:23 AM
  • सायंटिफिक ही फॅशन होऊ पाहणाऱ्या आजच्या काळात पालकत्वही सायंटिफिक च हवं. आणि त्यासाठी मुलांना लहानमोठ्या मुद्द्यांबाबत, नविन विषयाबाबतीत पडणाऱ्या प्रश्नांची उत्तरं देण्यासाठी पालकांचीही अभ्यासाची तयारी हवीच.... तीन वर्षांची वीहा आपल्या आजीला मारत होती. आजी म्हणाली, असं मारायचं नाही, पाप लागतं. वीहाची तरुण मावशी पटकन म्हणाली, आजीला सांग, पाप लागत नाही. एखाद्या नास्तिकाने हा संवाद ऐकला तर तो म्हणेल, अगदी बरोबर. पाप बीप सब झूठ है! एखाद्या आस्तिकाने हा संवाद ऐकला तर तो म्हणेल, या आजकालच्या...
    November 21, 01:22 AM
  • बदललेली जीवनशैली, आहारविहाराच्या सवयी, ताणतणाव, लग्न करताना वाढलेले वय अशा एक ना अनेक कारणांनी आजकाल वंध्यत्वाचे प्रमाण वाढलेले आहे. परंतु मूल हवंय का आणि का हवंय, या दोन प्रश्नांची उत्तरे अनेकदा खुद्द त्या जोडप्याकडेच नसतात, असं मांडणारा हा लेख. रविवारची सकाळ आणि फोन वाजला. पलीकडनं विनंती करण्यात आली. डॉक्टर, आमच्या डाॅक्टरांनी आजचं इंजेक्शन सकाळीच घ्यायला सांगितलंय. प्लीज तुम्ही येऊ शकाल का? फॅमिली फिजिशियन म्हणून तुम्ही काम करत असाल आणि त्यातही डोळे उघडे ठेवून आणि बुद्धी...
    November 21, 01:21 AM
  • रंग, रूप, पैसाअडका, सोशल स्टेटस यापेक्षाही महत्त्वाची आहे ती स्वप्रतिष्ठा. कारण यातल्या किती तरी गोष्टी नसल्या तरी माणसाचं कुठंच काहीही अडत नाही. मात्र, स्वप्रतिष्ठेच्या जाणिवेचा अभाव असेल तर जगणं नकोसं होऊन जातं. ऑफिसच्या फंक्शनमध्ये स्मिता आणि प्रदीप दोन्ही मुलांना घेऊन गेले तेव्हा फार खुश होते. पण जेव्हा घरी आले तेव्हा अवंतीचा चेहरा पाहून सगळ्यांचाच मूड ऑफ झाला. स्मिता गोरीपान, प्रदीप काळसर रंगाचा. तसाच फरक अवंती आणि आरूषमध्ये होता. लहानपणापासूनच तिथे जायचा तिथे हाच प्रश्न विचारला...
    November 21, 01:20 AM
  • एक्क्याचा बैल असो किंवा बाहुलीचे अश्रू , पुरस्काराचे गुपित किंवा मग जगाची ओळख वादळ यांसारख्या सुंदर कथांचा गोफ म्हणजे, आमच्या गोष्टी हे नरेंद्र लांजेवार संपादित छोट्यांचं पुस्तक. खेड्यापाड्यातलं मूल वाचतं व्हावं, त्यांच्यापर्यंत पुस्तकं पोहोचावीत यासाठी प्रयत्नरत असणाऱ्यात एक नाव आवर्जून घ्यावं लागतं; नरेंद्र लांजेवार यांचं. पेशाने ग्रंथपाल असणारे नरेंद्रदादा, खरंतर ग्रंथपाल हा शब्द त्यांच्यासाठी खूप छोटा आहे, कारण त्यांनी केवळ ग्रंथ सांभाळले नाहीत तर ते वाचत्या हातात पोहोचते...
    November 21, 01:03 AM
  • लहान मुलांचं एक बरं असतं, त्यांच्यातल्या त्यांच्यात फार पटकन मैत्री होते! अगदी नाव-गाव माहीत नसेल तरीही, समोरचा त्यांच्या लहान या कॅटेगरीत बसला की झाली मैत्री. युगनेसुद्धा आपल्या चिंटुर-पिंटुर मित्रमैत्रिणींचं एक मित्रमंडळ बनवलंय. त्यात सगळ्यांमध्ये कच्चा लिंबू म्हणून याचीच दादागिरी. त्यांच्या दंग्याला कंटाळून कोणा एकालाही ओरडा दिला तरी सगळेच दोन मिनिटांचं मौन पाळल्यासारखं शांत बसतात. शिवाय ओरडणाऱ्या व्यक्तीला आमच्या धुसफुशा युगच्या जळजळीत कटाक्षाचा सामनाही करावा लागतो. युग...
    November 21, 01:02 AM
  • आपल्या सर्वांनाच गौतम बुद्धांची गोष्ट माहीत आहे. आपल्या मुलाला कधीच कोणतीच वाईट गोष्ट, दु:ख बघायला लागू नये म्हणून या राजपुत्राचे आईवडील खूप काळजी घेतात. त्याच्या अवतीभवती कायम चांगलंच चित्र ठेवतात. मुलगा मोठा होतो. एके दिवशी बाहेर पडतो. समाजाचं दु:खी चित्र दिसतं. हे भयानक वास्तव तो पचवू शकत नाही. त्याला विरक्ती येते आणि तो गौतम बुद्ध होतो. सांपत्तिक स्थिती चांगली असलेल्या घरांमधील तरुण मुलं आत्महत्या करतात, त्याविषयीच्या बातम्या वाचताना ही गोष्ट आठवते. कुणी गेममध्ये हरलं म्हणून, कुणी...
    November 21, 01:01 AM
  • जयवंत दळवींच्या साहित्य लेखनाचा आवाका चक्रावून टाकणारा आहे. त्यातल्या घटना, त्यातली पात्रं आणि परस्परव्यवहार अत्यंत गुंतागुंतीचे आहेत. हा गुंता अलगदपणे सोडवून कुतूहलपूर्ती करणारे आस्वादक लेखन हा संजय कळमकर लिखित प्रस्तुत ग्रंथाचा गुणविशेष आहे. साहित्यावरील किंवा साहित्यसंबंधाने केलेली चिकित्सा ही साहित्याची सर्वांगीण समीक्षा असते. गुणदोषात्मक चिकित्सा करून, आस्वादपूर्वक साधलेली मूल्यमापनात्मक निर्णयप्रक्रिया असे तिचे स्वरूप असते. सामान्य संशोधनपद्धतीनुसार अभ्यासकाने...
    November 21, 01:00 AM
  • बालपण जपूया, आज बालदिन. आपले पहिले पंतप्रधान पं. नेहरू यांना लहानग्यांचं विशेष प्रेम होतं म्हणून त्यांच्या जन्मदिनी आपण बालदिन साजरा करतो. नेहरूंना होतं तसं आपल्यातल्या बहुतेकांना लहान मुलांचं कौतुक असतंच. आपण त्यांचं कोडकौतुक एरवीही करतोच. पण आज शाळांमध्ये वगैरे विशेष लाड होतील त्यांचे. सोशल मीडियावर अनेक जण लहानपणीच्या आठवणींना उजाळा देतील, लहानपणचे फोटो टाकतील, वगैरे. हे फोटो पाह्यल्यावर एक गोष्ट अगदी ठळकपणे जाणवते ती म्हणजे आजच्या मुलांपेक्षा पूर्वी मुलं कपडे कसे वेगळे घालत असत...
    November 14, 08:06 AM
  • आजच्या घडीला खूप बिकट अवस्था झाली आहे शिक्षणाची. प्राथमिक शिक्षणापासून उच्च शिक्षणापर्यंत सगळीकडे गोंधळच दिसून येतो. बारावीनंतर एमबीबीएस प्रवेशासाठी सीईटी होणार की नीट होणार, मुंबई विद्यापीठाच्या परीक्षांचे प्रश्न, डीएड, बीएड करून नंतर टीईटी द्यायची, मग पुन्हा नोकरीसाठी अजून एक सीईटी. म्हणजे शिक्षक होण्यासाठी तीन वेळा परीक्षा,ऑनलाइन फॉर्म, जाहिराती, आणि निकाल. सतत काहीतरी नवीन होतंय आपल्याकडे. जुनं जे चालू होतं, ते खूपच चुकीचं होतं का? चुकीचं होतं तर त्या शिक्षण पद्धतीत कसे काय...
    November 14, 08:05 AM
  • लग्नात घेतलेला हुंडा इतक्या वर्षांनी चुकीचा वाटत होता, त्यामुळे तो परत करायचं ठरवलं. पण मेव्हणे तो घेईनात, मग काय करायचं? आजही केवळ रूढी, परंपरा म्हणून मग हुंडा असो व भेटवस्तू, अथवा कन्यादानात नवऱ्यामुलाला मोठ्ठी रक्कम देणे किंवा शाही लग्न समारंभ करण्याची मागणी, या प्रथा कोणत्या न कोणत्या स्वरूपात चालूच आहेत. समाजात काही प्रमाणात बदल होतोय परंतु आजही परंपरांचा पगडा इतका भारी आहे की, हा बदल प्रत्यक्ष अमलात आणून हुंडा न घेणाऱ्या व्यक्ती समाजात फार कमी आहेत. अनेकदा असेही होते की, पूर्वी...
    November 14, 08:04 AM
  • फार दिवसांपासून, खरं तर गेल्या तीन वर्षांपासून मला न्यूनगंड होता की, अन्वी फक्त मलाच निरुत्तर करते. आमच्या ह्यांच्याकडे अन्वीच्या कोणत्याही आणि प्रत्येक प्रश्नाची उत्तरे असतात. तिकडे काही तिची डाळ शिजत नाही. पर... आखिर आ गया ऊँट पहाड के नीचे. तर त्याचं झालं असं. परवा तुझं माझं ब्रेकअप का कोणती तरी मालिका बघताबघता मध्येच अन्वीने आश्चर्याने, अविश्वासाने, गंभीरपणे आमच्या ह्यांना माझ्याकडे एक तुच्छतेचा कटाक्ष का काय म्हणतात, ते टाकून प्रश्न विचारला, आई, तू बाबाशी का लग्न केलंस? (म्हणजे...
    November 14, 08:04 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED